02050007510 tomtat vấn Đề giao thông Đô thị trên báo Điện tử việt nam hiện nay 02050007510 tomtat vấn Đề giao thông Đô thị trên báo Điện tử việt nam hiện nay
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Người hướng dẫn khoa học: Chủ tịch hội đồng:
TS Nguyễn Trí Nhiệm PGS.TS Vũ Văn Hà
Hà Nội-2024
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây với sự phát triển nhanh chóng tiến trình đô thị hoá ở nước ta thì vấn đề giao thông đô thị luôn được quan tâm đặc biệt Giao thông đô thị luôn giữ một vai trò trọng yếu và là huyết mạch của đô thị Mạng lưới đường giao thông liên kết các chức năng đô thị, tạo lập cấu trúc và là hành lang vững chắc trong sự phát triển của đô thị Trong thực tiễn, giao thông đô thị đang đặt ra rất nhiều thách thức đối với phát triển bền vững của đô thị, nhất là đối với quốc gia đang phát triển, nơi có quá trình đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế nhanh như ở Việt Nam
Trong bối cảnh đó, các cơ quan báo chí đã có nhiều đóng góp thiết thực trong việc thông tin, tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng
và chính sách, pháp luật của Nhà nước, các hoạt động kinh tế - xã hội, trong
đó có nội dung giao thông đô thị Báo chí nói chung cũng như báo điện tử nói riêng đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin tuyên truyền, góp phần định hướng cho quy hoạch và phát triển giao thông đô thị Báo điện tử là một kênh thông tin quan trọng, nhanh nhạy và có đóng góp tích cực và trách nhiệm cùng đất nước trong công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch, phát triển giao thông đô thị theo hướng nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc Báo điện tử ngoài nhiệm vụ tuyên truyền còn là kênh thông tin phản biện đa chiều có hiệu quả trong quá trình thực hiện quy hoạch và đầu tư phát triển giao thông đô thị, đồng thời khơi gợi và phát triển các ý tưởng, định hướng tầm nhìn xa để chung sức xây dựng giao thông đô thị văn minh, hiện đại
Để triển khai nội dung này, các phương tiện truyền thông đại chúng
đã tăng thời lượng truyền thông về vấn đề giao thông đô thị trong suốt thời gian qua, như việc nhiều cơ quan báo chí đã mở thêm chuyên mục, chương trình, kênh chuyên đề truyền thông về các chủ trương, chính sách, pháp luật
Trang 3của Đảng và Nhà nước; các biện pháp chỉ đạo điều hành của Chính phủ, của các Bộ, ngành, địa phương về vấn đề giao thông đô thị Nhiều vụ việc, sự kiện, vấn đề liên quan tới giao thông đô thị được phân tích sâu với nhiều góc nhìn, đánh giá khác nhau Qua đó, cổ vũ động viên, khuyến khích những giải pháp tích cực, đem lại hiệu quả thiết thực, tạo sự đồng thuận trong nhân dân
và toàn xã hội; mặt khác góp phần ngăn chặn kịp thời những biểu hiện tiêu cực, hạn chế trong việc thực thi pháp luật về vấn đề giao thông đô thị, đặc biệt về xây dựng và vận hành các công trình hạ tầng giao thông đô thị Hơn nữa, thời gian qua, các bài viết trên các phương tiện truyền thông đã đẩy mạnh việc phổ biến kiến thức về pháp luật, nâng cao ý thức của từng người
và của mọi đối tượng trong việc chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đô thị Qua đó, cho thấy vai trò quan trọng của báo chí trong việc truyền thông về vấn đề giao thông đô thị
Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy, một số tờ báo, trong đó có báo điện tử vẫn chưa khai thác tốt các ưu thế của mình để thông tin về GTĐT;
và nhất là theo dõi vấn đề xử lý nó trong thực tế Việc thông tin về vấn đề GTĐT chưa được duy trì thường xuyên, liên tục, chưa thật sáng tạo, đổi mới nội dung, phương thức chưa truyền tải được nhiều thông tin, văn bản pháp luật quy định về GTĐT đến với công chúng nhất là công chúng ở các địa bàn nông thôn, Các tờ báo chưa có chuyên mục riêng về GTĐT, chưa có
kế hoạch bài bản trong thông tin các nội dung, chưa tận dụng ưu thế đa phương tiện vào sản xuất các thông tin về vấn đề GTĐT
Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả xin chọn đề tài “Vấn đề giao thông
đô thị trên báo điện tử Việt Nam hiện nay” để làm đề tài luận văn thạc sĩ ngành Báo chí học nhằm nghiên cứu nội dung, hình thức thể hiện của vấn
đề giao thông đô thị trên báo điện tử, đánh giá ý kiến của độc giả với các thông tin này, đồng thời đưa ra các khuyến nghị nâng cao chất lượng và hiệu quả về vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử
Trang 42 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1 Các công trình khoa học nghiên cứu về lý thuyết truyền thông
Cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí” của tác giả Nguyễn Văn Dững năm
2012 Cuốn sách tiếp cận báo chí từ quan điểm hệ thống, trên cơ sở đề cập các quan điểm khác nhau về báo chí, bám sát các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí truyền thông
Cuốn sách “Báo chí truyền thông – những vấn đề về đương đại” của tác giả Nguyễn Trí Nhiệm năm 2016, Nxb Chính trị Quốc gia Cuốn sách gồm
29 bài viết, bàn về các vấn đề sau: tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp cận từ góc độ pháp luật báo chí và đạo đức nhà báo hiện nay; vai trò của báo chí trong việc cung cấp thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý; báo chí trong kỷ nguyên di động; những lợi ích báo chí nhận được từ mạng xã hội trong quá trình tương tác; sức mạnh của báo mạng điện tử trong phản biện xã hội; báo chí đối ngoại Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước; sự thay đổi phương thức sản xuất chương trình truyền hình ở Việt Nam hiện nay; kỹ năng phản biện chính sách của nhà báo
Cuốn “Giáo trình lý luận báo chí truyền thông” của nhóm tác giả PGS.TS Dương Xuân Sơn, TS Đinh Văn Hường và GV Trần Quang biên soạn Công trình này đã nghiên cứu toàn diện về những vấn đề lý luận cơ bản của các thể loại báo chí truyền thông nói chung và truyền hình nói riêng Nội dung của cuốn giáo trình đề cập đến những vấn để có tính phương pháp luận, các khái niệm, phạm trù, đặc trưng, chức năng, nguyên tắc, hiệu quả, tính sáng tạo của lao động báo chí, làm cơ sở cho việc tìm hiểu, nghiên cứu
các vấn đề cụ thể trong lĩnh vực báo chí - truyền thông
Cuốn sách “Báo mạng điện tử - Những vấn đề cơ bản” của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang xuất bản năm 2011 (Nhà xuất bản Chính trị- Hành chính) đề cập tới các khái niệm cơ bản, các vấn đề liên quan đến báo
Trang 5mạng điện tử như: khái niệm báo mạng điện tử,vai trò của báo mạng điện tử trong đời sống xã hội, xu hướng phát triển của báo mạng điện tử ở Việt Nam, đặc trưng cơ bản của báo mạng điện, , quy trình xây dựng và tổ chức thông tin báo mạng điện tử, viết và trình bày nội dung báo mạng điện tử…Đây là những kiến thức quan trong liên quan đến báo mạng điện tử
Cuốn sách “Báo mạng điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo” của tác giả Nguyễn Trí Nhiệm và Nguyễn Thị Trường Giang xuất bản năm
2015 (Nhà xuất bản Chính trị- quóc gia) đề cập tới cách viết cho báo mạng điện tử, tổ chức diễn đàn trên báo mạng điện tử, hình ảnh trên, âm thanh, video trên báo mạng điện tử …là những căn cứ để tác giả tham khảo khi đánh giá chất lượng các tác phẩm báo mạng điện tử khảo sát
Cuốn sách “Giáo trình tổ chức diễn đàn trên báo mạng điện tử” của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang năm 2016, Nxb Chính trị Quốc gia Cuốn sách giới thiệu tổng quan về diễn đàn trên báo mạng điện tử: Đánh giá tác động, các hình thức diễn đàn, phân tích đặc điểm và các thành phần, cách thức tổ chức diễn đàn
Những tài liệu trên đã giúp tác giả luận văn tham khảo trong quá trình xây dựng khung lý thuyết nghiên cứa và đánh giá chất lượng tác phẩm báo mạng điện tử
2.2 Các công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề giao thông đô thị trên các phương tiện truyền thông
Luận văn thạc sĩ “Tuyên truyền thực hiện pháp luật an toàn giao thông đường bộ trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay” (Khảo sát Vietnamnet.vn, Vnexpress.net, Dantri.com.vn từ tháng 01/2010 đến tháng 6/2012) của tác giả Phạm Ngọc Thông năm 2012 Với đề tài này, tác giả kế thừa những kết quả nghiên cứu của những người đi trước về một số vấn đề
lý luận liên quan tới vai trò của báo chí, trên cơ sở hệ thống hóa, khảo sát thực tế để nhìn nhận, đánh giá một cách đúng đắn hoạt động truyền thông
Trang 6thực hiện pháp luật về an toàn giao thông cho người tham gia giao thông của báo mạng điện tử để tìm ra mặt tích cực cũng như hạn chế Từ đó rút ra cách thức truyền thông hiệu quả, nhằm tăng cường hơn nữa việc truyền thông thực hiện pháp luật về an toàn giao thông trên các loại hình báo chí, đặc biệt
là báo mạng điện tử góp phần vào việc giảm tai nạn và ùn tắc giao thông trên
cả nước
Luận văn thạc sĩ “Báo in thủ đô với vấn đề phát triển hạ tầng giao thông
đô thị tại Hà nội hiện nay” của tác giả Nguyễn Hải Anh năm 2015 Luận văn khảo sát đánh giá thực trạng hiệu quả báo chí trong hoạt động tuyên truyền giải quyết vấn đề dư luận xã hội quan tâm về hạ tầng giao thông thủ đô Hà Nội trong thời gian qua, chỉ ra những ưu hạn chế và nguyên nhân của hạn chế; Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả báo chí trong hoạt động thông tin tuyên truyền về hạ tầng giao thông Hà Nội trong thời
gian tới
Luận văn thạc sĩ “Hoạt động truyền thông về an toàn giao thông đường
bộ của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia (Khảo sát năm 2014 - 2015)” của tác giả Nghiêm Vũ Ngọc Thùy năm 2016 Đề tài tập trung nghiên cứu các chiến dịch truyền thông về an toàn giao thông đường bộ của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia được thực hiện trong năm 2014 - 2015 Qua đó phản ánh thực trạng, hiệu quả các chiến dịch truyền thông trong việc nâng cao nhận thức của người dân về việc tuân thủ các quy định an toàn giao thông đường bộ Từ đó đề xuất những giải pháp mang tính tham khảo để cải thiện hoạt động truyền thông về an toàn giao thông đường bộ
Bài nghiên cứu “Giao thông đô thị Việt Nam – Những gam màu sáng – tối” đăng trên Tạp chí cộng sản năm 2020 của tác giả Hoàng Minh Đề tài
đề cập đến việc đô thị hóa với nhiều thành tựu đã tạo nên diện mạo tươi sáng cho các đô thị tại Việt Nam thời gian qua Tuy nhiên, trước tình trạng gia tăng dân số quá nhanh tại các đô thị cùng với nhu cầu đi lại ngày càng cao
Trang 7của người dân khiến cho các đô thị ở Việt Nam nói chung, khu vực nội thành một số thành phố lớn, như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đang phải đối mặt với tình trạng ùn tắc, thiếu hạ tầng giao thông, ô nhiễm môi trường… Chính vì vậy, bài toán giao thông đô thị tại Việt Nam đang cần những đột phá mới và đề ra một số giải pháp cải thiện giao thông đô thị và giải pháp trong quy hoạch phát triển thời gian tới
Có thể nói các công trình nghiên cứu trên đây đã đề cập đến hoạt động truyền thông trên báo điện tử và truyền thông về giao thông nói chung, nhưng chưa có vấn đề nào để đi sâu làm rõ vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử Việt Nam hiện nay Đó chính là khoảng trống Vì vậy tác giả chọn
đề tài “Vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử Việt Nam hiện nay” là
không trùng lặp với những đề tài nghiên cứu trước đây Trong quá trình nghiên cứu tác giả xin tham khảo, kế thừa những tài liệu đã nêu trên
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, luận văn tập trung khảo sát thực trạng vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử Việt Nam hiện nay, chỉ ra thành công, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng thông tin vấn đề giao thông đô thị trên báo điện
tử Việt Nam trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, tác giả luận văn phải thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu chính sau đây:
Một là: Hệ thống hóa, làm rõ những vấn đề lý luận về vấn đề giao thông
đô thị trên báo điện tử
Hai là: Khảo sát, phân tích thực trạng Vấn đề giao thông đô thị trên báo
điện tử Việt Nam hiện nay chỉ rõ những thành công, hạn chế và nguyên nhân
Trang 8Ba là: Đề xuất giải pháp và kiến nghị nâng cao chất lượng vấn đề giao
thông đô thị trên báo điện tử Việt Nam trong thời gian tới
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Luận văn khảo sát các tờ báo điện tử: Dân trí, VnExpress, Báo điện tử
Tiền Phong, Báo điện tử Báo Giao thông Thời gian khảo sát từ tháng
01/2022 đến hết tháng 12/2022
Lý do chọn 4 báo điện tử này là vì đây là các tờ báo lớn có lượng truy cập lớn và tần suất đăng bài về GTĐT tương đối nhiều nhất là Báo điện tử Báo giao thông Bên cạnh đó, tuy chưa có những chuyên trang chuyên mục riêng về GTĐT nhưng đã có những bài viết chuyên sâu hơn các trang báo điện tử khác
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Trong suốt quá trình thực hiện luận văn, tác giả dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí nói chung và lý luận về báo điện
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được được mục đích nghiên cứu, tác giả luận văn sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau đây:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Trang 9- Phương pháp khảo sát thống kê
- Phương pháp phân tích, đánh giá
Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, luận căn khái quát được một số cách thức
thông tin hiệu quả vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
- Luận văn góp phần đem đến góc nhìn thực tế hơn về vấn đề giao thông
đô thị trên báo điện tử Báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng có khả năng tham gia giải quyết những vấn đề của giao thông đô thị một cách hiệu quả thông qua việc đưa tin, phản ánh kịp thời, tức thì những nội dung liên quan đến giao thông đô thị
- Từ việc chỉ ra những ưu điểm, hạn chế của vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử, tác giả đề xuất một số giải pháp khả thi góp phần nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền về vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử hiện nay
- Kết quả của đề tài là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan chỉ đạo, định hướng và quản lý báo chí điện tử, các nhà quy hoạch chuyên môn
về lĩnh vực giao thông đô thị, xây dựng, kinh tế, văn hoá, xã hội, các tổ chức
và cá nhân hữu quan
- Tuy nhiên, để thực hiện tốt vai trò truyền thông quan trọng của mình, các tác phẩm báo điện tử phải đảm bảo chất lượng nguồn thông tin; thực hiện tốt các nguyên tắc của báo chí, đúng luật pháp và đạo đức nghề báo,
Trang 10đáp ứng đúng yêu cầu đòi hỏi của sự nghiệp cách mạng thời kỳ đổi mới đất nước
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, kết cấu luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử Chương 2: Thực trạng vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử Việt
Nam
Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng vấn
đề giao thông đô thị trên báo điện tử Việt Nam trong thời gian tới
Trang 11Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ GIAO THÔNG ĐÔ THỊ
TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm giao thông
Giao thông được hiểu là việc đi lại từ chỗ này qua chỗ kia của người và phương tiện chuyên chở
1.1.2 Khái niệm giao thông đô thị
Giao thông đô thị là một hệ thống giao thông với các phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách trên đó Nó có chức năng đảm bảo sự vận chuyển các đầu vào cũng như đầu ra của các công ty, doanh nghiệp từ nơi sản xuất tới nơi tiêu thụ sản phẩm Đồng thời, vận chuyển hành khách đi lại hàng ngày nơi làm việc hoặc đến các điểm cần thiết trong đô thị hoặc ngược lại
1.1.3 Báo điện tử
Báo điện tử là loại hình báo chỉ sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử
1.1.4 Vấn đề GTĐT trên báo điện tử
Vấn đề GTĐT trên báo điện tử là những điều cần được nghiên cứu, giải quyết về nội dung và hình thức phản ánh GTĐT trên báo điện tử nhằm nâng cao chất lượng phản ánh GTĐT trên báo điện tử trong thời gian tới
1.2 Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển giao thông đô thị
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã thông qua Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, trong đó đề ra chủ trương
“lấy các đô thị làm động lực phát triển vùng”, đưa ra chỉ tiêu về đô thị hóa
“đến năm 2025, đạt khoảng 45%, đến năm 2030, đạt trên 50%” và xác định một trong ba đột phá chiến lược là “Ưu tiên phát triển hạ tầng trọng yếu về
Trang 12giao thông, đô thị lớn, hạ tầng ứng phó với biến đổi khí hậu”; “Tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng và phát triển đô thị”
1.3 Vai trò của báo điện tử với vấn đề phát triển giao thông đô thị
Là kênh thông tin phản ánh quá trình hình thành và phát triển của GTĐT Việt Nam
Thông tin, phổ biến đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về giao thông đô thị
Cung cấp những thông tin kịp thời về giao thông đô thị đến với công chúng
Đưa tiếng nói của nhà quản lý GTĐT, doanh nghiệp GTĐT ra công luận Cung cấp thông tin về sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong GTĐT thế giới cho độc giả trong nước
Là lực lượng tham gia hoạch định, thực thi chính sách về giao thông đô thị một cách hiệu quả
1.4 Nội dung và hình thức đề cập đến vấn đề giao thông đô thị trên báo điện tử
1.4.1 Về nội dung
- Tham gia hoạch định và thực thi chính sách về giao thông đô thị
- Thông tin về hệ thống giao thông đô thị
- Tuyên truyền về văn hóa giao thông đô thị
- Tuyên truyền những gương điển hình tiên tiến
- Những vấn đề bất cập liên quan đến giao thông đô thị
- Đề xuất các giải pháp về giao thông đô thị
1.4.2 Về hình thức thể hiện
- Các chuyên trang, chuyên mục
- Các thể loại tác phẩm