4. Tong quan ve HIV ppt

• HIV tấn công và tiêu diệt dần các tế bào miễn dịch làm suy giảm miễn dịch của cơ thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các nhiễm trùng cơ hội, các rối loạn thần kinh, các k

kiÕn thøc chung vÒ

nhiÔm hiv/aids

Ts NguyÔn Duy H ng

BÖnh viÖn Da liÔu TW

• HIV tấn công và tiêu diệt dần các tế bào miễn

dịch làm suy giảm miễn dịch của cơ thể tạo

điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các nhiễm trùng cơ hội, các rối loạn thần kinh, các khối u và những th ơng tổn do chính HIV gây nên và dẫn đến tử vong cho ng ời bệnh

2 Vi-rút HIV:

2.1 Có hai loại HIV: HIV-1 và HIV-2 HIV-1 đ

ợc nhóm nghiên cứu của L Montagnier tìm ra năm 1983 rồi đ ợc Robert Gallot khẳng định

năm 1984 và HIV-2 cũng do nhóm này tìm ra năm 1986

lentivirus, vì vậy HIV có những đặc điểm sau:

• Lµ RNA vi rót nh ng cã men sao chÐp ng îc mµ

b¶n chÊt lµ DNA polymeraza phô thuéc vµo

RNA Men nµy cho phÐp tæng hîp DNA 2

vßng trong tÕ bµo mµ retrovirus x©m nhËp

• Nucleotide cã d·y xÕp gièng virót VISNA lµ

virót tiªu biÓu cho h¹ téc lentivirus

2.2 Hình thể của HIV trên kính hiển vi điện tử

cho thấy có dạng hình cầu, đ ờng kính khoảng 100-120 nm Virus hoàn chỉnh có cấu trúc từ ngoài vào trong gồm 3 lớp:

nhận biết thụ thể CD4 để HIV bám đ ợc vào tế bào đích, phân tử Gp41 tham gia vào hoà màng HIV và tế bào nhiễm của cơ thể, giúp cho virus xâm nhập vào tế bào đích

• Vá trong (capside) cã hai líp protein, líp

ngoµi h×nh cÇu (P18) vµ líp trong h×nh trô

(P24)

RT (reverse transcriptase), protease

Structure of HIV

BÖnh sinh nhiÔm HIV

2.3 Vòng đời của HIV: bắt đầu từ khi HIV

bám dính vào tế bào CD4, sau đó hoà màng và HIV xâm nhập vào tế bào chủ, RT sẽ chuyển RNA thành DNA DNA này sẽ cố định vào các chromosom tế bào chủ Tiền virus sẽ tồn tại

trong tế bào chủ rất lâu hoặc phát triển thành virus mới

Chu kú ph¸t triÓn cña HIV trong tÕ

bµo

2.4 Sức đề kháng: HIV đề kháng đ ợc với nhiệt

độ lạnh, tia cực tím, tia gamma Sống đ ợc 3

ngày trong máu bệnh nhân nếu để ngoài trời

• HIV bị tiêu diệt bởi cồn 70%, javel, bị bất hoạt

30 phút HIV bị diệt

• Đích tấn công của HIV là các tế bào có thụ thể

CD4 bao gồm các lympho CD4, tế bào niêm mạc ruột a Crôm, tế bào niêm mạc đ ờng hô

hấp, tế bào đệm thần kinh và các tế bào th ợng bì HIV tấn công và tiêu diệt tế bào của cơ thể qua việc gây nhiễm và nhân lên

• Sau khi nhiễm HIV khoảng 3 tháng, cơ thể sản

xuất ra KT kháng lại HIV, nh ng KT này không tiêu diệt đ ợc HIV Thời gian từ khi bị nhiễm

cho đến khi có KT trong huyết thanh gọi là

thời kỳ cửa sổ Ng ời nhiễm HIV trong thời kỳ này mặc dù XN huyết thanh (-) nh ng đã có thể lây truyền bệnh cho ng ời khác

