đồ án tốt nghiệp môn cao áp, chương 7 docx

Tính toán nối đất chống sét cho phía 110 kV Khi có dòng điện sét đi vào bộ phận nối đất, nếu tốc độ biến thiên của dòng điện theo thời gian rất lớn thì trong thời gian đầu điện cảm sẽ ng

Chương 7: tính toán nối đất

chống sét

A Tính toán nối đất chống sét cho phía 110 kV

Khi có dòng điện sét đi vào bộ phận nối đất, nếu tốc độ biến thiên của dòng điện theo thời gian rất lớn thì trong thời gian đầu

điện cảm sẽ ngăn cản không cho dòng điện đi tới các phần cuối của

điện cực khiến cho điện áp phân bố không đều, sau một thời gian,

ảnh h-ởng của điện cảm mất dần và điện áp phân bố sẽ đều hơn Thời gian của quá trình quá độ nói trên phụ thuộc vào hằng số thời gian

T =L.g.l2 (II – 6 )

Từ (II–6) ta thấy: T tỷ lệ với trị số điện cảm tổng L.l và điện dẫn tổng

R l.

g  1 của điện cực

Từ biểu thức (II–6) ta thấy khi dòng điện tản trong đất là dòng

điện một chiều hoặc xoay chiều tần số công nghiệp thì ảnh h-ởng của L không đáng kể và bất kỳ hình thức nối đất nào ( thẳng đứng hoặc nằm ngang ) cũng đều biểu thị bởi trị số điện trở tản

Khi dòng điện tản trong đất là dòng điện sét, tham số biểu thị của nối đất tuỳ thuộc vào t-ơng quan giữa hằng số thời gian T và thời gian đầu sóng của dòng điện Khi T<< đ.s (khi dòng điện đạt trị số cực đại) thì cần xét quá trình quá độ đã kết thúc và nối đất thể hiện nh- một điện trở tản Tr-ờng hợp này ứng với các hình thức

nối đất dùng cọc hoặc thanh có chiều dài không lớn lắm và goị là nối đất tập trung

Nếu điện cực dài, hằng số thời gian có thể đạt tới mức đ.s và tại thời điểm dòng điện đạt trị số cực đại, quá trình quá độ ch-a kết thúc và nh- đã phân tích tác dụng của điện cảm, nối đất sẽ thể hiện nh- một tổng trở Z có giá trị rất lớn so với điện trở tản Tr-ờng hợp này gọi là nối đất phân bố dài

Trong tính toán thiết kế trạm biến áp 110kV, th-ờng thì phần nối đất nối chung với mạch vòng nối đất an toàn của trạm Nh- vậy

sẽ gặp tr-ờng hợp nối đất phân bố dài, tổng trở xung kích Zx.k có thể lớn gấp nhiều lần so với điện trở tản xoay chiều làm tăng điện

áp giáng trên bộ phận nối đất và có thể gây phóng điện ng-ợc đến các phần mang điện của trạm Do đó ta phải tính toán, kiểm tra theo yêu cầu của nối đất chống sét trong tr-ờng hợp có dòng điện sét đi vào hệ thống nối đất

II.4.1- Dạng sóng tính toán của dòng điện sét.

Trong tính toán thiết kế ta chọn sóng tính toán của dòng điện sét

là dạng sóng xiên góc có biên độ không đổi (xem hình II-1)

Dạng sóng tính toán của dòng điện sét: + Is = a.t khi t < đs

+ Is = I khi t  đs

Trong đó: + a: độ dốc dòng điện sét a = 30kA/s

+ I: biên độ dòng điện sét I = 150kA

+ đs: thời gian đầu sóng lấy bằng 5s









a

Is

30 150

II.4.2-Yêucầu kiểm tra

Ta kiểm tra theo điều kiện nhằm đảm bảo an toàn cho cách điện của máy biến áp : I.Z(0, đ.s )  U0,5

Trong đó:

I : là trị số dòng điện sét lấy bằng 150kV

Z(0, đ.s ): là tổng trở xung kích nối đất tại thời điểm ngay chỗ dòng điện sét đi vào điện cực

U0,5 : trị số điện áp phóng điện xung kích bé nhất của máy biến áp

U0,5 (MBA) = 460kV

II.4.3-Tính toán lại trị số điện trở nhân tạo theo yêu cầu nối đất chống sét.

Do việc dùng hệ thống nối đất an toàn phía 110 kV làm hệ thống nối đất chống sét nên ta phải tính toán lại trị số điện trở nối

đất nhân tạo theo yêu cầu nối đất chống sét

Tra bảng 19- 2 sách kỹ thuật điện cao áp ta chọn hệ số mùa sét là:

Km.v = 1,2 ; Kcoc = 1,15

Dựa vào công thức (II-4);(II-5) thấy Rm.v và Rcoc. sẽ tỷ lệ thuận với kmùa , do  đo không đổi

Vậy điện trở của mạch vòng là:

037 , 1 6 , 1

382 , 1 2 , 1

.

) (

.

) ( ) (

.

toàn an v m

toan an v m sét v m v

m

K

R K

R

Điện trở của cọc là:

36 , 36 4

, 1

87 , 43 15 , 1

.

) (

) ( )



toàn an coc

toan an coc sét coc coc

K

R K

R

Điện trở nối đất nhân tạo tính cho nối đất chống sét là:

) 7 (

.

)



R n R

R R R

coc v m v

m coc

v m coc sét

t

Trong đó:

Rm.v và Rcọc ta vừa tính đ-ợc

n là số cọc đã tính đ-ợc n = 100 cọc

cọc và m.v đã tính đ-ợc ở phần nối đất nhân tạo ứng với n =

100 cọc ta có cọc = 0,39 ; m.v = 0,19

Vậy:

8 , 0 037 , 1 39 , 0 100 19 , 0 36 , 36

1037 36 , 36

.

)









coc v m v m coc

v m coc sét

t

n

R n R

R R R





Vậy điện trở nối đất nhân tạo tính cho nối đất chống sét là:

Rn.t sét =0,8

Để tính tổng trở đầu vào của nối đất chống sét ta xét các điều kiện sau:

+ Bỏ qua nối đất t- nhiên

+ Bỏ qua các thanh nối cân bằng điện áp trong trạm biến áp + Trong tính toán, để đơn giản ta bỏ qua quá trình phóng điện tia lửa trong đất và giả thiết điện trở suất của đất không đổi

+ Bỏ qua thành phần điện trở, điện dung của điện cực nối đất vì trở rất nhỏ so với thành phần điện kháng và điện dẫn ứng với tần số dòng điện sét

Ta xem mạch nối vòng đất gồm hai tia dài ghép song song với nhau

Hình (II – 6): Mạch vòng nối đất gồm hai tia dài ghép song song

Ta có sơ đồ thay thế:

L 0 L 0 L 0

I s /2

Hình (II–7): Sơ đồ thay thế của mỗi tia.

Với L và g là điện cảm và điện dẫn trên một đơn vị dài

l =L/2















m

1 l.

R

1

g0

R là điện trở nối đất ổn định của cực nối đất R = 0,8

.) / ( 31

, 0 ln 2 , 0

r

l











Với r là bán kính cực nối đất:

m

, m m ,

b

4

50 4











Thay số vào ta có:

/ 65 , 1 31 , 0 10 25 , 1

130 ln 2 ,









Vì điện dẫn ghép song song nên ta có:



















m l

R

g

t

1 10

8 , 4 130 8 , 0 2

1

2

0

Tính toán phân bố dài khi không xét quá trình phóng điện trong

đất

Từ sơ đồ thay thế có thể thành lập đ-ợc hệ ph-ơng trình vi phân:

) 8 ( 











II t

I L x

U

Giải hệ ph-ơng trình trên ta đ-ợc điện áp tại điểm bất kỳ và thời

điểm bất kỳ trên điện cực

) 9 (

cos 1

1 2 )

,

(

1 2

1 0























































II l

x k e

k T t l g

a t

x

U

k

T t

k 

Với hằng số thời gian 02 022

k

k

l.

g L T





Ta có 0 20 2

1

l.

g L T



2

1

k

T

Tk  Từ đó suy ra tổng trở xung kích ở hai đầu vào nối đất:

) 10 ( 1

1 2 1

1 )

,

0

(

1 2

1 0











































II e

k

T l

g t

Z

k

T t

ds

k



Tổng trở xung kích của nối đất ở đầu vào thời điểm t = đ.s và xét tới hai tia ghép song song là:

) 11 ( 1

1 2

1 2

1 )

,

0

(

1 2

1 0











































II e

k

T l l g

Z

k

T t

ds



Để tính Z(0, đ.s) xét chuỗi:





















2

1 1

T T

k

e k

k

ds k

ds

Vì : e-3 =0,05 ; e-4 =0,018 ; e-5 = 0,0067 ; e-6 = 0,00247

Nên ta chỉ xét đến e-4 Từ e-4 rất bé so với số hạng tr-ớc nên ta

có thể bỏ qua, tức là tính với k sao cho   4

k

ds

T

Ta có 12

k

T

Tk  nên 4

2

1 



k T

ds Vậy:

ds

T k



Hệ số K là nguyên d-ơng nên ta có:

ds

T k

4



14 , 3

130 10 8 , 4 65 , 1

2

2 3 2

2 0 0

đ.s = 5s, ta có: 3 , 3

5

58 , 13



k

Nh- vậy ta sẽ tính toán với K nhỏ nhất là 4.

Ta có các kết quả nh- bảng (II – 1 ):

k

ds

T



k

ds

T

e





k

ds

T

e





Từ bảng (II – 1 ) ta tính đ-ợc: 4 0 , 8156

1 2







k

e k

ds

T



Và ta tính đ-ợc

6

1 2









Thay các giá trị vào (II – 11) ta đ-ợc:

021 , 3 ) 8156 , 0 6

.(

5

25 , 16 2 1 142 10 4 , 4

1

2

1 ) ,

0

(

2















ds

Z

Kiểm tra điều kiện nhằm đảm bảo an toàn cách điện cho máy biến áp với các giá trị : I =m 150kA ; Z(0, đ.s) = 3,021

ứng với 2 giá trị trên tại thời điểm dòng điện sét đi vào hệ thống nối đất thì thế tại điểm dòng điện sét đi vào là:

Usét = I Z(0, đ.s) = 150.3,021= 453,15kV

Vậy Usét = 453,15kV < U50% = 460kV

Nhận xét:

Do điện trở nối đất đạt yêu cầu nên không phải nối đất bổ xung cho hệ thống chống sét