Cuộc thực nghiệm đầu tiên trong kinh tế học nhằm vào các mục tiêu kiểm tra “kết quả chủ yếu rút ra từ các lý thuyết kinh tế là gì”: trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo, giá cả thị trường
Trang 1Lí thuyết trò chơi-phần2
Vernon L.Smith sinh 1927 ở Wichita, bang Kansas, Mỹ Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1955 tại đại học Havard Từ năm 2001, ông làm giáo sư kinh tế và luật tại Đại học Georges Mason, bang Virginia
Từ 22 năm trước, bạn bè ông đã tin ông sẽ đoạt giải Nobel với những gì ông tiến hành nghiên cứu Và năm 2002, ông đã nhận được giải thưởng cao quý này với công trình: kinh tế học thực nghiệm
Trang 2Cuộc thực nghiệm đầu tiên trong kinh tế học nhằm vào các mục tiêu kiểm tra “kết quả chủ yếu rút ra từ các lý thuyết kinh tế là gì”: trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo, giá cả thị trường sẽ xác định điểm cân bằng giữa cung và cầu, tại đó, giá trị của hàng hóa
được người bán và người mua xác định tương đương nhau
Trong những cuộc thực nghiệm đầu tiên của Vernon Smith, các đối tượng nghiên cứu được ngẫu nhiên lựa chọn là người bán và người mua, và những người này xác định giá trị hàng hóa khác nhau, biểu hiện bằng mức giá thấp nhất và mức giá mua cao nhất
có thể chấp nhận được
Với sự phân bố mức giá cả riêng biệt như vậy, Smith có thể xác định được mức giá cân bằng về mặt lý thuyết – mức giá cả người mua và người bán chấp nhận ngay từ năm 1962 khi Smith công
bố kết quả thí nghiệm đầu tiên của mình, ông đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng giá cả hàng hóa đạt được trong phòng thí nghiệm rất sát với giá cả lý thuyết của chúng, thậm chí ngay cả khi người được thí nghiệm thiếu các thông tin cần thiết để tính được mức
Trang 3giá cân bằng Smith cùng những nhà nghiên cứu khác sau đó đã tiến hành nhiều thí nghiệm để kiểm tra mức độ thống nhất với lý thuyết, và nhìn chung đều có kết quả tương tự
Nhiều cuộc thí nghiệm đã nghiên cứu kết quả của các cuộc đấu giá thường sử dụng trên thị trường nguyên liệu và thị trường các công cụ tài chính Gần đây, đấu giá được xem xét là cách thức
hỗ trợ quá trình tư nhân hóa các khu vực độc quyền của Nhà Nước trong các ngành phát thanh, truyền hình Lý thuyết giá phân biệt 4 loại đấu giá là:
1 Đấu giá kiểu Anh: người mua thông báo các mức giá theo chiều tăng dần đến khi đạt mức giá cao nhất
2 Đấu giá theo kiểu Hà Lan, theo đó, mức giá ban đầu được giảm dần đến khi người mua chấp nhận mức phù hợp
3 Đấu giá kín với mức giá cao nhất: các chào giá đều được gián kín, theo đó người đặt giá cao nhất sẽ trả cho người bán bằng mức giá anh ta chào
Trang 44 Đấu giá kín với mức giá cao thứ hai: người có chào giá cao nhất sẽ được mua với mức giá cao thứ hai trong các chào giá
Trong thí nghiệm, Smith và đồng nghiệp có thể kiểm tra nhiều dự báo lý
thuyết Ví dụ, họ phát hiện rằng, người bán có thể đạt được mức giá cao như nhau trong hai hình thức đấu giá kiểu Anh và đấu giá kín với mức giá cao thứ hai Đồng thời, Smith cũng có chứng để bác lại dự đoán lý thuyết rằng đấu giá kiểu Hà Lan và đấu giá kín
Trang 5với mức giá cao nhất sẽ đưa đến mức giá bán bằng nhau Các cuộc thí nghiệm cũng chứng minh rằng đấu giá kiểu Anh và đấu giá kín với mức thí nghiệm trở nên rất hữu ích Cũng trong các cuộc thí nghiệm kiểu đó, Smith dã đánh giá nhiều cơ chế tổ chức các thị trường năng lượng ở Australia và New Zealand, và kết quả đã có tác động lớn đến thiết kế thực tế cho thị trường
Trên thực tế, khi nhấn mạnh vào tầm quan trọng của động cơ tiền
tệ trong thí nghiệm, Smith đã phát triển được phương pháp theo
đó những động cơ này không chỉ mạnh vừa đủ mà còn thiết kế
để tăng khả năng các kết quả sẽ được áp dụng trong các tình huống thực tế trên thị trường Một vấn đề lớn là sở thích riêng (và khó quan sát được) của các đối tượng thí nghiệm có thể tác động đến hành vi của họ trong thí nghiệm Kết quả là một số đối tượng được giao đóng vai là người mua, với một hàm cầu xác định
trước, không chỉ theo đường cầu đó Smith đã đưa ra một kỹ
thuật, được gọi là phương pháp giá trị quy, để giải quyết vướng mắc này và khuyến khích các đối tượng thí nghiệm hành động
Trang 6đúng như các nhà nghiên cứu dự tính Thông qua những đóng góp đó, cũng như một chuỗi các khuyến nghị thực tế về các bước thực hiện trong phòng thí nghiệm, Smith đã đặt ra một chuẩn
mực phương pháp luận cho thí nghiệm nghiên cứu kinh tế