SKKN sinh 9 hay

Trong những năm giảng dạy tụi thấy so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc dạy học bằng bài giảng điện tử vào trường học cũn rất hạn chế.. Chỳng ta khụng thể phủ nhận những kết quả to lớ

- Ngày nay, khối lượng tri thức khoa học trên thế giới khám ra ngày càng tăng, tăng rất nhanh, nên chúng ta không thể hy vọng rằng trong thời gian nhất định ở trường trung học cơ sở (THCS) mà có thể cung cấp cho học sinh (HS) với một kho tàng trí thức khổng lồ mà nhân loại đã tích luỹ được Vì vậy nhiệm vụ của người giáo viên (GV) ngày nay không những phải cung cấp cho học sinh một vốn tri thức cơ bản mà điều quan trọng là còn phải trang bị cho học sinh khả năng tự làm việc, tự nghiên cứu để tìm hiểu và tự nắm bắt thêm tri thức Trong những năm qua sự phát triển trí tuệ của học sinh ngày càng mạnh mẽ, nhu cầu học tập các môn học ngày nhiều trong đó kiến thức bộ môn trong nhà trường cũng không ngừng bổ sung, đi sâu và mở rộng.

- Trước tình hình đó, ngày 10/ 12/ 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn số 12966/BGD&ĐT-CNTT về việc đẩy mạnh triển khai một số hoạt động về CNTT Trên cơ sở các ý kiến trong Hội thảo chuyên đề ”Định hướng ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học” được tổ chức ngày 19/ 01/

2008, sở Giáo dục và Đào tạo đã thống nhất kế hoạch triển khai nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học ở bậc trung học

- Do nhiệm vụ của giáo trình chương trình Sinh học (SH) lớp 9 là:

+ Cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản, hiện đại, cú hệ thống, sỏt với thực tiển Việt Nam về DT & BD – SV & MT Đồng thời rốn luyện cho HS một

số kỹ năng thực hành bộ mụn Đú là bước đầu hướng nghiệp cho HS sau này + Gúp phần rốn luyện năng lực tư duy độc lập, sỏng tạo, bồi dưỡng trớ thụng minh cho HS

+ Giỏo dục ý thức bảo vệ vật nuụi, cõy trồng, bảo tồn nguồn gen quý của động - thực vật

+ Giỏo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ sức khoẻ, bảo vệ mụt trường

+ Gúp phần giỏo dục kỹ thuật tổng hợp, lao động sản xuất và giỏo dục hướng nghiệp

2 Lớ do chủ quan:

- Dựa vào phương hướng đổi mới phương phỏp dạy học (phỏt huy tớnh tớch cực của HS) thỡ nhiệm vụ của GV dạy mụn SH núi riờng là phải gõy hứng thỳ cho HS trong mỗi tiết học, nhằm để nõng cao hiệu quả trong dạy học

- Trỏch nhiệm của GV dạy mụn SH lớp 9 là:

+ Nõng cao chất lượng mụn SH

+ Giỏo dục kỹ thuật tổng hợp, lao động sản xuất và giỏo dục hướng nghiệp thụng qua phần DT & BD – SV & MT

+ Trong cỏc tiết dạy, GV cần lưu ý: HS lớp 9 đó cú tư duy cao hơn, khả năng tập trung vào cỏc vấn đề được lõu dài hơn, do đú GV cần truyền thụ cho cỏc em những kiến thức mới nhất về DT & BD – SV & MT

- Qua đú, tụi lấy một vớ dụ minh họa như trường tụi, là trờng PTDTNT

đến 98% các em dân tộc Mông môn tin học đó được đưa vào giỏo dục gần 5 năm Trong những năm giảng dạy tụi thấy so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc dạy học bằng bài giảng điện tử vào trường học cũn rất hạn chế Chỳng ta khụng thể phủ nhận những kết quả to lớn mà cỏc tiết dạy bằng bài giảng điện tử đó mang lại, nú giỳp cho việc giảng dạy của GV đạt kết quả cao hơn

- Nếu khụng sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học thỡ quỏ trỡnh giảng dạy rất khú khăn, học sinh khú tiếp thu bài.

- Sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học mụn SH lớp 9 sẽ mang lại sự hứng thỳ cho HS, HS sẽ tớch cực chủ động hơn trong học tập… mà bài giảng bỡnh thường khụng thể đỏp ứng được những vấn đề trờn

- Hiện nay, nếu khụng sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học sẽ khụng phự hợp với việc thay đổi sỏch giỏo khoa, phương phỏp lấy học sinh làm trung tõm

- Theo tỡnh hỡnh thực tế hiện nay, nếu GV khụng sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học mụn SH lớp 9, thỡ nguy cơ lực học của HS sẽ đi xuống, vỡ kiến thức sỏch cải cỏch rất rộng với nhiều hỡnh ảnh minh họa sống động, phong phỳ

II/ MỤC ĐÍCH NGHIấN CỨU:

Qua nghiờn cứu việc sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học mụn Sinh học lớp

9 ở trường PTDTNT huyện mù Cang Chải nhằm:

- Thực nghiệm để tiến hành việc dạy học bằng bài giảng điện tử trong dạy học mụn SH lớp 9 sau này đạt kết quả tốt hơn

- Tỡm ra cỏc phương phỏp, giải phỏp thớch hợp để gõy hứng thỳ cho HS khi học mụn SH lớp 9 Qua đú, giỏo dục cho cỏc em lũng yờu thớch bộ mụn, yờu quờ hương Đất nước, biết sử dụng và bảo vệ nguồn tài nguyờn động vật - thực vật ở địa phương, bảo vệ mụi trường, rốn luyện cỏc em trở thành những người hữu dụng đặc biệt các em là ngời dân tộc nên việc tuyên truyền của các em là rất có hiệu quả Bờn cạnh đú, giỏo dục cho cỏc em thế giới duy vật biện chứng, tin tưởng vào khoa học qua những thụng tin hiện đại nhất

III/ Đối tợng nghiên cứu:

92 học sinh khối lớp 9 trờng PTDTNT

Kết hợp với các đồng chí giáo viên bộ môn sinh

IV/ GIỚI HẠN ph¹m vi NGHIÊN CỨU:

- Nghiên cứu việc sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn SH lớp 9

ở trường PTDTNT huyªn mï cang ch¶i

- Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 01 tháng 09 năm 2009 đến ngày 21 tháng 01 năm 2010

V/ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

- Ngày nay khối lượng tri thức được khám phá rất lớn, nếu GV chỉ truyền thụ cho HS những kiến thức trong sách giáo khoa (SGK) thì chưa đủ mà GV phải cập nhật kiến thức mới hằng ngày để lång ghép trong các tiết dạy nhằm gây hứng thú cho HS Do đó khi dạy bằng bài giảng điện tử và sử dụng các hình ảnh, phim minh hoạ cho tiết dạy để giúp cho HS thấy sự phát triển to lớn của khoa học hiện nay

- Thiên nhiên nước ta vô cùng đa dạng và phong phú về động thực vật, do

đó GV có nhiều điều kiện thuận lợi để tiến hành chụp ảnh, quay phim để đưa vào bài giảng điện tử một cách sinh động theo đúng tinh thần khoa học của nó Nhưng muốn thực hiện tốt điều đó thì GV phải có quyết tâm lớn trong vấn đề này và chuẩn bị thật kĩ giáo án

Ví dụ : khi GV dạy về quá trình tổng hợp chuỗi axít amin mà không sử dụng bài

giảng điện tử thì HS sẽ khó tiếp thu bài vì mô hình khó sử dụng và đã mất một số nuclêotít

- Qua khảo sát thực trạng sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn

SH lớp 9 gi¸o viªn cÇn chó ý

- Tìm hiểu thái độ học tập vµ sự chuẩn bị cña häc sinh và cách truyền đạt kiến thức của GV khi sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn Sinh học lớp

9, cũng như hiệu quả của tiết học

- Tìm hiểu các nguyên nhân khách quan và chủ quan tác động tới các tiết dạy học bằng bài giảng điện tử trong dạy học môn Sinh học lớp 9

VI/ PHƯƠNG PHÁP NGHIấN CỨU:

Trong quá trình sử dụng bài giảng điện tử tôi có sử dụng 1 số phơng pháp khác

đê nhằm nâng cao hiệu quả nh điều tra ,phân tích

1 Phương phỏp điều tra giỏo dục:

a Mục đớch:

