Ngoài yếu tố di truyền, có rất nhiều nguyên nhân làm trẻ em trở nên hung dữ: Bước “chuyển tiếp” của trẻ hiếu động Trẻ hiếu động có một số biểu hiện: dễ hưng phấn, tích cực vận động, có
Trang 18 nguyên nhân khiến trẻ hung dữ
Hay cắn người khác, đánh cả người thân và bạn bè,
la hét, đập phá… là những dấu hiệu cảnh báo ở trẻ Nếu không được khắc phục kịp thời, trẻ sẽ trở nên rất hung dữ về sau
Ngoài yếu tố di truyền,
có rất nhiều nguyên nhân làm trẻ em trở nên hung dữ:
Bước “chuyển tiếp” của trẻ hiếu động
Trẻ hiếu động có một số biểu hiện: dễ hưng phấn, tích cực vận động, có xu hướng thay đổi đột ngột tâm trạng và biểu hiện cảm xúc thái quá, không tập trung, rối loạn phối hợp vận động, khó khăn trong học tập…
Từ khí chất hiếu động, nếu không có môi trường vận
Trang 2động phù hợp, trẻ có thể chuyển hướng sang trạng thái hung dữ
Làm thế nào để xác định con bạn là đứa trẻ quá hiếu động hay chỉ đơn giản là đứa bé sống động và hoạt bát? Trẻ hiếu động luôn vận động thường xuyên và không có mục đích Đôi khi bé nói huyên thuyên
không nghỉ, mà nội dung các câu nói đó gây lo ngại cho người lớn do có quá nhiều tưởng tượng và quá ít logic
Đối với trẻ có tính hiếu động, bạn cần giúp con có cảm giác thanh thản trong tâm hồn Không bao giờ được làm cho trẻ trở thành người bị xua đuổi khỏi tập thể, vì điều đó sẽ gây ra trong lòng trẻ hàng loạt mặc cảm và nỗi tức giận, càng phát triển tính hung hăng
và giận dữ
Cần tạo cho con không gian yên tĩnh trong phòng riêng(không nên ồn ào, không bật TV và không có ai quấy rầy) Cần thu dọn hết những gì có thể làm bé
Trang 3xao lãng (như đồ chơi, chiếc xe đạp yêu thích ) Khi đến giờ bé cần đi ngủ, tất cả nên đi ra khỏi phòng, tắt đèn và giữ yên lặng Trong phòng của trẻ không nên
có những màu sắc sặc sỡ - tốt hơn nên chọn màu trang nhã cho tường và đồ gỗ Đồ chơi nên chọn loại
"hòa bình” hơn
Tình trạng bất ổn của cơ thể
Chúng ta thường có nhu cầu tìm ra nguyên nhân và giải pháp chữa trị các cơn đau (bất ổn) trong cơ thể của mình Trẻ con cũng vậy Những trẻ không được cung cấp đủ dinh dưỡng trong những năm đầu đời có nguy cơ trở nên hung dữ, thù địch với xã hội trong thời kỳ thơ ấu và lứa tuổi thiếu niên Từ đó, tình trạng trẻ “giận cá chém thớt ” sẽ thường xảy ra Khi trẻ có thể giao tiếp, bạn cần giúp con cách lắng nghe và nói
ra (mô tả) những bất ổn của mình, cả về tinh thần hoặc thể chất
Bước chuyển tiếp của giai đoạn “chống đối”
Trang 4Ở lứa tuổi 2 lên 3, trẻ bắt đầu ý thức về bản thân, biết mình có tên riêng, là con gái hay con trai, phân biệt mình với mọi người và thế giới xung quanh Trẻ nảy sinh ý muốn và hành động phân biệt mình với người khác, đặc biệt không muốn người lớn can thiệp vào hoạt động của mình (muốn tự chọn quần áo, tự khóa cửa, tự rót nước…)
Mong muốn làm người lớn, được độc lập là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển của trẻ, đồng thời cũng làm xuất hiện tính bướng bỉnh, ích kỷ và hỗn Đây là giai đoạn “chống đối” tự nhiên của trẻ con
Trong thời gian “khủng hoảng tuổi lên 3” này, các bậc phụ huynh cần bình tĩnh khi đối mặt với các hành vi
“xấc láo” của trẻ Chúng ta nên hiểu rằng đó là sự phát triển bình thường, là sự manh nha hình thành cá tính Trẻ hoàn toàn không biết đến giới hạn của sự lễ phép, văn hóa hay khuôn phép giao tiếp của người lớn
Trang 5Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu thích nghe lời đánh giá và nhận xét của người lớn về mình, thích được khen Do đó, trước sự “nổi loạn”, phụ huynh cần bình tĩnh, có thể làm ngơ trước sự hung hăng ấy, nhưng sau đó nên giải thích nhỏ nhẹ: “Con không được
đánh mẹ như vậy, vì mẹ sẽ đau”; “Con không nên giành đồ chơi của bạn, vì nó không phải của con”…
Làm ngơ, khen ngợi, giải thích nhẹ nhàng là hướng
xử lý phổ biến khi con trẻ ở giai đoạn phát triển này Điều tai hại nhất là bạn dùng bạo lực Đừng để trẻ nghĩ rằng bạo lực và sự hung hăng là điều bình
thường trong cuộc sống
Trẻ học bạo lực từ môi trường sống
Những bất an về tinh thần làm giảm chỉ số thông
minh (IQ) trẻ em Những đứa trẻ thường xuyên
chứng kiến cảnh ngược đãi trong gia đình hoặc ngoài
xã hội cũng rất dễ trở thành người hung hăng, bạo ngược Ngoài ra, những bài hát với lời lẽ kích động
Trang 6và phim bạo lực cũng sẽ thúc đẩy suy nghĩ và tình cảm hung hãn của trẻ
Bị ngược đãi
Người lớn không nên đánh bé trước khi lên 2 tuổi, vì trẻ ít khả năng hiểu được ý nghĩa hình phạt và làm theo lời căn dặn nên dễ bị tổn thương hơn Những trẻ cảm thấy an toàn ở độ tuổi này sẽ ít lệch lạc về hành
vi và tình cảm khi lớn lên Bị bắt nạt hoặc ngược đãi
từ bé, lớn lên trẻ có thể thành kẻ sát nhân Do đó, cần bảo vệ trẻ em trước bạo lực của người lớn (thầy
cô, người thân…) và bạn bè của trẻ
Stress vì sợ hãi
Nếu có một nỗi sợ hãi thường xuyên, trẻ dễ căng
thẳng, lo lắng vô cớ Phụ huynh cần tìm hiểu và giải thích cho trẻ giải tỏa nỗi sợ hãi đó, từ đó giúp con lựa chọn cách ứng xử phù hợp nhất Theo các chuyên gia, âm nhạc kích thích các trung khu ngôn ngữ trong
Trang 7não; những trẻ được tiếp xúc với âm nhạc sớm
thường biết nói sớm hơn Âm nhạc còn giúp phát triển các kỹ năng vận động, giảm đi tính hung hăng, nóng nảy hay stress ở trẻ
Được chiều chuộng quá mức
Từ con cưng đến “bạo chúa” là con đường khá ngắn Vậy mà nhiều phụ huynh vẫn không biết phân biệt ranh giới giữa tình thương con và sự chiều chuộng quá mức Bạn cần kiên quyết phản đối trẻ trong các trường hợp: Làm đau người khác, bé cáu gắt và yêu cầu nhảm nhí, lấy đồ chơi không phải của mình, khi trẻ làm những việc có thể nguy hiểm
Từ sự chiều chuộng trẻ quá mức, một số trẻ nhận ra: Hung dữ sẽ an toàn hay sẽ được thỏa mãn một yêu sách nào đó Trường hợp này người lớn cần bình tĩnh Có thể áp dụng chiêu “làm ngơ” nếu bạn thấy thực sự không nguy hiểm cho con trẻ Cần giúp trẻ tạo cảm giác bình an và từng bước xây dựng phong
Trang 8cách phản ứng không bạo lực
Manh nha thói “anh hùng rơm”
Từ khóc la đến gào thét, đập phá và cuối cùng là bạo lực, sự tiến triển khí chất ấy của trẻ em diễn ra theo một trình tự logic nhất định Nếu thấy người trong nhà
bị “khuất phục” hoàn toàn trước những hành động
“anh hùng” của mình, trẻ sẽ manh nha hình thành thói
“anh hùng rơm” khi giao tiếp với các bạn Khi ấy trẻ
sẽ tìm mọi cách để các bạn cùng trang lứa “tôn vinh” mình, bằng cả bạo lực hay dùng vật chất “mua
chuộc”
Thông thường thói anh hùng rơm ở trẻ con có nguồn gốc sâu xa từ sự giáo dục sai trái của gia đình Trong mắt trẻ thơ, điều sai trái sẽ thành đúng đắn Nết hung
dữ thời trẻ con sẽ tạo nên sự bạo ngược, vô kỷ luật, xem thường luật pháp khi trưởng thành
Việc sửa trị tính hung hăng của trẻ rất cần sự phối
Trang 9hợp của những người thân trong gia đình Ngay từ tuổi lên 3, trẻ dễ dàng nhận biết và “tranh thủ” sự mâu thuẩn, không triệt để trong cách đối xử của người lớn đối với mình Nên tìm đến chuyên gia tư vấn khi bạn
đã bối rối về hành vi hung dữ của con