Khúc xạ Ánh Sáng( NC)

Kiến thức: Trình bày được các nội dung sau:  Hiện tượng khúc xạ của tia sáng  Định luật khúc xạ ánh sáng  Các khái niệm: chiết suất tỉ đối, chiết suất tuyệt đối, hệ thức giữa chiết s

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

Tiết thứ: ngày:

Bài dạy: Khúc Xạ Ánh Sáng

Đồ dùng dạy học: Tranh ảnh.

Họ và tên GVHDGD: Hồ Xuân Thy

PHẦN 2: QUANG HÌNH HỌC CHƯƠNG VI: KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Bài 44 KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

I Mục đích:

1 Kiến thức:

Trình bày được các nội dung sau:

 Hiện tượng khúc xạ của tia sáng

 Định luật khúc xạ ánh sáng

 Các khái niệm: chiết suất tỉ đối, chiết suất tuyệt đối, hệ thức giữa chiết suất tỉ đối

và chiết suất tuyệt đối

 Tính thuận nghịch trong sự truyền ánh sáng

 Cách vẽ đường đi của tia sáng từ môi trường này sang môi trường khác

2 Kĩ năng:

 Vận dụng được định luật khúc xạ ánh sáng để giải các bài tập về khúc xạ ánh sáng

 Phân biệt được chiết suất tỉ đối và chiết suất tuyệt đối và hiểu được vai trò của các chiết suất trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng

II Chuẩn bị:

1 GV:

- Thí nghiệm về hiện tượng khúc xạ ánh sáng

- Tranh ảnh

2 Học sinh: Ôn lại định luật truyền thẳng ánh sáng ở chương trìng THCS.

III Hoạt động dạy và học:

MỤC ĐÍCH :

 Trình bày được định luật khúc xạ ánh sáng, phản xạ toàn phần

 Vận dụng được định luật khúc xạ ánh sáng

 Vận dụng được công thức xác định góc giới hạn

 Vẽ được đường đi của tia sáng trong trường hợp khúc xạ hay phản xạ toàn phần

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ (5 phỳt)

Nờu cõu hỏi:

- Khi nhỡn vào chậu nước ta thấy đỏy chậu nước dường

như nụng hơn bỡnh thường Tại sao vậy?

- Nhỳng 1 nữa chiếc đũa vào nước, ta thấy dường như nú

bị góy tại mặt nước Tại sao vậy?

Ghi nhận cõu hỏi và trả lời theo nội dung cõu hỏi

Hoạt động 2 : Tỡm hiểu về sự khỳc xạ ỏnh sỏng (15 phỳt)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

Yờu cầu học sinh đọc phần

1 và nờu định nghĩa hiện

tượng khỳc xạ ỏnh sỏng

Nhận xột trỡnh bày của HS

và kết luận về hiện tượng

khỳc xạ ỏnh sỏng

Giới thiệu hỡnh 44.1

Giới thiệu thớ nghiệm và

tiến hành thớ nghiệm hỡnh

44.2

Giới thiệu gúc tới, gúc khỳc

xạ và mặt phẳng tới

Yờu cầu HS thảo luận về tỉ

số sini/sinr

Nhận xột về trỡnh bày của

học sinh và kết luận

Nờu ĐL khỳc xạ ỏnh sỏng

Mụi trường chiết quang:

Nhận xột cỏc trường hợp

n>1 và n< 1

Nờu ý nghĩa thế nào là “

chiết quang hơn” và “ kộm

chiết quang hơn”?

Nhận xột cõu trả lời của HS

và kết luận

Đọc phần 1 SGK và nờu hiện tượng khỳc xạ ỏnh sỏng

Lắng nghe và ghi chộp

Quan sỏt

Quan sỏt và cựng làm thớ nghiệm

Thảo luõn nhúm về quan

hệ giữa tia khỳc xạ, tia tới

và tỉ số sini/sinr

Trả lời cõu hỏi của GV

Lắng nghe và ghi chộp

Khỳc Xạ Ánh Sỏng

1 Định nghĩa hiện tượng khỳc xạ ỏnh sỏng:

Định Nghĩa: SGK

- Lưỡng chất phẳng: hệ 2 mụi trường truyền sỏng phõn cỏch bằng mặt phẳng

- Mặt lưỡng chất: mặt phõn cỏch 2 mụi trường

2 Định luật khỳc xạ ỏnh sỏng:

a thớ nghiệm:

gúc tới i

gúc khỳc xạ r

Mặt phẳng làm bời tia tới với phỏp tuyến được gọi là

mp tới=> i tăng thỡ r tăng

b Định luật:

Nội dung:

SGK-r

i

sin

sin

= n n>1( mụi trường khỳc xạ chiết quang hơn mụi trường tới) thỡ sini>sinr hay i>r, tia khỳc xạ nằm gần phỏp tuyến hơn so với tia tới

n<1( mụi trường khỳc xạ chiết quang kộm hơn mụi trường tới) thỡ sini<sinr hay i<r, tia khỳc xạ nằm xa phỏp tuyến hơn so với tia tới

Hoạt động 3 : Tỡm hiểu về chiết suất của mụi trường ( 10 phỳt)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi Bảng

- Yờu cầu HS đọc phần 3.a,

thảo luận - Đọc SGK.- Thảo luận nhúm…

- Tỡm hiểu về chiết suất tỉ

3 Chiết suất của môi trờng

a Chiết suất tỉ đối

- Nội dung: SGK

- Yờu cầu HS trỡnh bày kết

quả

- Nhận xột

- Nờu cõu hỏi C1

- Yờu cầu HS đọc phần 3.b

-Yờu cầu HS trỡnh bày kết

quả

- Nhận xột

- Trỡnh bày liờn hệ giữa

chiết suất tỉ đối và chiết suất

tuyệt đối

đối

- Trỡnh bày

- Nhận xột cõu trả lời của bạn

- Trả lời cõu hỏi C1

- Đọc SGK

- Thảo luận nhúm…

- Tỡm hiểu về chiết suất tuyệt đối

- Trỡnh bày

- Nhận xột cõu trả lời của bạn

2 2

1

- Biểu thức:

2

1 21

v

v n

b Chiết suất tuyệt đối

- Nội dung: SGK

- Biểu thức:

1

v

c

n = ⇒ = 2

2 1 1

n

n

n

Đặt i=i1,r=i2 thì định luật khúc xạ có thể viết:

2 2

1

L

u ý: - Chiết suất của mọi

chất đều lớn hơn 1 Khi nói chiết suất môi tr-ờng là n ''thì đây là chiết suất tuyệt đối

trường(5 phỳt)

Hoạt đụng của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

Yờu cầu HS đọc phần 4 SGK

Hướng dẫn HS cỏch xỏc

định và vẽ đường đi của tia

sỏng qua lưỡng chất phẳng

Vẽ h.44.5 lờn bảng

Lưu ý HS: chỉ xột trường

hợp nhỡn theo phương gần

như vuụng gúc với mặt

nước) Chỳ ý vẽ hỡnh: OA

vuụng gúc vúi mặt nước, và

Brất gần A

Cú thể trả lời cõu hỏi ở đầu

bài

HS tiếp thu và vẽ h.44.5

4 Ảnh của một vật được tạo bởi sự khỳc xạ ỏnh sỏng qua mặt phõn cỏch 2 mụi trường:

=>Nhỡn từ mụi trường kộm chiết quang sang mụi trường chiết quang hơn ảnh như được nõng lờn.

Hoạt động 5: Tớnh thuận nghịch trong sự truyền ỏnh sỏng (5 phỳt)

Hoạt đụng của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

Đọc phần 5 SGK

Để chứng minh phần này,

vẽ hỡnh 44.6 lờn bảng ( hoặc

bằng TN- nếu cú): nếu ỏnh

sỏng truyền trong 1 mụi

trường theo một đường nào

vẽ hỡnh vào vở theo GV và chỳ ý tiếp thu

5 Tớnh thuận nghịch trong sự truyền ỏnh sỏng:

Ánh sỏng truyền theo chiều nào thỡ cú thể truyền ngược lại theo chiều đú.

đó thì nó cũng truyền theo

đường ngược lại nếu hoán

đổi vị trí nguồn với ảnh

Hoạt động 6: củng cố và giao nhiệm vụ về nhà (5 phút)

Về nhà làm bài tập 3,4,5/ 217,218 SGK

Đọc bài mới chuẩn bị cho tiết sau

Học bài và làm BT đầy đủ Chuẩn bị bài mới

Ngày: ………… Người Soạn: Chữ ký:

Hồ Xuân Thy Nguyễn Minh Tuấn