• Thời gian bị nhiễm — AIDS đ ợc gọi là thời kỳ ủ bệnh

Thời kỳ này có thể kéo dài 8-10 năm hoặc lâu hơn

Trong suốt thời gian này ng ời bệnh trông vẫn khoẻ

mạnh và ch a có biểu hiện gì song HIV vẫn tiếp tục

nhân lên trong tế bào cơ thể và phá huỷ dần dần các tế bào miễn dịch, khi các tế bào này bị diệt gần hết thì cơ thể không còn khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh dẫn đến bị nhiễm các bệnh cơ hội, các ung th và cuối cùng là tử vong.

Lịch sử tự nhiên của lây nhiễm HIV

OC PPE

PCP CM CMV, MAC

TB

Tháng Các năm sau khi bị nhiễm HIV

Hội chứng nhiễm HIV cấp

Mức độ t ơng đối của Plasma HIV-RNA

Tế bào CD4+ T

Antibody

Window period

Module 1 Sub Module 3 – PPT02

2.5 Nguån chøa HIV:

n íc bät, n íc m¾t, c¸c m« c¬ thÓ HIV cã thÓ trong tÕ bµo nhiÔm hoÆc tù do

3 Các đ ờng lây truyền HIV:

- Lây truyền qua đ ờng máu: qua tiêm chích, truyền

máu có nhiễm HIV tần suất lây nhiễm có thể lên đến 100% nếu chai máu bị nhiễm HIV

- Lây truyền qua QHTD, tần suất lây qua một lần giao hợp 0,1-1%.

- Lây truyền mẹ, con Tần suất lây truyền từ

12,9-48,0% Dự phòng bằng các thuốc điều trị dự phòng (nevirapine, zidovudine làm giảm đ ợc 70%).

Tai nạn rủi ro nghề nghiệp ( 0,3% ).

X¸c suÊt nhiÔm HIV-1 qua mét lÇn tiÕp xóc

Ph ¬ng thøc l©y truyÒn X¸c suÊt nhiÔm bÖnh

HIV không lây truyền qua:

• Các tiếp xúc thông th ờng nơi làm việc, ở nhà,

tr ờng học, siêu thị, bắt tay

tắm, bồn chậu tắm rửa, bát đũa, thìa dĩa, bể bơi, các dụng cụ lao động

mèo chó cắn

4 BÖnh häc:

Chia lµm ba giai ®o¹n

Giai đoạn lâm sàng I

Giai đoạn lâm sàng II

• Sút cân, <10% trọng lượng cơ thể

tuyến bã, ngứa, nấm móng, loét miệng tái phát, viêm khoé miệng)

xoang)

Giai ®o¹n l©m sµng III

• Sót c©n, >10% träng l îng c¬ thÓ

• Tiªu ch¶y m¹n tÝnh kh«ng râ nguyªn nh©n > 1 th¸ng

• Sèt kÐo dµi kh«ng râ nguyªn nh©n > 1 th¸ng (sèt th nh c¬n Sèt kÐo dµi kh«ng râ nguyªn nh©n > 1 th¸ng (sèt th nh c¬n ành c¬n ành c¬n hoÆc sèt liªn tôc)

• NÊm candida miÖng (t a)

• B¹ch s¶n d¹ng l«ng ë miÖng

• Lao phæi 1 n m trLao phæi 1 n m trăm trước ăm trước ước ước cc

• Nhi m khu n n ng (vÝ d : viªm ph i, viªm c ho¸ m )Nhi m khu n n ng (vÝ d : viªm ph i, viªm c ho¸ m )ễm khuẩn nặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ễm khuẩn nặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ẩn nặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ẩn nặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ặng (vÝ dụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ụ: viªm phổi, viªm cơ ho¸ mủ) ổi, viªm cơ ho¸ mủ) ổi, viªm cơ ho¸ mủ) ơ ho¸ mủ) ơ ho¸ mủ) ủ) ủ)

