BỆNH HỌC CAN - ĐỞM (Kỳ 11) pptx

Đặc hiệu vùng ngực Chữa chứng hồi hộp, đau ngực gây khó thở, ngăn ngực 7.. Các chứng trạng xuất hiện sẽ mang các thuộc tính: - Âm hư: những thuộc tính của hư và nhiệt âm hư sinh nội nhiệ

BỆNH HỌC CAN - ĐỞM

(Kỳ 11)

* Công thức huyệt sử dụng gồm: Trung quản, Lãi câu, Hành gian, Thái

xung, Thiếu phủ, Thần môn, Túc tam lý

Tên

huyệt

Cơ sở lý luận Tác dụng điều trị

Trung

quản

Túc tam

lý

Mộ huyệt của Vị Kinh nghiệm người xưa phối hợp Trung quản để kiện

Vị

Chữa chứng đầy trướng bụng

Lãi câu Lạc huyệt/Can Tả Can khí thực

Hành

gian

Huỳnh hỏa huyệt/Can

Thiếu

phủ

Huỳnh hỏa huyệt/Tâm

Bình can Tả Can mộc vượng

Thái

xung

Du Thổ huyệt/Can

Thần

môn

Du Thổ huyệt/Tâm

Thanh Can hỏa, giáng hỏa

± Nội

quan

Giao hội huyệt của Tâm bào và Mạch âm duy Đặc hiệu vùng ngực

Chữa chứng hồi hộp, đau ngực gây khó thở, ngăn ngực

7 Can thận âm hư

a- Bệnh nguyên:

- Do tinh bị hao tổn gây ra

- Do bệnh lâu ngày

- Do những bệnh làm hao tổn phần âm dịch của cơ thể

b- Bệnh sinh:

Thận và Can có mối liên hệ tư dưỡng lẫn nhau Thận Thủy sinh Can Mộc

Sự sơ tiết điều đạt của Can phải nhờ vào sự tư dưỡng của Thận Can tàng huyết, Thận tàng tinh, mà tinh và huyết đều thuộc âm, cho nên Thận âm hư hay gây nên Can huyết hư

Các chứng trạng xuất hiện sẽ mang các thuộc tính:

- Âm hư: những thuộc tính của hư và nhiệt (âm hư sinh nội nhiệt)

- Tại Thận và Can

c- Triệu chứng lâm sàng:

- Người gầy, thường đau mỏi thắt lưng và đầu gối

- Cảm giác nóng trong người, nhất là về chiều và đêm, đạo hãn

- Đau đầu (nhất là vùng đỉnh), cảm giác căng Người bức rức, run, ngủ kém

- Người mệt mỏi, ù tai, nghe kém Lưỡi đỏ, họng khô, lòng bàn tay chân nóng

- Di tinh, mộng tinh, rối loạn kinh nguyệt Mạch tế

d- Bệnh cảnh YHCT thường gặp:

- Rối loạn thần kinh chức năng, suy nhược thần kinh

- Cường giáp

- Cao huyết áp

- Tiểu đường

e- Pháp trị:

Tư bổ Can Thận Những bài thuốc được chỉ định:

- Lục vị quy thược thang

- Đại bổ âm hoàn

- Kỷ cúc địa hoàng thang

- Bổ can Thận

8 Đởm khí bất túc (Đởm hư)

a- Bệnh nguyên:

Do bệnh lâu ngày của can gây tổn thương phần âm Can hư làm ảnh hưởng đến sự quyết đoán của Đởm

b- Bệnh sinh:

Chứng trạng xuất hiện có những đặc điểm:

- Ở Can phận: đau đầu vùng đỉnh, mắt mờ, nhìn kém, hoa mắt, chóng mặt, đau tức hông sườn…

- Âm hư sinh nội nhiệt: đạo hãn, sốt về chiều, cảm giác nóng, mạch tế sác…

- Tình chí thất điều, không thoải mái

c- Triệu chứng lâm sàng:

- Đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, nhìn kém, thị lực giảm sút

- Sốt về chiều, người có cảm giác nóng, ra mồ hôi trộm Dễ kinh sợ, dễ cáu gắt, do dự, hoạt động trí óc giảm sút

- Có thể có rối loạn kinh nguyệt, đau vùng hông sườn, đau thắt lưng

- Lưỡi đỏ, bệu Mạch tế sác, vô lực

d- Bệnh cảnh YHCT thường gặp:

Rối loạn thần kinh chức năng, suy nhược thần kinh

e- Pháp trị:

- Tư bổ Can Thận

- Tư âm dưỡng can

Những bài thuốc được chỉ định:

- Nhất quán tiễn gia giảm

- Địa cốt bì ẩm

- Bổ Can Thận

(Bài giảng Bệnh học và điều trị - Tập 1 Bộ môn YHCT Trường ĐHYD TP

Hồ Chí Minh)