Kiến thức:- Phân biệt được vận động nở hoa phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh ánh sáng,nhiệt độ và đặc điểm di truyền.Mỗi loại hoa có vận động cảm ứng ở một thời điểm nhất định ,có độ
Trang 1
\ Bài 24:
VẬN ĐỘNG CẢM ỨNG (tt)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:- Phân biệt được vận động nở hoa phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh(
ánh sáng,nhiệt độ ) và đặc điểm di truyền.Mỗi loại hoa có vận động cảm ứng ở một thời điểm nhất định ,có độ chính xác theo nhịp điệu của đồng hồ sinh học.Lựa chọn thời gian nở hoa để lập động hồ hoa
- Hiểu được vận động ngủ thức của chồi ,lá ,hoa và hạt ở từng điều kiện ngoại cảnh
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng quan sát phân tích suy luận
3 Thái độ: - Thấy được sự tích nghi của các loài thực vật với điều kiện sống
- Chủ động kéo dài thời gian ngủ hoặc đánh thức sớm các loại cây trồng theo nhu cầu
- Nhập nội các loại cây phải chú ý đến nhiệt độ ánh sáng phù hợp nhất là lúc ra hoa
B KIẾN THỨC TRỌNG TÂM: Phần II.2 vận động nở hoa
C CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:sgk,sgv, một số hạt nảy mầm và 1 số hạt không nảy mầm ( đã đưa vào
điều kiện không phù hợp ).Phóng to hình 24.1 và 24.2 sgk
2 Học sinh: học bài cũ,chuẩn bị 1 số ví dụ về vận động nở hoa
Trang 2
D PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC: Vấn đáp theo các câu lệnh sgk, các ví dụ liên hệ
thực tế, so sánh
E TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC:
1 Ổn định:
2 KTBC: câu 1,2,3,4/84
3 Bài mới:
Cho h/s quan sát hình 24.1 nhận
xét sự nở hoa theo nhiệt độ?
Cho h/s quan sát hình 24.1 nhận
xét sự nở hoa theo ánh sáng?
Cho h/s quan sát hình 24.2 nhận
xét sự nở hoa theo ánh sáng?
Nêu sự nở hoa của 1 số loài?
III VẬN ĐỘNG THEO CHU KỲ ĐỒNG HỒ SINH HỌC
2 Vận động nở hoa
a Cảm ứng theo nhiệt độ
Nhiệt thấp nhiều loài hoa không nở Ở nhiệt độ thích hợp hoa mới nở
Ví dụ hoa mười giờ,hoa tyu líp ở nhiệt độ cao ánh sáng mạnh mới nở
b Cảm ứng theo ánh sáng
Không có ánh sáng nhiều loài hoa không nở,lá cụp lại.Khi
có ánh sáng thích hợp thì hoa nở ,lá xòe ra
Ví dụ các hoa họ cúc,các cây họ đậu họ chua me Ngược lại một số loài hoa lại nở vào ban đêm như hoa hoa quỳnh hoa dạ hương,hoa sữa
Trang 3
quan sát hình 24.1 nhận xét sự
thức ngủ của lá?
Đánh thức chồi ngủ bằng cách
nào?
Kéo dài thời gian ngủ khi cần
thiết bằng cách nào?
Vì sao hạt không nảy mầm
ngay? Hạt ngủ còn do yếu tố
nào?
Các điều kiện cần cho sự nảy
mầm của hạt?
Cho h/s thảo luận nhóm giải
thích trên câu ca dao sau:
“Ngâm ủ, xáo trộn cho đều
Anh sáng thường làm tăng nhiệt độ,nhiệt độ và ánh sáng ảnh hưởng đến sự khép nở hoa vàcụp xòe lá thông qua sự tổng hợp hoặc phân giải các hoocmôn thực vật như
auxin,gibêrelin Hình 24.2
3 Vận động ngủ thức
Vận động ngủ thức ở các bộ phận thực vật theo chu kỳ nhịp điệu đồng hồ sinh học phụ thuộc điều kiện môi trường
a Ngủ của chồi và đánh thức chồi ngủ
Một số cây sống ở vùng khắc nghiệt khi gặp điều kiện bật lợi thí lá rụng hết,giảm lượng nước trong cây< 10% ,hầu như không có sự tổng hợp và sinh trưởng,đời sống của chồi ở dạng tiềm ẩn ví dụ
Có thể đánh thức chồi ngủ tắm lạnh,tắm nóng, bằng hóa chất và các chất kích thích sinh trưởng
Có thể kéo dài thời gian ngủ khi cần thiết bằng các hợp chất kìm hãm
b Hạt ngủ và hạt nảy mầm
Hạt ngủ là hạt không nảy mầm ngay mà phải đợi sau thời gian chín sinh lí của phôi mới nảy mầm
Hạt ngủ còn do ở vỏ chứa các chất kìm hãm
Trang 4
Ngày ngâm đêm ủ sớm chiều
chăm lo”
Nhập nội các giống cây phải chú
ý gì?
Nêu các ví dụ về đánh thức sớm
chồi củ hạt và kéo dài thời gian
ngủ khi cần thiết ?
Đời sống của hạt phụ thuộc vào thời gian ngủ của nó ví
dụ sgk Các điều kiện cần cho sự nảy mầm:nước,oxi, to + nước cần với lượng bằng 40% đến 150% trọng lượng khô của hạt, nước làm hạt trương phồng tăng tính thấm khí ,dãn chất nguyên sinh giúp tế bào trở lại đời sống hoạt động
+oxi tham gia vào quá trình hô hấp + nhiệt độ thích hợp cho hô hấp 25-28oC, nhiệt độ tăng biến đổi sinh hóa,tăng hô hấp,tăng hòa tan o2
IV ỨNG DỤNG
Cây nhập nội cần đảm bảo nhiệt độ và ánh sáng cho quá trính ra hoa nhất là hoa cúc và hoa hồng
Có thể thúc đẩy nhanh chồi hay hạt củ thức sớm hoặc kéo dài thời gian ngủ theo nhu cầu con người
Trang 5
4 Củng cố: - Anh hưởng của nhiệt độ và ánh sáng đến nở hoa,xòe lá ?
- Điều kiện chồi ngủ và đánh thức chồi ngủ ?
- Nêu các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm của hạt ?
- Cho ví dụ thực tế về kéo dài thời sgian ngủ hay đánh thức sớm chồi hạt
củ ?
5 Dặn dò: Học bài theo câu hỏi 1,2,3,4/88 Xem bài mới /89
F KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ:
G RÚT KINH NGHIỆM: