-Sự bùng nổ dân số và xung đột tộc người đang cản trở sự phát triển kinh tế của châu Phi.. Kĩ năng: - Rèn kĩ năng phân tích lược đồ phân bố dân cư và đô thị châu Phi - Kĩ năng phân tích
Trang 1Tuần: 16 Ngày soạn: 22-11-2009 PPCT: Ngày dạy: 26-11-2009
Bài 29:
DÂN CƯ XÃ HỘI CHÂU PHI
I- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Qua bài giúp HS nắm được:
- Sự phân bố dân cư rất không đều ở châu Phi
- Hậu quả để lại qua việc buôn bán nô lệ và thuộc địa hóa của các cường quốc phương Tây -Sự bùng nổ dân số và xung đột tộc người đang cản trở sự phát triển kinh tế của châu Phi
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích lược đồ phân bố dân cư và đô thị châu Phi
- Kĩ năng phân tích số liệu thống kê sự gia tăng dân số một số quốc gia, từ đó dự báo khả năng và nguyên nhân bùng nổ dân số
3 Tư tưởng:
-GD cho HS tinh thần đoàn kết, ý thức phòng chống tệ nạn, chống chiến tranh, ý thức bảo vệ các nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường…
II-Phương tiện:
-Bản đồ phân bố dân cư và đô thị châu Phi
-Bảng số liệu thống kê về tỉ lệ gia tăng dân số ở một số quốc gia châu Phi
-Tranh ảnh về xung đột vũ trang và di dân ở Châu Phi
III- Phương pháp:
- Vấn đáp , giảng giải, thảo luận nhóm, trực quan…
IV- Tiến trình dạy học:
1.Ổn định lớp: (1/)
GV kiểm tra tác phong –sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ: (5/)
-Nêu các đặc điểm về địa hình và khí hậu của châu phi?
GV: nhận xét , ghi điểm
3 Bài mới:
Dân cư châu Phi phân bố không đều và gia tăng nhanh Bùng nổ dân số ,đại dịch AIDS , xung đột giữa các tộc người là những nguyên nhân chủ yếu kìm hãm sự phát triển kinh tế của châu lục này
Trang 2TT HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG HỌC NỘI DUNG
14
-15/
HĐ1: Tìm hiểu về các thời kì lịch
sử và đặc điểm phân bố dân cư ở
châu Phi
GV: Yêu cầu HS đọc mục 1a SGK
Yêu cầu HS trao đổi theo bàn
CH: Lịch sử châu Phi chia làm mấy
thời kì? Đặc điểm của mỗi thời
kì?
GV: Bổ sung, kết luận:
CH: Sự xâm chiếm thuộc địa và
buôn bán nô lệ của các nước thực
dân ở châu Phi đã để lại những
hậu quả gì?
GV: Chuyển ý qua mục b
Dùng lược đồ Phân bố dân cư và
đô thị của châu Phi – GV nêu các
chú thích
CH: Nhận xét về sự phân bố dân
cư ở Châu Phi?
CH: Dân cư tập trung đông ở đâu,
thưa thớt ở đâu?
CH: Kết hợp với Bản đồ tự nhiên
châu Phi hãy giải thích sự phân bố
HS đọc mục 1a SGK
-HS trao đổi, thảo luận
-HS trả lời : 4 thời kì +thời cổ đại:
+ từ thế kỉ XVI – XIX:
+ từ cuối TK XIX đến đầu
TK XX:…
+ từ sau chiến tranh thế giới hai:…
- HS bổ sung
Sự lạc hậu , chậm phát triển, nghèo đói, xung đột sắc tộc…
HS theo dõi
Dân cư phân bố rất không đều
Dân cư tập trung đông : duyên hải cực Bắc và cực Nam châu phi, ven vịnh Ghi nê, thung lũng sông Nin
Dân cư thưa thớt : rừng râm xích đạo, hoang mạc
Do ảnh hưởng của các
1/ Lịch sử và dân cư:
a Sơ lược Lịch sử:
-Thời cổ đại: có nền văn minh sông Nin rực rỡ
-Từ thế kỉ XVI-XIX:
125 triệu người da đen ở châu Phi bị đưa sang châu Mĩ làm nô lệ
-Từ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX: gần như toàn bộ châu Phi
bị chiếm làm thuộc địa
-Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai lần lượt các nước châu Phi giành được chủ quyền
b Dân cư:
Dân cư châu Phi phân bố rất không đều do phụ thuộc chặt chẽ vào các môi trường tự nhiên
Trang 3
-18/
dân cư không đều ở châu Phi?
GV: Giải thích – liên hệ thực tế
VN cho HS
CH: Đa số dân cư sống trên địa bàn
nào?
CH: Tìm và nêu tên 10 thành phố ở
Châu Phi có từ 1triệu dân trở lên
Các thành phố này chủ yếu phân
bố ở đâu?
GV: Chuyển ý sang mục 2:
HĐ 2: Tìm hiểu nguyên nhân, hậu
quả của việc bùng nổ dân số và
xung đột tộc người ở châu Phi?
CH: Dựa vào SGK nêu tình hình
dân số châu Phi năm 2001?
