SKKN môn tin học làm tốt GAĐT

- Xõy dựng và tổ chức thực nghiệm biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo nhằm đổi mới phương phỏp dạy học và

TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN HƯNG ĐẠO

*****************************

MỘT SỐ BIỆN PHÁP

ỨNG DỤNG CNTT VÀO SOẠN GIÁO ÁN

VÀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN HƯNG ĐẠO

Người viết: Vũ Thị Thu Huyền – GV Tin học

Việc ứng dụng CNTT trong nhà trờng nh một công cụ lao động "Trí tuệ" giúp Ban giám hiệu nhà trờng nâng cao chất lợng quản lí, giúp các thầy cô giáo nâng cao chất lợng dạy học.

1.2 Về mặt thực tiễn:

Thực tế cho thấy trong lĩnh vực giáo dục đào tạo (GD-ĐT), công nghệ thông tin

có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phơng pháp dạy học, CNTT là phơng tiện để tiến tới “xã hội học tập” Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hớng dẫn học CNTT nh là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phơng pháp dạy học ở các môn”

Để thực hiện tốt đổi mới giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới giáo dục tiểu học nói riêng đạt kết quả, việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy và học tập có một vai trò tích cực CNTT mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phơng pháp và hình thức học tập

1.3 Về tớnh cấp thiết:

Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, CNTT cũng đã đợc ứng dụng vào giảng dạy,

giảng dạy bằng cách phát huy những u thế của lĩnh vực CNTT, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công cụ hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp giáo dục.

Là một giáo viên dạy Tin học trong nhà trờng, tôi đã nhận thức đợc rằng việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy là một trong những hớng tích cực nhất, hiệu quả nhất

để đổi mới phơng pháp dạy học và CNTT đã, đang và sẽ đợc sử dụng rộng rãi trong nhà trờng phổ thông trong những năm tới đây Song để ứng dụng CNTT hiệu quả trong giảng dạy thì công việc đầu tiên và quan trọng đối với ngời giáo viên là soạn giáo án và bài giảng điện tử Chính vì vậy, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng điện tử nhằm đổi mới phơng pháp dạy học và nâng cao chất lợng dạy học"

2 Mục đớch nghiờn cứu:

Đề tài này cú mục đớch:

- Xỏc định thực trạng của việc ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

- Xõy dựng và tổ chức thực nghiệm biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giỏo

ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo nhằm đổi mới phương phỏp dạy học và nõng cao chất lượng dạy học

3 Khỏch thể và đối tượng nghiờn cứu:

3.1 Khỏch thể nghiờn cứu:

Là đội ngũ giỏo viờn trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

3.2 Đối tượng nghiờn cứu:

Biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

4 Giả thiết khoa học:

Nếu việc cải tiến biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện

tử cho đội ngũ giỏo viờn ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo đỳng đắn và phự hợp với điều kiện, hoàn cảnh của nhà trường thỡ hoạt động dạy học sẽ cú chuyển biến và kết quả sẽ được nõng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về biện pháp ứng dụng CNTT vào

soạn giáo án và bài giảng điện tử cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

5.2 Nghiên cứu thực trạng về ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng

điện tử cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

5.3 Đề xuất tổ chức thực nghiệm biện pháp ứng dụng CNTT vào soạn giáo án

và bài giảng điện tử cho đội ngũ giáo viên nhằm đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học tại trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

6 Phương pháp nghiên cứu:

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc sách, văn bản, tìm hiểu các tài liệu

trên mạng Internet để thu nhập tư liệu, thông tin cần thiết cho chương một của đề tài

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Điều tra cơ bản (bằng phiếu điều tra) kết hợp với quan sát, đàm thoại, phỏng vấn, trò chuyện để nghiên cứu thực trạng việc ứng dụng CNTT cho đội ngũ giáo viên

ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo

- Thực nghiệm sư phạm để thử nghiệm biện pháp ứng dụng CNTT vào việc soạn giáo án, giảng dạy, làm hồ sơ, sổ sách cho đội ngũ giáo viên nhằm đổi mới cách quản lý, phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường Phương pháp này được sử dụng ở chương ba

- Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của giáo viên và học sinh (giáo án, sổ sách, bài giảng của giáo viên; bài thực hành tin học, toán, mỹ thuật của học sinh ) để xác định kết quả công tác dạy - học của giáo viên và học sinh

7 Phạm vi, giới hạn nghiên cứu:

Trong đề tài này, tôi xin được giới hạn phạm vi nghiên cứu trong khuôn khổ một số biện pháp ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng điện tử cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Trần Hưng Đạo nhằm đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy và học cã hiÖu qu¶

PHẦN II - NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ Lí LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CNTT VÀO SOẠN GIÁO ÁN VÀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIấN

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN HƯNG ĐẠO

1 Căn cứ khoa học:

+ Ban chấp hành TW Đảng khoá IX đã có định hớng cho phát triển giáo dục

"Tập trung chỉ đạo phát triển giáo dục và đào tạo khoa học công nghệ thực sự ngang tầm là quốc sách hàng đầu"

+ Nhà nớc đã có Nghị định số 64/2007/NĐ- CP ngày 10 tháng 4 năm 2007 của Chính phủ về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nớc và Chỉ thị số 55/2008 CT - BGDĐT ngày 30/9/2008 của Bộ trởng Bộ giáo dục đào tạo về tăng cờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008 - 2012

+ Nghị quyết 40/2000/QH10 ngày 9/12/2000 và chỉ thị 14/2001/CT-TTg ng yà 11/6/2001 về việc đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông: Nội dung chơng trình là tích cực áp dụng một cách sáng tạo các phơng pháp tiên tiến, hiện đại, ứng dụng CNTT vào dạy và học

+ Thông t số 14/2002/TT-BGD&ĐT ngày 1/4/2002 về việc hớng dẫn quán triệt chủ trơng đổi mới giáo dục phổ thông

+ Chỉ thị 47/2008/CT – BGDĐT ngày 13 thỏng 8 năm 2008 của Bộ GD&ĐT

về việc tiếp tục đổi mới nội dung, phương phỏp giỏo dục; đẩy mạnh ứng dụng cụng nghệ thụng tin phục vụ đổi mới phương phỏp dạy và học;

+ Trong nhiệm vụ năm học 2009 – 2010 Bộ trởng giáo dục đào tạo nhấn mạnh: khuyến khớch giỏo viờn sử dụng cụng nghệ thụng tin nhằm thực hiện đổi mới phương phỏp dạy học (soạn bài và giảng bài)

Để con ngời Việt Nam nhanh chóng tiếp cận nền khoa học hiện đại tiên tiến của thế giới và để mỗi học sinh nắm bắt đợc kho tàng kiến thức của nhân loại thì cần phải thực hiện đổi mới giáo dục và trớc tiên phải đổi mới phơng pháp dạy và học Phơng pháp dạy học trớc đây nặng nề về truyền thụ kiến thức thì ngày nay phơng pháp dạy học phải đợc thay đổi cách thức, hình thành những năng lực hoạt động, tìm tòi, khám phá cho học sinh.

Vì vậy chúng ta cần phải quan tâm đặc biệt đến việc đổi mới phơng pháp dạy học bằng nhiều hình thức nhằm giúp cho học sinh phát triển năng lực t duy, óc sáng tạo, có ý chí tự lực trong quá trình lĩnh hội kiến thức Quá trình lĩnh hội kiến thức của học sinh là từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng, từ “t duy trừu tợng đến thực tiễn” Chính vì vậy việc ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng điện tử có vai trò, tác dụng to lớn trong việc giảng dạy học sinh tiểu học

2 Một số vấn đề lý luận cơ bản của đề tài:

* Thế nào là giáo án, bài giảng điện tử?

- Giáo án điện tử khác với giáo án truyền thống là giáo án đợc xây dựng bằng CNTT đợc kết hợp giữa kênh hình và kênh chữ, có tạo hình ảnh, màu sắc, âm thanh, hiệu ứng sống động hấp dẫn hơn Nhờ có CNTT giúp bài giảng đợc nhẹ nhàng, sinh

động hơn Học sinh đợc kích thích trí tuệ, tiếp thu bài nhanh và cũng nhớ lâu hơn

* Mục tiờu của việc ứng dụng CNTT vào việc soạn giáo án và bài giảng điện tử:

Xõy dựng một đội ngũ giỏo viờn chuẩn về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ

và có khả năng ứng dụng tốt CNTT vào giảng dạy và thực hiện nội dung giỏo dục toàn diện được quy định rừ trong kế hoạch giảng dạy của nhà trường

3 Cơ sở thực tiễn của đề tài:

+ Đội ngũ giáo viên đã đợc học tập bồi dỡng kiến thức Tin học và sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại theo chơng trình bồi dỡng của Phòng GD&ĐT hè năm 2009 + Bản thân mỗi giáo viên đều nỗ lực tự học và bồi dỡng thêm kiến thức Tin học cho mình thông qua các tài liệu tham khảo, sách báo, mạng Internet, qua bạn đồng nghiệp…

+ Học sinh đã đợc tiếp xúc với các CNTT trong cuộc sống nh ti vi, đài, máy tính… trong gia đình và nhà trờng

* Về cơ sở vật chất.

+ Toàn trờng có 21 máy vi tính Trong đó:

. 1 phòng máy vi tính (gồm 18 máy đợc nối mạng Lan)

. 03 máy vi tính phục vụ cho công tác quản lý, kế toán nối mạng Internet

. 01 máy tính xách tay

+ 01 máy chiếu Projecter

+ 03 máy in

+ Trờng đang xây dựng một trang Website riêng

* Trờng đã nhận đợc sự quan tâm của Sở giáo dục đào tạo, các ban ngành chức

năng của thị xã, phờng Đặc biệt là sự chỉ đạo của Phòng giáo dục - đào tạo về chuyên môn và sự hỗ trợ của phụ huynh học sinh góp phần đầu t kinh phí cho cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị hiện đại phục vụ cho dạy và học của nhà trờng

3 2 Khó khăn:

- Trình độ, năng lực giáo viên không đồng đều, một bộ phận giáo viên tuổi cao, sức khoẻ yếu nên việc tiếp cận các phơng tiện hiện đại và ứng dụng CNTT còn hạn chế

- Giáo viên cha quen với việc ứng dụng CNTT soạn giáo án và bài giảng điện tử

- Việc ứng dụng CNTT soạn giáo án và bài giảng điện tử thờng mất thời gian và mất công tìm tòi khai thác nên nhiều giáo viên còn ngại làm Một số giáo viên cha nhận thức đúng việc ứng dụng CNTT vào dạy học cho rằng đây là việc làm cha thật cần thiết dẫn đến ý thức tự học còn cha cao

- Khả năng thiết kế bài giảng của một số giáo viên còn hạn chế nên cha khai thác

đợc tiện ích của CNTT vào soạn bài giảng điện tử mà phần nhiều còn phải nhờ kỹ thuật viên tin học (GV dạy Tin học)

- Đời sống kinh tế của địa phơng còn cha cao nên bản thân gia đình các GV, HS cũng cha trang bị đợc máy tính Cũng vì vậy mà sự quan tâm của địa phơng và phụ huynh tới nhà trờng cũng cha đợc đầy đủ

- Để thiết kế GAĐT và BGĐT đợc thành công phải cần rất nhiều phơng tiện máy móc hỗ trợ song CSVC của nhà trờng cha có đủ để trang bị phơng tiện máy móc điện

tử hiện đại tới từng lớp học để khai thác giảng dạy nên việc sử dụng GAĐT và BGĐT

đại trà trong hội đồng GV, ở các lớp cha thực hiện đợc Chủ yếu chỉ soạn GAĐT và BGĐT vào các đợt thi đua, Hội giảng, hội thi, chuyên đề

Kết luận chương:

Kết quả nghiờn cứu lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng điện tử của đội ngũ giỏo viờn trong trường Tiểu học là cơ sở khoa học cần thiết để định hướng, chỉ đạo cho quỏ trỡnh nghiờn cứu đề tài.

CHƯƠNG 2

NGHIấN CỨU THỰC TRẠNG BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CNTT

VÀO SOẠN GIÁO ÁN VÀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIấN

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN HƯNG ĐẠO

1 Thực trạng của trường TH Tràn Hưng Đạo :

- Trường tiểu học Trần Hưng Đạo đúng trờn địa bàn khu 9 phường Thanh Sơn

- Thị xó Uụng Bớ Năm học 2009 - 2010 trường cú 8 lớp với số học sinh là 213 em, trong đú 8/8 lớp học 2 buổi /ngày

- Tổng số giỏo viờn, cụng nhõn viờn là 20 người Cú giỏo viờn dạy mụn tự chọn Tin học

- Đời sống giỏo viờn tương đối ổn định, lương hưởng theo ngạch bậc, bằng cấp

- Nh trà ờng mới đợc phát có 01 bộ máy chiếu Pro và 01 máy xách tay;

- Phần lớn các giáo viên trong trờng còn ngại sử dụng GAĐT vì cho rằng mất nhiều thời gian để chuẩn bị một bài giảng Việc thực hiện bài giảng một cách công phu bằng các dẫn chứng sống động trên các slide là một điều không phải dễ dàng với nhiều giáo viên Để có một bài giảng nh thế đòi hỏi phải mất nhiều thời gian chuẩn bị trong khi số tiết của mỗi giáo viên trong tuần là khá lớn, trang thiết bị còn thiếu nên giáo viên ít khi nghĩ đến điều này

- Ngoài kiến thức chuyên môn, để thực hiện đợc GAĐT, giáo viên cần phải trang bị đợc cho mình những kiến thức căn bản về vi tính, sử dụng thành thạo phần mềm Power Point, biết khai thác tài liệu phục vụ giảng dạy từ nhiều nguồn khác nhau

nh su tầm trên Internet, từ các đĩa phim tài liệu Công việc này đòi hỏi giáo viên …

phải có niềm đam mê thật sự với công việc, sự sáng tạo, sự nhạy bén, tính thẩm mỹ để săn tìm t liệu từ nhiều nguồn Trong khi trình độ sử dụng máy vi tính, sử dụng các phần mềm tiện ích và khai thác thông tin từ mạng internet của đa số giáo viên còn hạn chế;

- Một số giáo viên trong trờng cũng đã và đang thực hiện soạn giáo án và bài giảng điện tử song vì mới bớc đầu làm quen với việc soạn giảng bằng máy tính nên cha có những kinh nghiệm xử lí sao cho bài giảng tốt nhất Nhiều bài dạy đang còn quá rờm rà, xa rời nội dung hoặc làm gián đoạn bài học do sử dụng quá nhiều hiệu ứng hoặc hình ảnh, phim minh họa cho nên giờ dạy lại thiên về việc trình diễn những

kỹ xảo tin học Ngợc lại, nhiều bài giảng lại quá đơn điệu, sơ sài do đó không nâng cao đợc chất lợng giờ dạy

- Cơ sở vật chất của nhà trờng cha thật sự đầy đủ về phòng học chức năng, máy tính nối mạng cho giáo viên nên giáo viên cũng không có điều kiện để tìm hiểu về kỹ năng sử dụng GAĐT…

Chính vì những khó khăn trên mà việc sử dụng GAĐT trong dạy học ở trờng

TH Trần Hng Đạo còn rất hạn chế Với số lợng máy chiếu đa năng, máy tính xách tay, máy tính dành cho chuyên môn của trờng ít ỏi nh hiện nay thì việc đa số giáo viên sử dụng thành thạo GAĐT để dạy học là một mục tiêu mà cần phải một thời gian nữa mới có thể đạt đợc

2 Nghiờn cứu thực trạng biện phỏp ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn:

2.1 Mục đớch và yờu cầu của nghiờn cứu thực trạng:

Việc nghiờn cứu thực trạng của đề tài này nhằm mục đớch:

- Xỏc định rừ thực trạng ứng dụng CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn của nhà trường trong những năm qua

- Phõn tớch kết quả nghiờn cứu thực trạng để tỡm hiểu nguyờn nhõn của thực trạng, làm cơ sở cần để thực hiện chương ba của đề tài nghiờn cứu

Để nghiên cứu thực trạng đạt kết quả tốt, tôi đã tuân thủ nghiêm túc các yêu cầu: Tính kế hoạch, nguyên tắc, linh hoạt, mềm dẻo, dân chủ, tập trung và sự chuẩn

bị chu đáo…

2.2 Nội dung khảo sát và cách tiến hành:

* Nội dung khảo sát:

- Khảo sát nhận thức của Ban giám hiệu, giáo viên về công tác ứng dụng CNTT

vào giảng dạy cho giáo viên của nhà trường

- Khảo sát biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn, Ứng dụng CNTT cho đội ngũ giáo viên như: xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh, đánh giá kết quả và tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm

- Nghiên cứu kĩ các tài liệu, tư liệu, công văn, chỉ thị trong nhà trường tiểu học

mà cấp trên đã ban hành Nghiên cứu thêm các tài liệu, tư liệu trên mạng Internet

- Làm thực nghiệm điều tra cơ bản bằng phiếu xin ý kiến Phân tích kết quả thực nghiệm điều tra và dùng phương pháp thống kê xác xuất trong toán học để đếm

số lượng và tính phần trăm, lập bảng biểu

- Thăm lớp, dự tiết dạy học của giáo viên, dự giờ sinh hoạt chuyên đề đặc biệt

là các tiết có ứng dụng CNTT vào soạn giáo án và bài giảng điện tử của các tổ chuyên môn

* Cách tiến hành điều tra thực trạng:

- Xây dựng phiếu điều tra cho giáo viên, BGH (14 phiếu hỏi)

- Xin ý kiến đánh giá từ chính giáo viên, BGH của nhà trường

- Tổng hợp và lập bảng biểu thống kê kết quả

Bảng thống kờ kết quả điều tra thực trang ứng dụng CNTT vào giảng dạy

cho giỏo viờn (Năm 2009- 2010).

2.3 Phõn tớch kết quả nghiờn cứu thực trạng:

Kết quả nghiờn cứu thực trạng về biện phỏp ƯD CNTT vào soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử cho đội ngũ giỏo viờn cho thấy:

- Một số giỏo viờn: nhận thức về vai trũ của ƯD CNTT vào giảng dạy chưa đầy

đủ, chưa thực sự phấn khớch tham gia hoạt động CNTT, chưa thấy rừ vai trũ của việc

ƯD CNTT đối với cụng tỏc của mỡnh

- Ban giỏm hiệu: cú nhận thức đỳng về vấn đề ứng dụng CNTT cho đội ngũ

giỏo viờn, đều cú khả năng sử dụng tốt mỏy tớnh và thường xuyờn động viờn giỏo viờn soạn giỏo ỏn và bài giảng điện tử trong giảng dạy Thường xuyờn tổ chức cỏc cuộc hội giảng, thi giảng, chuyờn đề ứng dụng CNTT để giỏo viờn phải tự tỡm hiểu, bồi dưỡng và tự học

- Nguyờn nhõn của thực trạng là:

+ Giáo viên rất ngại sử dụng GAĐT Nhiều giáo viên tỏ ra bi quan khi nhắc đến việc ứng dụng CNTT trong dạy học, thậm chí có ngời còn cho rằng không thể làm đợc Chính vì thế không phát huy đợc tính u việt của GAĐT trong dạy học

+ Việc vận dụng những phơng pháp dạy học mới trong những năm vừa qua cũng đã đem lại những kết quả cao, song nhìn chung chất lợng học sinh cha thật

sự tốt, học sinh nhanh nhớ nhng cũng nhanh quên