- Nắm được các mốc thời gian và thành tựu chủ yếu của cuộc Cách mạng công nghiệp ở các nước Anh, Pháp, Đức.. - Nắm được hệ quả của Cách mạng công nghiệp về kinh tế, xã hội và ý nghĩa của
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết PPCT : 42 BÀI 32
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức.
- Nắm được các mốc thời gian và thành tựu chủ yếu của cuộc Cách mạng công nghiệp
ở các nước Anh, Pháp, Đức
- Nắm được hệ quả của Cách mạng công nghiệp về kinh tế, xã hội và ý nghĩa của nó đối với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
- Hiểu được tác dụng của cuộc Cách mạng công nghiệp đối với việc xây dựng đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa hiện nay
2 Tư tưởng, tình cảm.
Cùng với việc nâng cao năng suất lao động, giai cấp tư sản bóc lột đối với chủ công nhân ngày càng tinh vi và triệt để hơn Đời sống của người lao động bị sa sút do đồng lương thấp kém, mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản ngày càng thêm sâu sắc
3 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng phân tích đánh giá bước phát triển của máy móc, tác động của cách mạng công nghiệp đối với kinh tế xã hội
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC.
- Tranh ảnh về những phát minh công nghiệp trong thời kỳ này
- Lược đồ nước Anh
- Tư liệu tham khảo về kinh tế, văn hóa phần lịch sử thế giới
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC.
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi 1: Lập niên biểu diễn biến Cách mạng Pháp qua các giai đoạn
Câu hỏi 2: Tại sao nói thời kỳ chuyên chính Gia-cô-banh là đỉnh cao của Cách mạng Pháp?
3 Dẫn dắt vào bài mới.
Sau các cuộc CMTS thì ở châu Âu lại diễn ra 1 cuộc cách mạng nữa vào những năm cuối thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX Cuộc cách mạng này dù diễn ra rất thầm lặng, không sôi nổi như những ngày diễn ra cuộc CMTS nhưng nó đã đánh dấu 1 bước ngoặt trong sự phát triển của sản xuất đó là cuộc cách mạng công nghiệp Vậy cuộc cách mạng công nghiệp có những thành tựu chủ yếu gì và hệ quả của nó ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
4 Nội dung bài mới.
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
GV giảng: Cách mạng công nghiệp là cuộc cách
mạng trong kĩ thuật sản xuất, là bước nhảy vọt trong
sự phát triển của LLSX, từ sản xuất công trường thủ
công sang sản xuất cơ khí
GV giảng: Để tiến hành cuộc cách mạng công
nghiệp không phải nước nào cũng làm được mà cần
phải có những điều kiện của nó Vậy thì nước Anh
quê hương của CNTB đã có những điều kiện, tiền đề
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh.
Trang 2GV: Nước Anh có những tiền đề gì?
HSTL+ GVKQ:
+ Vốn (tư bản)
+ Nhân công (sức lao động)
+ Sự phát triển kĩ thuật
GV giảng mở rộng:
+ Về vốn (tư bản): Giai cấp tư sản Anh tích lũy được
nguồn tư bản khổng lồ nhờ: Bóc lột thuộc địa, buôn
bán nô lệ và buôn bán bất bình đẳng với các quốc gia
nông nghiệp ở châu Âu
+ Về nhân công (sức lao động): Ở Anh rất dồi dào
lấy từ nông dân và thợ thủ công bị phá sản
+ Sự phát triển kĩ thuật: Trong các công trường thủ
công có nhiều cải tiến lớn về kĩ thuật như phân công
lao động và sản xuất ra hàng loạt làm cho năng suất
tăng, công cụ lao động được chuyên môn hóa tạo
điều kiện cho việc phát minh máy móc
→ Như vậy ở nước Anh có đủ 3 điều kiện để chuyển
từ sản xuất nhỏ bằng lao động thủ công sang lao
động lớn bằng máy móc
GV dẫn dắt: Cách mạng công nghiệp diễn ra như thế
nào,có những phát minh gì, và có những tác động ra
sao đối với nước Anh?
GV yêu cầu HS theo dõi SGK trả lời các câu hỏi:
→ Các phát minh về máy móc?
→ Những phát minh trong ngành luyện kim và trong
giao thông vận tải?
GV giảng: Cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra đầu
tiên ở ngành công nghiệp gì? Vì sao? Liên hệ các
a Tiền đề
+ Vốn (tư bản)
+ Nhân công (sức lao động)
+ Sự phát triển kĩ thuật
b Các phát minh và tác động của
nó đối với nước Anh.
* Các phát minh:
- Những phát minh về máy móc: + Năm 1764 Giêm-ha-gri-vơ sáng chế ra máy kéo sợi Gienni
+ Năm 1769 Ác-crai-tơ chế tạo ra máy kéo sợi chạy bằng hơi nước + Năm 1779 Crôm-tơn cải tiến máy kéo sợi tạo ra sản phẩm đẹp, bền hơn
+ Năm 1785 Các-rai chế tạo máy dệt chạy bằng sức nước, năng suất tăng 40 lần
+ Năm 1784 Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước và đưa vào sử dụng
- Luyện kim: Năm 1735 phát minh
ra phương pháp nấu than cốc luyện gang thép, năm 1784 lò luyện gang đầu tiên được xây dựng
- Giao thông vận tải: Năm 1814 Xti-phen-xơn chế tạo thành công đầu máy xe lửa
Trang 3nước sau này và ở Việt Nam?
GV: Cách mạng công nghiệp có tác động gì đối
với nước Anh?
HSTL+GVKQ: Giữa thế kỉ XIX Anh trở thành công
xưởng thế giới
GV dẫn dắt: Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu
tiên ở Anh sau đó lan sang các nước khác ở châu Âu
Trong đó tác động mạnh mẽ với 2 nước láng giềng là
Pháp và Đức Cuộc cách mạng ở Pháp và Đức diễn ra
như thế nào?
GV giảng: Cách mạng công nghiệp ở Pháp cũng
được bắt đầu từ các ngành công nghiệp nhẹ vào
những năm 30 của thế kỉ XIX và phát triển mạnh vào
những năm 1850- 1870 Trong khoảng 20 năm đó:
+ Số máy hơi nước của Pháp tăng hơn 5 lần từ 5.000
chiếc lên 27.000 chiếc
+ Chiều dài đường sắt tăng 5.5 lần từ 3.000 km lên
16.500 km
+ Tàu chạy bằng hơi nước tăng hơn 3,5 lần
GV: Tác động của nó đối với kinh tế xã hội của
Pháp như thế nào?
HSTL+GVKQ: Kinh tế Pháp vươn lên thứ 2 thế
giới, bộ mặt Pa-ri và các thành phố khác thay đổi rõ
rệt
GV giảng: Mặc dù nước Đức bị chia xẻ thành nhiều
tiểu quốc nhỏ nhưng:
GV gọi 1HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK
GV: Cách mạng công nghiệp tác động như thế
nào đối với nền nông nghiệp của Đức?
HSTL+GVKQ: Máy móc thâm nhập vào nông
nghiệp cùng với việc sử dụng phân bón làm cho năng
suất tăng
GV: Vì sao cuộc cách mạng công nghiệp ở Pháp,
Đức diễn ra muộn nhưng tốc độ nhanh?
HSTL+GVKQ:
+ Nhờ tiếp thu kinh nghiệm từ phát minh của Anh
+ Quá trình cải tiến kĩ thuật ở Pháp , Đức diễn ra
khẩn trương hơn
* Tác động đối với nước Anh:
Giữa thế kỉ XIX Anh trở thành công xưởng thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức.
a) Pháp.
- Từ những năm 30 của thế kỷ XIX Cách mạng công nghiệp bắt đầu diễn ra và phát triển mạnh trong những năm 1850 - 1870
- Kinh tế Pháp vươn lên thứ 2 thế giới, bộ mặt Pa-ri và các thành phố khác thay đổi rõ rệt
b Đức.
- Cách mạng công nghiệp diễn ra vào những năm 40 của thế kỉ XIX với tốc độ nhanh đạt kỉ lục
- Máy móc thâm nhập vào nông nghiệp cùng với việc sử dụng phân bón làm cho năng suất tăng
3 Hệ quả của cách mạng công
Trang 4GV dẫn dắt: Cách mạng công nghiệp để lại những
hệ quả gì?
Câu hỏi: Về kinh tế để lại hệ quả gì?
HSTL+GVKQ:
+ Năng suất lao động tăng, sản phẩm làm ra ngày
càng nhiều
+ Bộ mặt các nước tư bản thay đổi, nhiều trung tâm
công nghiệp hình thành và thành thị đông dân
GV giảng: Ngoài hệ quả kinh tế thì cách mạng công
nghiệp cũng còn tác động đến xã hội dẫn đến sự thay
đổi tận gốc trong cơ cấu giai cấp với sự xuất hiện của
2 giai cấp mới đó là: TSCN>< VSCN
GV giảng mở rộng:
+ TSCN là giai cấp chiếm hữu tư liệu sản xuất, làm
chủ nhà máy xí nghiệp, ngày càng có thế lực về kinh
tế và chính trị trở thành giai cấp thống trị thực sự,
bóc lột sức lao động thặng dư của công nhân
+ VSCN là lực lượng đông đảo, không có tư liệu sản
xuất, đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến và
bị bóc lột
→ Hai giai cấp này đối địch nhau
GV tiêp tục giảng: Giai cấp vô sản nó là sản phẩm
quan trọng nhất của cách mạng công nghiệp , tương
lai của xã hội loài người phụ thuộc vào sự thành bại
của cuộc đấu tranh của giai cấp này với giai cấp tư
sản
nghiệp.
- Về kinh tế:
+ Năng suất lao động tăng, sản phẩm làm ra ngày càng nhiều + Bộ mặt các nước tư bản thay đổi, nhiều trung tâm công nghiệp hình thành và thành thị đông dân
- Về xã hội: TSCN>< VSCN
IV CỦNG CỐ - BÀI TẬP VỀ NHÀ:
1 Củng cố:
- Những tiền đề của CMCN
- Các phát minh và hệ quả của CMCN
2 Bài tập về nhà:
- Làm các bài tập trong sách giáo khoa
- Học bài cũ và xem trước bài mới