Đối tượng nghiên cứu • Phương pháp nghiên cứu • Các đặc trưng của chất lỏng • Các tính chất cơ bản của chất lỏng • Phân loại lực tác dụng trong chất lỏng • Khái niệm về chất lỏng lý tưởn
Trang 1BÀI GIẢNG:
THỦY LỰCGV: ThS.Lê Văn Thông Địa chỉ : KXD-ĐH Kiến Trúc TP.HCM Email : lvthong@hcmuarc.edu.vn
Trang 2NỘI DUNG
• Giới thiệu về lịch sử phát triển môn học & ứng dụng
• Khái niệm về môn học Đối tượng nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Các đặc trưng của chất lỏng
• Các tính chất cơ bản của chất lỏng
• Phân loại lực tác dụng trong chất lỏng
• Khái niệm về chất lỏng lý tưởng
CHƯƠNG 1:
CÁC TÍNH CHẤT CƠ BẢN
CỦA CHẤT LỎNG
Trang 5• Chất lỏng cần thiết cho cuộc sống
– 95% cơ thể con người là chất lỏng
– Sự di trú và văn minh con người
– Khoa học hiện đại và những lý thuyết, phương pháp toán học – Chiến tranh
• Ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống
Ứng dụng
Trang 6Thời tiết & Khí hậu
Vòi rồng
BãoThay đổi khí hậu toàn cầu
Sấm sét
Trang 7Giao thông
Hàng không
Tàu ngầmTàu lửa tốc độ cao
Tàu thủy
Trang 8Môi trường
Ô nhiễm không khí Dòng chảy ở sông
Trang 9Y học
Truyền máu Thiết bị trợ giúp não thất
Trang 10Thể thao & giải trí
Điều khiển thuyền
Đua xe
Đua thuyền trên biểnĐua xe đạp
Lướt ván
Trang 11§2 Định nghĩa
Đối tượng, phương pháp
ĐN :Thủy lực học nghiên cứu và ứng dụng các quy luật
cân bằng và chuyển động của chất lỏng, lực tác động qua lại giữa chất lỏng với các vật thể ( rắn, khí ) chuyển động
trong nó hoặc bao quanh nó
Cơ học
Cơ học đại cương
Cơ học rắn
Cơ học môi trường rời rạc
Cơ học môi trường liên tục : thủy lực …
Thủy lực chuyên ngành
Trang 12Đối tượng nghiên cứu chính : Nước
Phương
pháp
Lý thuyết Thực hành
Giải tích Phương pháp số Đồng dạng
Tương tự
Trang 13dm lim
Trang 165 Tính thay đổi thể tích do thay đổi áp suất, nhiệt độ 5.1 Thay đổi áp suất
5.2 Thay đổi nhiệt độ
t dV
Vdt
Trang 18§3 Các tính chất của chất lỏng
1 Tính linh động (tính chảy)
.Biến dạng tăng liên tục không giới hạn dưới lực nhỏ
. Chất lỏng không có hình dạng riêng mà luôn luôn theo
hình dạng của vật thể chứa nó hoặc bao quanh nó
. Các phần tử chất lỏng chuyển động tương đối với nhau
Lực tác dụng vào phần tử sẽ phân bố khắp chất lỏng
2 Tính liên tục
3 Tính chịu nén
Trang 19 F du
4 Tính nhớt
du
dy Gradient của vận tốc theo phương thẳng đứng
( phụ thuộc vào loại chất lỏng và nhiệt độ) Hệ số nhớt động lực học
Trang 20: Trị số độ nhớt ở các áp suất p và p0
a = 0.002 - 0.003 : Hệ số thí nghiệm
, 0
0
Khối lượng riêng của nước ở 0 độ C C
Trang 21( Stoke ) 0.01 0.15
Trang 24Ví dụ
Trang 29Tính nhớt: Chất lỏng Newton & Phi-Newton
Chất lỏng Newton : Quan hệ giữa ứng suất & biến dạng tuyến tính Hầu hết chất lỏng là Newton
Chất lỏng phi Newton thì không tuyến tính
Corn Starch
Latex Paint Toothpaste
Trang 32F pressure Applied to Area
Applied to Circumference
Trang 36Ống mao : là loại ống có đường kính nhỏ hơn 1mm, hình dạng giống như sợi tóc
Dính ướt Không dính ướt
Nước Thủy ngân
6 Hiện tượng mao dẫn
< 90° >90°
Trang 38§4 Lực tác dụng trong chất lỏng
Khác với cơ học vật thể rắn, ở đó tồn tại cả lực tập trung lẫn lực phân bố, trong cơ học chất lỏng chỉ tồn tại lực phân bố Chất lỏng không có khả năng chịu lực tập trung
Lực tác dụng lên chất lỏng : nội lực và ngoại lực.
Nội lực là lực tương tác giữa các phần tử chất lỏng.
Ngoại lực là lực tác dụng lên các phần tử chất lỏng từ
phía môi trường vật lý bên ngoài hoặc từ phía các vật thể khác, tiếp xúc với thể tích chất lỏng
Nếu ta tách ra một phần từ một thể chất lỏng để nghiên
cứu thì lực tác dụng từ phía chất lỏng bao bọc xung
quanh lên thể tích nghiên cứu trở thành ngoại lực.
Trang 39Lực khối : ký hiệu , là lực tác dụng lên một đơn vị khối lượng chất lỏng Giá trị của lực khối tỉ lệ với khối lượng của chất lỏng Ví dụ như trọng lực, lực quán tính
Gọi là lực khối tác dụng lên phần tử chất lỏng tại một điểm A có thể tích và khối lựơng Vectơ cường độ lực khối tại điểm A khi đó:
Trường hợp lực khối là lực quán tính, F a
Trường hợp lực khối là lực quán tính ly tâm, F w r 2
Trang 40Lực mặt : là ngoại lực tác dụng lên thể tích chất lỏng thông qua
bề mặt bao bọc Gía trị của lực mặt tỉ lệ với diện tích bề mặt
Trang 41Chất lỏng lý tưởng được hiểu là chất lỏng giả định, có tính dịch chuyển tuyệt đối, tức là hoàn toàn không nhớt, cũng như không nén tuyệt đối, không dãn nở khi nhiệt độ thay đổi và tuyệt đối không có khả năng chống lại lực cắt
§5 Chất lỏng lý tưởng