Tiền Đái tháo đường Định nghĩa Tiền Đái tháo đường là tình trạng đường huyết tăng cao hơn bình thường nhưng không đủ cao để xếp loại Đái tháo đường type 2.. Nếu bạn bị tiền Đái tháo đườ
Trang 1Tiền Đái tháo đường
Định nghĩa
Tiền Đái tháo đường là tình trạng đường huyết tăng cao hơn bình thường nhưng không đủ cao để xếp loại Đái tháo đường type 2 Nếu bạn bị tiền Đái tháo đường,những tổn thương lâu dài của Đái tháo đường – đặc biệt trên hệ thống tim
hệ thống tim mạch- có thể đã bắt đầu xuất hiện.Nếu không can thiệp, tiền Đái tháo đường có khả năng trở thành Đái tháo đường sau 10 năm Có tin tốt là tiến triển từ Tiền Đái tháo đường thành Đái tháo đường không phải là không tránh được Thay đổi lối sống — như là ăn thức ăn tốt cho sức khỏe, hoạt động thể lực hàng ngày và
Trang 2duy trì trọng lượng cơ thể bình thường có thể đưa đường huyết trở về bình thường Triệu chứngThông thường, tiền Đái tháo đường không có triệu chứng Nhưng quan trọng là tìm các triệu chứng Đái tháo đường type 2, bao gồm:Khát nước nhiềuĐi tiểu thường xuyênNhanh đóiSụt cân không giải thích đượcMệt mỏiNhìn mờChậm lành vết thương hay nhiễm trùng tái phát
Nguyên nhân :
Để hiểu về tiền Đái tháo đường, đầu tiên chúng ta nên tìm hiểu về quá trính
xử lý Glucose trong cơ thể Glucose là nguồn năng lượng chủ yếu cho tế bào để tạo nên cơ và các mô khác Glucose sinh ra từ 2 nguồn chính: từ thức ăn ăn vào và từ gan Sau khi ăn, đường sẽ được hấp thu vào máu và vào tế bào với sự trợ giúp của Insulin.Insulin được tiết ra từ tuyến tụy, một tuyến lớn nằm sau dạ dày
Sau khi ăn, tuyến tụy sẽ tiết Insulin vào máu, nó hoạt động như chìa khóa
mở cửa để glucose vào trong tế bào , nhờ vậy mà glucose trong máu sẽ hạ thấp xuống
Khi đường huyết hạ xuống nó cũng sẽ làm giãm tiết Insulin từ tế bào tuyến tụy Gan hoạt động như là kho dự trử và sản xuất glucose Khi nhịn đói , gan sẽ phóng thích glucose vào máu nhằm duy trì mức đường huyết trong giới hạn bình thường Khi bị Tiền Đái tháo đường ,quá trình này hoạt động không bình thường Thay vì phải vào trong tế báo, đường (glucose) sẽ tăng cao trong máu Điều này sảy ra khi tuyến tụy không tiết đủ Insulin hay tế bào trở nên không đáp ứng với
Trang 3hoạt động của Insulin Chính xác tại sao điều này sảy ra thì không chắc chắn nhưng quá nhiều mỡ- đặc biệt mỡ vùng bụng- và ít hoạt động là những yếu tố quan trọng
Yếu tố nguy cơ
Giống với những yếu tố làm tăng nguy cơ Đái tháo đường type 2, bao gồm :
Trọng lượng Thừa cân là yếu tố tiên phát của Đái tháo đường Nhiều mô
mỡ , đặc biệt mỡ vùng bụng sẽ tăng đề kháng của tế bào đối với insulin
Ít hoạt động Ít hoạt động là yếu tố nguy cơ của tiền Đái tháo đường Hoạt
động thể lực sẽ giúp giãm cân , tăng sử dụng Glucose để tạo năng lượng và giúp tế bào nhạy cãm với insulin
Tuổi Nguy cơ Đái tháo đường tăng lên khi lớn tuổi, đặc biệt sau 45 tuổi