- Qua cỏc cõu hỏi điều tra để cú thể tỡm được nguyờn nhõn nào làm cho

HS hứng thỳ khi học mụn SH lớp 9 khi GV dạy bằng bài giảng điện tử, kết quả của tiết học đú

- Thu thập tài liệu cú liờn quan đến sỏng kiến kinh nghiệm

c Cỏch tiến hành:

- Chuẩn bị cỏc cõu hỏi trưng cầu ý kiến

- Đều tra thỏi độ học tập của HS

- In ấn và sữa chữa cỏc biểu mẫu, xỏc định số lượng điều tra

- Đảm bảo số lượng điều tra gồm HS: Giỏi, khỏ, trung bỡnh, yếu

2 Phương phỏp trũ chuyện phỏng vấn:

a Mục đớch:

- Qua trũ chuỵờn phỏng vấn, nắm được những thuận lợi, khú khăn khi dạy học bằng bài giảng điện tử và sự hứng thỳ của HS khi học cỏc tiết này

- Qua trũ chuỵờn phỏng vấn, nắm được:

+ Phương phỏp và sự chuẩn bị của GV khi sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học mụn SH lớp 9

+ Tinh thần và thỏi độ của HS khi học bằng bài giảng điện tử

+ Sự quan tõm của Ban Giỏm Hiệu trường đối với việc sử dụng cụng nghệ thụng tin trong dạy học ở trường THCS Hậu Mỹ Bắc B

b Đối tượng:

- GV dạy mụn SH và 1 số giáo viên khác

- GV có chuyên môn vi tớnh của trường

c Tiến hành:

- Chuẩn bị cỏc cõu hỏi phỏng vấn (dễ hiểu, dễ trả lời)

- Chuẩn bị tõm lớ tiếp xỳc với đối tượng

- Tạo khụng khớ thoải mỏi khi phỏng vấn

 Dựa vào đặc điểm tõm lớ của đối tượng trong sinh hoạt cuộc sống để hướng trũ chuyện phỏng vấn vào mục đớch chớnh của vấn đề để thu thập những thụng tin cần thiết, chớnh xỏc

3 Phương phỏp quan sỏt sư phạm:

- Cỏc thiết bị: đốn chiếu, mỏy vi tớnh, màn hỡnh…

- Cỏc tiết học bằng bài giảng điện tử mụn SH lớp 9

4 Phương phỏp phõn tớch và tổng kết kinh nghiệm giỏo dục:

Tổng kết kinh nghiệm và đưa ra giải phỏp phự hợp với mục tiờu đào tạo hiện nay của Đảng và Nhà nước đề ra Bờn cạnh đú, cần phải xem xột cỏc điều kiện cụ thể của trường mà cú biện phỏp phự hợp nhằm nõng cao kết quả học tập của HS

VII Thời gian nghiên cứu

Qua nhiều năm giảng dạy môn sinh học lớp 9 và trong năm học này tôi mạnh dạn

nghiên cứu phơng pháp sử dụng bài giảng điện tử trong giảng dạy môn sinh học

lớp 9 ngay từ đầu năm học cho đến hết tháng 1 năm 2010

PHẦN Thø hai: NỘI DUNG

Ch¬ng I / CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NghiÖm:

1 Các khái niệm của sáng kiến kinh nghiệm:

a Sinh học là gì?

- Nội dung cơ bản của mỗi giáo trình Sinh học là hệ thống các khái niệm liên quan chặt chẽ với nhau, được hình thành và phát triển theo một trình tự lôgich

- Khái niệm Sinh học : là những khái niệm phản ánh các dấu hiệu và thuộc tính bản chất của cấu trúc vật chất sống, các hiện tượng trong quá trình của sự sống, phản ánh những mối quan hệ tương quan giữa chúng với nhau

b Dạy học : là một qúa trình dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của GV,

người học tự giác tích cực, chủ động, biết tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học (Hoạt

động dạy học ở trường THCS – Nhà xuất bàn Giáo dục, trang 7)

c Giáo án điện tử : Giáo án điện tử là bài soạn trên máy vi tính (giáo án

« nền ») có kèm theo một bài giảng điện tử

c 1 Giáo án nền : là giáo án soạn trên máy tính bao gồm toàn bộ các thành tố

của qúa trình dạy - học (mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức dạy - học, kiểm tra đánh giá)

c 2 Bài giảng điện tử : là bài giảng có dùng máy tính hổ trộ, được thực hiện

nhờ các phần mềm chuyên dụng và có thể trình chiếu để thay thế cho bài giảng viết tay

2 Cơ sở khoa học :

- Một trong những đặc điểm cơ bản của thời đại hiện nay là cuộc cách mạng khoa học – công nghệ đang phát triển như vũ bão đã dẫn đến sự bùng nổ thông tin Trước tình hình đó, đòi hỏi phải không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp dạy học để phản ánh những thành tựu hiện đại về khoa học tự nhiên, khoa

học xã hội và nhân văn nhằm cung cấp cho HS những kiến thức mới nhất để các

em có thể thích nghi với cuộc sống và tiếp tục học tập để thực hiện những ước

mơ, hoài b·o của mình

- Trong HỒ CHÍ MINH toàn tập có ghi : « Các thầy cô giáo tìm cách dạy, dạy cái gì, dạy thế nào để cho học trò hiểu chóng, nhớ lâu, tiến bộ nhanh Dạy

và học phải theo nhu cầu của Dân tộc, của Nhà nước Thầy dạy tốt, trò học tốt, cung cấp cán bộ cho nông nghiệp, cho các ngành kinh tế, văn hoá Đó là nhiệm

vụ vẻ vang của thầy giáo, cô giáo ».

3 Cơ sở pháp lí :

- Thực hiện theo công văn số 12966/BGD&ĐT-CNTT ngày 10/ 12/ 2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đẩy mạnh triển khai một số hoat động về CNTT

- Qua lần Hội giảng cÊp trường vừa qua, tôi thấy được những hiệu quả nhất định khi sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn SH lớp 9

- Hiện nay ở trường PTDTNT ,GV dạy SH ë c¸c líp chưa sử dụng bài giảng điện tử nhiều vì điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu dạy bằng bài giảng điện tử Bên cạnh đó, tôi nhận thấy có những tiết dạy mặc dù GV

có cố gắng đầu tư soạn giáo án, thiết kế bài giảng điện tử nhưng vẫn không đạt kết quả như mong muốn

- Với những lí do trên, tôi suy nghỉ và mạnh dạn nghiên sáng kiến kinh nghiệm này nhằm tìm ra những phương pháp soạn bài, thiết kế một bài giảng điện tử nhằm giúp GV trường tìm ra phương pháp dạy học tích cực nhất để gây hứng thú cho HS khi học môn SH lớp bằng bài giảng điện tử ở trường PTDTNT v× vËy viÖc sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn SH lớp 9 có ý nghĩa quan trọng nhằm thực hiện đúng công văn của Bộ Giáo dục đã đề ra

- SH là khoa học thực nghiệm, lấy phương pháp và thí nghiệm làm phương pháp nghiên cứu chủ yếu, do đó trong giảng dạy bộ môn này GV không nên quá lạm dụng vào CNTT mà phải cần chú ý:

+ Góp phần hình thành, củng cố, phát triển các khái niệm về DT & BD –

SV & MT Khi các em tự làm thí nghiệm thì các em sẽ hứng thú hơn với kết quả

đã thực hiện được

+ Rèn luyện kỹ năng, kỷ xảo bộ môn như: sử dụng kính hiển vi, kính lúp, các thao tác lắp ráp mô hình ADN, quan sát sinh vật, làm bộ sưu tập thực vật Theo dõi ghi chép các hiện tượng SH như: Tính hướng sáng của thực vật, ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm lên đời sống sinh vật Tạo điều kiện cho HS tập nghiên cứu để vận dụng những kiến thức thực tiển vào cuộc sống vào bảo vệ các giống vật nuôi, cây trồng

+ Bồi dưỡng năng lực tư duy, rèn luyện trí thông minh, sáng tạo

+ Khi tiến hành bài giảng điện tử, GV cần phải lựa chọn các hình ảnh, các thành tựu mới nhất của khoa học nhằm gây hứng thú cho HS, giúp HS thích thú hơn trong nghiên cứu khoa học và các phẩm chất tốt đẹp khác

- Để nâng cao chất lượng khi sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học môn Sinh học 9 thì đòi hỏi GV phải chuẩn bị thật kĩ, phải chạy thử và điều chỉnh, hoàn thiện trước khi dạy HS

- Đa số GV trẻ, nhiệt tình trong công tác, có ý thức học tập nâng cao trình

độ, thực hiện tốt nguyên tắc giáo dục:

+ Phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi.

+ GV chủ nhiệm rất quan tõm đến tỡnh hỡnh học tập của HS

- Trường cú nhiều HS cỏ biệt, cũn HS chưa quan tõm đến việc học, chưa tớch cực trong cỏc tiết học, cũn đựa giỡn

- Ở học kỡ I, cỏc tiết dạy bằng bài giảng điện tử thỡ GV phải mang CPU lờn lớp và mang xuống khi hết tiết Mỏy chiếu còn phải đi mợn ở các trờng bạn Do

đú, GV cũn gặp nhiều khú khăn khi sử dụng bài giảng điện tử trong giảng dạy

- Cỏc phũng học để sử dụng máy cha có

* KẾT QUẢ khảo sát học sinh :

1 Bảng thống kờ số liệu điều tra trắc nghiệm HS lớp 9 năm học 2009 –

2010 :

Tôi đã đa ra phiếu trắc nghiệm về sử dụng trình chiếu giáo án điện tử để kiểm tra các em học sinh với các nội dung khác nhau

- Số phiếu phỏt ra : 92

- Số phiếu thu vào : 92

Cõu hỏi Đỏp ỏn Số phiếu Tỉ lệ

b

8111

86 %

14 %

b 9 10 %

Câu 4

abc

77510

Qua kết quả điều tra trắc nghiệm đối với HS lớp 9, nhận thấy :

- Phần lớn HS thích được học khi GV dạy học bằng bài giảng điện tử (249

HS, chiếm 68 %), vì khi GV sử dụng bài giảng điện tử sẽ giúp các em dễ tiếp thu bài hơn (108HS - chiếm 29 %) Bên cạnh đó, trong bài giảng điện tử có nhiều hình ảnh minh hoạ sinh động, dễ hiểu, kiến thức phản ánh những thành tựu khoa học mới nhất (10 HS - chiếm 3 %)

- Khi GV sử dụng bài giảng điện tử có các câu hỏi hoặc bài tập khó, HS thích được thảo luận nhóm bằng bảng phụ riêng của mỗi nhóm hoặc bằng phiếu học tập ( 87 HS - chiếm 95 %) để rèn luyện cho các em kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng quan sát và phân tích hình ảnh, đồng thời các em khắc sâu kiến thức hơn Bên cạnh đó, khi treo các kết quả thảo luận của HS thì GV có thể đánh giá được thái độ học tập của các nhóm như thế nào

Ví dụ: khi dạy bài ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT. GV chuẩn bị thí nghiệm « tính hướng sáng của cây », phiếu học tập bảng 42.1 và bảng phụ bảng 42.1 SGK

Thí nghiệm tính hướng sáng của cây

- Các tiết GV sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học SH lớp 9, HS tích cực góp

ý xây dựng bài, hứng thú hơn trong học tập, thảo luận nhóm có hiệu quả hơn

Từ đó, kết quả học tập của các em được nâng lên

Ví dụ: bài 29 BỆNH VÀ TẬT DI TRUYỀN Ở NGƯỜI.

+ Đầu tiên GV cho HS quan sát bộ nhiễm sắc thể của người bình thường và

bộ nhiễm sắc thể của người bị bệnh Đao, bệnh Tớcnơ và sau đó cho HS quan sát hình bệnh nhân Đao và Tớcnơ khi HS thảo luận hoàn thành phiếu học tập

Bộ NST bệnh nhân Đao.

Bộ NST của bệnh nhân Tơcnơ.

Ảnh chụp người bị bệnh Đao Tay của bệnh nhân Đao

Bộ NST của người BT Ảnh chụp bệnh nhân Tơcnơ

 Chất lượng kh¶o s¸t môn SH lớp 9 học kì I, năm học 2009 – 2010.

X P:

Rối loạn giảm phân ở cặp NST giới tính ở

P: