Bản tin kinh tế vi mô số 4 pdf

l Đà tăng trưởng kinh tế thế giới đang suy giảm đồng loạttrưởng chậm lại mức cao trong năm 2011 lạm phát đã giảm tục “phình to”, bất chấp chính sách thắt chặt tiền tệ quyết liệt hồi ảm đ

l Đà tăng trưởng kinh tế thế giới đang suy giảm đồng loạt

trưởng chậm lại

mức cao trong năm 2011

lạm phát đã giảm

tục “phình to”, bất chấp chính sách thắt chặt tiền tệ quyết liệt

hồi ảm đạm

KINH TẾ VIỆT NAM QUÝ II VÀ 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2011

MỘT SỐ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH

ỦY BAN KINH TẾ CỦA QUỐC HỘI

Dự án “Hỗ trợ nâng cao năng lực

tham mưu, thẩm tra và giám sát

chính sách kinh tế vĩ mô”

37 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội

Trưởng Ban chỉ đạo:

Hà Văn Hiền -Chủ nhiệm UBKT

Ban Quản lý Dự án:

Giám đốc - Nguyễn Văn Phúc

Phó chủ nhiệm UBKT

Phó Giám đốc - Đặng Thế Vinh

Vụ trưởng Vụ Kinh tế, VPQH

Quản đốc - Nguyễn Trí Dũng

Chủ trì biên soạn:

VIỆN KHOA HỌC XAõ HỘI VIỆT NAM

1 Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội

Diễn biến một số nền kinh tế chủ chốt

Dự án "Hỗ trợ nâng cao năng lực tham mưu, thẩm tra và giám sát chính sách kinhtế vĩ mô" do Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội chủ trì thực hiện với sự hỗ trợ kỹ thuậtcủa Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) Mục tiêu của Dự án là nângcao năng lực các cơ quan tham mưu, thẩm tra và giám sát chính sách kinh tế vĩ môthông qua các hoạt động (i) tập huấn/đào tạo; (ii) thực hiện các nghiên cứu, đốithoại về các vấn đề kinh tế vĩ mô; và (iii) tăng cường và thể chế hoá cơ chế phốihợp, hợp tác giữa các cơ quan thụ hưởng dự án, bao gồm Uỷ ban Kinh tế, các cơquan hữu quan của Quốc hội, Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ,Uỷ ban Giám sát tài chính Quốc gia và Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.

Hỗ trợ thực hiện Dự án là một mạng lưới các Viện, Trường, Trung tâm nghiên cứukinh tế, bao gồm Viện Kinh tế Việt Nam, Trung tâm Phân tích và Dự báo (thuộcViện Khoa học Xã hội Việt Nam), Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương,Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội quốc gia (thuộc Bộ Kế hoạch vàĐầu tư ), Đại học Kinh tế (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Kinh tế Quốcdân, Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phát triển

Bản tin Kinh tế vĩ mô là một trong những sản phẩm quan trọng của Dự án, đượcthực hiện trong khuôn khổ phối hợp giữa Dự án và Viện Khoa học Xã hội ViệtNam với mục đích cung cấp những phân tích, đánh giá tóm lược về xu hướng vànhững động thái chủ yếu của kinh tế thế giới cũng như cập nhật tình hình kinhtế vĩ mô Việt Nam Đối tượng phục vụ chính của Bản tin Kinh tế vĩ mô là các cơquan thụ hưởng Dự án, các Đại biểu Quốc hội, nhà nghiên cứu, hoạch địnhchính sách kinh tế vĩ mô

GIỚI THIỆU

KINH TẾ THẾ GIỚI QUÝ II VÀ

6 THÁNG ĐẦU NĂM 2011

TỔNG QUAN

1 Ngày 17/6, trong báo cáo "Triển vọng kinh tế thế giới", IMF hạ dự báo tăng trưởng GDP 2011 của Mỹ từ 2,8% trong tháng 4 xuống 2,5% và GDP 2011 từ 2,9% xuống 2,7% Cả hai mức dự báo trên đều thấp hơn so với mức tăng trưởng 2,9% trong năm 2010 Ngày 17/6, tập đoàn Goldman Sachs hạ dự báo tăng trưởng GDP quý II của Mỹ từ 3% xuống 2% do các trở ngại như thất nghiệp cao, sản xuất yếu và sự ảm đạm của nền kinh tế FED cũng đã hạ thấp mức dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ năm 2011 còn khoảng 2,7 - 2,9%, so với mức dự báo từ 3,1 - 3,3% hồi tháng 4 Ngày 16/6, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho biết chỉ số tăng trưởng kinh tế tổng hợp của các nền kinh tế OECD trong tháng 4/2011 tiếp tục trì trệ Chỉ ở mức 103,0 điểm của tháng 3 trước đó, trong khi chỉ số này của các nền kinh tế thuộc khu vực đồng Euro thì giảm từ 103,1 điểm xuống 102,8 điểm.

2 Trong tháng 6/2011, theo Bộ Thương Mại Mỹ, GDP quý I/2011 của Mỹ chỉ tăng 1,8% so với cùng kỳ năm 2010; còn theo OECD, tăng trưởng kinh tế của Pháp, Đức, Italia tăng 3% quý I/2011, nhưng quý II/2011 chỉ còn lại 2,2% Tăng trưởng của Anh quý I/2011 là 3%, nhưng quý II/2011 tụt xuống còn 1% Chỉ riêng Trung Quốc thì GDP tăng tới 11,2% trong quý I/2011.

Trong tháng 6 và nửa đầu năm 2011, một loạt nhận định của các tổ chức

kinh tế quốc tế và giới phân tích đều trở nên “bi quan hơn”1, với dự báo rằngnền kinh tế thế giới đang mất đà tăng trưởng trong nửa đầu năm 2011 vàsẽ chậm lại trong nửa cuối năm 2011 Trong nửa đầu năm 2011, nền kinhtế thế giới đối mặt với nhiều thách thức, trong đó hai biến cố lớn nổi bậtvà sẽ còn tiếp diễn trong nửa cuối năm 2011 là vấn đề nợ công ở các nềnkinh tế phát triển và lạm phát ở các nền kinh tế đang phát triển, mới nổi.Thất nghiệp vẫn cao và giá hàng hoá cơ bản thế giới tăng mạnh trong nửađầu năm 2011 cũng gây ra nhiều sức ép bất ổn xã hội ở nhiều quốc gia Bêncạnh đó, những biến động chính trị ở khu vực Trung Đông-Bắc Phi cùng vớithảm họa động đất-sóng thần và khủng hoảng điện hạt nhân ở Nhật Bảnđã và đang khiến cho toàn hệ thống kinh tế thế giới càng trở nên

“khó lường hơn”

Những tín hiệu lạc quan xuất hiện từ cuối năm 2010 và những tháng đầunăm 2011 dường như đã hết Sự phục hồi kinh tế toàn cầu đang dừng ở điểmthấp nhất kể từ khi nó bắt đầu từ hai năm trước Những thách thức nói trênkhiến kinh tế toàn cầu có thể lặp lại động thái phát triển của năm 2010:Tăng trưởng nhanh vào nửa đầu năm và chậm lại vào nửa cuối năm, làmdấy lên lo ngại về "suy thoái kép" Dưới đây là một số vấn đề nổi bật củanền kinh tế thế giới trong nửa đầu năm 2011:

Suy giảm đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu xảy ra do nhiều bất ổn gia tăng,trong lúc các gói kích thích kinh tế được triển khai tại nhiều nước nhằmphục hồi nền kinh tế sau khủng hoảng đang đi đến giai đoạn kết thúc vàthay vào đó là chính sách thắt chặt tài chính-tiền tệ để chống chọi với lànsóng khủng hoảng nợ công và lạm phát bùng phát trong môi trường kinh tế

vĩ mô toàn cầu2

Tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ và Nhật Bản đã chậm lại, còn nguy cơkhủng hoảng nợ công có thể làm giảm sút tăng trưởng của các nền kinh tếthuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã trở nên lớn hơn TạiMỹ, trong tháng 5/2011 và đầu tháng 6/2011, hoạt động kinh tế của các lĩnhvực như nhà đất, sản xuất chế tạo v.v đã giảm sút rõ rệt, niềm tin vào nềnkinh tế suy giảm do chương trình nới lỏng định lượng lần hai sắp kết thúcmà nền kinh tế vẫn còn khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp lại tăng lên, cầu tiêu

Đà tăng trưởng kinh tế thế giới đang suy giảm đồng loạt

3 Theo OECD, tăng trưởng kinh tế của Pháp, Đức, Italy tăng 3% quý I/2011, nhưng quý II/2011 chỉ còn lại 2,2% Tăng trưởng của Anh quý I/2011 là 3%, nhưng quý II/2011 tụt xuống còn 1%.

4 Ngày 24/5/2011, tập đoàn Goldman Sachs hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2011 của Trung Quốc từ 10% xuống 9,4% và từ 9,5% xuống 9,2% trong năm kế tiếp Goldman Sachs nâng dự báo lạm phát năm 2011 từ 4,3% lên 4,7%, riêng năm 2012 giữ nguyên ở mức ước tính 3%.

5 Kết thúc kỳ họp của Ủy ban thương mại và phát triển của Liên hợp quốc, ngày 17/6, Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) đã nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải kết thúc thành công Vòng đàm phán về tự do thương mại toàn cầu Doha với hiệp ước buôn bán quốc tế mới, cho phép mở ra một hệ thống thương mại đa phương cởi mở, bình đẳng, có thể dự báo trước và minh bạch, góp phần định hình chính sách kinh tế toàn cầu cân bằng, toàn diện và hướng tới phát triển.

dùng yếu, và nợ công đang ở mức kịch trần Tại các nền kinh tế lớn của châuÂu, tăng trưởng trong quý II/2011 đều có xu hướng thấp hơn tăng trưởng

hàng Trung ương Nhật Bản đưa ra trong tháng 5/2011 cho thấy sự sụt giảmnhanh chóng của nền kinh tế Nhật Bản do hậu quả của thảm họa động đấtvà sóng thần (ngày 11/3/2011) và sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima.Các dự báo đều cho rằng, kinh tế Nhật Bản có thể tăng trưởng âm trong nửađầu năm 2011

Trong báo cáo công bố ngày 7/6/2011, Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết tốcđộ tăng trưởng của các nền kinh tế đang trỗi dậy, vốn được xem như là đầutàu trong quá trình phục hồi của nền kinh tế thế giới, cũng đã bắt đầu chậmlại Các nền kinh tế năng động nhất là Trung Quốc, Brazil, và Ấn Độ hiện

Một số nền kinh tế Mỹ Latinh tuy được thúc đẩy bởi nhu cầu trong nước vàxuất khẩu hàng hóa tăng, nhưng tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại do các chínhsách tài chính tiền tệ được siết chặt hơn nhằm giảm nguy cơ phát triển quá nóng

Tình trạng phục hồi tăng trưởng ở “nhiều tốc độ” gây bất đối xứng trong

ưu tiên chính sách kinh tế vĩ mô, các mất cân đối kinh tế vĩ mô toàn cầu vẫn nghiêm trọng, kích thích tâm lý bảo hộ và trả đũa thương mại

Điều này thể hiện qua tốc độ tăng trưởng kinh tế không đồng đều giữa cáckhu vực trong 6 tháng đầu năm 2011 IMF khái quát sự không đồng đều nàybằng bốn chữ số “2-4-6-8”: có nghĩa là tăng trưởng GDP của các nền kinh tếphát triển là 2,2%, của nền kinh tế thế giới là 4,2%, của các nền kinh tế mớinổi và đang phát triển là 6,4% và của các nền kinh tế mới nổi ở Châu Á là8,4% Theo IMF, xu thế này có thể tiếp tục vào năm 2012

Còn theo đánh giá của OECD, các nền kinh tế G7 đang có tình trạng:

“Ba cao, ba thấp” - là thất nghiệp cao, thâm hụt cao, nợ công cao và tăng

trưởng thấp, lãi suất thấp, lạm phát thấp Nợ công hiện là vấn đề “gai góc”nhất đối với các nền kinh tế phát triển, còn lạm phát lại là vấn đề “nghiêmtrọng” nhất đối với các nền kinh tế mới nổi Trong bối cảnh đó, UNCTAD

lo ngại rằng sự phục hồi kinh tế và phát triển thương mại quốc tế khôngđồng đều hiện nay khiến cho tình trạng bất bình đẳng, nghèo đói và thấtnghiệp càng cao ở nhiều nước, cũng như các biện pháp bảo hộ mậu dịch mới

Vì vậy, các động thái chính sách tài chính tiền tệ diễn biến trái chiều vàthiếu sự phối hợp Ở các nền kinh tế phát triển, trong tháng 6/2011, cả bangân hàng trung ương lớn là Cục dự trữ Liên bang Mỹ (FED), Ngân hàngtrung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Anh (BOE) đều giữnguyên lãi suất chủ đạo, theo đó, FED vẫn duy trì chính sách lãi suất cơ bản

ở mức thấp kỷ lục (0%-0,25%), khiến cho đồng USD mất giá mạnh, các nềnkinh tế khu vực đồng Euro vừa vật lộn với nợ công, vừa duy trì lãi suất thấp(1%) để kích thích tăng trưởng Trong khi đó, các nền kinh tế mới nổi và,đang phát triển phải quyết liệt thực thi chính sách tiền tệ và tài khoá thắtchặt (tăng lãi suất, giảm chi tiêu) nhằm kiềm chế lạm phát thay vì ưu tiêntăng trưởng

Xu hướng chính sách trái chiều (đồng USD suy yếu và lãi suất cơ bản tại thịtrường Mỹ ở mức thấp và chính sách tiền tệ trở nên thắt chặt ở các nềnkinh tế mới nổi) đã kích hoạt dòng vốn “nóng” tại các thị trường mới nổi,

dù ở mức chưa lớn, song cũng đã nhen nhóm lên “hiệu ứng sóng thần” khi

luồng tiền này ồ ạt tràn vào kể từ cuối năm 2010 rồi có những động thái rút

đi trong những tháng đầu năm 2011

Do sự giảm giá của đồng USD, giá trị dự trữ bằng USD của nhiều nền kinhtế mới nổi đã giảm sút đáng kể so với giá trị đồng tiền trong nước của họ.Đồng USD giảm giá có tác động tiêu cực khá rõ ràng đối với xuất khẩu hànghóa vào Mỹ của nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế mớinổi ở châu Á, đồng thời cũng ảnh hưởng mạnh mẽ tới nền kinh tế của cácquốc gia vốn dùng đồng USD để thanh toán trong kinh doanh

Đồng USD giảm giá còn tác động mạnh đến thị trường vàng thế giới, khiếncho giá vàng tăng cao trong những tháng đầu năm 2011 Trong khi các kênhđầu tư khác còn chứa nhiều rủi ro, vàng vẫn được nhiều thể chế tài chínhvà Chính phủ quan tâm lưu trữ khi cấu trúc lại khoản mục đầu tư và dự trữquốc gia Điều này đẩy giá vàng lên quanh mức 1400 USD/ounce Vào nhữngngày cuối cùng của tháng 6/2011, giá vàng đã tiệm cận gần mức

1600 USD/ounce

Nguy cơ đổ vỡ hệ thống từ vòng luẩn quẩn của nợ công ở châu Âu

Bất chấp nhiều nỗ lực để đối phó, khủng hoảng nợ công đã lan sang một sốnước thành viên EU như Ireland, Italia và Bồ Đào Nha Tháng 6/2011, bấtổn xã hội và bạo loạn đã bùng nổ ở Hy Lạp trong bối cảnh nguy cơ nướcnày vỡ nợ cận kề Cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu thời gian qua đã bộclộ sự yếu kém trong hệ thống quản lý kinh tế của khu vực đồng tiền chungchâu Âu (Eurozone), chủ yếu là do Nhà nước “thả lỏng” chính sách tài khóa,khiến cho thâm hụt ngân sách chính phủ không được kiểm soát Chủ tịchNgân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Jean-Claude Trichet đã kêu gọiEurozone cải cách "khẩn cấp", áp dụng các biện pháp trừng phạt kịp thờivà hiệu quả hơn đối với các quốc gia thành viên không tuân thủ các quyđịnh chung khiến cho cuộc khủng hoảng nợ lan truyền khắp khu vực

Theo kịch bản xấu, nếu Hy Lạp vỡ nợ, ECB cần phải tái cơ cấu vốn và đâysẽ là một đòn giáng mạnh vào sự tín nhiệm của Ngân hàng này

6 Trong khi đó, cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch Ratings cho biết có thể sẽ hạ triển vọng xếp hạng của Mỹ xuống tiêu cực nếu Mỹ không nâng trần nợ vào ngày 2/8, khi Bộ Tài chính nước này mất khả năng vay thêm để duy trì hoạt động của Chính phủ.

7 Tháng 5/2011 mức lạm phát của Trung Quốc tới 5,5%, mức cao kỉ lục trong 34 tháng qua Ấn Độ và Nga đều có mức lạm phát xấp xỉ 9% Nhiều nước khác lạm phát cao ở mức hai con số.

8 Thí dụ, tính chung cả 4 tháng đầu năm, CPI của Trung Quốc là 5,1%, cao hơn nhiều so với mục tiêu khống chế cả năm là 4% Trong đó, giá cả ở khu vực nông thôn tăng cao hơn (5,8%) so với thành thị (5,2%); giá cả thực phẩm tăng 11,5%, giá cả các loại hàng phi thực phẩm chỉ tăng có 2,7%; giá cả các loại hàng tiêu dùng tăng 5,9%, giá cả các loại hình dịch vụ tăng 3,9%.

Các ngân hàng Mỹ cũng có thể chịu thiệt hại bởi hệ thống ngân hàng củaMỹ và Châu Âu có mối liên hệ chặt chẽ, với việc cho nhau vay hàng tỷ đôlamỗi ngày Các ngân hàng và các công ty bảo hiểm của Mỹ có thể cũng phải

Để ngăn điều này xảy ra, Hội nghị thượng đỉnh châu Âu tháng 6/2011 đã đặttrọng tâm vào giải quyết cuộc khủng hoảng nợ đang diễn ra tại Hy Lạp Hộinghị đã thống nhất được về nguyên tắc giải ngân một phần của gói cứu trợkhẩn cấp dành cho Hy Lạp (đã được thông qua năm 2010), đồng thời sẽ dànhcho nước này một gói cứu trợ mới, với điều kiện Quốc hội Hy Lạp phải thôngqua một gói biện pháp chính sách “thắt lưng buộc bụng” Hội nghị cũng đạtđược thỏa thuận về cơ chế ổn định châu Âu để thay thế cơ chế tạm thời hiệnnay sẽ hết hạn vào giữa năm 2013 nhằm đảm bảo cho EU tránh được nhữngcuộc khủng hoảng nợ tương tự đang diễn ra tại Hy Lạp

Lạm phát cao: một loạt quốc gia mới nổi và đang phát triển quyết liệt thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt, chấp nhận tăng trưởng chậm lại.

Tình trạng lạm phát gia tăng ở một loạt nền kinh tế mới nổi đã trở thành

hai nguyên nhân quan trọng khiến cho lạm phát cao:

Một là giá cả nông sản leo thang Tổ chức Lương thực thế giới (FAO) nhận

định, giá nông sản sẽ tiếp tục biến động trong những năm tới do thị trườngmất cân đối cung cầu Bên cạnh lý do về thời tiết, sự mất cân đối này còn

do thiếu thông tin chính xác về mức độ sản xuất khiến cho lượng dự trữlương thực của các quốc gia hiện đang sụt giảm Ngoài ra, hoạt động đầu cơcũng đã khiến giá nông sản tăng nhanh trong thời gian qua

Hai là giá cả các mặt hàng nguyên nhiên liệu thế giới tăng cao, nhất là biến

động của giá xăng dầu Bất ổn chính trị ở Bắc Phi và Trung Đông đã làmgián đoạn nhiều hợp đồng cung cấp dầu mỏ từ khu vực này, ngoài ra còn làmtăng hoạt động đầu cơ và tích trữ dầu mỏ do lo ngại về nguy cơ chiến tranhlan rộng Bên cạnh đó, khủng hoảng năng lượng tại Nhật Bản do động đấtvà sóng thần đã làm tăng nhu cầu dầu mỏ của nền kinh tế này, cộng vớinhững lo ngại về mức độ an toàn của năng lượng hạt nhân cũng đã tạo áplực lớn hơn đối với nhu cầu dầu lửa của thế giới Một số dự báo của Cơ quanNăng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng nếu giá xăng dầu thế giới đạt ngưỡng

120 USD/thùng, kinh tế thế giới có thể rơi vào lần suy thoái thứ hai

Vì vậy, tại các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, nhất là những nướcnhập khẩu nhiều lương thực và dầu mỏ, lạm phát lần này ảnh hưởng nhiềuhơn đến những người nghèo, những người có thu nhập thấp do phần lớn thu

nạn giá cả tăng cao đang trở thành mối quan ngại hàng đầu của nhiều Chínhphủ vì nó có thể gây ra bất ổn chính trị-xã hội

Giá dầu thô và giá lương thực đã chững lại trong quý II nhưng dự báo vẫn ở mức cao trong năm 2011

Để đối phó với tình trạng lạm phát leo thang và duy trì ổn định chính xã hội, một loạt nước châu Á như Ấn Độ, Hàn Quốc, Indonesia, Trung Quốc,

trị-Thái Lan, Philippines và Đài Loan đều đã thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt Có thể nói, cho đến nay hầu hết các nền kinh tế, đặc biệt là các nền

kinh tế đang phát triển ở châu Á vốn coi trọng tăng trưởng, đều đã nhậnthức được rằng cần phải chấp nhận giảm bớt tốc độ tăng trưởng vì mục tiêucấp bách hơn là chống lạm phát

Sau khi tăng mạnh cho đến hết tháng 4 (giá dầu trung bình là 110,04USD/thùng) do những nguyên nhân chủ yếu từ biến động chính trị tại khuvực Trung Đông và Bắc Phi khiến nguồn cung bị gián đoạn trong khi nhucầu dầu thô vẫn tiếp tục gia tăng mạnh, giá dầu thô trong tháng 5 và tháng

6 đã không còn xu hướng tăng mạnh mặc dù vẫn ở mức cao (giá dầu trungbình lần lượt là 101,25 USD/thùng và 96,25 USD/thùng) Nguyên nhânchính là bắt đầu từ quý II đã xuất hiện nhiều nghi ngờ về triển vọng kinhtế toàn cầu, kinh tế Mỹ, Nhật và các nước châu Âu sẽ hồi phục khó khăntrong khi các nước mới nổi tăng lãi suất để chống lạm phát khiến nhu cầucó thể sụt giảm

Tuy nhiên, hầu hết chuyên gia và các tổ chức kinh tế đều nhận định giá dầudù không tăng mạnh đột ngột như ở quý I, nhưng sẽ còn tiếp tục chịu sứcép lớn cho đến hết năm 2012 do nguồn cung không dồi dào Theo Cơ quannăng lượng quốc tế (EIA), tổng tiêu thụ dầu thế giới sẽ tăng 1,7 triệuthùng/ngày trong năm 2011 và 1,6 triệu thùng/ngày năm 2012 chủ yếu donhu cầu sản xuất điện tăng lên ở Trung Quốc, Nhật Bản và Trung Đông.Trong khi đó, lượng cung từ các nước ngoài khối OPEC chỉ tăng trung bình0,6 triệu thùng/ngày năm 2011 và 0,5 triệu thùng/ngày năm 2012 Sảnlượng của nhóm OPEC giảm 0,4 triệu thùng/ngày trong năm 2011 do giánđoạn sản xuất ở Lybia và có thể chỉ tăng 0,7 triệu thùng/ngày trong năm

2012 Barclays đã giảm dự báo giá dầu năm 2011 từ mức 106 USD/thùngxuống còn 100 USD/thùng tuy nhiên tăng dự báo giá dầu thô năm 2012thêm 4 USD, lên 100 USD/thùng JP Morgan đã nâng dự báo giá dầu thôquý III lên 95 USD/thùng và quý IV lên 100 USD/thùng, và sẽ tăng lên 114USD/thùng vào năm 2012

Trong một diễn biến tương tự, giá lương thực thế giới sau khi tăng mạnhvào tháng 2, đã có xu hướng giảm nhẹ trong các tháng sau, nhưng lại đanggia tăng cao vào tháng 6 Sức ép đến giá lương thực có thể dẫn đến cuộckhủng hoảng lương thực là vấn nạn mà thế giới có thể phải đối mặt donguồn cung cấp thực phẩm bị thu hẹp, giá dầu tăng trong khi nhu cầu tiêuthụ gia tăng mạnh tại các nước mới nổi Theo công bố ngày 7/7 của Tổ chứcLương thực thế giới (FAO), giá thực phẩm toàn cầu trong tháng 6 và cáctháng tới vẫn tiếp tục tăng mạnh Chỉ số giá thực phẩm của FAO sau khiđạt kỷ lục 238 điểm trong tháng 2 thì tháng 6 đã đạt bình quân 234 điểm,tăng 3 điểm so với tháng 5 và tăng 39% so với cùng kỳ năm ngoái Cũngtheo FAO, giá lương thực tăng cao hiện nay không phải là một hiện tượngtạm thời mà sẽ còn kéo dài vài năm tới

Theo báo cáo của FED công bố trong tháng 6, lần đầu tiên trong năm 2011,tăng trưởng kinh tế Mỹ đã chậm lại ở một số khu vực Giá nhà đất tiếp tụcgiảm Tốc độ phục hồi của khu vực sản xuất chế tạo đã chậm lại Chỉ số niềmtin tiêu dùng trong tháng 5/2011 đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng

6 tháng Lợi nhuận đối với trái phiếu chính phủ có kỳ hạn 10 năm giảmxuống dưới mức 3% Hoạt động sản xuất bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm mạnhmẽ của các công ty cung cấp ô tô và phụ tùng của Nhật FED cho rằng, sựgiảm sút của các hoạt động sản xuất, kinh doanh ở Mỹ trong thời gian gầnđây chủ yếu là do sự tăng giá gas và sóng thần ở Nhật

Tỷ lệ phần trăm người trong độ tuổi lao động có việc làm hiện ở mức còn

động đắt đỏ là một trong những nguyên nhân khiến nhiều công ty Mỹ chiphí nhiều hơn cho máy móc thiết bị thay vì thuê nhân công Theo Bộ laođộng Mỹ, kể từ khi kinh tế bắt đầu phục hồi, chi tiêu của doanh nghiệp vàolao động chỉ tăng 2%, trong khi chi tiêu cho thiết bị và phần mềm tăng 26%.Đường biểu diễn lợi nhuận từ trái phiếu đã dịch chuyển xuống, thể hiện sựhoài nghi ngày càng lớn đối với triển vọng của nền kinh tế Mỹ Mặc dù tiêudùng cá nhân danh nghĩa và thực tế đều tăng trong tháng 4/2011, song tốcđộ tăng thu nhập của cá nhân lại giảm Doanh thu bán lẻ cũng đã giảm nhẹtrong tháng 5 cho thấy thu nhập giảm sút và niềm tin của người tiêu dùng

đi xuống

Trong khi đó, mức nợ 14,3 nghìn tỷ USD của Mỹ đã đạt trần giới hạn Chínhphủ cho biết có thể tiếp tục thanh toán các khoản nợ của mình đến ngày 2/8thông qua các biện pháp đặc biệt Nếu đến thời điểm đó, Quốc hội khôngnâng trần nợ, sẽ có có kế hoạch thay thế nào để có thể giải quyết được nguy

cơ vỡ nợ, và có thể dẫn đến hoảng loạn trên thị trường tài chính tiền tệ Bêncạnh đó, Chủ tịch FED không có ý định tiếp tục kế hoạch kích cầu mới (cụthể là nới lỏng định lượng 3 - Quantitative Easing 3) và cho rằng chính sáchtiền tệ không phải là biện pháp tốt nhất Các quan chức của FED thì phảnđối kế hoạch QE 3 do lo ngại vấn đề lạm phát Như vậy, khả năng nới lỏngmạnh thêm chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ hồi phục kinh tế có thể

ít xảy ra

9 Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ trong tháng 5 đã tăng lên 9,1%, đạt mức cao nhất trong năm nay, so với từ mức 9,0% vào tháng 4/2011 Trong tháng 5, nền kinh tế Mỹ chỉ tạo ra được 54.000 việc làm mới, đây là mức tăng thấp nhất trong suốt 8 tháng qua Số lượng việc làm trong lĩnh vực tư nhân tăng chỉ 38 nghìn trong tháng 5/2011, mức thấp nhất tính từ tháng 9/2011 từ mức 177 nghìn của tháng 4/2011 Trong tháng 4/2011, các công ty Mỹ chỉ tuyển dụng 232 nghìn lao động, chỉ bằng 1/3 dự báo của giới chuyên gia.

1 0 Ngày 5/4 Moody’s đã hạ xếp hạng trái phiếu dài hạn của Bồ Đào Nha xuống Baa1 từ A3 và đưa ra những nhận định không mấy tích cực về khả năng hạ tiếp trong tương lai Trong tuần trước đó, S&P đã hai lần liên tiếp hạ xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Bồ Đào Nha từ A- xuống BBB, và xuống BBB- Các thông tin này đã khiến cho chi phí vay vốn (phát hành trái phiếu) của nước này tăng vọt trong phiên đấu giá tín phiếu trị giá 2 tỷ Euro ngày 6/4: từ 4,331% (3 tuần trước) lên 5,902% đối với kì hạn 1 năm; và từ 2,984% lên 5,117% đối với các kì hạn ngắn hơn

DIỄN BIẾN

MỘT SỐ NỀN

KINH TẾ CHỦ CHỐT

Kinh tế Mỹ: Tăng trưởng có dấu hiệu giảm tốc

Kinh tế châu Âu: Tác động nặng nề của cơn bão khủng hoảng nợ công, áp lực lạm phát đã giảm

Trong quý II, cuộc khủng hoảng nợ công tại châu Âu đã chính thức lan sangBồ Đào Nha khi quốc gia này đã chính thức xin cứu trợ tài chính từ Liênminh châu Âu vào ngày 6/4 Đây là quốc gia thứ ba, sau Hy Lạp và Ireland

sa lầy vào cuộc khủng hoảng nợ công đã kéo dài hơn 1 năm qua Quyết địnhnày được đưa ra sau khi các cơ quan xếp hạng tín dụng liên tục hạ mức tín

thế, các tổ chức đánh giá tín nhiệm cũng quan ngại tình hình nợ công và

1 1 Tỷ lệ lạm phát của EU đã giảm từ 3,3% trong tháng 4/2011 xuống còn 3,2% trong tháng 5/2011, còn của Eurozone giảm từ 2,8% xuống còn 2,7%.

1 2 Chỉ số CPI tăng liên tục trong các tháng qua từ 5,4% trong tháng Ba, 5,3% trong tháng Tư lên tới 5,5% trong tháng Năm và sẽ còn xu hướng tăng trong các tháng tới Tính chung cả 5 tháng đầu năm 2011, CPI là 5,2%, cao hơn nhiều so với mục tiêu khống chế cả năm là 4%.

1 3 Dự báo CPI trong quý II/2011 sẽ ở mức khoảng từ 5,0-5,5%, quý III/2011 khoảng 4,5-5,0% quý IV/2011 vẫn ở mức cao do có nhân tố tăng giá mới (vào vụ tiêu dùng, noel, năm mới v.v…)

1 4 Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (POBC) lại quyết định kể từ ngày 20/6/2011, tiếp tục nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thêm 0,5 điểm phần trăm Trung Quốc đã liên tục tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc của các ngân hàng thương mại và nâng lãi suất bất chấp nguy cơ làm kìm hãm hoạt động kinh tế Đây là lần nâng thứ 12 kể từ năm 2010 Từ đầu năm 2011, Trung Quốc cũng đã 6 lần nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, mỗi lần nâng 50 điểm phần trăm (0,5%) Lần thứ nhất áp dụng từ 20/1, lần thứ 2 áp dụng từ 24/2, lần thứ 3 từ 25/3, lần thứ 4 từ 21/4 và lần thứ 5 từ ngày 18/5 Việc Trung Quốâc nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc để giảm bớt sức ép về thanh khoản đã trở thành lựa chọn được ưu tiên

Kinh tế Trung Quốc: Lạm phát tiếp tục leo thang, bong bóng bất động sản tiếp tục “phình to”, bất chấp chính sách thắt chặt tiền tệ quyết liệt

thâm hụt ngân sách ở các quốc gia châu Âu giàu có khác Trong tháng 5, tổchức định mức tín nhiệm Fitch đã hạ triển vọng đối với mức xếp hạng tínnhiệm AA+ của Bỉ từ “ổn định” xuống “tiêu cực” do bế tắc chính trị đã khiếnviệc cắt giảm nợ công trở nên khó khăn Standard & Poor’s cũng đánh tụttriển vọng tín dụng của Italy từ "ổn định" xuống mức "tiêu cực"

Ngày 1/6, Moody’s hạ 3 bậc xếp hạng tín nhiệm của Hy Lạp xuống mức đầu

cơ cực kỳ cao (từ B1 xuống Caa1) với triển vọng tiêu cực do mối lo lắng vềnguy cơ tái cấu trúc nợ Moody’s cảnh báo có thể tiếp tục cắt giảm xếp hạngtín nhiệm của nước này trong thời gian tới Standard & Poor’s cũng hạ 3bậc xếp hạng tín dụng của Hy Lạp xuống mức CCC, mức thấp nhất trên thếgiới, thấp hơn so với Ecuador, Jamaica, Pakistan và Grenada và có thể điềuchỉnh tiếp xuống mức D (mức vỡ nợ) Việc hạ mức tín nhiệm nợ của Hy lạpđã làm cho giới đầu tư trong Eurozone ngày càng hoang mang về cuộc khủnghoảng nợ công sẽ lan rộng hơn nữa, đặc biệt tại các thị trường tài chínhIreland và Tây Ban Nha Chi phí vay tiền tại Tây Ban Nha leo lên mức caonhất trong 11 năm Bảo hiểm cho các khoản nợ của Chính phủ Bồ Đào Nhavà Ireland cũng ở mức cao Việc Chính phủ Ireland tuyên bố sẵn sàng gánhchịu những khoản lỗ của hai ngân hàng lớn của nước này nếu ECB chấpthuận đã làm dấy lên mối lo ngại rằng Ireland có thể sẽ có một cuộc tái cơcấu lớn

Rủi ro vỡ nợ tại Hy Lạp đã giảm bớt khi Hội nghị các Bộ trưởng tài chínhEurozone và Hội nghị thượng đỉnh châu Âu đã cam kết tiếp tục giải ngângói cứu trợ hiện nay Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng vừa mới thông quakhoản cứu trợ 3,2 tỷ Euro cho Hy Lạp, và là đợt giải ngân mới nhất từ góigiải cứu chung trị giá 110 tỷ EUR của IMF và Liên minh châu Âu (EU),nhằm giúp nước này chi trả các khoản nợ đến hạn trong tháng và có thểtăng trưởng trở lại trong năm 2012

Điểm sáng kinh tế của EU và Eurozone hiện tại là tỷ lệ lạm phát đã bắt

giảm, người tiêu dùng hạn chế và thắt chặt chi tiêu hơn, do việc ECB tănglãi suất (thêm 0,25% trong tháng 4/2011) đã làm giảm bớt lượng cung tiền

ra thị trường, và do sản xuất trong tháng 5 giảm sút nên đã làm giảm áplực tăng giá đầu vào Dự báo, ECB sẽ còn tiếp tục nâng lãi suất thêm 2 lầntrong năm 2011 (khoảng tháng 7 và tháng 10)

Lạm phát của Trung Quốc trong tháng 5/2011 đã tăng lên mức 5,5%, cao

giá thực phẩm tăng thì giá thành sức lao động tăng và tiền vốn lưu động dưthừa tăng lên, cũng làm cho mặt bằng giá tăng lên v.v… Dự báo lạm phát

Phát biểu trước cộng đồng Hoa kiều ở London (Anh) cuối tháng 6/2011, Thủtướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo nhận định chỉ số giá tiêu dùng (CPI) củaTrung Quốc sẽ còn tăng mạnh hơn trong tháng 6 nhưng sẽ chậm lại trongsáu tháng cuối năm, đồng nghĩa lạm phát sẽ được giữ dưới mức 5% trong khităng trưởng kinh tế đạt từ 8-9% Theo ông Ôn Gia Bảo CPI tháng 6 sẽ còncao hơn Nhưng sau đó, nếu tất cả các giải pháp chống lạm phát của chínhphủ được thực thi trôi chảy, chỉ số này sẽ giảm dần hàng tháng Giữ đượcmục tiêu 4% là khó khăn, song ông tin rằng sẽ khống chế được lạm phátdưới 5%.

Dưới tác động của chính sách thắt chặt tiền tệ và tình trạng vật giá leothang, các hoạt động sản xuất kinh doanh ở Trung Quốc có dấu hiệu chậmlại trong quý II/2011 Công nghiệp liên tục có tốc độ tăng trưởng giảm trong

dụng trong tháng 5/2011 sụt giảm so với tháng 4/2011 Việc cung tiền tăngtrưởng chậm nhất từ năm 2008 là dấu hiệu thêm cho thấy hoạt động kinhtế Trung Quốc đang chậm lại

Tuy nhiên, nhìn lại sáu tháng đầu năm 2011, Chính phủ Trung Quốc vẫnchưa hạ nhiệt được “bong bóng” bất động sản như kỳ vọng Trong tháng6/2011, các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Thế giới (WB) đã đưa ra cảnhbáo rằng, bong bóng bất động sản đang là một trong những rủi ro kinh tế

UBS nhận định, trong 3-5 năm tới, giá nhà đất Trung Quốc còn tăng mạnh

vì tình trạng thiếu vắng các kênh đầu tư thay thế và sự phụ thuộc của chínhquyền các địa phương nước này vào nguồn thu từ cấp quyền sử dụng đất

Ở một thời điểm nào đó, sự tăng trưởng bùng nổ của giá nhà đất này sẽnhường chỗ cho một “vụ nổ”

Nhìn về trung hạn, kinh tế tăng trưởng chậm lại cũng có tác dụng tích cựcđối với việc điều chỉnh kết cấu, chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế

của Trung Quốc, vốn đang ở trạng thái “bốn không”, theo như mô tả của Thủ tướng Ôn Gia Bảo là: “không ổn định, không cân bằng, không có sự phối hợp và cuối cùng là không bền vững” 18

1 5 Tháng 5 công nghiệp tăng trưởng 13,3%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với tháng trước.

1 6 Tháng 5 tổng mức tiêu dùng tăng trưởng 16,9%, giảm 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước.

1 7 Trong khoảng thời gian 2006-2010, đầu tư vào bất động sản dân dụng của Trung Quốc tăng gấp rưỡi, lên mức xấp xỉ 9% GDP Cũng trong khoảng thời gian đó, giá nhà ở các thành phố lớn của Trung Quốc gần như tăng gấp đôi Từ tháng 1/2010, Chính phủ Trung Quốc đã có một số bước đi để hạn chế tình trạng đầu cơ bất động sản, bao gồm tăng tỷ lệ tiền đặt cọc đối với những người mua căn nhà thứ hai lên 60% từ mức 40%, không cho các doanh nghiệp quốc doanh ngoài lĩnh vực bất động sản đầu tư vào ngành này, nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc 11 lần để giảm lượng vốn tín dụng cấp mới.

1 8 Trong các cuộc thảo luận kế hoạch 5 lần thứ 12 năm tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc 2011 vào tháng 3/2011, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã kêu gọi một sự thay đổi mạnh về tốc độ và cơ cấu của tăng trưởng kinh tế Hoạt động đầu tư ở Trung Quốc trong những năm qua đã phát triển rất mạnh Từ năm 2000 đến năm 2010, tốc độ tăng trưởng trung bình tổng đầu tư cố định là 13,3%, trong khi tăng trưởng của tiêu dùng cá nhân trung bình 7,8% Tỷ lệ đầu tư cao ở Trung Quốc có thể chuyển từ động cơ của tăng trưởng trở thành nguồn gốc của sự trì trệ Tình trạng ở Trung Quốc hiện nay đang là đầu

tư quá mức, gây dư thừa, trong khi tỷ lệ tiêu dùng quá thấp.

1 9 Nội các Nhật Bản cho biết xuất khẩu ô tô tháng 4/2011 của Nhật giảm 67%, mức giảm kỉ lục kể từ năm 1979 tới nay.

2 0 Kim ngạch xuất khẩu tháng 4/2011 giảm 12,4%, tháng 5 tiếp tục giảm sút 10,3%.

2 1 Tháng 5/2011, nhập siêu tới 853,7 tỉ yên.

2 2 Dự báo khoảng - 2,97%

2 3 Các dự báo lạc quan cho rằng tăng trưởng GDP quý III/2011 có thể đạt 4,04%, quý IV/2011 đạt cao hơn, có thể tới 5,24%, cả năm đạt mức 1%-2%.

Kinh tế Nhật Bản: Tăng trưởng âm trong nửa đầu năm 2011, triển vọng

phục hồi ảm đạm

Nhận định chung một số vấn đề kinh tế thế giới có ảnh hưởng đến Việt Nam

Thảm họa động đất và sóng thần tháng 3/2011 đã tác động nặng nề đếnkinh tế Nhật Bản Lĩnh vực bị tác động lớn nhất của động đất và sóng thầnlà ngành xây dựng, thiết bị hạ tầng cơ sở cùng một số ngành sản xuất ôtô,

họa động đất và sóng thần còn khiến cho lò phản ứng hạt nhân Fukushima

bị rò rỉ, đến nay vẫn chưa thể khắc phục hoàn toàn, tạo ra một cuộc khủnghoảng năng lượng ở Nhật Bản

Nội các Nhật Bản cho biết GDP quý I/2011 của nước này tăng trưởng âm 0,9%), tiếp tục giảm thêm 3,7% so với quý I/2010 Dự báo tăng trưởng kinh

sáng sủa hơn sau khi Quốc hội Nhật Bản đã thông qua “Luật cơ bản phụchưng đất nước” ngày 20/6/2011 Việc thực thi Luật này có thể đẩy mạnhcông cuộc tái thiết, thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước vào xây dựng lạicác khu đô thị và chung cư bị phá hoại bởi thảm họa động đất và sóng thần,

kinh tế bị tác động kể trên thì các ngành khác bị ảnh hưởng không lớn, nênmức độ bị tàn phá của toàn bộ nền kinh tế Nhật Bản là có hạn và tạm thời

Tuy nhiên, Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu do WB công bố ngày 7/6 cho

biết, tăng trưởng GDP năm 2011 của Nhật Bản chỉ có thể “giẫm chân tại chỗ” (tăng khoảng 0,1%) Một số dự báo cho rằng công cuộc tái thiết đã tạo

đà vực dậy nền kinh tế Nhật Bản, nhưng sẽ phải cần ít nhất là hơn mộtnăm nữa để đưa Nhật Bản trở lại mức như trước khi xảy ra thảm họa độngđất - sóng thần Xét về trung hạn, nhận định bi quan của hãng đánh giá tíndụng Moody’s đưa ra ngày 27/6/2011 cho biết kinh tế Nhật Bản có thể rơivào “thập niên mất mát” thứ ba

Hầu hết các đánh giá đều cho thấy kinh tế thế giới 6 tháng đầu năm 2011phát triển chưa ổn định, đang đứng trước nguy cơ giảm sút đà tăng trưởngvào 6 tháng cuối năm 2011 Trong khi đà hồi phục của các nước phát triểnđang giảm sút do đối diện với khủng hoảng nợ công (châu Âu), thị trườnglao động và nhà đất ảm đạm (Mỹ), sóng thần và khủng hoảng hạt nhân(Nhật Bản); thì các nước mới nổi và đang phát triển đang phải thắt chặtmạnh tiền tệ nhằm đối phó với lạm phát và tạm thời bỏ qua mục tiêu tăngtrưởng Động lực tăng trưởng toàn cầu gặp khó khăn là một yếu tố gây bấtlợi cho kênh thương mại và đầu tư đối với Việt Nam trong năm 2011

Lạm phát tăng cao ở các nước mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc có thể cónhững tác động đến nhập khẩu của Việt Nam Do nhập khẩu của Việt Namtừ Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay là ít co giãn theo giá nên kim ngạchnhập khẩu từ nước láng giềng này sẽ chịu những ảnh hưởng bất lợi Trongkhi đó, giá dầu và giá lương thực thế giới tăng đột biến vào quý I đã ảnhhưởng rất lớn đến chỉ số giá trong nước Sự chững lại của giá các hàng hóa

cơ bản này trong quý II cũng đã giúp hạ nhiệt lạm phát trong nước từ tháng

5, nhưng nguy cơ cú sốc bất lợi vẫn còn lớn bởi giá các hàng hóa này dự báosẽ vẫn còn ở mức cao và khó có khả năng giảm xuống ít nhất trong hai năm tới

Tốc độ phục hồi tăng trưởng không đồng đều giữa nhóm nước phát triển vànhóm các thị trường mới nổi làm xuất hiện tình trạng “bất đối xứng” trongcác ưu tiên kinh tế vĩ mô giữa các nhóm nước này, gây khó khăn cho phốihợp chính sách ở quy mô toàn cầu và những biến động trong hệ thống tiềntệ - tài chính toàn cầu, đặc biệt là sự biến động của các đồng tiền chủ chốtnhư USD, Euro và kích hoạt các hoạt động đầu cơ tài chính mang nhiều rủi

ro Theo đó, giá vàng thế giới còn có những diễn biến phức tạp và có thểảnh hưởng lớn đến hoạt động đầu cơ USD và vàng trong nước, trong bốicảnh thị trường ngoại tệ tự do và thị trường vàng chưa hẳn đã được kiểmsoát tốt Bên cạnh đó, những dòng vốn nóng đổ vào và rút ra khỏi các nướcđang phát triển theo diễn biến chính sách của các nước sẽ có những ảnhhưởng đến các dòng vốn ra vào nền kinh tế, và có thể gây khó khăn hơncho điều hành chính sách vĩ mô

KINH TẾ VIỆT NAM QUÝ II VÀ

6 THÁNG ĐẦU NĂM 2011

TỔNG QUAN Trong quý II và 6 tháng đầu năm, nền kinh tế Việt Nam vẫn gặp rất nhiều

khó khăn Dưới tác động của giá lương thực và giá dầu thế giới, cộng thêmsự không nhất quán trong chính sách vĩ mô năm 2010 và những những yếutố cơ cấu trong nền kinh tế vẫn chưa được giải quyết triệt để từ những nămtrước, bất ổn vĩ mô tiếp tục là thách thức chính của nền kinh tế: lạm pháttiếp tục gia tăng, nhập siêu tăng cao và dai dẳng, cán cân thanh toán chưaổn định, thâm hụt ngân sách vẫn cao, hệ thống ngân hàng méo mó và chứađựng nhiều rủi ro v.v… Chính sách tiền tệ được thắt chặt theo tinh thần Nghị quyết 11, lạm phát và kỳ vọng lạm phát gia tăng, đầu tư công vẫn chưagiảm mạnh, và đặc điểm hệ thống ngân hàng yếu kém luôn có vấn đề vềthanh khoản đã đẩy lãi suất lên mức rất cao và tác động bất lợi đến hoạtđộng sản xuất của doanh nghiệp, đến thị trường bất động sản và thị trườngchứng khoán Đời sống của người lao động, người nghèo và người dễ bị tổnthương trong xã hội trở nên khó khăn hơn

Trước tình hình đó, Chính phủ đã có những giải pháp vừa kiềm chế lạmphát, vừa hướng vào giữ ổn định sản xuất và bảo đảm an sinh xã hội chongười lao động và người nghèo Kết quả đạt được cho đến nay cho dù cònhạn chế nhưng đã có những dấu hiệu tích cực ban đầu Tốc độ tăng trưởngkinh tế đạt được trong quý II và 6 tháng đầu năm đáng khích lệ, lần lượt là5,67% và 5,57% và tỷ lệ lạm phát tính theo tháng đang có xu hướng giảmdần vào tháng 5 và tháng 6 Trong khi đó, thị trường ngoại hối và thị trườngvàng đã dần đi vào ổn định sau một loạt các biện pháp chống đô la hóa kháquyết liệt của Ngân hàng Nhà nước Thị trường bất động sản trầm lắng saukhi Ngân hàng Nhà nước thắt chặt chính sách tiền tệ và triển khai các biệnpháp kiểm soát dòng tín dụng, hạn chế tín dụng phi sản xuất, khiến hoạtđộng đầu cơ bị đẩy lùi, giá bất động sản đang giảm dần về giá trị thực

Tuy nhiên, những thách thức bất ổn vĩ mô còn rất lớn trong những thángcuối năm Lạm phát theo tháng mặc dù hạ nhiệt, nhưng nếu tính theo nămthì đang ở mức kỷ lục tính từ tháng 11/2008, và sẽ tiếp tục đối diện vớinhững cú sốc bất lợi từ giá dầu và lương thực trên thế giới cũng như rủi rochính sách không nhất quán và quyết liệt Các yếu tố căn bản gây nên nhậpsiêu chưa được giải quyết nên nguy cơ thâm hụt vãng lai ở mức cao là lớn,từ đó ảnh hưởng đến dự trữ ngoại hối, cán cân tổng thể và tỷ giá Đầu tưcông chưa được cắt giảm mạnh mẽ tiếp tục đe dọa đến ổn định vĩ mô Hệthống ngân hàng yếu kém và méo mó sẽ là lực cản lớn đến quá trình giảmnhanh lãi suất và làm giảm hiệu lực chính sách tiền tệ Để giải quyết đượcnhững thách thức lớn này, các chính sách vĩ mô cần thể hiện được sự quyếttâm, đồng bộ và nhất quán, đồng thời cần bổ sung thêm những gói giải phápmới hướng vào một số khu vực của nền kinh tế để hỗ trợ bình ổn vĩ mô lâudài, đồng thời các giải pháp trung và dài hạn tái cơ cấu nền kinh tế cũngcần gấp rút được thực thi

BẢN TIN KINH TẾ VĨ MÔ / SỐ 4 - THÁNG 7/2011

14 DỰ ÁN HỖ TRỢ NÂNG CAO NĂNG LỰC THAM MƯU, THẨM TRA VÀ GIÁM SÁT CHÍNH SÁCH KINH TẾ VĨ MÔ

2 4 Tính đến ngày 20/6, tổng phương tiện thanh toán chỉ tăng 2,45% so với cuối năm 2010 và tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước, tín dụng chỉ tăng 7,13%

so với cuối năm ngoái và tăng 26,07% so với cùng kỳ năm 2010

DIỄN BIẾN

CÁC CHỈ SỐ

KINH TẾ VĨ

MÔ CHÍNH

Tăng trưởng kinh tế giảm so với cùng kỳ năm 2010

Tốc độ tăng trưởng quý II năm 2011 đạt 5,67%, cao hơn so với quý I/2011(5,43%) nhưng lại thấp hơn so với tốc độ tăng trưởng quý II/2010 (6,4%)

Tính chung 6 tháng đầu năm 2011, tốc độ tăng trưởng đạt 5,57%, trong đótốc độ tăng trưởng sản lượng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt2,08%, khu vực công nghiệp và xây dựng 6,49% và khu vực dịch vụ 6,12%

Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế nói chung và của các khu vực trong 6tháng đầu năm 2011 chỉ bằng hoặc thấp hơn các chỉ tiêu tương ứng trong

6 tháng đầu năm 2010 Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của ngành côngnghiệp và xây dựng 6 tháng đầu năm 2011 bằng với tốc độ tăng cùng kỳnăm 2010

Về đóng góp của các khu vực vào mức tăng trưởng chung của toàn nền kinhtế trong 6 tháng đầu năm 2011: khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đónggóp 0,36 điểm phần trăm; khu vực công nghiệp và xây dựng đóng góp 2,64điểm phần trăm; và khu vực dịch vụ đóng góp 2,57 điểm phần trăm

Về tỷ trọng sản lượng của các khu vực trên tổng sản lượng của nền kinh tếtrong 6 tháng đầu năm 2011, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm22,77%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 39,9% và khu vực dịch vụchiếm 37,33%

Cho dù gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất 6 tháng đầu năm, khuvực công nghiệp và xây dựng vẫn là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, tốc độtăng trưởng của khu vực này bằng với tốc độ tăng trưởng cùng kỳ năm 2010và cao hơn gần gấp đôi so với tốc độ tăng trưởng cùng kỳ năm 2009

Có một số yếu tố làm tốc độ tăng trưởng quý II và 6 tháng đầu năm 2011giảm so với cùng kỳ năm 2010

Thứ nhất, với chính sách thắt chặt trong 6 tháng đầu năm để giảm tổng

NHTM trở nên khó khăn dẫn đến các cuộc đua lãi suất kéo dài trong nhiềutháng Lạm phát và kỳ vọng lạm phát gia tăng, quy mô đầu tư công vẫn lớnvà lấn át đầu tư tư nhân cũng đã làm lãi suất dâng cao vượt sức chịu đựngcủa các doanh nghiệp (khoảng 18-22%, cá biệt lên đến 26-27%), khiến cáchoạt động kinh tế đình trệ, các doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, hoặcphá sản

6 tháng/2009 6 tháng/2010 6 tháng/2011

triệu USD triệu USD triệu USD

Khu vực có vốn ĐTNN

Khu vực KT trong nước Khu vực có vốn ĐTNN

Bảng 1 Tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm 2009-2011 (%)

Nguồn: Tổng cục Thống kê.