Thông thường do bệnh nhân có xu hướng ít hoạt động, mất khối cơ và tăng cân do tuổi tác Nhưng số lượng Đái tháo đường type 2 càng ngày tăng lên ở thiếu nhi và người trẻ
Tiền căn gia đình Nguy cơ Đái tháo đường tăng lên nếu có bố mẹ hay anh
chị em ruột bị Đái tháo đường
Trang 4Sắc tộc/chủng tộc Mặc dù không rỏ tại sao nhưng những người da đen, thổ
dân da đỏ, Người Mỹ gốc Á có nhiều khả năng bị Tiền Đái tháo đường
Đái tháo đường thai kỳ Nếu bị Đái tháo đường khi mang thai làm tăng
nguy cơ bị Đái tháo đường thật sự Sanh con nặng trên 4 kg cũng tăng nguy cơ Đái tháo đường
Hội chứng buồng trứng đa nang Đối với phụ nữ, bị hội chứng buồng
trứng đa nang ( đặc trưng bởi chu kỳ kinh nguyệt không đều, nhiều lông và béo phì )tăng nguy cơ bị Đái tháo đường
Những bệnh khác có thể kết hợp với Đái tháo đường , bao gồm :
Tăng huyết áp
Tăng LDL- cholesterolGiãm HDL- Cholesterol
Tăng Triglyceride
Khi những bệnh này xãy ra cùng với đề kháng insulin và béo phì, đặc biệt béo phì vùng bụng ,gọi là hội chứng chuyển hóa
Hội chứng chuyển hóa là điềm báo Đái tháo đường
Xét nghiệm và Chẩn đoán
Trang 5Đường huyết đói : Mẫu máu được lấy xét nghiệm đường huyết sau khi nhịn đói ít nhất 8 giờ hay sau 1 đêm nhịn đói.Nếu kết quả xét nghiệm từ100 tới
125 mg/dL là tiền Đái tháo đường Đôi khi gọi là rối loạn dung nạp đường huyết đói (impaired fasting glucose (IFG)
Đường huyết ≥ 126 mg/dL chẩn đoán là Đái tháo đường
Test dung nạp glucose Một mẫu máu được lấy để xét nghiệm sau khi nhịn
đói hơn 8 giờ hay qua đêm Sau đó uống dung dịch chứa 75gr đường và đường huyết được đo lại sau 2 giờ
Nếu đường huyết < 140 mg/dl là bình thường
Đường huyết từ 140 tới 199 mg/dL là tiền Đái tháo đường
Đường huyết ≥ 200 mg/dL chẩn đoán Đái tháo đường
Nếu đường huyết bình thường nên xét nghiệm tầm soát sau 3 năm
Điều trị
Nếu bị Tiền Đái tháo đường, thay đổi lối sống có thể giúp bạn đưa đường huyết trở về bình thường
Chế độ ăn khỏe mạnh Lựa chọn thức ăn ít dầu mỡ và năng lượng Nên
ăn trái cây , rau và ngũ cốc nguyên hạt
Trang 6Hoạt động thể lực tích cực Hoạt động trung bình khoãng 30 phút mỗi
ngày Đi bộ, đạp xe, bơi…
Giãm cân Nếu bị béo phì, giãm 5- 10 % trọng lượng cơ thể.Để giữ trọng
lượng cơ thể trong phạm vi khỏe mạnh nên thay đổi chế độ ăn và lối sống Vài loại thuốc, như metformin cũng là một lựa chọn để điều trị Trong một số trường hợp thuốc hạ huyết áp và hạ lipide máu cũng cần thiết, tất nhiên, thay đổi lối sống vẫn
là lựa chọn chính
Phòng ngừa
Thay đổi lối sống có thể giúp phòng ngừa Tiền Đái tháo đường và tiến triển thành Đái tháo Ăn thức ăn có lợi cho sức khỏeTăng cường hoạt độngGiãm cân Thuốc :Một số phương thuốc điều trị, bao gồm : beta glucans, mướp đắng, rượu quế, nhân sâm,… được cho là có khả năng điều trị hay phòng ngừa Đái tháo đường type 2, tuy nhiên không có bất cứ bằng chứng nào kết luận các phương thuốc trên hiệu quả
Viết bởi Bs.Ngô Thế Phi