Giai đoạn lâm sàng IV

• Hội chứng suy mòn do HIV (sụt cân trên 10%, cộng với

ỉa chảy mạn tính không rõ nguyên nhân trên 1 tháng hoặc mệt mỏi kéo dài và sốt kéo dài không rõ nguyên nhân

trên 1 tháng)

• Các bệnh NTCH chỉ điểm:

• Nấm thực quản, PCP, lao ngoài phổi, viêm võng mạc

CMV, viêm màng não cryptococcus, nhiễm Toxoplasma não, bệnh lý não HIV, u lympho, ung thư xâm lấn cổ tử cung, sarcoma Kaposi, loét Herpes simplex trên 1

tháng

Thay đổi tính mẫn cảm Biến đổi đáp ứng nhiễm trùng

Th ơng tổn hệ miễn dịch

Hành vi tình dục Loại bạn tình, các mối quan hệ

Thay đổi tần suất bệnh

Biến đổi tiến trình tự nhiên

Thay đổi tính mẫn cảm

5 Liên quan giữa STI và HIV

6 Phßng nhiÔm HIV/AIDS:

- Phßng l©y nhiÔm qua ® êng t×nh dôc: t×nh dôc lµnh m¹nh, t×nh dôc an toµn TiÕt dôc, t×nh dôc kh«ng x©m nhËp

- ChÈn ®o¸n sím vµ ®iÒu trÞ cã hiÖu qu¶ c¸c STI.

- Phßng l©y truyÒn tõ mÑ sang con: t vÊn cho n÷ thanh niªn vÒ nguy c¬ l©y nhiÔm HIV vµ hËu qu¶ l©y truyÒn cho con, xÐt nghiÖm khi cã thai, khi kÕt h«n, tr êng

hîp nhiÔm HIV khi cã thai cÇn t vÊn s©u cho ng êi

bÖnh, sö dông thuèc phßng l©y truyÒn cho thai nhi

- Phòng lây truyền qua đ ờng máu: hạn chế thuốc tiêm, dùng bơm kim tiêm sử dụng một lần, vô trùng các

dụng cụ y tế, đảm bảo các thủ thuật phải vô trùng

Thực hiện tốt an toàn cho nhân viên y tế, đặc biệt khi tiếp xúc với máu và các sản phẩm của máu, các dịch của ng ời bệnh An toàn truyền máu, trong đó đảm bảo

đ ợc 100% túi máu đ ợc sàng lọc HIV và các tác nhân lây truyền qua truyền máu.

7.3 ý nghĩa của kết quả xét nghiệm:

- Kết quả xét nghiệm kháng thể HIV(+) ở ng ời trên

15 tháng tuổi có nghĩa ng ới đó bị nhiễm HIV.

- Kết quả xét nghiệm kháng thể HIV(+) ở trẻ d ới 15 tháng tuổi có 2 khả năng: hoặc đứa trẻ bị nhiễm HIV,

tỷ lệ lây từ mẹ sang con khoảng 20-40%; hoặc trẻ

không bị nhiễm nh ng do kháng thể của mẹ truyền cho con.

- Nếu kết quả xét nghiệm âm tính: ng ời đó không bị nhiễm HIV hoặc có bị nhiễm nh ng ở giai đoạn cửa sổ,

do vậy cần xét nghiệm lại sau 3 tháng.

- HiÖn nay ch a cã v¾c xin phßng nhiÔm, ch a cã thuèc ch÷a khái, ng êi nhiÔm HIV trong giai

®o¹n ®Çu th êng kh«ng cã biÓu hiÖn g× trªn l©m sµng nªn dÔ truyÒn bÖnh cho ng êi kh¸c

- Ng ời nhiễm HIV/AIDS dễ bị xa lánh, cô lập

và phân biệt đối xử

- Phản ứng tâm lý của ng ời bệnh rất phức tạp

- Bệnh có thể phòng đ ợc bằng cách thay đổi hành vi và áp dụng các biện pháp dự phòng có hiệu quả