Tài liệu tư tưởng Hồ Chí Minh pdf

Đảng Cộng sản Việt Nam từ Đại hội lần thứ II đến nay đã liên tục khẳng định vai trò, ý nghĩa, tác dụng của đường lối chính trị, tư tưởng, đạo đức, phong cách, phương pháp, Hồ Chí Minh đố

Tài liệu tư tưởng

Hồ Chí Minh

MỤC LỤC

Tài liệu tư tưởng 1

Hồ Chí Minh 1 MỤC LỤC 2

CHƯƠNG MỞ ĐẦU

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA HỌC

TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam, danh nhân văn hoá kiệt xuất Cuộc đời và sự nghiệp của Người là đề tài được rất nhiều học giả quan tâm nghiên cứu Điều đó được thể hiện trong các bài viết về Người ngay từ khi Người còn sống Đảng Cộng sản Việt Nam từ Đại hội lần thứ II đến nay đã liên tục khẳng định vai trò, ý nghĩa, tác dụng của đường lối chính trị, tư tưởng, đạo đức, phong cách, phương pháp, Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam

Đặc biệt, từ sau khi Hồ Chí Minh qua đời, việc nghiên cứu, học tập tư tưởng của Người được quan tâm và diễn ra mạnh mẽ Nhân dịp kỷ niệm 90,

100 và 110 năm ngày sinh của Người đã diễn ra những cuộc hội thảo lớn Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước như Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn đã có các tác phẩm nghiên cứu về tư tưởng của Người Đại hội VII của Đảng ta đã xác định: “ Đảng lấy chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” Trên cơ sở đó Đảng ta chỉ rõ cần tổ chức học tập, nghiên cứu một cách

có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm quán triệt và vận dụng tư tưởng của Người trong sự nghiệp đổi mới

I ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

1 Khái niệm tư tưởng và tư tưởng Hồ Chí Minh.

a Khái niệm tư tưởng.

Theo nghĩa phổ thông nhất, tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức, là biểu hiện mối quan hệ của con người với thế giới xung quanh

Khái niệm tư tưởng trong tư tưởng Hồ Chí Minh được dùng với nghĩa

là hệ thống những quan điểm, quan niệm, luận điểm được xây dựng trên nền tảng triết học nhất quán, đại biểu cho ý chí nguyện vọng của một giai cấp, một dân tộc, được hình thành trên cơ sở thực tiễn nhất định

b Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Qua quá trình nghiên cứu lâu dài, qua nhiều cuộc hội thảo đã có rất nhiều ý kiến khác nhau về khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam đã nêu ra nhận thức cơ bản của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh làm định hướng cho việc nghiên cứu và giảng dạy tư tưởng của Người Đại hội IX nêu rõ: “ tư tưởng Hồ Chí Minh là một

hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại Đó là tư tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, về độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng

và dân tộc ”

Trong khái niệm này Đảng ta bước đầu làm rõ được:

Một là, bản chất cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh: Đó

là hệ thống các quan điểm lý luận, phản ánh những vấn đề có tính qui luật của cách mạng Việt Nam; tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lê nin

là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và dân tộc Việt Nam

Hai là, nguồn gốc tư tưởng lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ

Ba là, nội dung cơ bản nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm những

vấn đề liên quan trực tiếp đến cách mạng Việt Nam

Bốn là, giá trị, ý nghĩa, sức hấp dẫn, sức sống lâu bền của tư tưởng Hồ

Chí Minh: soi đường cho cách mạng Việt Nam; tài sản tinh thần to lớn của Đảng và của dân tộc

Từ kết quả nghiên cứu đã đạt được, năm 2003 trong giáo trình tư tưởng

Hồ Chí Minh các nhà khoa học đã nêu ra khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh có

nội dung như sau: Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện

cụ thể của nước ta đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.

Như vây:

- Tư tưởng Hồ Chí Minh được nhận diện như một hệ thống tri thức tổng hợp, bao gồm: tư tưởng triết học, tư tưởng kinh tế, tư tưởng chính trị, tư tưởng quân sự, tư tưởng văn hóa, đạo đức và nhân văn

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm về cách mạng Việt Nam, bao gồm tư tưởng về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội;

về Đảng Cộng sản Việt Nam; về đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế; về dân chủ, nhà nước của dân, do dân và vì dân; về văn hóa, đạo đức

Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh là một khái niệm khoa học phản ánh được bản chất của vấn đề Tư tưởng đó đã trở thành ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong suốt hơn 75 năm qua và tiếp tục soi sáng con đường chúng ta tiến lên xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, độc lập thống nhất và CNXH dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Đối tượng và nhiệm vụ của môn học tư tưởng Hồ Chí Minh.

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh là: hệ thống quan điểm, quan niệm, lý luận về cách mạng Việt Nam trong dòng chảy của thời đại mới

mà cốt lõi là tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Các quan điểm cơ bản của hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ được phản ánh trong bài nói, bài viết mà được thể hiện trong quá trình chỉ đạo thực tiễn cách mạng phong phú của Người; được Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng

và phát triển sáng tạo qua các giai đoạn cách mạng

b Nhiệm vụ nghiên cứu

- Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm khẳng định sự ra đời của

tư tưởng Hồ Chí Minh là một tất yếu khách quan;

- Các giai đoạn hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh;

- Nội dung, bản chất cách mạng, khoa học, đặc điểm của các quan điểm trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh;

- Vai trò nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam hành động của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam;

- Quá trình nhận thức, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh qua các giai đoạn cách mạng của Đảng và Nhà nước ta;

- Các giá trị tư tưởng lý luận của Hồ Chí Minh đối với kho tàng tư tưởng,

lý luận cách mạng thế giới

3 Mối quan hệ giữa môn học này với môn học : những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

a Mối quan hệ giữa môn học tư tưởng Hồ Chí Minh với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin.

Môn học tư tưởng Hồ Chí Minh với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê nin có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ, thống nhất Muốn nghiên cứu tốt, giảng dạy và học tập tốt môn tư tưởng Hồ Chí Minh

phải nắm vững kiến thức của môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin.

b Mối quan hệ giữa môn học này với môn học: Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Môn học tư tưởng Hồ Chí Minh có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Nghiên cứu, học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh trang bị cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học để nắm vững kiến thức về đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở phương pháp luận.

Nghiên cứu, giảng dạy, học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh phải trên

cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lê nin và các quan điểm có giá trị phương pháp luận của Hồ Chí Minh

a Đảm bảo nguyên tắc thống nhất tính Đảng và tính khoa học

b Quan điểm thực tiễn và nguyên tắc lý luận gắn liền với thực tiễn

c Quan điểm lịch sử- cụ thể

d Quan điểm toàn diện và hệ thống

e Quan điểm kế thừa và phát triển

g Kết hợp nghiên cứu các tác phẩm với thực tiễn chỉ đạo cách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh

2 Các phương pháp cụ thể

Muốn nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh đạt kết quả cao chúng

ta cần nắm vững một số vấn đề về phương pháp đó là:

- Sự thống nhất giữa phương pháp lịch sử và logic

- Kết hợp với các thao tác tư duy khác như phân tích tổng hợp, trừu tượng hoá, khái quát hoá

III Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP MÔN HỌC ĐỐI VỚI SINH VIÊN

1 Nâng cao năng lực tư duy lý luận và phương pháp công tác

Thứ nhất: Thông qua việc học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh làm cho sinh viên nhận thức rõ về vai trò, vị trí của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam; làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của thế hệ trẻ

Thứ hai: Bồi dưỡng cho sinh viên lập trường quan điểm cách mạng trên nền tảng chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; chủ động đấu tranh chống những quan điểm sai trái bảo vệ chủ nghĩa Mác- lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của nhà nước; biết vận dụng

tư tưởng Hồ Chí Minh vào giải quyết các vấn đề của cuộc sống

2 Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng và rèn luyện bản lĩnh chính trị.

Thứ nhất: Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh giúp nâng cao lòng tự hào về Người, về Đảng Cộng sản Việt Nam, về Tổ quốc Việt Nam, tự nguyện “sống, chiến đấu, lao động, học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”

Thứ hai: Trên cơ sở những kiến thức đã được học, sinh viên vận dụng vào cuộc sống, tu dưỡng, rèn luyện bản thân, hoàn thành tốt chức trách của mình, đóng góp tích cực và hiệu quả cho sự nghiệp cách mạng theo con đường mà Hồ Chí Minh và Đảng ta đã lựa chọn

CHƯƠNG I

CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.

a. Bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Năm 1858 thực dân Pháp xâm lược nước ta, sau một thời gian kháng cự yếu ớt đến năm 1884 triều đình nhà Nguyễn đã ký với Pháp điều ước Patơnốt thừa nhận quyền thống trị của đế quốc Pháp trên đất nước ta

- Dưới ách thống trị của thực dân Pháp xã hội Việt Nam có sự chuyển biến sâu sắc Tính chất xã hội thay đổi từ một quốc gia phong kiến độc lập, Việt Nam trở thành một xã hội thuộc địa nửa phong kiến

- Với truyền thống yêu nước nồng nàn, ngay từ khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, nhân dân ta đã anh dũng đứng lên chống lại bọn cướp nước và bè lũ bán nước

Phong trào diễn ra theo hai khuynh hướng cơ bản:

+ Thứ nhất: Theo hệ tư tưởng phong kiến bao gồm phong trào của

Trương Cộng Định, Nguyễn Trung Trực ở Nam bộ, phong trào Cần Vương 1885-1895, phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế 1883-1913

+ Thứ hai: Theo hệ tư tưởng tư sản bao gồm phong trào Duy Tân của

cụ Phan Chu Trinh, phong trào Đông Du của cụ Phan Bội Châu

Nhưng các phong trào đó dù diễn ra dưới ngọn cờ nào đều đi đến kết cục thất bại Nguyên nhân là do thiếu một đường lối cứu nước đung đắn,

thiếu một phương pháp cách mạng khoa học, không nhận thức được thời đại mới Phong trào giải phóng dân tộc trở nên hết sức bế tắc Nguyễn Tất Thành sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đó Người đã ra đi tìm con đường mới để cứu nước, cứu dân.

b Bối cảnh thời đại

- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX CNTB đã chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền Các nước đế quốc đẩy mạnh việc xâm lược thuộc địa Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với các nước đế quốc trở nên gay gắt

- Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ ở các nước châu Á, châu Phi và Mỹ la tinh Nhưng tất cả đều thất bại, điều đó đặt ra yêu cầu phải

có một con đường đấu tranh mới cho các dân tộc thuộc địa

- Năm 1917 cách mạng tháng 10 Nga thành công rực rỡ đã mở ra một thời đại mới- thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới.Cách mạng tháng 10 Nga đã ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới Nó lôi cuốn các nước đi theo con đường cách mạng vô sản

- Tháng 3/1919 tai Mátxcơva quốc tế III ra đời, từ đây phong trào cách mạng thế giới có sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của một tổ chức cách mạng

la quốc tế cộng sản

Quốc tế cộng sản có ảnh hưởng rất to lớn phong trào cách mạng thuộc địa Đây là nơi cung cấp lý luận, nguồn tài chính, đào tạo cán bộ v.v cho các nước thuộc địa Tạo ra những hạt giống đầu tiên cho cách mạng thuộc địa.Tóm lại, trong những điều kiện lịch sử như vậy, Hồ Chí Minh đã xuất hiện, Trên hành trình tìm đường cứu nước Người đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, nhận thức được xu thế phát triển của thời đại mới và tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng Việt Nam - con đường cứu nước theo cách mạng vô sản Từ người tìm đường, Hồ Chí Minh trở thành người dẫn đường

dân tộc thoát khỏi xiềng xích nô lệ Tiến hành thắng lợi sự nghiệp bảo vệ và kiến thiết đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa Trong quá trình đó, Người đã để lại cho dân tộc và nhân loại tài sản tinh thần to lớn là tư tưởng

Hồ Chí Minh

2 Những tiền đề tư tưởng - lý luận

a Tư tưởng và văn hoá truyền thống Việt Nam

- Dân tộc Việt Nam trong hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã tạo lập cho mình một nền văn hoá riêng bền vững và phong phú với những truyền thống tốt đẹp và cao quí Trong đó nổi bật lên một số truyền thống sau:

+ Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước

+ Tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách trong hoạn nạn khó khăn

+ Dân tộc Việt Nam có truyền thống lạc quan yêu đời

+ Dân tộc Việt Nam có truyền thống cần cù, thông minh, sáng tạo và ham học hỏi

Dân tộc Việt Nam có truyền thống hiếu học, có tinh thần cầu thị, sẵn sàng đón nhận và tiếp biến những giá trị mới của tinh hoa văn hoá nhân loại làm giàu thêm vốn văn hoá của dân tộc mình

Những truyền thống nêu trên trong đó tiêu biểu nhất là chủ nghĩa yêu nước đã tác động sâu sắc đến Hồ Chí Minh, là cội rễ sâu xa bền chặt nhất

để hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

b Tinh hoa văn hoá nhân loại.

- Tư tưởng và văn hoá phương Đông

+ Nho Giáo

Dấu ấn đầu tiên của văn hoá phương Đông trong tư tưởng Hồ Chí Minh là nho giáo, Hồ Chí Minh đã tiếp thu mặt tích cực của Nho giáo đó là tinh thần nhân nghĩa đạo tu thân, sự ham học hỏi, đức tính khiêm tốn ôn hoà

Đồng thời Hồ Chí Minh cũng phê phán lọc bỏ mặt hạn chế của học thuyết này đó là tư tưởng phân biệt đẳng cấp giới tính giáo điều cực đoan

+ Phật Giáo

Phật giáo cũng có ảnh hưởng lớn đến Hồ Chí Minh, Người đã tiếp thu những yếu tố hợp lý của Phật giáo đó là tinh thần từ bi, bác ái cứu khổ, cứu nạn, thương người như thể thương thân đề cao lao động, nếp sống giản dị, thanh bạch, tinh thần bình đẳng, dân chủ, chất phác và Người cũng phê phán mặt duy tâm của Phật giáo

+ Ngoài ra Hồ Chí Minh còn tiếp thu tư tưởng của nhiều nhà tư tưởng phương Đông khác như Lão Tử, Mặc Tử, Quản Trọng và đặc biệt là tư tưởng “Tam dân” của Tôn Trung Sơn

Tóm lại: Là một nhà Mácxít chân chính, Hồ Chí Minh đã khai thác được những yếu tố tích cực của tư tưởng và văn hoá phương Đông để phục vụ cho

sự nghiệp cách mạng

- Tư tưởng và văn hoá phương Tây

Hồ Chí Minh sớm nghiên cứu và chịu ảnh hưởng của tư tưởng, văn hóa phương Tây

+ Những nguồn tư tưởng và văn hóa phương Tây đầu tiên ảnh hưởng đến

Hồ Chí Minh là tư tưởng tự do - bình đẳng - bác ái của cách mạng Pháp.+ Trên bước đường cứu nước, qua các trung tâm văn minh ở châu Âu, Hồ Chí Minh còn tiếp thu nhiều tư tưởng, văn hoá phương Tây khác cần thiết cho sự nghiệp cách mạng của mình như tư tưởng dân chủ, phong cách dân chủ, cách làm việc dân chủ, tinh thần dám nghĩ, dám làm tư tưởng dân chủ, nhân quyền của cách mạng Mỹ

Như vậy, tư tưởng và văn hoá nhân loại là nguồn gốc quan trọng góp phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh

c Chủ nghĩa Mác - Lênin

Chủ nghĩa Mác- Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư

- Nguồn tư tưởng, lý luận quyết định bước phát triển về chất trong tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác - Lênin Chỉ khi đến với chủ nghĩa Mác

- Lênin, Hồ Chí Minh mới tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc - con đường cứu nước, giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản Cũng từ

đó trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước xây dựng nên hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc của mình về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam để tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh

- Nhờ đứng trên lập trường, quan điểm, thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đã giúp Hồ Chí Minh hấp thụ được những nhân tố tiến bộ và tích cực của truyền thống văn hoá dân tộc cũng như tư tưởng và văn hoá nhân loại, phân tích và tổng kết thực tiễn một cách khoa học, đúng đắn từ đó góp phần xây dựng nên hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận Mác- Lê nin một cách có chọn lọc, không rập khuôn máy móc, không sao chép giáo điều Người tiếp thu lý luận Mác-

Lê nin theo phương pháp Macxit, nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất Người vận dụng lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác- Lê nin để giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, chứ không

đi tìm những kết luận có sẵn trong sách vở

Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp nhất quyết định

sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Nhân tố chủ quan

- Khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là một người có năng lực đặc biệt, đó là tư chất thông minh hơn người, tư duy độc lập tự chủ và sáng tạo cộng với đầu óc phê phán tinh tường sáng suốt Nhờ các khả năng đó trong quá trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã khám phá các qui luật vận động xã hội, đời sống văn hóa và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt động thực tiễn và được kiểm nghiệm

trong thực tiễn Nhờ vào con đường nhận thức chân lý như vậy mà lý luận của

Hồ Chí Minh mang tính khách quan, cách mạng và khoa học

- Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn

Hồ Chí Minh có những phẩm chất cá nhân hết sức tiêu biểu, đó là tâm hồn của một nhà yêu nước lớn, một chiến sỹ cộng sản nhiệt thành cách mạng sẵn sàng chịu đựng hi sinh cao nhất vì độc lập, tự do của tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân Hồ Chí Minh có niềm tin mãnh liệt vào nhân dân, có tác phong bình dị, chân thành, khiêm tốn, hoà mình với quần chúng

Những phẩm chất và năng lực đó được rèn luyện và phát huy trong suốt cuộc đời hoạt động của cách mạng Người Vì vậy, giữa thực tiễn phong phú

và sinh động, giữa biết bao tình huống phức tạp khác nhau, giữa nhiều học thuyết, tư tưởng lý luận, Hồ Chí Minh có thể phân tích một cách đúng đắn, có thể xử lý, chuyển hoá hình thành nên tư tưởng của mình

Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ những nguồn gốc trên Sau khi ra đời, tư tưởng Hồ Chí Minh đã đáp ứng được những yêu cầu bức xúc của thực tiễn cách mạng Việt Nam góp phần đưa tư tưởng và văn hoá truyền thống dân tộc, tinh hoa văn hoá nhân loại, chủ nghĩa Mác - Lênin lên một tầm cao mới

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước: Trước năm 1911

+ Đây là giai đoạn Nguyễn Sinh Cung tiếp nhận truyền thống yêu nước, nhân nghĩa của quê hương và gia đình, dân tộc Người hấp thụ vốn văn hoá Quốc học, Hán học, tiếp xúc với văn hoá phương Tây Chứng kiến sự cai trị tàn bạo của thực dân Pháp, cuộc sống khổ ải và tinh thần đấu tranh bất khuất của cha anh, đồng thời chứng kiến sự thất bại của các phong trào

+ Nguyễn Tất Thành tham gia một số phong trào yêu nước và phê phán con đường đấu tranh của các bậc tiền bối, từ đó lựa chọn cho mình hướng

10 Nga vĩ đại, học tập và tìm đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Người tham gia Đảng xã hội Pháp, tham dự Đại hội Tour và bỏ phiếu tán thành gia nhập quốc

tế cộng sản trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp

- Thời kỳ này, Hồ Chí Minh có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng; từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc lên giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, từ một người yêu nước phát triển thành một chiến sĩ cộng sản Việt Nam Đây là bước

chuyển biến cơ bản về tư tưởng cứu nước của Hồ Chí Minh “muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”.

3 Thời kỳ hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam (1921- 1930)

- Đây là thời kì hoạt động lý luận và thực tiễn cực kỳ sôi nổi của Hồ Chí

Minh trên địa bàn Pháp, Trung Quốc, Nga, Thái Lan tiến tới thành lập chính đảng cách mạng ở Việt Nam Hồ Chí Minh đã nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với hoạt động thực tiễn, chuẩn bị về chính trị,

tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Tháng 2 - 1930, Người chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam và trực tiếp soạn thảo các văn kiện: chánh cương vắn tắt, sách lược vắn tắt và điều lệ vắn tắt

Các văn kiện này cùng với hai tác phẩm hoàn thành và xuất bản trước đó

là Bản án chế độ thực dân Pháp và Đường Kách Mệnh đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam

- Nội dung chính của con đường đó là:

+ Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đường cách mạng vô sản

+ Cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau

+ Cách mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh” đánh đuổi đế quốc xâm lược giành độc lập, tự do

+ Giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng; phải tập hợp lực lượng dân tộc thành một sức mạnh lớn để chống lại đế quốc và tay sai.+ Phải liên minh với các lực lượng cách mạng quốc tế , song phải nêu cao tinh thần tự lực, tự cường

+ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, của cả dân tộc đại đoàn kết

+ Cách mạng muốn thành công trước hết phải có đảng cách mạng lãnh đạo và vận động, tổ chức quần chúng đấu tranh

Như vậy, đây là thời kì tư tưởng Hồ Chí Minh có bước phát triển về chất đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng cách mạng Việt Nam

4 Thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì con đường đã xác định, tiến tới giành thắng lợi đầu tiên cho cách mạng Việt Nam (1930- 1945)

- Sau khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh tiếp tục hoạt động trong quốc tế cộng sản Tuy nhiên, thời gian này do không nắm được tình hình cụ thể của phương Đông và bị chi phối bởi quan điểm “tả” khuynh trong quốc tế cộng sản cho nên Nguyễn Ái Quốc đã bị phê phán gay gắt nhất

là đường lối cách mạng Việt Nam do Người chỉ ra trong hội nghị thành lập Đảng

- Sau một thời gian kiên trì đấu tranh, lịch sử cách mạng đã chứng minh đường lối của Nguyễn Ái Quốc là đúng đắn và phù hợp với tình hình thực tiễn cách mạng Việt Nam.

- Đầu năm 1941 Hồ Chí Minh trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Người chủ trì hội nghị BCH TW Đảng lần thứ 8 (khoá I) Hoàn chỉnh

sự chỉ đạo chuyển hướng chiến lược cho cách mạng Việt Nam Đưa vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác cách mạng ruộng đất, thành lập mặt trận Việt Minh

- Cách mạng tháng 8 thành công, Hồ Chí Minh thay mặt chính phủ lâm thời đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra Nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, khẳng định quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam và nêu cao

tư tưởng về quyền tự do bình đẳng của các dân tộc trên thế giới

5 Thời kỳ tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển và hoàn thiện

(1945- 1969)

- Sau cách mạng tháng 8, trên cương vị đứng đầu Đảng và Nhà nước, Hồ Chí Minh đã lãnh đạo nhân dân ta đứng lên tiến hành hai cuộc kháng chiến chống xâm lược và bước đầu xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, CNXH Trong thời gian này tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng là thống nhất, đồng thời có bước phát triển mới trên một số lĩnh vực như:

+ Tư tưởng kết hợp kháng chiến với kiến quốc

+ Tư tưởng chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức mình là chính

+ Tư tưởng về xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền

Người để lại Di chúc thiêng liêng cho dân tộc

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua hơn nủa thế kỷ hình thành và phát triển, là kết quả tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới,

là ngọn cờ thắng lợi của dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh vì độc lập,

tự do và CNXH

III GIÁ TRỊ CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc.

a Tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của dân tộc và thời đại, nó trường tồn, bất diệt và là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc ta vì:

Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ tiếp thu, kế thừa những giá trị, tinh hoa văn hóa, tư tưởng vĩ đại của loài người trong đó chủ yếu là chủ nghĩa Mác- Lê nin mà còn đáp ứng nhiều vấn đề của thời đại

Tư tưởng Hồ Chí Minh là mẫu mực của tinh thần sáng tạo trong vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác- Lê nin trong điều kiện một nước thuộc địa Nhạy bén, linh hoạt và sáng tạo trong việc giải quyết những vấn đề mới của thực tiễn cuộc sống một cách có hiệu quả

Tư tưởng đó đã được kiểm nghiệm trong hoạt động thực tiễn với những hoạt động cách mạng của Người Ngày nay, tư tưởng đó vẫn tiếp tục soi sáng cho chúng ta để hiện thực hóa lý tưởng chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta

b Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của cách mạng Việt Nam.

Trong bối cảnh hiện nay, tư tưởng Hồ Chí Minh giúp chúng ta nhận thức đúng những vấn đề lớn liên quan đến việc bảo vệ độc lập dân tộc, phát triển xã hội và đảm bảo quyền con người

Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng vững chắc để Đảng ta vạch ra đường lối cách mạng đúng đắn, là sợi chỉ đỏ dẫn đường cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đi tới thắng lợi

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự phát triển thế giới.

a Phản ánh khát vọng thời đại.

Cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Đây chính là khát vọng, là mong muốn cháy bỏng của loài

Chí Minh đã sớm nắm bắt chính xác được xu thế tất yếu đó và hướng cách mạng Việt Nam đi theo xu thế chung của thời đại.

b Tìm ra giải pháp đấu tranh giải phóng loài người.

Có thể nói, đóng góp lớn nhất của Hồ Chí Minh với thời đại là từ việc xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc đến việc xác định một con đường cách mạng, một hướng đi và tiếp theo đó là một phương pháp để thức tỉnh hàng trăm triệu người bị áp bức trong các nước thuộc địa lạc hậu

Ngoài ra Hồ Chí Minh còn là người đặt cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa vào phạm trù cách mạng vô sản; Người cương quyết bảo vệ và phát triển quan điểm của Lê nin về khả năng to lớn và vai trò chiến lược của cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa đối với cách mạng vô sản

c Cổ vũ các dân tộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả.

Hồ Chí Minh được coi là biểu tượng của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới Người còn là một người cộng sản kiên cường đấu tranh không mệt mỏi vì độc lập dân tộc, dân chủ, hòa bình và chủ nghĩa xã hội Trong lòng nhân dân thế giới, hình ảnh Hồ Chí Minh là bất diệt

Đó là kết quả của sự kế thừa truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc,

từ kinh nghiệm của các nhà cách mạng trên thế giới, đặc biệt là xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc đã được Hồ Chí Minh nhận thức và vận dụng vào thực tiễn cách mạng Việt Nam

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC

* TTHCM về vấn đề dân tộc thực chất là vấn đề dân tộc thuộc địa, đó là lý luận về quyền cơ bản của các dân tộc, về động lực sức mạnh của các dân tộc; về giải quyết mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc với giai cấp Bao gồm những nội dung cơ bản sau đây:

1) Độc lập, tự do là quyền cơ bản bất khả xâm phạm của các dân tộc

Độc lập dân tộc là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa Đó cũng

là mong muốn cháy bỏng của Hồ Chí Minh Người nói “ tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu” Có thể nói, độc lập cho dân tộc, tự do cho đồng bào là

tư tưởng cốt lõi chi phối mọi suy nghĩ và hành động của Hồ Chí Minh

- Hồ Chí Minh xác định độc lập cho dân tộc, tự do cho đồng bào phải là một nền độc lập, tự do hoàn toàn và thực sự.

