02050007124 tómtắt hoạt Động tương tác trên báo Điện tử việt nam hiện nay

02050007124 tómtắt hoạt Động tương tác trên báo Điện tử việt nam hiện nay 02050007124 tómtắt hoạt Động tương tác trên báo Điện tử việt nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGÔ THỊ CHUYÊN

HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT

NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 8320101.01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Công trình được hoàn thành tại: Trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS Đinh Văn Hương

Phản biện 1: TS Nguyễn Tri Thức

Phản biện 2: TS Vũ Tuấn Anh

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận thạc sĩ vào hồi 10 giờ 00 ngày 15 tháng 02 năm 2023, theo hình thức trực tiếp tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội

Với báo in, người ta dùng ngôn ngữ để truyền đi thông điệp tới người nhận thì báo điện tử thông tin có thể được mã hóa thành các biểu đồ thông qua cách thể hiện như Infographic Những câu chuyện cuộc sống được kể bằng phóng sự ảnh hay các bài phóng

sự điều tra chi chít chữ giờ đây tác giả có thể trình bày qua các dạng thức như longform, eMagazine giúp bài viết sinh động, bắt mắt hơn mà vẫn truyền tải được thông điệp hiệu quả đến độc giả

Bên cạnh đó, cách thể hiện bài viết bằng đa phương tiện trên báo điện tử như: kết hợp video, ảnh, text… cùng một lúc độc giả có thể vừa xem hình ảnh động, vừa có thể xem nội dung trên một bài báo điện tử Không đơn thuần như báo in độc giả chỉ đọc hay báo phát thanh độc giả chỉ nghe được Hiện nay, báo điện tử còn áp dụng công

Đồng thời lúc này, tòa soạn cũng phải chú trọng vào sự tương tác giữa độc giả với tòa soạn vì thế hoạt động bình luận trên báo điện

tử ngày càng được chú trọng Trước đó, sự tương tác giữa tòa soạn với độc giả còn rất ít, thậm chí độc giả muốn phản hồi những thông tin liên quan đến lĩnh vực mình quan tâm cũng gặp không ít khó khăn hoặc mất rất nhiều thời gian, công đoạn

Bởi vậy, báo điện tử ra đời là một bước đột phá giúp cho hoạt động tương tác của độc giả với các cơ quan báo chí mở rộng, hình thức tương tác cũng đa dạng hơn, thậm chí độc giả lúc này cũng có thể trở thành cộng tác viên

Bên cạnh đó, hoạt động tương tác cũng được nhiều tòa soạn dùng làm thước đo giá trị thông tin của bài viết Đặc biệt, trong bối cảnh báo chí phải chạy đua với thông tin của mạng xã

hội, hoạt động tương tác giúp tòa soạn có những nguồn tin nhanh, thậm chí bổ sung, kiểm chứng thông tin của phóng viên

Khi công nghệ phát triển, các cơ quan báo chí đã thiết kế phần tương tác bình luận dưới bài viết, độc giả sau khi đọc xong có thể nhấp chuột vào phần bình luận dưới bài viết, làm theo hướng dẫn là

có thể để lại được bình luận của mình

Như Báo VnExpress, ngoài nội dung bài viết được báo đăng tải để công chúng độc giả được đọc, trải nghiệm thông tin hoạt động tương tác bình luận dưới mỗi bài viết Đây cũng là diễn đàn để kết nối độc giả khắp mọi miền, quốc tế trao đổi, chia sẻ và thảo luận quan điểm của mình trước vấn đề mà bài báo đưa ra, là cách giữ chân độc giả cho tờ báo của mình, đồng thời nâng cao chất lượng bài báo, thậm chí là phản biện bài báo sâu sắc

Tuy nhiên, hoạt động tương tác nhất là hoạt động bình luận dưới bài viết chưa được nhiều toà soạn chú trọng, quan tâm, thậm chí còn bỏ qua do nhiều nguyên nhân như: thiếu nguồn nhân lực, đội ngũ quản lý lãnh đạo không chú trọng, công nghệ để hỗ trợ, xử

3.1 Mục đích

Trên cở sở xây dựng khung lý thuyết, luận văn sẽ khảo sát, nghiên cứu, đánh giá, nhận xét bước đầu về những ưu điểm và hạn chế trong hoạt động tương tác trên báo điện tử Việt Nam hiện nay, đồng thời chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế đó Từ

cơ sở đó đề xuất một số giải pháp chung và khuyến nghị cụ thể để các cơ quan báo điện tử có thể khai thác và xử lý hiệu quả nguồn tin thông qua hoạt động tương tác, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng

đa dạng, phong phú của công chúng trong bối cảnh mới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, luận văn sẽ tập trung giải quyết các nhiệm vụ chính:

- Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về hoạt động tương tác trên báo điện tử hiện nay

- Khảo sát, nghiên cứu, đánh giá, nhận xét thành công, hạn chế, phân tích nguyên nhân thành công, hạn chế trong hoạt động tương tác bình luận trên báo điện tử hiện nay

- Đề xuất, kiến nghị các giải pháp chung và cụ thể để nâng cao chất lượng trong hoạt động tương tác trên báo điện tử thời gian tới

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động tương tác trên báo điện tử Việt Nam hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn khảo sát hoạt động tương tác trên báo điện tử Việt Nam (hai báo điện tử: Báo Lao động; Báo VnExpress) từ 1/07/2020 đến 1/07/2021

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp phân tích nội dung

- Phương pháp phỏng vấn sâu

Mỗi phương pháp có tính độc lập và mục đích riêng nhưng đều có liên quan, tác động, hỗ trợ lẫn nhau

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT

ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

1.1 Một số khái niệm về hoạt động tương tác trên báo điện tử

1.1.1 Báo điện tử

Báo điện tử hiện nay trên thế giới cũng như Việt Nam đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau: báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Online Newspaper), báo mạng (Cyber Newspaper); báo chí Internet (Internet Newspaper) và báo điện tử

Theo các văn bản của pháp luật Việt Nam thường dùng thuật ngữ báo điện tử Theo Điều 3, Luật Báo chí năm 2016, luật số 103/2016/QH13 “Báo điện tử là loại hình sử dụng chữ viết, hình ảnh,

âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, bao gồm báo điện

tử và tạp chí điện tử Luật Báo chí năm 2016, luật số 103/2016/QH13.)

Đồng thời, thuật ngữ này cũng được dùng trong Nghị định 55/2011/NĐ-CP về quản lý và cung cấp dịch vụ Internet, Điều 12:

“Dịch vụ thông tin trên Internet là một loại hình dịch vụ cung cấp các loại hình báo điện tử khác trên Internet (13 Nghị định 55/2001/ NĐ

- CP về quản lý và cung cấp dịch vụ Internet.)

Dựa trên những định nghĩa của các nhà nghiên cứu cũng như phân tích nhiều quan điểm, học viên đưa ra khái niệm tương đối về báo điện tử như sau: Báo điện tử là một loại hình báo chí được xây

dựng dưới hình thức của một website và phát hành trên mạng Internet Báo điện tử hoạt động theo quy định của pháp luật về báo chí, có sự kết hợp những ưu thế của các loại hình báo chí khác và mạng internet

để sản xuất và truyền tải thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời và tạo sự tương tác cao

1.1.2 Tương tác trên báo điện tử

Theo “Từ điển Anh Việt” của Trường Đại học Oxford (Nhà xuất bản Đại học Quốc gia xuất bản, 2002), “tương tác” (interactive) là tương tác giữa hai hay nhiều đối tượng [19, tr 1258] Tương tác trong khái niệm này được nhìn dưới góc độ số lượng đối tượng tham gia, phải có ít nhất 2 đối tượng mới thực hiện được hoạt động tương tác

Theo cuốn Báo chí truyền thông hiện đại (từ hàn lâm đến đời thường) (Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội) của tác giả Nguyễn Văn Dững viết: Tương tác là tác động qua lại với nhau, quan hệ hai chiều giữa các sự vật hiện tượng [tr 177]

1.2 Đặc điểm của hoạt động tương tác trên báo điện tử

1.2.1 Tương tác trên báo điện tử có tính thời sự

Đối với những vấn đề nóng được báo chí đưa lên sẽ thu hút rất nhiều sự quan tâm của công chúng Bởi vậy, độc giả khi tiếp nhận thông tin sẽ có những tương tác thể hiện quan điểm, suy nghĩ của mình về góc nhìn của vấn đề Đồng thời, nhiều độc giả có thể bình luận để cung cấp thêm thông tin cho tòa soạn, phóng viên

1.2.2 Tương tác trên báo điện tử có tính công khai

Hiện nay, trên các tờ báo điện tử, việc tương tác bình luận được thể hiện công khai dưới mỗi bài viết Sau khi đọc bài báo, độc giả được bình luận ý kiến của mình hay tại các buổi tọa đàm trực tuyến độc giả cũng có thể gửi ý kiến, câu hỏi để gửi đến chuyên gia, khách mời đang tham dự

