- Trình bày được cách lan truyền của điện thế hoạt động trên sợi thầnn kinh có miêlin và không có miêlin.. - Tranh phóng to sơ đồ lan truyền của điện thế hoạt động trên sợi thần kinh khô
Trang 1GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết
Bài 29 ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG
VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Vẽ được đồ thị điện thế hoạt động và điền được tên các giai đoạn của điện thế hoạt động vào đồ thị
- Trình bày được cơ chế hình thành điện thế hoạt động
- Trình bày được cách lan truyền của điện thế hoạt động trên sợi thầnn kinh có miêlin và không có miêlin
2.Kỹ năng:
- Quan sát sơ đồ
- Phân tích sơ đồ suy luận và giải thích
II Phương tiện dạy học:
- Tranh đồ thị điện thế hoạt động hình 29.1 SGK
- Tranh sơ đồ cơ chế hình thành điện thế hoạt động hình 29.2 SGK
- Tranh phóng to sơ đồ lan truyền của điện thế hoạt động trên sợi thần kinh không có miêlin và có mielin hinh 19.3 SGK
- Có thể sử dụng giáo án điện tử thì càng tốt
III Tiến trình lên lớp:
1 Đặt vấn đề :
- GV: Khi chạm tay vào lửa → rụt tay lại Dựa cào kiền thức đã học, giải thích?
- HS : KT (lửa) tác động vào TQCT ở tay → xuất hiện xung thần kinh truyền theo dây hướng tâm đến TƯ thần kinh → phát sinh xung thần kinh li tâm truyền theo dây li tâm đến cơ tay → rụt tay lại
Trang 2GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
- GV : Khi tế bào thần kinh bị kích thích, điện thế nghỉ biến đổi thành điện thế
hoạt động → Vậy cơ chế hình thành điện thế hoạt động như thế nào ? Bản chất
của xung thần kinh là gì? Vì sao nó lan truyền được trong sợi thần kinh ? Đó là nội
dung sự nghiên cứu trong bài học này
2 Hướng dẫn học bài mới :
- GV : Treo tranh vẽ đồ thị điện thế hoạt động
của tế bào thần kinh mực ống -> giải thích
Giáo viên cho học sinh đọc mục 2 trong SGK và
trả lời lệnh trong SGK
- Giáo viên bổ sung và giải thích thêm
Giáo viên cho học sinh đọc mục 1,2, nghiên cứu
hình -> yêu cầu so sánh:
+ Đặc điểm lan truyền xung thần kinh trên sợi
không có bao miêlin?
Trên sợi có bao miêlin?
+ Cơ chế?
+ Tốc độ lan truyền?
Học sinh trao đổi -> trả lời -> Giáo viên bổ sung
I Điện thế hoạt động :
1 Đồ thị điện thế hoạt động
- Khi tế bào thần kinh bị kích thích → điện thế nghỉ biến đổi thành điện thế hoạt động
- Điện thế hoạt động gồm 3 giai đoạn : + mất phân cực
+ Đảo cực + Tái phân cực
2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động :
- Khi bị kích thích, màng tế bào trở nên tăng tính thấm với Na+ chỉ duy trì trong một thời gian ngắn rồi giảm xuống → cổng K+ mở rộng hơn, còn cổng Na+ đóng lại → K+đi từ trong tế bào ra ngoài dẫn đến tái phân cực
II Lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh :
- Điện thế hoạt động khi xuất hiện → gọi là xung thần kinh hay xung điện
- Xung thần kinh khi xuất hiện ở nơi bị kích thích sẽ lan truyền doc theo sợi thần kinh
1 Lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao miêlin
Trang 3GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
và hoàn thiện - Xung thần kinh lan truyền liên tục từ vùng
này sang vùng khác kề bên
- Do mất phân cực, đảo cực, tái phân cực → liên tiếp hết vùng này sang vùng khác trên sợi thần kinh
- Tốc độ lan truyền xung thần kinh nhỏ ( khoảng 1m/s hoặc nhỏ hơn)
2 Lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao miêlin.
- Một số sợi thần kinh có bao miêlin bao quanh → bao bọc không liên tục mà ngắt quãng tạo thành các bao Ranvie Màng miêlin có tính chất cách điện
- Xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác
- Tốc độ lan truyền của xung thần kinh trên sợi có miêlin nhanh hơn nhiều so với sợi không có bao miêlin(khoảng 100m/s hay hơn nữa)
3 Củng cố:
Lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh?
4 Dặn dò:
Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi và bài tập SGK
RÚT KINH NGHIỆM
Trang 4
GV: Nguyễn Phi Trường Môn: Sinh Học 11
Ngày , tháng , 2009
Tổ trưởng kí duyệt