+ Hồ Chí Minh cho rằng, một nền độc lập tự do hoàn toàn và thực sự phải được thể hiện ở chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, ngoại giao

+ Theo Hồ Chí Minh một nền độc lập, tự do hoàn toàn và thực sự của dân tộc phải gắn liền với việc chăm lo đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân.''Chúng ta tranh được tự do, độc lập mà dân cứ chết đói, chết rét thì tự do, độc lập cũng không làm gì Dân chỉ hiểu được giá trị của độc lập, tự do khi

mà dân được ăn no mặc đủ''

- Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng vô giá của các dân tộc cho nên bằng bất cứ giá nào các dân tộc cũng phải giành lại và bảo vệ các quyền ấy

Như vậy, độc lập cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân là mục đích và là

lý do chiến đấu trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh

2 Chủ nghĩa dân tộc - một động lực lớn của đất nước

- Chủ nghĩa dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính

- Xuất phát từ sự phân tích quan hệ giai cấp trong xã hội thuộc địa, từ

vị trí của một người dân mất nước, từ truyền thống của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc và coi đó là một trong những động lực lớn mà những người cộng sản phải nắm lấy và phát huy, không để ngọn cờ dân tộc rơi vào tay giai cấp khác và Người coi đó là “một chính sách mang tính hiện thực tuyệt vời”

Từ sự phân tích nguyên nhân kinh tế cũng như trải nghiệm thực tế các thuộc địa, Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò to lớn của chủ nghĩa yêu nước

và tinh thần dân tộc coi đó là ''động lực duy nhất và vĩ đại'' để giải phóng các dân tộc thuộc địa Vì vậy, Hồ Chí Minh kiến nghị về cương lĩnh hành động của quốc tế cộng sản '' phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh quốc tế

cộng sản khi chủ nghĩa dân tộc của họ thắng lợi nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ nghĩa quốc tế."

3 Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, độc lập dân tộc với CNXH, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế.

a Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

- Trước Hồ Chí Minh các nhà kinh điển sáng lập chủ nghĩa Mác -

Lênin đã nêu ra mối quan hệ biện chứng giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Tuy nhiên xuất phát từ yêu cầu, mục đích của cách mạng châu Âu các ông vẫn tập trung vào vấn đề giai cấp, xem việc giải quyết vấn đề dân tộc thuộc địa phụ thuộc vào việc giải quyết vấn đề giai cấp ở chính quốc

- Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ giữa vấn

đề dân tộc và giai cấp vào các dân tộc thuộc địa Hồ Chí Minh cũng cho rằng phải có sự kết hợp hài hoà giữa hai vấn đề này Tuy nhiên, do ở các nước thuộc địa mâu thuẫn dân tộc là mâu thuẫn hàng đầu cho nên theo Người, vấn

đề dân tộc phải ưu tiên giải quyết trước vấn đề giai cấp Có giải phóng được dân tộc mới giải phóng được giai cấp công nhân, nhân dân lao động, có độc lập dân tộc mới có địa bàn để tiến lên CNXH

- Hồ Chí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước nhưng Người luôn đứng trên quan điểm giai cấp để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc Người khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản trong quá trình cách mạng Việt Nam; chủ trương đoàn kết dân tộc rộng rãi trên cơ sở liên minh công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng

b Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

+ Từ khi gặp được luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, hình thành đường lối cứu nước, giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng

vô sản Ở Hồ Chí Minh đã có sự thống nhất giữa độc lập dân tộc và CNXH

+ Đối với Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết là

cơ sở để tiến lên xây dựng CNXH

+ CNXH là con đường duy nhất đúng đắn để củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn và triệt để

Như vậy, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là vấn đề trọng tâm xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh Đây cũng là điểm khác biệt giữa con đường cứu nước của Hồ Chí Minh với con đường cứu nước của các nhà yêu nước khác

c Độc lập cho dân tộc mình đồng thời độc lập cho các dân tộc khác

Hồ Chí Minh khẳng định rằng quyền tự do, độc lập là quyền bất khả xâm phạm của các dân tộc ''dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do'' Là một chiến sĩ quốc tế cộng sản chân chính, Hồ Chí Minh không chỉ đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc mình mà Người còn đấu tranh cho độc lập, tự do của các dân tộc khác trên thế giới Người ủng hộ nước Anh trong chiến tranh thế giới thứ nhất, cách mạng Trung Quốc, giúp đỡ cách mạng Lào, CamPuChia.v.v Hồ Chí Minh thường nói: '' giúp bạn là tự giúp mình''

Tóm lại: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc vừa mang tính khoa

học đúng đắn, vừa có tính cách mạng sâu sắc, triệt để Thể hiện ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc được hình thành từ quá trình tìm hiểu thực tiễn cách mạng thế giới, từ nhiều nguồn gốc

lý luận đặc biệt là từ lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về cuộc đấu tranh giải phóng các dân tộc thuộc địa Tư tưởng đó bao gồm một số vấn đề sau:

1 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

a Rút bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó

Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước bị biến thành thuộc địa, nhân dân phải chịu cảnh lầm than Hồ Chí Minh được chứng kiến các phong trào cứu nước của các bậc tiền bối Người đánh giá cao tấm lòng yêu nước của họ nhưng cũng sớm nhận thấy những hạn chế của các cuộc đấu tranh đó Hồ Chí Minh quyết tâm ra đi tìm con đường mới để cứu nước, cứu dân

b Cách mạng tư sản là không triệt để

Không thoả mãn với con đường giải phóng dân tộc của các bậc tiền bối, Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước, trên hành trình bôn ba khắp các châu lục, Người đã nghiên cứu nhiều cuộc cách mạng lớn như: cách mạng

Mỹ, cách mạng Pháp, cách mạng Anh v.v Người khâm phục tinh thần cách mạng của nhân dân Pháp, nhân dân Mỹ nhưng cũng sớm nhận thấy những cuộc cách mạng này là những cuộc cách mạng không triệt để Bởi vì các cuộc cách mạng đó “ tiếng là cộng hòa dân chủ, kì thực trong thì nó tước lục công nhân, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” Do đó người không đi theo con đường cách mạng tư sản

c Con đường giải phóng dân tộc

- Tháng10/1917 cách mạng Nga bùng nổ và giành thắng lợi, Hồ Chí Minh

đã giành tình cảm đặc biệt cho cuộc cách mạng này

Tháng 7/1920, Hồ Chí Minh đọc sơ thảo lần thứ nhất những luận cương

về vấn đề dân tộc và thuộc đia của Lênin Từ những tư liệu thực tiễn và lý luận đó, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc

- con đường cứu nước và giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản, gắn liền giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp và giải phóng con người

Như vậy, luận điểm về giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản của Hồ Chí Minh đã đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi bức xúc của lịch sử

dân tộc là giải quyết được mâu thuẫn dân tộc, mâu thuẫn giai cấp để đưa dân tộc thoát khỏi xiềng xích nô lệ, đưa người dân ra khỏi mọi ách áp bức.