1.2.3 Tương tác trên báo điện tử có tính đa dạng, phong phú

Khác với báo in, báo phát thanh hay truyền hình, báo điện tử không giới hạn độc giả về những bình luận của mình, trên một tờ báo, độc giả có thể bình luận nhiều vấn để ở các chuyên mục khác nhau

mà họ quan tâm

1.3 Vai trò của hoạt động tương tác trên báo điện tử có tính cẩn trọng

1.3.1 Hoạt động tương tác là “cánh tay nối dài” tác phẩm

Trước đây, khi báo điện tử chưa phát triển dường như báo chí chỉ mang tính một chiều hoặc tương tác mang tính bập bõm, những tương tác của độc giả gửi về rất lâu mới được phản hồi Tuy nhiên, báo điện tử phát triển dường như nhiều bài báo đã được nối dài ra

1.3.2 Hoạt động tương tác giúp kết nối giữa tòa soạn với độc giả, nhà báo với độc giả

1.3.3 Hoạt động tương tác giúp tòa soạn nâng cao vị thế của mình và phát triển theo xu hướng đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng

Nhu cầu thông tin cũng như cách tiếp nhận thông tin của độc giả ảnh hưởng rất lớn đến quá trình, xu hướng phát triển của một tòa soạn Do đó, hiện này các tòa soạn rất chú trọng đến việc tương tác với độc giả của mình

1.4 Những yếu tố tác động đến hoạt động tương tác

1.4.1 Quan điểm, cách quản lý hoạt động tương tác của tòa soạn

Mỗi tòa soạn sau khi thành lập sẽ có một tôn chỉ mục đích hoạt động riêng, đó cũng chính là cách để phát triển thế mạnh của tòa soạn

1.4.2 Nhận thức của công chúng khi tham gia hoạt động tương tác

Hiện nay, công nghệ ngày càng phát triển do đó nguồn thông tin được báo chí đưa đa chiều hơn, phong phú công chúng có thể dùng nhiều

1.5.1 Các hoạt động tương tác trên báo điện tử hiện nay

1.5.1.1 Tương tác bằng hình thức gửi qua email

1.5.1.2 Tương tác qua đường dây nóng

1.5.1.3 Tương tác trực tuyến thông qua các diễn đàn và mạng

xã hội

1.5.2 Nguyên tắc hoạt động

Không chỉ hoạt đông báo chí, mà hoạt động tương tác trên các báo điện tử phải tuân theo đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, chất lượng đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng xã hội

ra nguyên tắc hoạt động tương tác trên báo điện tử

Đồng thời trong chương này, học viên đã chỉ ra những hình thức tương tác trên báo diện tử để thấy được sự đa dạng trong hình

thức, cách tiếp nhận nhằm đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc

Quá trình hệ thống hóa các khái niệm, vai trò của báo điện tử cũng như nguyên tác hoạt động ở chương I là cơ sở để thực hiện những nội dung chương II về thực trạng đối với hoạt động tương tác

trên các tờ báo điện tử được luận văn khảo sát

2.1.2 Báo VnExpress

Báo VnExpress được thành lập vào năm 2001 bởi tập đoàn FPT và được Bộ Văn hóa – thông tin cấp giấy phép số 511/GP-BVTT ngày 25/11/2002 Hiện nay, cơ quan chủ quản của Báo VnExpress là

Bộ Khoa học Công nghệ Báo VnExpress đã sở hữu một số trang con hoạt động độc lập như: Ngoisao.net, iOne.net; Số hóa, Du lịch

2.2 Khảo sát hoạt động tương tác trên báo điện tử Việt Nam hiện nay

Trong quá trình thực hiện đề tài do thời gian hạn chế học viên tập trung khảo sát phần bình luận của 01 chuyên mục Giáo dục trên Báo Lao động và Báo VnExpress

Thời gian khảo sát trong vòng 1 năm từ 1/7/2020 đến 1/7/2021

2.2.1 Giao diện của 2 báo được khảo sát

2.2.1.1 Báo Lao động

Báo Lao động sử dụng phông chữ màu đen, nền trắng Trên trang chủ của Báo Lao động tích hợp hết các chuyên mục để độc giả khi vào xem có thể nhìn lên giao diện trang chủ để lựa chọn mục mình muốn đọc, chỉ cần nhấp chuột và đó lựa chọn

2.2.2.1 Tương tác bình luận trực tiếp dưới bài

2.2.2.2 Tương tác bình luận thông qua diễn đàn trực tuyến

Hiện nay, diễn đàn trực tuyến là một trong những hình thức đem lại hiệu quả khá cao cho các báo điện tử, do đó trước một vấn đề nóng các báo điện tử thường tổ chức diễn đàn giao lưu trực tuyến nhằm thu hút độc giả tham gia

2.2.2.3 Tương tác bình luận thông qua diễn đàn mạng xã hội

Hiện nay, để tăng tương tác với độc giả, các tòa soạn báo đã tận dụng các nền tảng mạng xã hội như: Facebook, Zalo, Youtube,

Tview… Trong đó hiện nay, mạng xã hội Facebook đang có lượt người dùng cao

2.2.3 Nội dung tương tác bình luận của công chúng trên hai

tờ báo điện tử được khảo sát

2.2.3.1 Hình thức tương tác bình luận

2.2.3.2 Hình thức trình bày quan điểm cá nhân

2.2.3.3 Xây dựng nội dung tin bài

2.3 Đánh giá hoạt động tương tác trên báo điện tử

2.3.1 Những thành công đạt được

a Thao tác dễ dàng, giao diện thân thiện

b Quy trình xử lý bình luận nhanh

c Duyệt chặt chẽ

d Tạo diễn đàn cho độc giả trao đổi quan điểm của mình về vấn đề trong bài viết

2.3.2 Nguyên nhân thành công

a Đội ngũ quản lý xử lý bình luận chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản

b Nguyên tác quản lý hoạt động tương tác bình luận nghiêm ngặt

c Ứng dụng công nghệ và tận dụng được lợi thế đa phương tiện của báo điện tử

2.3.3 Những nguyên nhân hạn chế trong hoạt động bình luận

Ngoài việc tương tác bình luận theo cách truyền thống là gửi qua hòm thư email, thư bưu điện đến cơ quan thì hai tòa soạn báo này cho độc giả trực tiếp gửi bình luận trực tiếp dưới mỗi bài viết, đường giây nóng Đặc biệt, công nghệ phát triển, các tòa soạn báo đã biết tận dụng công nghệ để vào thực hiện các tọa đàm trực tuyến Lúc này,

Những toà soạn nào càng chú trọng vào nhu cầu của độc giả thì việc giữ chân cũng như thu hút độc giả càng lớn Cũng chính vì thế, Báo VnExpress và Báo Lao động đang có lượng độc giả ổn định

và được xếp vào những tờ báo có lượng đọc lớn hiện nay

Đồng thời, từ những khảo sát đó, học viên còn rút ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hoạt động tương tác trên báo điện tử hiện nay từ đó làm cơ sở để học viên nêu lên những vấn

đề đặt ra với các trang báo điện tử hiện nay về hoạt động tương tác

Từ đó kiến nghị các giải pháp khắc phục với mong muốn hoạt động tương tác trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay sẽ trở nên chất lượng, hiệu quả hơn ở chương III

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP TRONG HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRÊN

BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM

để xử lý bình luận theo ban mình phụ trách chuyên mục đó nhằm tiết kiệm chi phí cũng như xử lý được một cách nhanh nhất

3.1.2 Chất lượng của hoạt động tương tác bình luận trên báo điện tử

Chất lượng bình luận hiện nay trên báo điện tử vẫn còn hạn chế bởi cách tiếp cận thông tin của độc giả hời hợt, chưa chuyên sâu hoặc chỉ quan tâm nửa vời hay không có sự kết nổi chặt trễ giữa tòa soạn với độc giả Nhiều độc gửi bình luận đi không được trả lời khiến

họ dần dần không mặn mà với nội dung mình muốn gửi đến tòa soạn

3.1.3 Quản lý hoạt động tương tác trên báo điện tử hiện nay

Hiện nay, số tòa soạn chú trọng đến bình luận tương tác với độc giả còn rất hạn chế, thậm chí nhiều tòa soạn dưới mỗi bài viết đều

có mục để độc giả bình luận Tuy nhiên khi độc giả gửi đến không được xử lý Dẫu biết rằng việc tương tác với độc giả sẽ giúp tòa soạn

3.2 Đề xuất giải pháp chung

3.2.1 Nâng cao nhận thực của đội ngũ lãnh đạo, người trực tiếp phụ trách công tác quản lý hoạt động tương tác

Đội ngũ lãnh đạo là người động viên, định hướng cho phóng viên, biên tập viên, người lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lược dài hại Muốn giữ chân được độc giả, buộc người xử lý bình luận phải có năng lực hiểu biết sâu nhiều lĩnh vực

3.2.2 Đào tạo đội ngũ tiếp nhận thông tin từ tương tác bình luận của độc giả chuyên nghiệp hơn

Trên thực tế, nhiều báo chưa có bộ phận chuyên nghiệp phụ trách việc tiếp nhận các thông tin phản hồi từ độc giả cũng như nghiên cứu, đánh giá hoạt động tương tác trên tờ báo Điều này làm gián đoạn khả năng phát triển sự tương tác giữa công chúng và người làm báo