Mất nhớ hay quên amnésie: a Theo sự việc chia ra: - Quên toàn bộ: Quên tất cả những sự việc cũ và mới thuộc mọi lĩnh vực.. b Theo thời gian chia ra: - Quên thuận chiều quên về sau: am
Trang 1RỐI LOẠN TRÍ NHỚ
(Kỳ 2)
3 Mất nhớ hay quên (amnésie):
a) Theo sự việc chia ra:
- Quên toàn bộ: Quên tất cả những sự việc cũ và mới thuộc mọi lĩnh vực Gặp trong trí tuệ sa sút nặng
- Quên từng phần: Chỉ quên một số kỷ niệm, chỉ quên ngoại ngữ, chỉ quên thao tác nghề nghiệp, chỉ quên danh từ riêng gặp trong tổn thương thực thể não hay do cảm xúc mạnh
b) Theo thời gian chia ra:
- Quên thuận chiều (quên về sau: amnésie anterograde): Quên những sự việc xảy ra ngay sau khi bị bệnh Có thể quên trong khoảng thời gian từ vài giờ đến vài tuần, gặp sau khi bị CTSN, sau khi lú lẫn, hôn mê
- Quên ngược chiều (amnésie rétrograde): Quên những sự việc đã xảy ra trước khi bị bệnh Quên có thể là vài giờ, vài ngày, vài tháng hay vài năm Có thể
Trang 2quên từng phần hay quên toàn bộ, gặp trong CTSN, xơ vữa mạch não, xuất huyết não
- Quên trong cơn (amnésie congrade): Chỉ quên những sự việc xảy ra trong cơn, trong một thời gian ngắn bị bệnh Gặp trong cơn động kinh, trạng thái hoàng hôn
- Quên vừa thuận vừa ngược chiều (amnésie antérorérograde): Quên cả sự việc cũ lẫn mới Gặp trong loạn thần cấp, kèm lú lẫn, sa sút trí tuệ do CTSN
c) Theo quá trình cơ bản của trí nhớ, chia ra:
- Quên do ghi nhận kém: thường là quên thuận chiều
- Quên do nhớ lại kém: thường là quên ngược chiều
d) Theo tiến triển, chia ra:
- Quên cố định: triệu chứng quên không tăng không giảm
- Quên thoái triển: trí nhớ hồi phục dần
- Quên tiến triển: quên tăng dần theo định luật Ribot là sự việc mới quên trước, sự việc cũ quên sau
4 Loạn nhớ (Paramnésie) hay hồi tưởng sai lầm
Trang 3Gồm các triệu chứng sau:
a) Nhớ giả (Pseudo réminescence): Còn gọi là ảo tưởng trí nhớ: Những sự
việc có thực trong cuộc sống của bệnh nhân (BN) trong một khoảng thời gian và không gian nào đó, BN lại nhớ vào một khoảng không gian và thời gian khác, hoặc lẫn lộn sự việc này với sự việc nọ Có khi trên một sự việc có thật, BN lại nhớ thêm những chi tiêt không hề có Ví dụ: sự việc đã xảy ra từ rất lâu, BN lại khẳng định là mới xảy ra ngày hôm qua
b) Nhớ bịa (Confabulation) - Bịa chuyện: Còn gọi là ảo giác trí nhớ để phân
biệt với nhớ giả (ảo tưởng trí nhớ) Có thể là BN quên toàn bộ và thay vào chỗ quên, BN kể những sự việc không hề xảy ra với BN, nhưng bản thân BN không hề biết mình bịa ra và khẳng định những sự việc ấy là có thật Có thể BN không quên
mà chỉ bịa thêm vào
Nội dung chuyện bịa có thể thông thường hay kỳ quái Trường hợp bịa chuyện kèm theo mất định hường gọi là lú lẫn bịa chuyện
Trong lâm sàng nhiều khi rất khó phân biệt giữa nhớ giả và bịa chuyện vì phải hiểu chi tiết cuộc đời của BN mới biết chuyện mà BN kể là có thật hay là bịa
Nhớ giả và bịa chuyện có thể gặp trong các bệnh thực thể nặng ở não (có thể kèm theo quên) và có nội dung thông thường hay trong TTPL (không kèm theo quên) và mang tính chất hoang tưởng kỳ quái
Trang 4c) Nhớ nhầm (Kriptomnésie):
- Nhớ vơ vào mình: Những điều nghe người khác kể hoặc thấy ở đâu đấy, hay những ý nghĩ, sáng kiến của người khác lại nhớ là của mình, mình đã trải qua
- Nhớ việc mình thành việc người: Sự việc, ý nghĩ của mình lại nhớ ra là của người khác hay đã đọc, đã thấy ở đâu đó
d) Nhớ đang sống trong dĩ vãng (Ecmnésie): Kết hợp với quên tiến triển,
BN tưởng mình đang sống trong dĩ vãng (10 - 20 năm trước), hành động như người trẻ lại, có khi soi gương không nhận ra mình, cho là một cụ già nào đấy Gặp trong loạn thần tuổi già, động kinh
5 Hội chứng Korsacov:
Được Korsacov miêu tả 1887 ở BN nghiện rượu mạn tính có viêm nhiều dây thần kinh, gồm có:
a) Quên thuận chiều (do ghi nhận kém): Đây là rối loạn chủ yếu của hội
chứng Korsacov BN mất định hướng và quên tất cả mọi việc vừa xảy ra Nhờ còn khả năng suy nghĩ logic, họ có thể suy luận về sự việc đang xảy ra Ví dụ: BN không nhớ đã ăn sáng chưa, xong nhìn đồng hồ có thể khẳng định được
b) Loạn nhớ: Có thể nhớ giả và nhớ bịa
Trang 5c) Còn nhớ tốt các sự việc cũ: Hội chứng Korsacov còn gặp trong giai đoạn
cấp của CTSN (có tính chất tạm thời), các bệnh có tổn thương thực thể ở não (rối loạn không hồi phục), loạn tâm thần tuổi già, trạng thái thiếu oxy não