2 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng

Cộng sản lãnh đạo

a Cách mạng trước hết phải có Đảng

Hồ Chí Minh khẳng định cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, muốn nhân dân làm cách mạng thì phải tổ chức tuyên truyền, giác ngộ cho dân hiểu đường lối cách mạng Vì thế Hồ Chí Minh cho rằng muốn giải phóng dân tộc thành công trước hết phải có Đảng cách mệnh Đảng có vững cách mạng mới thành công cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy

b Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhất

- Theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Trong một số trường hợp khác, Người cũng khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam là “Đảng của giai cấp vô sản”, đồng thời là “Đảng của dân tộc Việt Nam”

- Khi khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân và của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã nêu ra một luận điểm quan trọng bổ sung thêm cho lý luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin về đảng cộng sản, định hướng cho việc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành một đảng

có sự gắn bó chặt chẽ với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc trong mọi thời kì của cách mạng Việt Nam Mọi người Việt Nam yêu nước

dù là đảng viên hay chưa phải là đảng viên dù thuộc giai tầng nào đều cảm thấy Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng của mình, tự hào với niềm tự hào của Đảng, lo lắng mỗi khi đảng gặp khó khăn và thấy mình có trách nhiệm xây dựng Đảng Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã qui tụ được lực lượng và sức mạnh của toàn bộ giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam Nhờ

đó, ngay từ khi mới ra đời, Đảng đã nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất đối với cách mạng Việt Nam và trở thành nhân tố hàng đầu đảm bảo thắng lợi của cách mạng Việt Nam

3 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn bộ dân tộc.

- Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức

Theo Hồ Chí Minh sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo vô tận của nhân dân là yếu tố then chốt đảm bảo thắng lợi của cách mạng Người khẳng định “dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi” “Phải dựa vào dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được” Cách mạng chính là sự nghiệp của nhân dân các dân tộc bị áp bức

- Chiến lược tập hợp lực lượng cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, lực lượng của cách mạng là toàn thể dân tộc, tất

cả mọi giai cấp, tầng lớp trong nhân dân đều là lực lượng cách mạng trừ bọn việt gian bán nước Người cho rằng: Đảng phải tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, tập hợp đại bộ phận nông dân và phải dựa vững vào hạng dân cày nghèo lôi kéo tiểu tư sản, trung nông, trí thức đi vào phe vô sản giai cấp Trong lực lượng toàn dân tộc đó, Hồ Chí Minh chỉ rõ Công - Nông là gốc cách mạng, sau này Người khẳng định rõ hơn là liên minh Công - Nông, lao động trí óc là nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân Ngoài ra Hồ Chí Minh còn coi tiểu tư sản, tư sản dân tộc và một bộ phận của giai cấp địa chủ, phong kiến là bạn đồng minh của cách mạng

4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo

và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

- Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản ở chính quốc + Trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc Quan điểm này vô hình chung đã làm mất đi tính chủ động sáng tạo của phong trào cách mạng thuộc địa

+ Nguyễn ái Quốc đã phê phán mạnh mẽ quan điểm này Phát biểu tại Đại hội V quốc tế cộng sản Người đã phân tích “vận mệnh của giai cấp vô sản thế

địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các thuộc địa nọc độc

và sức sống của con rắn độc TBCN đang tập trung ở các thuộc địa Nếu khinh thường cách mạng thuộc địa tức là muốn đánh chết rắn đằng đuôi”

- Từ sự phân tích đặc điểm kinh tế- xã hội của các nước thuộc địa, Hồ Chí Minh khẳng định công cuộc giải phóng nhân dân các thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực tự giải phóng; “Công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em”

- Người yêu cầu các dân tộc thuộc địa cần chủ động, sáng tạo trong cuộc đấu tranh tự giải phóng, không ỉ lại, trông chờ vào cách mạng vô sản ở chính quốc

- Hồ Chí Minh còn cho rằng cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước

và trông khi thủ tiêu một trong nhưng điều kiện tồn tại của CNTB là chủ nghĩa đế quốc, họ có thể giúp đỡ anh em mình ở phương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn

Đây là luận điểm sáng tạo có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, một cống hiến quan trọng vào kho tàng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh đã được thắng lợi của cách mạng Việt Nam chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

5 Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực

a Tính tất yếu của cách mạng bạo lực

- Trên cơ sở nhận thức rõ bản chất tàn bạo của chủ nghĩa thực dân và chứng kiến sự thất bại liên tiếp của phương pháp cải lương không dùng vũ lực

để giải phóng dân tộc Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỉ XX, Hồ Chí Minh đã lựa chọn phương pháp bạo lực cho cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam Theo Hồ Chí Minh “ trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và và dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền” Hình thức

của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang Nhưng tuỳ tình hình cụ thể mà quyết định hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị cho phù hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức này

để giành thắng lợi cho cách mạng

b Tư tưởng bạo lực gắn bó hữu cơ với tư tưởng nhân đạo và hòa bình

Tư tưởng bạo lực trong tư tưởng Hồ Chí Minh khác hẳn với tư tưởng hiếu chiến của các thế lực đế quốc xâm lược Xuất phát từ tình yêu thương con người, quí trọng sinh mạng con người, Hồ Chí Minh luôn tranh thủ khả năng giành và giữ chính quyền ít đổ máu, tìm mọi cách để ngăn chặn xung đột vũ trang Tận dụng mọi khả năng giải quyết xung đột bằng biện pháp hoà bình, chủ động đàm phán và thương lượng chấp nhận những nhượng bộ có nguyên tắc Việc tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng khi không còn khả năng hòa hoãn

c Hình thái bạo lực cách mạng

Bạo lực cách mạng là sức mạnh tổng hợp của toàn dân, bao gồm sức

mạnh tổng hợp của hai yếu tố chính trị và quân sự, hai lực lượng - lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang Hồ Chí Minh chủ trương phát động chiến tranh nhân dân, dựa vào lực lượng toàn dân, có lực lượng vũ trang làm nòng cốt, đấu tranh toàn diện với kẻ thù đế quốc, với tư tưởng chiến lược tiến công, phương châm chiến lược đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính

KẾT LUẬN

1 Làm phong phú học thuyết Mác- Lê nin về cách mạng thuộc địa.

- Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc

Lý luận cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh bao gồm những luận điểm sáng tạo, độc đáo Lý luận đó đã trải qua những thử thách hết sức gay gắt Nhưng thực tiễn cách mạng đã chứng minh lý luận đó của Người là đúng đắn

Hồ Chí Minh đã phát triển học thuyết của Lênin về cách mạng thuộc

sách lược và phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa Những luận điểm đó góp phần làm phong phú thêm chủ nghĩa Mác- Lê nin về cách mạng thuộc địa.

- Về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc.

Phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa của

Hồ Chí Minh hết sức độc đáo, sáng tạo và thấm nhuần tính nhân văn

2 Soi sáng cho thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam.

- Cách mạng tháng Tám năm 1945

- Thắng lợi của 30 năm chiến tranh cách mạng 1945 -1954

CHƯƠNG III

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở

VIỆT NAM

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1 Tính tất yếu của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

- Sự phát triển của xã hội loài người trải qua các HTKTXH từ thấp đến cao là quá trình lịch sử tự nhiên CNTB đã tạo ra những tiền đề tự phủ định nó Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu

- Thực tiễn lịch sử VN đã đi theo các con đường khác nhau nhưng không thành công

- HCM lực chọn con đường CMVS, mục tiêu ĐLDT găn liền với CNXH đã thành công Con đường đó là sự lựa chon sàng lọc của chính lịch

sử dân tộc

- Xây dựng chủ nghĩa xã hội là nhằm giải phóng con người một cách triệt để Nếu nước độc lập mà dân ko hạnh phúc thì độc lập ấy cũng ko co ý nghĩa; Xây dựng CNXH để giải phóng giai cấp, làm cho nhân dân thực sự ấm

no hạnh phúc…

2 Đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

a Cách tiếp cận của CNXH khoa học của Hồ Chí Minh

- Hồ Chí Minh tiếp cận CNXH từ khát vọng giải phóng dân tộc Việt Nam Người thấy rằng chỉ có CNXH mới giải phóng được nhân loại, mới thực sự đem lại độc lập, tự do, bình đẳng cho các dân tộc

- Hồ Chí Minh tiếp cận CNXH từ phương diện đạo đức hướng tới giá trị nhân đạo, nhân văn macxit Đối với Hồ Chí Minh đạo đức cao cả nhất là đạo đức cách mạng, đạo đức giải phóng dân tộc và giải phóng loài người.

- Hồ Chí Minh tiếp cận CNXH từ văn hoá

Văn hoá Việt Nam lấy nhân nghĩa làm gốc có truyền thống khoan dung, hoà mục để hoà đồng Văn hoá Việt Nam là văn hoá quí trọng hiền tài, con người Việt Nam có tâm hồn trong sáng giàu lòng vị tha yêu thương đồng loại, kết hợp được cái chung với cái riêng, gia đình với tổ quốc, dân tộc và nhân loại Chính những truyền thống tốt đẹp của văn hoá Việt Nam là một trong những cơ sở dẫn dắt Hồ Chí Minh đến với CNXH

Tóm lại, cách tiếp cận CNXH của Hồ Chí Minh là sự thống nhất biện chứng giữa các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội với các nhân tố nhân văn, đạo đức, văn hoá

b Bản chất và đặc trưng tổng quát của chủ nghĩa xã hội

- CNXH là một chế độ do nhân dân làm chủ Nhà nước phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân để huy động được tính tích cực và sáng tạo của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng CNXH

- CNXH có nền kinh tế phát triển cao gắn liền với sự phát triển của khoa học và kĩ thuật

- Chủ nghĩa xã hội là chế độ không con người bóc lột người

- CNXH là một xã hội phát triển cao về văn hoá và đạo đức

* Tóm lại, trong tư duy Hồ Chí Minh, CNXH là một xã hội dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Một chế độ xã hội ưu việt nhất trong lịch sử Một xã hội tư do và nhân đạo phản ánh được khát vọng thiết tha của con người

3 Động lực của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

- Trong tư tưởng Hồ Chí Minh hệ thống động lực của CNXH rất phong phú và đa dạng được thể hiện ở các phương diện: vật chất và tinh thần, nội sinh và ngoại sinh Nhưng các động lực muốn phát huy tác dụng đều phải

thông qua con người Do đó, bao trùm lên tất cả là động lực con người - con người trên cả hai bình diện cộng đồng và cá nhân.

- Hồ Chí Minh rất coi trọng động lực kinh tế, phát triển kinh tế, giải phóng mọi năng lực sản xuất, làm cho mọi người, mội nhà trở nên giàu có, gắn kinh tế với kĩ thuật, kinh tế với văn hóa

- Văn hóa, khoa học, giáo dục cũng được Hồ Chí Minh coi là những động lực tinh thần không thể thiếu trong xây dựng chủ nghĩa xã hội

Tất cả những yếu tố đó chính là nội lực Bên cạnh nội lực, theo Hồ Chí Minh phải kết hợp với sức mạnh thời đại, tăng cường đoàn kết quốc tế, chủ nghĩa yêu nước gắn với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân Phải sử dụng tốt những thành quả của khoa học- kĩ thuật thế giới

Giữa nội lực và ngoại lực, Hồ Chí Minh luôn coi nội lực là yếu tố quyết định, ngoại lực là yếu tố quan trọng

+ Chống chia rẽ, bè phái mất đoàn kết, vô kỷ luật

+ Chống chủ quan, giáo điều, lười biếng không chịu học tập cái mới

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1 Con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội

a Thực chất, loại hình và đặc điểm của thời kì quá độ

- Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã đề cập đến tính tất yếu của thời kì quá độ lên CNXH Theo các ông có hai con đường quá độ lên CNXH Đó là con đường quá độ trực tiếp lên CNXH từ các nước tư bản chủ nghĩa phát triển cao Con đường quá độ gián tiếp lên CNXH bỏ qua giai đoạn

Tiếp thu quan điểm của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh cũng khẳng định tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên CNXH và hai hình thức quá độ lên CNXH Hồ Chí Minh đã lựa chọn hình thức quá độ lên CNXH ở Việt Nam là quá độ gián tiếp.

Theo Hồ Chí Minh khi bước vào thời kỳ quá độ lên CNXH, nước ta có đặc điểm lớn nhất là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên CNXH không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa

Mâu thuẫn cơ bản của thời kỳ quá độ là mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển cao của đất nước có kinh tế công nghiệp, nông nghiệp hiện đại, văn hoá, khoa học tiên tiến với xuất phát lạc hậu kém phát triển của nền kinh tế nước ta

b Nhiệm vụ lịch sử của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

- Hồ Chí Minh xác định thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta là một thời

kỳ đầy khó khăn và phức tạp Vì chúng ta phải cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, phải thay đổi những nếp sống, thói quen, thành kiến có nguồn gốc sâu xa hàng ngàn năm, phải thay đổi quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới

- Theo Hồ Chí Minh nhiệm vụ lịch sử của thời kỳ quá độ là:

+ Xây dựng nền tảng vật chất kỹ thuật, các tiền đề về kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng cho chủ nghĩa xã hội

+ Cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết hợp xây dựng với cải tạo, trong đó xây dựng làm trọng tâm, chủ chốt, lâu dài

- Những nhân khó khăn thử thách trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Thứ nhất: Đây là cuộc cách mạng đảo lộn mọi mặt đời sống xã hội

Thứ hai: trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhà nước và nhân dân

ta còn thiếu kinh nghiệm nhất là trong lĩnh vực kinh tế

Thứ ba: Sự chống phá của các thế lực thù địch

Do đó khi xây dựng chủ nghĩa xã hội cán bộ và nhân dân ta cần tránh nôn nóng, chủ quan, đốt cháy giai đoạn Phải xác định đúng hình thức và bước đi

2 Biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời kì quá độ

a Phương châm

Một là, xây dựng chủ nghĩa xã hội là một hiện tượng phổ biến mang

tính quốc tế, cần quán triệt các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê nin về xây dựng chế độ mới Có thể tham khảo kinh nghiệm của các nước anh em, học tập kinh nghiệm của các nước tiên tiến, nhưng không được sao chép máy móc, giáo điều

Hai là, Xác định bước đi và biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội

chủ yếu xuất phát từ điều kiện thực tế, đặc điểm dân tộc, nhu cầu và khả năng thực tế của nhân dân

b Biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời kì quá độ

Bước đi trong xây dựng chủ nghĩa xã hội theo Hồ Chí Minh là: Dần dần, thận trọng, từng bước một, từ thấp đến cao, không chủ quan nôn nóng

và việc xác định bước đi phải luôn luôn căn cứ vào điều kiện khách quan qui định

Về biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội:

Thứ nhất: thực hiện cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết hợp

cải tạo với xây dựng, lấy xây dựng làm chính

Thứ hai: Kết hợp xây dựng với bảo vệ, đồng thời tiến hành hai

nhiệm vụ ở hai miền Nam- Bắc khác nhau trong phạm vi một quốc gia

Thứ ba: xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có kế hoạch, biện pháp,

quyết tâm để thực hiện thắng lợi kế hoạch

Thứ tư: trong điều kiện nước ta, biện pháp cơ bản quyết định, lâu

dài trong xây dựng chủ nghĩa xã hội là đem tài dân, của dân, sức dân làm lợi cho dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

KẾT LUẬN

1 Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ các nguồn lực, trước hết là nội lực để đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước gắn liền với phát triển kinh tế tri thức

3 Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

1 Về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Xuất phát từ tình hình ở các nước tư bản, Lênin đã nêu ra quan điểm: Đảng cộng sản là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân Sau khi Lênin mất những người cộng sản kế tục đã khái quát qui luật ra đời của các Đảng cộng sản là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân

- Trên cơ sở qui luật ra đời chung của các Đảng cộng sản, căn cứ vào diễn biến cụ thể của tình hình cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã khái quát qui luật ra đời đặc thù của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Điều này hoàn toàn không mâu thuẫn với quan điểm của quốc tế cộng sản mà là sự vận dụng sáng tạo quan điểm của quốc tế cộng sản vào điều kiện cụ thể Việt Nam

Sở dĩ phong trào yêu nước Việt Nam có thể trở thành một trong ba yếu tố dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là vì:

Thứ nhất: Phong trào yêu nước có vị trí vai trò cực kì to lớn trong quá

trình phát triển của dân tộc Việt Nam Là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch

sử Việt Nam

Thứ hai: Phong trào công nhân kết hợp được với phong trào yêu nước vì

cả hai phong trào đó đều có mục tiêu chung

Thứ ba: Phong trào nông dân- một lực lượng chủ yếu của phong trào yêu

nước, kết hợp với phong trào công nhân Công nhân Việt Nam có nguồn gốc

từ nông dân

Thứ tư: phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng

thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Thực tiễn phong trào cách mạng Việt Nam cũng như phong trào cách mạng thế giới đã kiểm nghiệm và chứng minh luận điểm của Hồ Chí Minh gắn chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước dẫn đến sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn

2 Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Hồ Chí Minh nhận thức cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân Nhưng nhân dân phải được giác ngộ, được tổ chức, lãnh đạo theo một đường lối đúng đắn thì mới trở thành lực lượng to lớn Vì vậy, Hồ Chí Minh đặt vấn đề:

- Cách mạng trước hết ''phải có Đảng cách mạng, để trong thì tập hợp và

tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mạng mới thành công cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy''

- Để đảm đương được vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam, theo Hồ Chí Minh: ''Đảng phải là đội tiền phong, là bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp

vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc'' Bao giờ Đảng cũng tận tâm, tận lực phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân, trung thành tuyệt đối với lợi ích của giai cấp công nhân, và của dân tộc

- Thực tiễn cách mạng Việt Nam gần 80 năm qua đã chứng minh dưới

sự lãnh đạo của Đảng cách mạng nước ta đã giành được những thắng lợi

to lớn, vĩ đại

Trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta đang ra sức xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh theo con đường xã hội chủ nghĩa Kẻ thù đang tìm mọi cách để chống phá cách mạng nước ta chúng coi việc xoá bỏ vai trò lãnh đạo

của Đảng Cộng sản Việt Nam là một khâu then chốt Tuy nhiên mọi hành động chống phá của chúng không thể đi ngược lại lịch sử, không thể làm thay đổi được thực tiễn là cách mạng Việt Nam rất cần có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

3 Bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đội tiên phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân - giai cấp duy nhất gánh vác sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng

- Cái quyết định bản chất giai cấp công nhân của Đảng không phải chỉ là

số lượng đảng viên xuất thân từ giai cấp công nhân, mà cơ bản là ở nền tảng

tư tưởng của Đảng, là chủ nghĩa Mác-Lênin Mục tiêu của Đảng là độc lập dân tộc và CNXH; ở vấn đề Đảng nghiêm túc tuân thủ những nguyên tắc XD Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Mặc dù tên gọi khác nhau nhưng Đảng ta chỉ có bản chất giai cấp công nhân

- Đảng cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân nhưng không chỉ đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân mà còn đại diện cho lợi ích toàn dân tộc Do đó Đảng gắn bó máu thịt với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc trong mọi giai đoạn, mọi thời kỳ phát triển của cách mạng Việt Nam Trong thành phần của Đảng ngoài giai cấp công nhân còn có những người ưu tú của giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức và các giai tầng khác Tuyệt đại đa số những người dân Việt Nam dù là đảng viên, hay không phải là đảng viên, dù thuộc giai tầng nào, đều cảm thấy ĐCSVN là Đảng của Bác Hồ, là Đảng của mình, tự hào với niềm tự hào của Đảng và thấy mình có trách nhiệm xây dựng Đảng

4 Quan niệm của Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản cầm quyền

a Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền trở thành Đảng cầm quyền

Ngay sau khi đến với chủ nghĩa Mác- Lê nin, lựa chọn con đường cứu nước giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh đã thấy sự cần thiết phải xây dựng một chính đảng của giai cấp vô sản để lãnh đạo cách mạng Việt Nam Người đã tích cực chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

Sau khi ra đời, với đường lối chính trị đúng đắn, tổ chức chặt chẽ, Đảng

đã lãnh đạo toàn thể dân tộc giành chính quyền, thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Đó cũng là thời điểm Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành Đảng cầm quyền

b Quan niệm của Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền

- Theo các nhà chính trị học “đảng cầm quyền” là khái niệm dùng để chỉ một đảng chính trị đại diện cho một giai cấp đang nắm giữ và lãnh đạo chính quyền để điều hành, quản lý đất nước nhằm thực hiện lợi ích của giai cấp mình

- Trong tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng cầm quyền là Đảng tiếp lãnh đạo

sự nghiệp cách mạng trong điều kiện Đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được quyền lực nhà nước và Đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy nhà nước

đó để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

- Mục đích, lý tưởng của Đảng cầm quyền

Theo Hồ Chí Minh, Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân Đó là mục đích, lý tưởng cao cả không bao giờ thay đổi trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam Khi đã trở thành Đảng cầm quyền, mục đích, lý tưởng đó không những không thay đổi mà còn

có thêm những điều kiện và sức mạnh nhằm hiện thực hóa mục tiêu, lý tưởng đó

- Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân