Trong những năm 1952- 1954, lần đầu tiên quân Anh sử dụng chất độc hóa học diệt cây vào mục đích quân sự ở Malaysia.. Nam với quy mô lớn nhất, Mỹ đã sử dụng 72 triệu lít trên chiến trườn
Trang 1Chất độc hóa học – tội ác còn đó!
Trong 10 năm (1961- 1971), trải dài trên các tỉnh của miền Nam Việt Nam, từ vĩ tuyến 17 trở vào, quân đội Mỹ đã sử dụng 72 triệu lít chất độc hóa học diệt cây,
trong đó đáng chú ý là trên 40
triệu lít chất độc màu da cam có chứa Đioxin – chất hóa học độc nhất và bền vững nhất mà con
người tìm ra
Chất độc diệt cây (antiplant) là
những chất độc hóa học thường
Trang 2được sử dụng dưới dạng bột, keo, dung dịch và được phun rải bằng
các phương tiện trên không hoặc
trên bộ … để phá hoại mùa màng hoặc các thảm thực vật, nhiều loại chất độc còn gây tổn thương cho
con người và động vật
Chất độc diệt cây được quân đội
Mỹ sử dụng vào mục đích chiến
tranh từ năm 1940 và tìm ra trên
1000 chất phá hoại hoa màu và trên
12000 chất làm rụng lá Trong
những năm 1952- 1954, lần đầu
tiên quân Anh sử dụng chất độc hóa học diệt cây vào mục đích quân sự
ở Malaysia Từ năm 1961 Mỹ tiến hành chiến tranh hóa học ở Việt
Trang 3Nam với quy mô lớn nhất, Mỹ đã
sử dụng 72 triệu lít trên chiến
trường đủ 17 loại chất độc diệt cây chủ yếu là chất độc da cam, chất
trắng, chất xanh, chất hồng, chất đỏ tía…Chúng được gọi với cái tên
như thế là theo màu của các vệt sơn quanh các thùng chứa nhưng khi
phun dải đều có màu trắng vậy mức
độ của từng chất ấy ra sao ? Tại
sao chúng chỉ quen gọi là chất độc màu da cam?
Chất trắng (White), một chất diệt
cay có tác dụng làm khô kiệt đất
đai, diệt cỏ và có khả năng tồn tại lâu trong đất Kết quả thí nghiệm của trường Đại học Yale (Mỹ) cho
Trang 4thấy: sau 467 ngày hàm lượng chất trắng còn lại trong đất là 80-
96,6% Chất trắng được sử dụng thí nghiệm ở Nam Việt Nam từ năm
1967 và có hiệu quả hơn so với
chất đỏ tía (Purle) và da cam
(Orange), sau đó được sử dụng với quy mô lớn để triệt hại rừng già ở dạng dung dịch nước, nồng độ
25%; gay hại cho nhiều loài thực vật thân gỗ thân gỗ mạnh hơn chất
da cam và chỉ phun một lần là đủ triệt phá rừng Do khả năng tích tụ trong các lớp đất sâu, nên có thể
diệt cả những cây có dễ ăn sâu, liều lượng sử dụng 15- 16 kg/ ha Khối lượng chất trắng đã sử dụng ở Việt Nam khoảng 20 triêu lít, chiếm
Trang 5khoảng 28% chất độc hóa học diệt cây đã sử dụng
Chất xanh ( Blue), chất này tác
động lên thực vật bằng cách rút
nước của lá cây, gây héo úa mạnh đối với cay cối Lá cây gặp chất
độc bị khử nước, cuộn tròn lại và rụng trong vòng từ 2- 4 ngày Để triệt phá toàn bộ sự sinh trưởng
quân đội Mỹ đã phun dải nhiều lần với liều lượng 8 kg/ ha Đối với cây lúa nước, chất xanh gây ảnh hưởng xấu đến quá trình tạo hạt, cây vẫ có
vẻ phát triển bình thường, liều
lượng để sử dụng diệt cây lúa nước
từ 3- 4kg / ha chất xanh được sử
dụng từ năm 1967 đến khi Sài Gòn
Trang 6được giải phóng tháng 4-
1975.Khối lượng đã sử dụng là 8
triệu lít
Chất hồng (Pink), chất diệt cây
loại lá rộng Liều lượng sử dụng
làm dụng lá 18- 36 kg/ha, diệt cây
lá rộng 12kg / ha, diệt cây lúa nước
từ 30-60 kg/ha, chất hồng được sử dụng rộng rãi trong những năm đầu của cuộc chiến tranh hóa học –
chiến dịch Ranch Hand do quân đội
Mỹ tiến hành ở Nam Việt Nam
Khối lượng đã sử dụng là khoảng
454898 kg
Chất đỏ tía ( Purple), chất độc
diệt cây thường được quân đội Mỹ
Trang 7dùng vào việc khai quang, làm trịu
lá cay dọc theo các tuyến đường
vận tải thủy bộ quan trọng, ngăn
chặn hoạt động vận tải hay chú
quân của ta Loại cây sú vẹt, đước rất nhạy cảm với chất đỏ tía lá rụng hoàn toàn sau một tuần bị phun dải, thường dùng với liều lượng 28 lít /ha Chất đỏ tía được quân đội Mỹ
sử dụng những năm đầu của cuộc chiến tranh hóa học với 645.000 lít
Chất da cam (Orange), là chất
độc diệt cây có độc tính cao, và
được sử dụng nhiều nhất ở Việt
Nam, ở dạng lỏng sánh như dầu,
màu nâu thẫm, không tan trog
nước, tan trong diesel và mỡ, dễ
Trang 8xâm nhập vào màng tế bào của lá, đặc biệt là loài cây lá kép Chất da cam tương tác với hệ men của cây,
ức ché quá trình quang hợp, làm
ngừng trệ hình thành chất diệp lục làm rối loạn điều tiết sinh trưởng, gây xoắn lá, xoắn cành rễ, nứt vỏ thân cành Úa đỏ, khô cành lá, quả cây ngừng lớn và chết Chất da cam chia làm ba loại như sau: da cam I,
da cam II, và siêu da cam( hỗn hợp của hai chất da cam II và chất
trắng)
Chất da cam có thể diệt cây không bằng chất trắng nhưng rất nguy
hiểm với người là do nó chứa tạp chất Dioxin Đây là chất độc có độc
Trang 9tính cao nhất trong số các chất độc tổng hợp được biết từ trước đến
nay( chỉ cần 1g đioxin cũng đủ giết
8 triệu người), sản phẩm phụ hình thành trong quá trình điều chế chất
da cam, là nguyên nhân gây ra các bệnh hiểm nghèo Theo tính toán của các nhà khoa học Liên Xô cũ chỉ cần 1g đioxin cũng đủ giết 8
triệu người Thế nhưng chất da cam trải xuống đồng ruộng, làng mạc
Việt Nam chiếm tới 60% (trên 40 triệu lít) tổng khối lượng chất độc diệt cây mà quân đội Mỹ sử dụng, trung bình 163mg/ ha cao gấp 28-
30 lần quy định dùng trong nông
nghiệp làm chất diệt cỏ Dioxin gây nhiễm độc qua đường hô hấp, tiêu
Trang 10hóa với các triệu chứng: da và niêm mạc mắt bị kích thích, nhức đầu,
nôn mửa, tổn thương gan, phổi, hệ tim mạch, cơ thể suy nhược; biến loạn thể nhiễm sắc, tăng ung thư
gan, nguyên phát và dị tật ở con
cái, sẩy thai …Hiện nay, chính phủ
Mỹ, Hàn Quốc đã xác định hơn 10 loại bệnh cụ thể liên quan đến
Dioxin
Vào đầu thập niên 1960, Mỹ tiến
hành chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” và bị tổn thất nặng nề vào
năm 1961 Cố vấn quân sự Mỹ đã
đề xuất sáng kiến dùng chất độc
hóa học diệt cây khai quang quanh những nơi có du kích Bất chấp
Trang 11phản đối của một số nghị sĩ, tháng 11- 1961, Tổng thống John F
Kennedy ra quyết định sử dụng
chất độc diệt cây để phá dải thực
vật ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc Đến năm 1962, chương trình rải chất độc diệt cây được triển khai trên quy mô lớn, ở nhiều vùng
thuộc các tỉnh từ vĩ tuyến 17 trở
vào và mở rộng sang cả Đông
Dương
Thực hiện “Chiến tranh cục bộ”, từ sau năm 1965, cuộc chiến tranh hóa học cũng leo thang Chất độc hóa học mới, phạm vi ngày càng rộng, cường độ ngày một tăng Các cựu chiến binh Mỹ kể lại, một số máy
Trang 12bay C-123 hai động cơ để rải chất độc hóa học chiếm một khoảng
diện tích lớn trong sân bay Tân Sơn Nhất Thông thường mỗi tốp máy bay đi dải có hai chiếc khi cần thiết
có thêm chiếc F-4 đi yểm trợ Máy bay trở chất độc trong các thùng
trên 4000 lít phun dải ở độ cao 40
m Một thiệt bị bơm có áp lực lớn
sẽ đẩy chất độc xuống qua những chiếc vòi hai bên cánh với lưu
lượng 1.050 lit/giờ Thời gian phun chất độc hết khoảng 3,5 phút diện tích khoảng 140 ha/ vụ
Theo công bố của Viện khoa học quốc gia và cục quân sự Mỹ, tổng
số vụ rải chất độc của Mỹ là 8.532
Trang 13vụ có 10 vùng bị ảnh hưởng nặng nhất là: Phước Long (704 vụ ),
Thừa Thiên (606 vụ), Bình Định
(558 vụ), Long Khánh (502 vụ),
Tây Ninh (473 vụ), Quảng Nam
(373 vụ), Biên Hòa (366 vụ), Bình Dương(357 vụ),Kon Tum (311 vụ),
10 vùng này chiếm tới 47% lượng chất độc mà quân Mỹ đã phun trên toàn miền Nam Một số lưu vực
sông vùng Đông Nam bộ, sông
Hương, sông Thạch Hãn…Vì thế, người dân ăn phải các loài cá trên sông bị nhiễm Dioxin đã gián tiếp
bị nhiễm độc
Theo số liệu ban đầu, quân đội Mỹ
đã sử dụng 72 triệu lít chất độc diệt
Trang 14cây nhưng mới đây có tài liệu công
bố là 100 triệu lít, trong đó đáng
chú ý là trên 40 triệu lít chất độc da cam có chứa dioxin Kết quả, hơn 2 triệu người Việt Nam bị nhiễm chất độc, 3.340.000 ha đất bị hủy diệt, 44% đất canh tác hoang hóa
Những khảo sát của các nhà khoa học 20 năm sau chiến tranh cho
thấy vẫn còn 22% rừng tự nhiên và 31% đất trồng thuộc vùng bị nhiễm chất độc hóa học
Với trên 40 triệu lít chất da cam mà
Mỹ đã sử dụng, trên tàn bộ lãnh thổ miền Nam Việt Nam đẫ tồn lưu
một lượng chất độc đioxin kỷ lục trong lịch sử chiến tranh hóa học
Trang 15thế giới: 170- 600 kg dioxin Trong quá trình tồn dư trong đất dưới tác dụng của điều kiện thời tiết dioxin dịch chuyển đến các khu vực xa
hơn- vùng thấp trũng tiếp tục tồn
tại ở đó
Hậu quả của chất độc hóa học – mà chủ yếu do chất do cam có chứa
dioxin – do Mỹ tiến hành cuộc
chiến tranh hóa học ở Việt Nam
không chỉ cho tác động trực tiếp,
phải tính đến ảnh hưởng lâu dài đến môi trường sinh thái và những di
chứng cho các thế hệ nạn nhân chất độc da cam, số nạn nhân ngày một tăng theo thời gian
Trang 16Báo cáo của hội thảo quốc tế lần
thứ 2 ( 11- 1993) về tác hại của
chất diệt cỏ Mỹ dùng trong chiến tranh Việt Nam cho thấy: rừng nội địa bị phá vỡ cấu trúc, chức năng bị đảo lộn Chỉ tính riêng rừng ngập mặn và ứng phèn, có đến 240.000
ha bị phá hủy Đặc biệt là rừng Sác (Cần Giờ , thành phố Hồ Chí Minh) gần như bị phá trụi không còn cả
giống trồng Phải cần 100 năm mới khôi phục lại hệ sinh thái ở đây
Chiến tranh hóa học làm cho tài
nguyên lâm sản bị cạn kiệt, tính ra
có tới 75 triệu m3 gỗ bị đốt cháy
thành than Sau chiến tranh, ở miền Nam chỉ còn 29,2% rừng dưới mức
an toàn sinh thái, không đủ chức
Trang 17năng bảo vệ môi trường, hạn chế tác hại của thiên tai, như chống xói mòn, hạn hán, lũ lụt …
Đối với dân thường, qua phân tích
mô mỡ những người sống trong
vùng bị nhiễm độc ở miền Nam
Việt Nam, nồng độ dioxin cao hơn
so với người thường là 3-4 lần Do
đó, nó là nguây yên nhân lên xáo trộn về di truyền quái thai, ung thư, chết yểu …Thực tế sau chiến tranh, tại những vùng bị nhiễm chất độc dioxin, tỉ lệ sinh con quái thai cao gấp 10 lần, sinh con chết hay sẩy thai cao gấp 6 lần…
Cuộc chiến tranh khốc liệt đã đi
Trang 18qua, nhưng hơn 15 triệu tấn bom đạn cùng với gần 100 nghìn tấn
chất độc hóa học đang để lại nhiều vết tích trên mỗi mét đất và di
chứng cho nhân dân Việt Nam
Những hố bom và tiềm ẩn chất độc hóa học vẫn còn đó ở những làng quê Việt Nam, những con người hằng ngày chịu những nỗi đau ra cam,cần một lời nói trách nhiệm của các công ty hóa chất Mỹ và
những trái tim yêu thương đồng
loại!