AMP vòng và cơ chế điều khiển Nhiều hormon tác động đến tế bào đích của chúng thống qua tác động dẫn đến quá trình hình thánh các 3',5'-adenosine moniphosphate cyclic AMP : AMP vòng.. S
Trang 1AMP vòng và cơ chế điều khiển
Nhiều hormon tác động đến tế bào đích của chúng thống qua tác động dẫn đến quá trình hình thánh các
3',5'-adenosine moniphosphate
(cyclic AMP : AMP vòng) Sau khi được tổng hợp, cAMP sẽ tác động cho các ảnh hưởng của hormon bên
Trang 2trong tế bào Như vậy, cAMP sẽ đóng vai trò là chất tac động trung gian của hormon trong tế bào và còn được gọi là chất truyền thông tin thứ hai (second mesenger)cho các tác động của hormon
Các hormon tác động đến tế bào theo phương thức này bao gồm: Adrenocorticotropin
Thyroid- stimulating hormone
Luteinizing hormone
Follicle-stimulating hormone
Vasopressin
Parathyroid hormone
Glucagon
Catecholamines
Secretin
Trang 3Hypothalamic releasing hormones Theo cơ chế này, hormon kết hợp với các receptor của chúng trên bề mặt tế bào Phức hợp
hormon-receptor hoạt hóa enzyme adenyl
cyclase màng tế bào (enzyme này
có thể ở trạng thái kết hợp với
receptor hoặc ở trạng thái liên kết với receptor) Một phần lớn trong cấu trúc của adenyl cyclase nằm
sâu trong tế bào chất nên khi được hoạt hóa sẽ làm ATP biến đổi thành cAMP
Khi phân tử cAMP được tạo ra
trong tế bào nó sẽ hoạt hóa các
enzyme khác theo cách hoạt hóa
nối tiếp (enzyme được hoạt hóa sẽ tác động đến các enzyme tiếp theo)
Trang 4Vì vậy chỉ với một số lượng nhỏ
adenyl cyclase trên màng được kích thích sẽ kéo theo hàng loạt các
enzyme được hoạt hóa Chính vì
vậy chỉ cần một lượng rất nhỏ đã có thể dẫn đến những biến đổi rất lớn trong hoạt đông của toàn bộ tế bào Quá trình đáp ứng với cAMP ở mỗi loại tế bào khác nhau tùy thuột vào đặc điểm của bộ máy nội bào cũng như các loại enzyme có mặt trong mỗi loại tế bào đó Do đó, các loại
tế bào đích khác nhau sẽ có đáp
ứng khác nhau với hormon như:
(1) dẫn đến việc tổng hợp các chất hóa học đặc biệt trong tế bào
(2) gây co cơ hoặc dãn cơ
Trang 5(3) kích thích quá trình tiết dịch của
tế bào
(4) thay đổi tính thấm của màng tế bào
(5) và rất nhiều các ảnh hưởng có thể khác
Ví dụ: Khi được kích thích bởi
cAMP, tế bào tuyến giáp sẽ tổng
hợp hormon trao đổi chất thyroxine
và triiodothyroninetrong khi cAMP tác động đến tế bào vỏ tuyến
thượng thận sẽ kích thích quá trình tiết hormon adrenocorticoid cAMP tác động tế bào biểu mô ống thận sẽ làm tăng tính thấm của chúng