Phương tiện dạy học: Tranh phóng to các loại xináp hình 30.1 SGK Tranh phóng to sơ đồ cấu tạo xinap hóa học.hình 30.2 SGK Tranh phóng to sơ đồ lan truyền của điện thế hoạt động qua xiná
Trang 1GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết
Bài 30 TRUYỀN TIN QUA XINÁP
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Học xong bài này học sinh phải có khả năng:
Sau khi học xong bài này, học sinh phải có khả năng:
Vẽ hoặc mô tả được cấu tạo của xináp
2 Kỹ năng
Trình bày được cơ chế lan truyền của điện thế họat động qua xináp
3 Thái độ, hành vi:
Có hiểu biết đúng đắn về các hiện tượng thần kinh của người
II Phương tiện dạy học:
Tranh phóng to các loại xináp (hình 30.1 SGK)
Tranh phóng to sơ đồ cấu tạo xinap hóa học.(hình 30.2 SGK)
Tranh phóng to sơ đồ lan truyền của điện thế hoạt động qua xináp (hình 30.3
SGK)
III Tiến trình lên lớp:
1 Mở bài :
GV có thể kiểm tra hiểu biết của học sinh về xináp bằng cách đưa ra câu hỏi
Xináp là gì ? Có thể tìm thấy xináp ở vị trí nào trong cơ thể ?
2 Bài mới
Học sinh quan sát hình 30.1 SGK và đọc
mục I
Giáo viên: Xináp là gì?
I Khái niệm xináp
Xi náp là diện tích tiếp xúc giữa tế bào thần kinh vớn tế bào thần kinh hoặc giữa tế bào thần kinh với tế bào khác
Trang 2GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
Hướng dẫn học sinh nghiên cứu sơ đồ cấu
tạo của một xináp hoá học phổ biến ổ động
vật có chứa chất môi giới hoá học là
axêtincolin (hình 30.2 SGK) sau đó mô tả
cấu tạo của xináp
II Cấu tạo xináp
Cấu tạo của một xináp hoá học:
+ Chùy xináp chứa ti thể, bóng chứa chất trung gian hoá học
+ Màng trước xináp
+ Khe xináp + Màng sau xináp có các thụ thể
Một vài chất trung gian hoá học có ở các xináp: axêtincolin, nôradrênalin…
Cho HS nghiên cứu hình 30.3 SGK sau
đó trả lời 3 câu hỏi ở cuối mục III
Điện thế hoạt động lan truyền qua xináp
như thế nào ?
GV lưu ý học sinh về vai trò của enzim
có ở màng sau xináp trong phân hủy
axeetincolin thành axetat và colin Hai chất
này sau đó được đưa trở lại màng trước để
tái tổng hợp axeetincolin cất trong túi
Tại sao tốc độ lan truyền của điện thế
hoạt động qua xináp chậm hơn so với trên
sợi thần kinh?
Tại sao điện thế hoạt động lan truyền qua
xináp chỉ theo môt chiều, từ màng trước ra
màng sau?
III Quá trình lan truyền của điện thế hoạt động qua xináp
Vì lan truyền của điện thế hoạt động qua xináp là một quá trình, nên học sinh cần phải trình bày lần lượt các giai đọan theo trình tự từ 1-3
Tốc độ lan truyền của điện thế hoạt động khi đi qua xináp chậm hơn so với trên sợi thần kinh là do lan truyền qua xináp trải qua nhièu giai đoạn và sự lan truyền nhờ quá trình khuếch tán chất trung gian hóa học qua một dịch lỏng trong khi đó, điện thế hoạt động lan truyền trên sợi thần kinh gần giống kiểu lan truyền điện vật lý trên dây dẫn Điện thế hoạt động lan truyền qua xináp chỉ theo một chiều, từ màng trước ra màng sau mà không theo chiều ngược lại là vì phía màng sau không có chất trung gian hóa học để đi về phía màng trước và ở màng
Trang 3GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
trước không có thụ thể tiếp nhận chất trung gian hóa học
Giáo viên có thể đặt các câu hỏi:
Tại sao khi hàng loạt xung thần kinh lan đên xináp làm vỡ rất nhiều túi chứa
chất trung gian hóa học, nhưng khi có hàng loạt xung thần kinh mới khác đến lại
vẫn thấy vỡ túi và giải phòng ra chât trung gian hóa học vào khe xináp
Tại sao chất trung gian hóa học không bị ứ đọng lại ở màng sau xináp ?
Giáo Viên cần thông báo để học sinh biết xináp vừa học là loạii xináp phổ biết
ở dộng vật.Trong cơ thể còn có loại xináp ít phổ biến đó là xinap điện Xináp điện
có cấu tạo từ các kênh ion nối giữa 2 tế bào cạnh nhau nên điện thế họat động có
thể lan truyền thẳng từ nơron này sang nơron khác
3 Củng cố:
* GV có thể đảo trình tự các giai đoạn lan truyền của điện thế hoạt động qua
Xináp và yêu cầu học sinh sắp xếp lại cho đúng trình tự các giai đoạn
4 Dặn dò:
Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi và bài tập SGK
RÚT KINH NGHIỆM
Ngày , tháng , 2009
Tổ trưởng kí duyệt