Để làm được điều đó, bên cạnh những kiến thức chung về sự phát triển của trẻ, cha mẹ cũng cần phải hiểu rõ những đặc điểm riêng của con mình.. Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Việc học kỹ năng
Trang 1Phương pháp nuôi dạy
con hiệu quả
Là cha mẹ, ai cũng mong muốn con mạnh khỏe, thông minh và có những bước phát triển vượt trội so với lứa tuổi Tuy nhiên, tuy nhiên không phải bậc phụ huynh nào cũng có thể khơi dậy những khả năng tiềm ẩn của con trẻ Để làm được điều
đó, bên cạnh những kiến thức chung về sự phát triển của trẻ, cha mẹ cũng cần phải hiểu rõ những đặc điểm riêng của con mình Cũng xoay quanh vấn đề này,
chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Tiến sỹ tâm lý Đinh Phương Duy – Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục
Trang 2TP.HCM
PV: Thưa ông, hiện tại, nhiều phụ huynh đăng ký tham gia các các khóa học kỹ năng làm cha mẹ, ông có nhận định gì về thực tế này?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Việc học kỹ năng làm cha mẹ
không phải bây giờ mới được quan tâm, nhiều nước trên thế giới đã tổ chức rất nghiêm túc các lớp học dành riêng cho các bậc cha mẹ, thậm chí có nhiều trường học với các chương trình và nội dung đa dạng Theo lẽ tự nhiên, con người vẫn thực hiện được thiên chức làm cha mẹ nhưng nếu được hướng dẫn và có kiến thức thì việc chăm sóc và giáo dục con cái sẽ thuận lợi hơn, hiệu quả sẽ cao hơn Ở Việt Nam vài năm gần đây đã xuất hiện nhiều cơ sở giáo dục thực hiện các chuyên đề giúp cha mẹ có phương pháp dạy con, ứng xử với con một cách hợp lý Đây là một thực trạng rất phù hợp với xu thế phát triển của xã hội đương đại
và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống để xã hội phát triển lành mạnh hơn Nếu các lớp học dành cho các bậc cha
mẹ được tổ chức qui mô hơn, bài bản hơn với hệ thống nội dung, chương trình phù hợp thì sẽ mang nhiều ý nghĩa tích
Trang 3cực về mặt xã hội
PV: Nội dung của các lớp học này có thể gồm điều gì thưa ông?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Giáo dục con là vấn đề khá
phức tạp vì sự phát triển của con người thường được nhận xét ít nhất qua 3 khía cạnh: thể lý, tâm lý và xã hội Cha mẹ cần biết cách chăm sóc, giáo dục con để con lớn lên khỏe mạnh về thể chất, lành mạnh về tinh thần và trở thành
người hữu ích cho xã hội
PV: Làm thế nào để có thể dạy con tốt?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Thông thường có hiểu con mới
dạy được con, cha mẹ cần biết và hiểu rõ con mình muốn
gì, con cần gì, tình trạng của con ra sao để có những tác động tích cực và phù hợp với đặc điểm tâm-sinh lý của con qua từng giai đoạn phát triển Trên cơ sở hiểu con, các kỹ năng dạy con là yếu tố rất quan trọng để hỗ trợ trẻ phát
triển thuận lợi
Trang 4
PV: Ông có thể cho biết vài thông tin về sự phát triển tâm
lý trẻ em?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Con người sẽ lớn lên qua
nhiều giai đoạn phát triển lứa tuổi, mỗi lứa tuổi có những đặc điểm tâm sinh lý nổi bật Có nhiều quan điểm về sự phát triển tâm lý trẻ, từ lúc mới sinh đến trưởng thành có thể trãi qua 5 giai đoạn: sơ sinh từ 0 đến 18 tháng tuổi, nhà trẻ từ 18 tháng đến 3 tuổi, mẫu giáo từ 3 tuổi đến 6 tuổi, đi học từ 6 đến dậy thì và vị thành niên từ lúc dậy thì đến 18 tuổi Mỗi lứa tuổi đều có những điểm cần lưu ý nhưng giai đoạn sơ sinh, nhà trẻ và vị thành niên có nhiều vấn đề cần quan tâm nhiều hơn để giúp trẻ phát triển tốt
PV: Làm thế nào để hiểu tâm lý con trẻ?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Các đặc điểm tâm lý của trẻ
được bộc lộ chủ yếu qua hành động và cách thức thích ứng với môi trường chung quanh dưới tác động giáo dục của người lớn Có nhiều cách thức để tìm hiểu tâm lý trẻ như quan sát hành động, tổ chức các hình thức hoạt động theo lứa tuổi để trẻ tham gia, qua đó bộc lộ các dấu hiệu tâm lý
Trang 5đặc trưng hoặc có thể tìm hiểu trẻ qua các test định
chuẩn…
PV: Ông có thể cho biết vài test thông dụng?
Tiến sỹ Đinh Phương Duy: Tùy theo lứa tuổi, các test
khác nhau sẽ được áp dụng để khảo sát việc bộc lộ các đặc điểm tâm lý Ở tuổi nhà trẻ có loại test khảo sát các chỉ số phát triển tâm lý của bé từ 10 tháng đến 30 tháng tuổi (Test Brunet Lezin) hoặc test Denver cho bé từ 2 tháng đến 6 tuổi Ngoài ra còn có một số test khác như test khảo sát chỉ
số thông minh IQ, chỉ số trí tuệ cảm xúc EQ, chỉ số vượt khó AQ, chỉ số phát triển thể chất PQ… đối với các bé lớn hơn Tuy nhiên các test chỉ mang tính tương đối vì còn phụ thuộc vào điều kiện, môi trường và các yếu tố khác nữa Đối với các cháu bé, việc quan sát các biểu hiện của bé trong khi bé chơi, bé đi đứng…sẽ mang có nhiều thông tin cho cha mẹ
Giáo dục con, dạy con là một quá trình lâu dài, cha mẹ cần kiên trì và có phương pháp hợp lý trên cơ sở hiểu biết về sự phát triển của con, ngoài việc thu thập các kiến thức và kỹ năng, cha mẹ còn có thể học tập kinh nghiệm dạy con từ
Trang 6ông bà , tham khảo các chuyên mục giáo dục con trên các phương tiện truyền thông đại chúng…để chọn lựa phương pháp thích hợp