Thuốc-Lỗ Tấn

Tuần: 26PPCT: 76-77 THUỐC Lỗ Tấn A- MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Giúp HS - Hiểu được Thuốc là hồi chuông cảnh báo về sự mê muội, đớn hèn của người Trung Hoa vào cuối thế kỉ XIX và sự cấp thiết p

Tuần: 26

PPCT: 76-77

THUỐC

Lỗ Tấn A- MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Giúp HS

- Hiểu được Thuốc là hồi chuông cảnh báo về sự mê muội, đớn hèn của người

Trung Hoa vào cuối thế kỉ XIX và sự cấp thiết phải có phương thuốc chữa bệnh

cho quốc dân : làm cho người dân giác ngộ cách mạng và cách mạng gắn bó với

nhân dân

- Nắm được cách viết cô đọng, súc tích, giàu hình ảnh mang tính biểu tượng của

Lỗ Tấn trong tác phẩm này

B- PHƯƠNG PHÁP-PHƯƠNG TIỆN:

- Thuyết giảng, câu hỏi nêu vấn đề, dẫn dắt gợi tìm trả lời câu hỏi

- SGK, SGV, STK

B- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 ổn định tổ chức

2.Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt ngắn gọn cốt truyện “Một người Hà Nội” và khái quát

giá trị TP?

3.Giới thiệu bài mới:

*HĐ 1:

(?)Em biết gì về nhà văn Lỗ Tấn ?

GV gợi ý:

- Vị trí của Lỗ Tấn trong văn học

Trung Quốc?

(?)Con đường gian nan để chọn

ngành nghề của Lỗ Tấn? Vì sao

ông lại chọn con đường văn nghệ ?

(?) Quan điểm sáng tác văn nghệ

của Lỗ Tấn?

I.Tiểu dẫn:

1 Tác giả

- Lỗ Tấn ( 1881-1936 ) tên thật là Chu Thụ Nhân , quê ở phủ Thiệu Hưng tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc Năm 13 tuổi , chứng kiến cảnh người cha lâm bệnh mà chết vì không có thuốc , Lỗ Tấn ôm ấp nguyện vọng học nghề thuốc, để chữa bệnh cho những người nghèo như cha mình

- Tuổi trẻ Lỗ Tấn nhiều lần đổi nghề để tìm con đường cống hiến cho dân tộc : nghề hàng hải , khai mỏ rồi chuyển sang nghề y Đang học nghành y ở Nhật , một lần xem phim ông thấy những người Trung Quốc khoẻ mạnh hớn hở đi xem quân Nhật chém một người Trung Quốc chống Nhật Ông giật mình nhận ra rằng : Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần Và thế là ông chuyển

sang làm văn nghệ để phanh phui căn bệnh tinh thần của quốc dân ,

lưu ý mọi người tìm cách chạy chữa Con đường gian nan chọn nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn của lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại vừa nói lên tâm huyết của Lỗ Tấn với dân tộc

- Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc đầu thế kỉ

XX : “Trước Lỗ Tấn , chưa hề có Lỗ Tấn , sau Lỗ Tấn , có vô vàn Lỗ

Tấn” (Quách Mạc Nhược ) Ông được tôn vinh là linh hồn dân tộc

Ông chuyên vạch trần những thói hư tật xấu của nhân dân để mọi

(?)Nêu hoàn cảnh ra đời tp?

GV: yêu cầu HS tóm tắt

* HĐ 2:

(?) Chủ đề?

* HĐ 3:

HS thảo luận về ý nghĩa nhan đề

truyện và hình tượng chiếc bánh

bao tẩm máu ngời?

người tìm cách chạy chữa , tự phấn đấu vươn lên , tự cường dân tộc

- Tác phẩm chính của Lỗ Tấn là AQ chính truyện , Cố hương…

2- Tác phẩm:

a-Hoàn cảnh ra đời :

Truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn sáng tác truyện ngắn “Thuốc” tháng 4/1919, đăng trên tạp chí Tân Thanh niên đúng vào dịp phong trào Ngũ Tứ nổ ra

- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, Trung Quốc bị các nước đế quốc xâu xé Xã hội Trung Hoa biến thành nửa phong kiến nửa thuộc địa, nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thỏa mãn, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc

“Thuốc” ra đời đúng vào hoàn cảnh ấy, cho thấy chỉ có tiêu diệt hết căn bệnh đớn hèn mới cứu được đất nước

b-Tóm tắt tác phẩm:

- Một đêm mùa thu gần về sáng , Lão Hoa đem số tiền vợ chồng

dành dụm được ra pháp trường , gặp đao phủ mua một cái bánh tẩm máu tử tù về cho thằng Thuyên ,con trai lão ăn để chữa bệnh lao

(Mua thuốc , uống thuốc )(người kể chuyện là lão Hoa)

- Trời sáng , quán trà của vợ chồng lão Hoa đông khách dần , mọi

người bàn tán về cái chết của tử tù Tử tù là Hạ Du , một người cách mạng bị xử chém vì chống Nhật Mọi người cho Hạ Du là thằng điên , thằng khốn nạn và khen Cụ Ba là khôn vì đã tố cáo cháu mình để lấy tiền thưởng Họ cũng cho vợ chồng lão Hoa là may vì tìm được máu

để tẩm bánh bao làm thuốc (bàn về thuốc).(người kể chuyện biết tuốt)

- Tiết thanh minh vào mùa xuân năm sau , bà Hoa đi thăm mộ con

( thằng Thuyên vẫn chết vì bệnh lao dù đã ăn bánh bao tẩm máu người) Bà gặp bà mẹ của Hạ Du Mẹ Hạ Du lúc đầu còn ngại ngùng , nhưng sau đó bà Hoa đã bước qua ranh giới phân chia khu nghĩa địa dành cho dành cho người nghèo sang khu dành cho ngưòi chết chém

để an ủi mẹ Hạ Du Cả hai bà mẹ đều hết sức kinh ngạc khi thấy trên

mộ Hạ Du có một vòng hoa (hậu quả của thuốc) (người kể chuyện là

bà Hoa)

II-Chủ đề:

- Phê phán căn bệnh mê muội, lạc hậu của nhân dân Trung quốc đầu thế Kỉ XX; nhà văn bày tỏ niềm tin vào tương lai: nhân dân sẽ thức tỉnh, hiểu cách mạng và sẽ dấn bước theo cách mạng

III – Đọc hiểu văn bản : 1-Ý nghĩa nhan đề “Thuốc” và hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người:

Nhan đề thiên truyện là Thuốc (nguyên văn là Dược) Thuốc ở đây

chính là chiếc bánh bao tẩm máu người mà lão Hoa đã mua về cho thằng Thuyên ăn để chữa bệnh lao.Nhan đề này có nhiều nghĩa

GV gợi dẫn: Nghĩa đen, nghĩa hàm

ẩn của nhan đề? Liên tưởng giữa

nhan đề (Thuốc) với chiếc bánh

bao tẩm máu?

Câu hỏi gợi ý: Tại sao không phải

là chiếc bánh bao tẩm máu người

khác mà lại phải tẩm máu người

cách mạng Hạ Du?

Những người trong quán trà bàn

luận về vấn đề gì ? ý nghĩa cuộc

bàn luận đó?

-Tầng nghĩa thứ nhất của Thuốc là nghĩa tường minh , chỉ phương

thuốc chữa bệnh lao bằng chiếc bánh bao tẩm máu người Đây là

một phương thuốc mê tín lạc hậu tương tự như hai vị thuốc mà ông thầy lang đã bốc cho cho bố Lỗ Tấn để chữa bệnh phù thủng là

mía đã kinh sương ba năm và một đôi dế đủ con đực , con cái dẫn đến

cái chết của ông cụ

-Tầng nghĩa thứ hai của Thuốc là nghĩa hàm ẩn , đó là phương

thuốc để chữa bệnh tinh thần : căn bệnh gia trưởng , căn bệnh u

mê lạc hậu về mặt khoa học của người dân Trung Quốc Bố mẹ

thằng Thuyên vì lạc hậu và gia trưởng đã áp đặt cho nó một phương thuốc là chiếc bánh bao tẩm máu người dẫn đến cái chết của nó Rồi tất cả đám người trong quán trà cũng sai lầm như vậy Chiếc bánh bao

tẩm máu vô hại kia đã trở thành một thứ thuốc độc vì người ta quá tin

vào nó mà không lo tìm một thứ thuốc khác Người dân Trung Quốc

phải tỉnh giấc , không được “ngủ mê trong cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ”.

-Tầng nghĩa thứ ba của Thuốc , của chiếc bánh bao tẩm máu người là

phương thuốc nhằm chữa căn bệnh u mê lạc hậu về mặt chính trị của người dân Trung Quốc và căn bệnh xa rời quần chúng của người cách mạng Trung Quốc thời bấy giờ Máu để tẩm chiếc

bánh bao là dòng máu người chiến sĩ cánh mạng Hạ Du đã đổ xuống

để giải phóng cho nhân dân Thế mà nhân dân lại u mê cho anh là làm giặc , là thằng điên và mua máu anh để tẩm bánh bánh bao Còn

Hạ Du làm cách mạng cứu nước ,cứu dân mà lại quá xa rời quần chúng để nhân dân không hiểu anh đã đành mà mẹ anh cũng không hiểu (đỏ mặt xấu hổ khi thăm mộ con gặp bà Hoa) còn chú anh thì tố cáo cháu để lấy tiền thưởng

Tóm lại: Nhan đề truyện và hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu người

đã thể hiện chủ đề tư tưởng tác phẩm: Lỗ Tấn đã đau nỗi đau của

dân tộc Trung Hoa thời cận đại : nhân dân thì “ngủ say trong một

cái nhà hộp bằng sắt” còn người cách mạng thì “bôn ba trong chốn quạnh hiu”

2- Các nhân vật:

a-Hình ảnh đám đông quần chúng:

- Buổi sáng sớm, ở pháp trường , lão Hoa đi mua bánh bao tẩm máu

tử tù về chữa bệnh cho con thì bị một đám đông xô đẩy nhau

chen bật lão suýt ngã Đó là những người đi xem hành hình nhà cách mạng Hạ Du Đám đông này khiến ta liên tưởng đến đám đông đi xem hành hình một người Trung Quốc chống Nhật khiến Lỗ Tấn đi đến quyết định : Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần cho quốc dân

- Khi trời sáng hẳn, ở quán trà đã đông khách của lão Hoa , Cậu Năm

Gù ,Cả Khang ,người râu hoa râm…cùng bàn tán về cái chết của Hạ

(?) Theo em HD là một con người

ntn?

(?)Vì sao quần chúng nhân dân lại

đánh giá về anh như thế ?

(?)Qua hình ảnh người CM Hạ Du,

Lỗ Tấn muốn gián tiếp nói đến vấn

đề gì ?

(?)Câu chuyện diễn ra và kết thúc

vào hai buổi sáng của hai mùa khác

nhau Theo em, điều đó có ý nghĩa

gì?

(?)Em có suy nghĩ gì về hình ảnh

con đường mòn……ở hai nghĩa địa

?

(?)Hình ảnh vòng hoa trên mộ HD

đã tác động ntn đến hai người mẹ?

Du với thái độ miệt thị Họ cho anh là cái “thằng khốn nạn”, “hắn

điên thật rồi”.Và họ cho rằng trong cái chết của Hạ Du có hai người gặp may May nhất là Cụ Ba nhờ tố cáo cháu mình nên được thưởng một số tiền lớn mà gia đình khỏi bị liên luỵ, còn lão Hoa thì có máu

Hạ Du để chấm bánh bao làm thuốc chữa bệnh cho thằng Thuyên

Tóm lại, qua hai sự việc trên,và bằng ngôn ngữ của người kể chuyện , ta thấy đám đông quần chúng thật là mê muội Sự hiểu biết và

thái độ của họ về những vấn đề của đất nước,về bệnh tật ,về cuộc đời

còn quá hạn chế.Nói như Lỗ Tấn thì họ đang “ngủ quên trong một

cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ” Phải làm thế nào đó để thức

tỉnh họ.Ta cũng thấy nhân vật Hạ Du là một người yêu nước nhưng anh cũng thật cô đơn

b-Nhân vật Hạ Du:

- Nhân vật Hạ Du không xuất hiện trực tiếp trong tác phẩm mà được giới thiệu thông qua các nhân vật khác và qua thái độ của người kể chuyện

+ Hạ Du là một người yêu nước, một nhà cách mạng tiên phong ,

dũng cảm xả thân vì nghĩa lớn

+ Nhưng anh rất cô đơn ,không ai hiểu anh kể cả mẹ anh Anh đã đổ

máu vì quần chúng thế mà họ lại lấy máu anh để tẩm bánh bao chữa bệnh lao

+ Hạ Du chính là hình ảnh tượng trưng của cuộc cách mạng Tân Hợi, một cuộc cách mạng góp phần đánh đổ chế độ phong kiến Trung

Quốc nhưng lại xa rời quần chúng nên thất bại Qua hình tượng Hạ

Du, Lỗ Tấn muốn bày tỏ lòng kính trọng với cuộc cách mạng này

3-Cảnh hai bà mẹ đi thăm mộ con:

-Thời gian nghệ thuật của truyện tiến triển từ mùa thu Hạ Du bị

hành hình đến mùa xuân trong tiết thanh minh năm sau lúc hai bà mẹ

đi thăm mộ con Cái chết của hai người con cũng như chiếc lá rời cành để tích nhựa cho một mùa xuân hi vọng Thời gian nghệ thuật đã thể hiện mạch suy tư lạc quan của tác giả

-Nghĩa địa của làng mộ dày khít như bánh bao nhà giàu ngày mừng

thọ ,có một con đường mòn ở giữa chia làm hai:Nghĩa địa người chết

chém phía bên trái nghĩa địa người nghèo phía bên phải Con đường mòn là biểu tượng cho một tập quán xấu đã trở thành thói quen.Hai bà

mẹ đã bước qua con đường mòn để đến gặp nhau vì đồng cảm ở tình thương con sâu sắc

-Cả hai bà mẹ cùng rất kinh ngạc khi thấy trên mộ Hạ Du có một

vòng hoa : “hoa trắng hoa hồng nằm khoanh trên nấm mộ khum

khum” Bà mẹ Hạ Du cứ lẩm bẩm câu hỏi “Thế này là thế nào?”

(?)Hình ảnh “vòng hoa trên mộ

Hạ Du” và câu hỏi “ thế này là thế

nào” của bà Hạ gợi cho em suy

nghĩ gí ?

(?) Nêu đặc sắc nttp?

*HĐ 4:

(?) Nhận xet nội dung và nttp?

Câu hỏi vừa hàm chứa sự sửng sốt ,vừa ẩn giấu niềm vui vì có người

đã hiểu con mình Đồng thời đã là câu hỏi thì đòi hỏi có câu trả lời Việc làm của Hạ Du đã khiến mọi người phải suy nghĩ một cách nghiêm túc Với vòng hoa, Lỗ Tấn đã bày tỏ sự trân trọng và tiếc thương đối với người chiến sĩ cách mạng tiên phong

2- Đặc sắc nghệ thuật:

-Truyện có lối viết cô đọng, súc tích ,giàu hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng (chiếc bánh bao tẩm máu,vòng hoa,con đường mòn…)

-Cách xây dựng nhân vật cũng rất đặc biệt: không đặt nhân vật cách mạng vào vị trí chủ yếu mà đặt ở tuyến ngầm phía sau nhân vật đám đông để khắc hoạ chủ đề thức tỉnh quần chúng của truyện

-Cách kể chuyện theo ngôi thứ ba truyền thống nhưng nhiều đoạn đã chuyển điểm nhìn trần thuật sang nhân vật làm cho truyện sinh động

và giàu chất trữ tình hơn

III Tổng kết

- Tình trạng u mê tê liệt của quần chúng nhân dân

- Bi kịch của người cách mạng tiên phong

- Dự cảm về một sự đổi thay trong tương lai Với cốt truyện đơn giản, cách viết cô đọng, giàu hình ảnh mang tính

biểu tượng, Thuốc của Lỗ Tấn thể hiện một nội dung sâu sắc: một dân

tộc chưa ý thức được “bệnh tật” của chính mình và cha có được ánh sáng tư tởng cách mạng, dân tộc đó vẫn chìm đắm trong mê muội

4 Củng cố: Nắm: -Tác giả và hoàn cảnh ra đời cảu tác phẩm.

-Nhan đề tác phẩm

-Bi kịch của Hạ Du và sự mê muội của quần chúng

-Những hình ảnh, chi tiết gaìu giá trị nghệ thuật

-Thời gian và không gian nghệ thuật

5 Dặn dò: -Tìm thêm một số tác phẩm của Lỗ Tấn

-Suy nghĩ của em về những căn bệnh mà nhà văn phanh phui

ra trong các tác phẩm của mình đề tìm phương thuốc chạy chữa

-Tiết sau học Làm văn