Bài 26: Khúc xạ ánh sáng

Tia sáng: Là đ ờng truyền của ánh sáng.Trong môi tr ờng trong suốt và đồng tính tia sáng luôn truyền theo đ ờng thẳng.. b Định luật khúc xạ ánh sáng- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

PhÇn hai

Tia sáng: Là đ ờng truyền của ánh sáng.

Trong môi tr ờng trong suốt và đồng tính tia sáng luôn truyền theo đ ờng thẳng

Chùm sáng: Là tập hợp của nhiều tia sáng Có ba loại chùm

sáng: chùm song song, chùm hội tụ, chùm phân kì

E

Hiện t ợng phản xạ ánh sáng:

Tia sáng bị đổi h ớng ng ợc trở lại môi tr ờng cũ

1 HiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

Khóc x¹ ¸nh s¸ng lµ hiÖn t îng

lÖch ph ¬ng (gÉy) cña c¸c tia

s¸ng khi truyÒn xiªn gãc qua

mÆt ph©n c¸ch gi÷a hai m«i

truêng trong suèt kh¸c nhau

A Sù khóc x¹ ¸nh s¸ng

(1) (2)

A’ A

2 Định luật khúc xạ ánh sáng

a) Thí nghiệm

I

S

- Tia tới SI

i

- Góc tới i

R

- Tia khúc xạ IR

N’

N

- Pháp tuyến với mặt phân

cách tại I : N I N’

r

- Góc khúc xạ r

- Nhận xét về vị trí tuơng

đối của tia tới và tia khúc

xạ

b) Định luật khúc xạ ánh sáng

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới (tạo bởi tia tới và pháp tuyến) và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia tới

const Sinr

Sini



2 Định luật khúc xạ ánh sáng

- Với hai môi tr ờng trong suốt nhất định, tỉ số giữa sin góc tới (sini) và sin góc khúc xạ (sinr) luôn không đổi:

B Chiết suất của môi tr ờng

1 Chiết suất tỉ đối

Tỉ số không đổi trong hiện t ợng khúc xạ đ ợc gọi là chiết suất tỉ đối của môi tr ờng chứa tia khúc xạ với môi

tr ờng chứa tia tới

Sinr Sini

1

2 21

n

n n

Sinr

Sini





Nếu n21 > 1 thì r < i: Tia khúc xạ bị lệch lại gần pháp tuyến hơn Nếu n21 < 1 thì r > i: Tia khúc xạ bị lệch lại xa pháp tuyến hơn

(1) (2)

B Chiết suất của môi tr ờng

2 Chiết suất tuyệt đối

Chiết suất tuyệt đối của một môi tr ờng là chiết suất tỉ đối của môi tr ờng đó đối với chân không

Chiết suất của chân không là 1

Chiết suất của không khí rất gần với chiết suất của chân

không

Chiết suất của một số chất:

B Chiết suất của môi tr ờng

2 Chiết suất tuyệt đối

Chiết suất tuyệt đối của một môi tr ờng là chiết suất tỉ đối của môi tr ờng đó đối với chân không

Chiết suất của chân không là 1

Chiết suất của không khí rất gần với chiết suất của chân

không

Mọi môi tr ờng trong suốt đều có chiết suất tuyệt đối lớn hơn 1 Chiết suất tuyệt đối của một môi tr ờng còn cho biết vận tốc truyền ánh sáng trong môi tr ờng đó nhỏ hơn vận tốc truyền

ánh sáng trong chân không bao nhiêu lần

Vận tốc truyền ánh sáng trong chân không: c = 3.108 m/s

n2

R

K

J

C TÝnh thuËn nghÞch cña sù

truyÒn ¸nh s¸ng

Nguyễn Thanh Huyền

THPT Bán công Kiến Xương

Thái Bình

C Tính thuận nghịch của sự

truyền ánh sáng

S

n2

R

K

J

theo đ ờng nào thì

cũng truyền ng ợc lại theo đ ờng đó

A B

O

E

O’

T×m ¶nh cña mét vËt ë trong n íc

Bài tập

nkk = 1

r = 600

i + r = 900 nên i = 300

n n

n n

Sinr

Sini 1

1

2

21  



3 30

sin

60

sin sin

sin

0

0







i

r n



Tia sáng truyền từ một chất trong suốt có chiết suất n tới mặt phân cách với môi tr ờng không khí Góc khúc xạ trong không khí là 600 Tia phản xạ ở mặt phân cách có ph ơng vuông góc với tia khúc xạ Tính chiết suất n

S

R

n

I

i

r

áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng

Công việc ở nhà

Học sinh cần hiểu rõ:

- Hiện t ợng khúc xạ ánh sáng, phát biểu đ ợc định luật khúc xạ ánh sáng

- Chiết suất tỉ đối chiết suất tuyệt đối

- Tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng

Làm các bài tập cuối bài