Dokučaev, 1883Đá mẹ Địa hình Th ời gian Kh í hậu - Nhà khoa học đất vĩ đại người Nga Dokuchaiev cho rằng có 5 yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới quá trình hình thành đất.. - Nhà khoa học đất ng
Trang 1ĐỊA LÝ THỔ NHƯỠNG
Trang 2Đối tượng, phương pháp và vai trò của địa hình trong địa lý thổ
nhưỡng.
Sự di chuyển và biến đổi các nguyên tố hóa học trong chu trình sinh địa hóa
Các quá trình thổ nhưỡng chủ đạo
Những quy luật cơ bản của địa lý đất
Các đới đất chính
NỘI DUNG HỌC TẬP
Trang 4(Dokučaev, 1883)
Đá mẹ
Địa hình
Th ời gian Kh í hậu
- Nhà khoa học đất vĩ đại người Nga Dokuchaiev cho rằng có 5 yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới quá trình hình thành đất
- Nhà khoa học đất người Mỹ, Jenny, đặc biệt quan tâm đến các yếu tố hình thành đất
và mô tả mối quan hệ của chúng bằng một hàm số:
S = f(C,O, R, P, H)t
Sinh vật Đất
Định nghĩa Đất
Trang 6Phong hoá hoá -sinh học
Sự dao động của nhiệt độ và độ ẩm (nước).Đá giãn nở/co lại; Đóng băng/tan chảy
Nứt, rạn, vỡ vụn Xuất hiện VSV, rêu, địa y
Mất đi/tích luỹ và hoà tan các nguyên tố hoá học như: Si, Al, Fe,
Al, Ca, Mg, K, Mn, C, N, P,
Hoạt động của sinh vật đất, phân huỷ các vật chất hữu cơ, tích luỹ mùn và các hợp chất hữu cơ khoáng
Hình thành các tầng đất và cấu trúc đất
Trang 7Tương tác giữa các yếu tố môi trường
Trang 8Nghiên cứu lớp phủ thổ nhưỡng trên bề mặt thạch quyển.
Nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển đất trên quan điểm địa lý
Đối tượng của địa lý thổ nhưỡng
Trang 9Nghiên cứu quy luật tác động tương hỗ của các yếu tố hình thành đất trong sự phát sinh
và phát triển lớp phủ thổ nhưỡng
Nghiên cứu các quy luật phân bố các loại đất khác nhau trên thế giới liên quan với sự thay đổi của điều kiện địa lý.
Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 10Mục đích nghiên cứu
Nâng cao độ phì
đất
Đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cây
trồng
Trang 11Bản đồ thổ nhưỡng là phương tiện chính nghiên cứu địa lý thổ nhưỡng
Trang 12Bản đồ phân vùng địa lý, khí hậu – thủy văn.
Bản đồ địa chất, địa hình
Bản đồ sự phân bố các kiểu thảm thực vật
Kết quả tư liệu nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển của các loại đất
Cơ sở xây dựng bản đồ thổ nhưỡng
Trang 13Nhóm nhân tố địa lý - địa hình
Nhóm nhân tố khí hậu – thủy văn
Nhóm nhân tố khu hệ thực vật
Nhóm nhân tố đá mẹ – mẫu chất
CÁC NHÓM NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐẤT
Trang 14Độ vĩ và độ kinh, đặc biệt là độ vĩ vì nó có ảnh hưởng lớn đến chế độ khí hậu Nhân tố độ vĩ hình thành nên vành đai độ vĩ có ảnh hưởng lớn đến khí hậu và phân bố thực vật, thổ nhưỡng trên trái đất
Độ lục địa là khoảng cách từ vùng đó đến biển
Độ cao, hướng phơi, độ dốc là những nhân tố có nhiều ảnh hưởng đến tiểu khí hậu Nhân tố độ cao hình thành nên vành đai độ cao có ảnh hưởng đến khí hậu, phân bố thực vật và thổ nhưỡng.
Tác động đến nền tảng đá mẹ diễn ra quá trình hình thành đất.
Nhóm nhân tố địa lý – địa hình
Trang 15Quyết định đến quá
trình hình thành đất theo quy luật:
Địa đới
Phi địa đới
Nhóm nhân tố địa lý – địa hình
Trang 16Nhóm nhân tố khí hậu – thủy văn
• Nhóm nhân tố khí hậu thuỷ văn là nhóm nhân
tố chủ đạo quyết định hình dạng và cấu trúc của các kiểu thảm thực vật (Aubreville, 1949)
Dẫn đến sự hình thành các loại đất có tính chất đặc trưng.
Trang 17BẢN ĐỒ PHÂN VÙNG KHÍ HẬU TRÊN THẾ
GIỚI (FAO)
7/5/14
17
Trang 18BỨC XẠ MẶT TRỜI
Nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự khác biệt khí hậu giữa các vùng
là lượng bức xạ mặt trời vùng đó nhận được
7/5/14
18
Trang 19BỨC XẠ MẶT TRỜI
Trái đất nghiêng 1 góc là 23,5
độ và luôn tự quay quanh nó và quanh Mặt trời nên bức xạ nhiệt
từ mặt trời đến các vùng khác nhau trên Trái đất không đồng đều (kể cả trong 1 vùng thì lượng bức xạ mặt trời tại các thời điểm trong năm cũng thay đổi)
7/5/14
19
Trang 20Sự phân bố của các kiểu thảm thực
vật
– Sự phân bố của các khu sinh học trên mặt đất phụ thuộc chính
vào nhiệt độ và lượng mưa
7/5/14
20
Trang 21Trên cùng một loại mẫu chất ban đầu có thê hình thành nên đất địa đới và đất phi địa đới.
Đá mẹ – mẫu chất
Trang 22ĐIỀU KIỆN THỔ NHƯỠNG
7/5/14
22
Trang 2323
PHÂN BỐ CÁC KHU SINH HỌC TRÊN THẾ GIỚI
Trang 24Địa hình ảnh hưởng tới sự vận chuyển các phần tử rắn của đất.
Địa hình ảnh hưởng tới sự phân bố lại lượng nước và sự di chuyển các dạng hoà tan của nguyên tố hoá học.
Nhiệt độ và độ ẩm liên quan với độ cao tuyệt đối của địa h.
Địa hình ảnh hưởng tới sự phân bố lại năng lượng mặt trời và nước mưa.
ảnh hưởng của địa hình thấp tới sự hình thành đất.
Ảnh hưởng của địa hình
Trang 25Ảnh hưởng của điều kiện địa hình tới sự hình thành đất
Ánh sáng mặt trời
Sườn đón nắngSườn khuất nắng
- Đất khô hơn
- Động vật đất đa dạng
- Tầng hữu cơ mỏng và đồng nhất hơn
Trang 26Ảnh hưởng của điều kiện địa hình tới sự hình thành đất
Lượngmưa
Lượngmưa
Chảy điChảy đi
Chảy đi
Lắng đọng vật chất tại những địa hình lõm
Rửa trôi từ trên đồi
Trang 27Các quá trình trong đất phụ thuộc nhiều vào điều kiện địa hình
• Thêm vào
• Mất đi
• Di chuyển
• Biến đổi