GV: Dùng bảng Tình hình dân số
một số nước châu Phi và bản đồ
Dân cư và đô thị châu Phi
CH: Quốc gia nào có tỉ lệ gia tăng
dân số cao hơn mức trung bình?
Quốc gia nào có tỉ lệ gia tăng dân
số thấp hơn mức trung bình?
CH: Xác định vị trí của các nước
trên trên lược đồ và cho biết các
nước này nằm ở khu vực nào?
CH: Nguyên nhân nào làm cho tình
hình gia tăng dân số ở châu Phi
không thể kiểm soát được như
vậy?
môi trường tự nhiên
Đa số dân châu Phi sống
ở Nông thôn
HS xác định trên lược đồ- Các thành phố thường tập trung ở ven biển=>thành phố cảng
Năn 2001 châu phi có hơn 818 triêu dân , chiếm 13,4% DSTG Tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao nhất thế giới: 2,4%
-Cao hơn : Ê-ti-ô-pi-a;Tan-da-ni-a; Ni-giê-ri-a
- Thấp hơn: Ai Cập, CH Nam Phi
HS xác định trên lược đồ
Vấn đề kế hoạch hóa còn gặp nhiều khó khăn do các tập tục, truyền thống, sự ít hiểu biết…
Đa số dân sống ở nông thôn Các thành phố có trên 1triệu dân thường tập trung
ở ven biển
2/ Sự bùng nổ dân số và xung đột tộc người :
a Sự bùng nổ dân số:
Năm 2001 châu nPhi có hơn 818 triệu dân , chiếm 13,4 % DSTG
Tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao nhất thế giới: 2,4% =>Bùng nổ dân số, làm cho châu Phi thường xuyên bị nạn đói đe dọa
Trang 4GV: liên hệ địa phương, GD học
sinh
CH: Bùng nổ dân số và thiên tai đã
để lại hậu quả gì cho các nước
châu Phi?
GV: Mở rộng cho HS
CH: Đại dịch AIDS gây tác hại như
thế nào với các nước châu Phi?
GV: Mở rộng , liên hệ GD HS
phòng chống các tệ nạn xã hội
Yêu cầu HS đọc mục b
Yêu cầu HS thảo luận nhóm:
CH: Nêu nguyên nhân, hậu quả
của việc xung đột tộc ở châu Phi?
GV: Kết luận, mở rộng, giáo dục
học sinh Giới thiệu và phân tích
hình 29.2 SGK
CH: Nguyên nhân kìm hãm sự phát
triển KT-XH ở châu Phi là gì?
Kinh tế- xã hội chậm phát triển, nạn đói thường xuyên đe dọa, cạn kiệt nguồn tài nguyên…
Đe dọa sự phát triển kinh tế xã hội ở châu Phi
HS đọc
HS chia nhóm thảo luận
HS trả lời:
-Nguyên nhân: tranh giành tài nguyên, mâu thuẫn giữa các tộc người, các nước; hậu quả chế độ cai trị của nước ngoài…
-Hậu quả: KT-XH chậm phát triển, tạo cơ hội cho nuớc ngoài can thiệp …
HS bổ sung, góp ý
-Bùng nổ dân số -Xung đột tộc người -Đại dịch HIV/AIDS -Sự can thiệp của nước ngoài
b.Xung đột tộc người:
Xung đột biên giới và nội chiến liên miên gây những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế xã hội và tạo
cơ hội cho nước ngoài can thiệp vào châu Phi
*Kết luận: Bùng nổ dân số, xung đột tộc người, đại dịch AIDS và sự can thiệp của nước
ngoài là những nguyên nhân chủ yếu kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội ở châu Phi.
4 Củng cố: (5/) GV cho HS làm bài tập trắc nghiệm:
Bài tập 1: Điền chữ Đ vào câu đúng , chữ S vào câu sai
Trang 5I- Nguyên nhân xã hội kìm hãm sự phát triển kinh tế –xã hội của châu Phi là: a- Sự gia tăng dân số quá nhanh
b- Hạn hán thường xuyên xảy ra
c- Đại dịch AIDS đang bùng phát
d- Xung đột tộc người diễn ra liên miên
e- Hoang mạc và cao nguyên chiếm phần lớn diện tích
g-Sự can thiệp của nước ngoài
Bài tập 2: khoanh tròn vào câu trả lời đúng:
I- Dân cư châu Phi tập trung đông nhất ở đâu?
a- Hoang mạc Xa-ha-ra
b- Ven vịnh Ghi-nê
c- Vùng cực Bắc và cực Nam
d- Thung lũng sông Nin
II- Hiện nay các nước châu Phi thuộc nhóm nước gì?
a Kém phát triển
b- Phát triển
c Đang phát triển
d.Tất cả đều sai
III- Năm 2000 châu Phi có bao nhiêu siêu đô thị?
5-Dặn dò: (2/)
-Học bài cũ, làm BT SGK
- Ôn lại đặc điểm về thiên nhiên châu Phi
- Đọc và soạn bài 30: Kinh tế châu Phi
- Sưutầm tranh ảnh có liên quan đến nội dung bài học
GV: Nguyễn Xuân Phúc Trường THCS Bù Gia Mập
