Trong khuôn khổ giáo trình này bạn sẽ được luyện tập các bài tập cơ bản và nâng cao để có thể tạo được 1 bản vẽ P&ID hoàn chỉnh với các thiết lập, thêm các thiết bị theo ý muốn, ngoài ra
Tạo dự án mới
Thực hiện bài tập sau để hiểu cách tạo một dự án mới
Cách 1: Tại thanh Ribbon, chọn Tab Home ➤ Project panel ➤ Project Manager ➤New Project
Cách 2: Tại cây thư mục Current Proect ➤ New Project
Bước 2: Trong hộp thoại Project Setup Wizard (Page 1 of 6) thiết lập các thông số và nhấn Next để tiếp tục
• Thực hiện khai báo thông tin tên dự án
• Nhập miêu tả, là nội dung diễn giải dự án của bạn
• Chọn đường dẫn đến thư mục lưu dự án, thư mục này sẽ chứa tất cả các bản vẽ và spec
• Chọn Copy Settings from Exitting Project nếu như bạn muốn tạo dự án dựa trên 1 dự án mẫu có sẵn, không chọn nếu tạo mới hoàn toàn
Bước 3: Trong hộp thoại Project Setup Wizard (Page 2 of 6)
• Thiết lập hệ đơn vị sử dụng cho dự án, thường sử dụng hệ mét cho dự án cho người Việt
Bước 4: Tại hộp thoại Project Setup Wizard (Page 3 of 6)
• Đường dẫn cho bản vẽ PID, ưu tiên đặt mặt định để dễ quản lý
Bước 5: Tại hộp thoại Project Setup Wizard (Page 4 of 6)
• Nơi lưu bản vẽ Plant 3D (Nên để mặc định trong thư mục dự án)
• Nơi lưu Spec (Nên để mặc định trong thư mục dự án)
• Nơi lưu bản vẽ mặt bằng (Nên để mặc định trong thư mục dự án)
• Nơi lưu các files hỗ trợ (Nên để mặc định trong thư mục dự án)
WWW.HUNGPHAM.NAME.VN 0909.463.050 6 Bước 6: Tại hộp thoại Project Setup Wizard (Page 5 of 6)
• Chọn Single User cho dự án 1 người thực hiện
Bước 7: Tại hộp thoại Project Setup Wizard (Page 6 of 6)
• Tích vào dòng Edit Additional project settings afetr creating project nếu muốn sửa đổi cài đặt sau khi hoàn thành bước này, việc này có thể thực hiện trong Project Setup cho nên không cần tích
Tạo bản file bản vẽ cho dự án “Hung-Project”
Khi bạn bắt đầu dự án trong ứng dụng bản vẽ, các tệp bản vẽ bạn tạo sẽ trở thành một phần của dự án đó Trong hướng dẫn này, bạn sẽ thực hành sử dụng các bản vẽ này.
Các bước tạo một bản vẽ mới
1 Trong cây thư mục Project Manager, chọn P&ID Drawing
2 Trong thanh Project bấm biểu tượng New Drawing hoặc chuột phải chọn New Drawing
3 Trong hộp thoại New DWG, điền tên bản vẽ, các đường dẫn để mặc định
4 Làm tương tự các bước từ 1 đến 3 cho bản vẽ tiếp theo, đặt tên là Drawing 02
WWW.HUNGPHAM.NAME.VN 0909.463.050 8 Bây giờ bạn đã tạo xong 02 bản vẽ cho dự án này và tiếp theo sẽ tiến hành thiết lập các đặc tính cho bản vẽ
Thiết lập các đặc tính cho bản vẽ
Phần đặc tính bản vẽ có thế thiết lập cho một dự án bao gồm Tên Bản Vẽ, Số Bản Vẽ, Người
Sỡ Hữu, Miêu Tả Ngắn Cho Bản Vẽ, và Khu Vực chứa Bản Vẽ đó
Các bước để thiết lập đặc tính bản vẽ
1 Trong cây thư mục Manager, bấm vào biểu tượng mở rộng của phần P&ID Drawing và bấm chuột phải và bản vẽ Drawing 01 -> chọn Properties
2 Trong hộp thoại Drawing Properties xuất hiện bạn điền các thông tin vào:
• Tại dòng DWG Number điền giá trị: 01
• Tại dòng Drawing Area điền giá trị: FAC01
• Tại dòng Description điền giá trị: Ban Ve Phan Xuong 01
3 Tiếp tục thực hiện cho bản vẽ Drawing 02 tương tự như bước 1 và 2
• Tại dòng DWG Number điền giá trị: 02
• Tại dòng Drawing Area điền giá trị: FAC02
• Tại dòng Description điền giá trị: Ban Ve Phan Xuong 02
Số bản vẽ là yếu tố quan trọng để bạn quản lý dữ liệu sau này Nó giúp bạn hiển thị các thiết bị, vật tư theo từng bản vẽ mình sử dụng Trong dự án có nhiều bản vẽ thì số bản vẽ này sẽ thể hiện trong Off-Page connector để xác định mối liên kết giữa các bản vẽ với nhau.
Sắp xếp các files dự án Đến bây giờ thì bạn đã tạo xong một dự án mới, thêm bản vẽ P&ID và dự án, và thêm các đặc tính bản vẽ, bạn có thể sắp xếp những bản vẽ trong các thư mục trong cây thư mục dự án
Các bước tạo thư mục trong Project Manager
1 Trong cây thư mục Project Manager, chuột phải vào P&ID Drawings Chọn New Folder
2 Xuất hiện hộp thoại Project Folder Properties, thực hiện theo các bước sau:
• Dòng Folder name điền thông tin: FAC
• Các mục khác để mặc định
3 Nhấn Shilf để bấm chuột trái chọn 2 file bản vẽ Drawing 01 và Drawing 02, giữ chuột trái và kéo vào thư mục FAC vừa tạo, khi bạn thấy cái dấu tam giác biểu thị đã chuyển đúng vào thư mục FAC thì buông chuột
If you receive the message "The file you are attempting to move is open Please close the file or try again later," it indicates that a drawing file is currently open To resolve this issue, click "OK" to close the message, shut down the open drawing, and repeat step 3 of the process.
Hiện tại bạn đã hoàn thành được việc tạo và sắp xếp 1 dự án và các bản vẽ, tiếp theo sẽ đến phần hướng dẫn cách làm việc với môi trường dự án của P&ID
Làm Việc Trong Môi Trường Dự Án
Khi làm việc trong môi trường dự án, điều quan trọng là phải đảm bảo tất cả các kỹ sư thiết kế trong nhóm đều làm việc trên cùng một tập hợp bản vẽ, ký hiệu, dữ liệu và biểu mẫu mẫu.
Lưu đồ dưới đây dùng để diễn tả quy trình thống nhất khi làm việc trong môi trường dự án
Open a Project / Mở file dự án
Khi bạn đóng dự án đang thực hiện và mở lại vào lần sau thì dự án cuối cùng sẽ hiển thị lại trong cây thư mục Project Manager, các dự án gần đây nếu có sẽ được hiển thị trong ô xổ xuống của
Trong phần này chúng ta sẽ tiến hành mở file dự án mới trong thư mục đã lưu của dự án trên: C:\Users\HungKT\Documents\Hung-Project\Project.xml
Lưu ý: File nguồn của dự án sẽ có tên Project và đuôi xml
Có 2 cách để mở file dự án:
1 Nếu như thanh Project Manager bên tay trái không hiển thị thì từ thanh Ribbon bên trên cùng, chọn Home Tab → Project Panel → Project Manager → Project Manager thì sẽ hiện ra
2 Trong Project Manager, xổ xuống trong mục Current Project List, chọn Hung-Project
1 Thực hiện như trên nếu cần
2 Trong Project Manager, xổ xuống trong mục Current Project List, chọn Open…
3 Hộp thoại yêu cầu đường dẫn sẽ xuất hiện, tìm đến vị trí lưu và chọn file project.xml
Làm mới / cập nhật lại bản vẽ
Nếu như dự án bạn vẽ với rất nhiều bản vẽ, bạn có thể dụng công cụ tìm kiếm để tìm nhanh bản vẽ
- Để làm mới bản vẽ
- Bản vẽ chưa được mở nhưng sẵn sàng để mở
- Bản vẽ bị lỗi, có thể đã bị xóa ra khỏi dự án
Bạn hoàn toàn có thể và nên thêm phần lịch sử công việc vào bản vẽ mỗi khi mở bản vẽ và thay đổi chúng Bằng cách này, bạn có thể kiểm soát được tiến trình thay đổi, giúp việc quản lý bản vẽ hiệu quả hơn, tránh nhầm lẫn và thất thoát dữ liệu do thực hiện các thay đổi không có chủ đích.
Các bước để thêm Work History
1 Trong cây thư mục Project Manager, chọn bản vẽ Drawing 01
2 Chọn ở vị trí cuối cây thư mục, chọn Work History
3 Trên cái Work History, làm theo các bước sau:
• Trong danh sách Status, chọn Revison bạn muốn, bắt đầu từ nhỏ đến lớn
• Trong hộp thoại Notes, ghi các thay đổi của bản vẽ mà bạn thực hiện ví dụ: Thay đổi khung tên
WWW.HUNGPHAM.NAME.VN 0909.463.050 15 Trên thanh công cụ trên cùng chọn vào biểu tượng để lưu bản vẽ đang mở
Hoặc bấm tổ hợp phím Ctrl + S hoặc vào Menu → Save
Thiết kế bản vẽ P&ID
Điểm lợi thế khi thiết kế P&ID trên phần mềm AutoCad Plant 3D là bạn có thể tạo được các thiết bị, chi tiết đồng bộ với nhau
Các thiết bị, cụm thiết bị trong đương ống được liên kết với Data Manager, đó là nơi lưu trữ các dữ liệu mà bạn có thể xuất ra làm các báo cáo, dữ liệu tự động, hoặc có thể nhập thêm (import) dữ liệu vào chương trình Bên cạnh đó bạn cũng có thể thực hiện xuất bản vẽ sang file AutoCad
Dưới đây là sơ đồ diễn tả quy trình thiết kế các bản vẽ P&ID sử dụng tiêu chuẩn PIP
Add components / Thêm thiết bị
Trong phần mềm bạn có thể thêm nhiều loại thiết bị nhưng sẽ cùng chung một hình dạng, đảm bảo tính đồng nhất trong toàn dự án
Trong ví dụ này sẽ minh họa cho các bạn làm sao thêm 1 cái bơm (Pump) và 1 cái bồn (vessel) vào bản vẽ Chỉ minh họa cho các bạn cái cách tiến hành, đối với các thiết bị khác thì tiến hành tương tự
Trình tự thực hiện việc thêm bơm (pump) vào bản vẽ
1 Mở file Drawing 01 trong cây thư mục Project Manager bằng cách nhấp đôi chuột trái hoặc chuột phải và bản vẽ đó và chọn Open
Add componets Add Schematic lines
View and Manipulate Drawing Data
2 Nếu bảng công cụ (tool palette) bên phải không hiện ra thì trên thanh Ribbon, chọn thẻ View → Palattes → Tool Palattes
3 Nếu bảng công cụ không hiện ra các kí hiệu của P&ID thì từ góc phải dưới cùng chọn và chọn PID PIP
4 Trong thẻ Equipment, bấm chuột trái chọn Horizontal Centrifugal Pump, thả chuột
5 Di chuyển con trỏ chuột ra vùng vẽ và bấm chuột trái chọn vị trí đặt thiết bị
6 Nếu hộp thoại Assign Tag xuất hiện, bấm Cancel để đóng lại
Ghi chú: bạn có thể đặt tên thiết bị ngay lúc này hoặc đặt tên thiết bị sau điều được
Trình tự thực hiện việc thêm bồn (Vessel) vào bản vẽ
1 Trong thẻ Equipment, bấm chuột trái chọn Dome Roof Tank, thả chuột
2 Di chuyển con trỏ chuột ra vùng vẽ và bấm chuột trái chọn vị trí đặt thiết bị
3 Chương trình sẽ hỏi bạn chọn tỉ lệ thu phóng (Scale) theo phương X Y, nhấn ENTER để giữ nguyên kích thước chuẩn
4 Nếu hộp thoại Assign Tag xuất hiện, bấm Cancel để đóng lại
Bạn có thể đặt tên thiết bị ngay lúc này hoặc đặt tên thiết bị sau điều được
Bạn có thể sử dụng lệnh Move trong Autocad để di chuyển đối tượng nếu cần
Add Schematic Lines / Thêm các đường chức năng
Trong phần trên bạn đã thêm được 1 cái Pump và 1 cái Tank Bây giờ tiến hành kết nối các thiết bị này với nhau bằng đường Lines (đường ống)
1 Trong bảng công cụ (Tool Palatte), thẻ Lines, đây là đường ống chính chọn Primary
Ghi chú: Nhấp chuột trái để chọn, không giữ chuột
2 Trên bản vẽ, chọn vào đỉnh của Nozzle của Pump để định vị điểm đầu tiên của đường line chính (Primary Line)
Bấm F9 để bật/tắt chế độ Snap để dễ truy bắt điểm hơn
Dùng lệnh OS → Enter → Select All → OK để chọn các điểm truy bắt điểm
3 Di chuyển con trỏ chuột đi lên thẳng đến khoảng giữa của Tank thì nhấp chuột trái để chọn điểm thứ 2 của đường ống
Ghi chú: để định hướng đi vuông góc ta chọn biểu tượng trên Ribbon, tab Home
4 Tiếp tục di chuyển con trỏ chuột về cạnh của Tank, sau khi truy bắt điểm vào cạnh thì nhấp chuột trái để chọn điểm thứ 3 của đường ống
5 Một nozzle sẽ tự động được tạo ra khi kết nối đường Line với Tank
Validate the Drawing / Xác thực bản vẽ
Bạn có thể kiểm tra lỗi của bản vẽ bất kỳ lúc nào để khắc phục sớm nếu có lỗi
Quá trình xác thực bản vẽ này nhằm phát hiện ra những lỗi giữa các cụm thiết bị, chi tiết hay bất kì thiết bị nào không phù hợp với tiêu chuẩn bạn đang dùng
Trong ví dụ này sẽ minh họa làm sao để cấu hình việc xác thực, xác thực bản vẽ, và sửa lỗi Để xem những thiết lập xác thực
1 Trong thanh Ribbon, chọn thẻ Home → Validate panel → Validate Config
2 Hộp thoại P&ID Validation Settings sẽ xuất hiện, làm theo các bước sau
• Mở rộng phần P&ID Objects và chắc chắn rằng tất cả các hộp thoại điều được chọn
• Mở rộng mục Base AutoCad Objects
• Xóa tất cả cả các lựa chọn
• Bấm OK để đóng hộp thoại
Các bước xác thực bản vẽ
1 Trên thanh Ribbon, chọn thẻ Home → Validate panel → Run Validation
Hộp thoại Validation Progress xuất hiện Khi tiến trình xác thực hoàn thành, hộp thoại Validation Summary hiển thị kết quả Bạn chú ý đến mục Unconnected Components, đó là mục báo lỗi
WWW.HUNGPHAM.NAME.VN 0909.463.050 21 Trong cửa sổ Validation Summary, chọn thiết bị bị báo lỗi trong mục Unconnected Components (P-?) Trong bản vẽ, bơm sẽ sáng lên bởi vì có 1 Nozzle chua được liên kết với bất kì đường nào
2 Đóng cửa sổ Validation Summary lại
Trong phần ví dụ tiếp theo, bạn sẽ thêm 1 cái tank nữa để sửa lỗi này của bơm (P-?)
Khắc phục lỗi trong quá trình xác thực
1 Trong bảng công cụ P&ID PIP tool palette, chọn thẻ Equipment, chọn Dome Roof Tank
2 Chọn vị trí đặt tại điểm bên trái của Pump
Ghi chú: Trong khi vẽ nếu muốn di chuyển khung nhìn thì giữ chuột giữa và rê chuột
3 Nhấp chuột trái để định vị vị trí đặt tank và nhấn ENTER để sử dụng tỉ lệ mặc định
4 Nếu như hộp thoại Assign Tag xuất hiện, chọn Cancel Thẻ tên sẽ được gán sau
5 Vẽ đường line kết nối bồn (tank) mới tới Nozzle bên trái của bơm (Pump) Vì chiều dòng chảy từ tank sang pump nên vẽ đường line từ Tank sang Pump
Nếu bạn phát hiện thấy chiều dòng chảy từ Pump sang Tank không chính xác, bạn có thể đảo ngược chiều dòng chảy Đối với cách thực hiện, bạn chọn đường Line, nhấp chuột phải chọn Schematic Line Edit rồi chọn Reverse Flow Hoặc chọn đường Line, chọn Edit, tại dòng nhắc lệnh chọn Reverse Flow rồi chọn Exit.
6 Chọn biểu tượng save trên thanh công cụ nhanh, hoặc bấm tổ hợp phím Ctrl + S để lưu lại
7 Thực hiện thao tác chạy quá trình xác thực, tại thẻ Home → bảng Validate → Run Validation
8 Bảng thông báo không có lỗi tức là đã hoàn thành bước sửa lỗi, chọn OK
Add Inline Components / Thêm các cụm chi tiết nằm trên đường ống
Cụm chi tiết nằm trên đường ống như là van được đặt trên đường Line chức năng
Trong bài tập trước, bạn đã thêm 1 Pump và 2 Tank vào bản vẽ, và sau đó bạn đã kết nối các cụm đó kaij với nhau bằng đường ống Bây giờ, đặt 1 cái van trên đường ống đó
1 Trong bảng công cụ P&ID PIP Tool Palette, chọn thẻ Valves, nhấp chọn Gate Valve
2 Chọn vị trí đặt tại đỉnh của đường thẳng nằm ngang, chúng ta sẽ thấy như hình minh họa bên dưới
3 Lưu lại bằng tổ hợp phím Ctrl + S
Add Instruments / Thêm thiết bị tín hiệu
Trong phần trước bạn đã thực hiện thêm 1 Pump, 2 Tank, và 2 tuyến ống Bạn đã thêm vào
1 cái van trên đường ống Bây giờ, thêm 1 cái van điều khiển (control valve) vào đường ống
1 Trong bảng công cụ P&ID PIP Tool Paletter, thẻ Instruments, nhấp chọn Control Valve
Ghi chú: Nếu như hộp thoại lựa chọn van Control Valve Brower hiện ra thì đó là do lần đầu tiên bạn sử dụng công cụ này trong dự án, sẽ thực hiện bước 2 Nếu những lần tiếp theo hộp thoại này không hiện ra thì bỏ qua bước 2 và thực hiện bước 3
2 Trong Control Valve Browser, làm theo hướng dẫn
• Tại cây thư mục Select Control Valve Body, chọn Gate Valve
• Tại cây thư mục Select Control Actuator, chọn Diaphragm Actuator
3 Chọn đường Line nằm ngang và nằm bên phải Gate Van đã đặt trước đó, chắc chắn rằng Control Valve đã bắt điểm trên đường Line, nhấp chuột trái để đặt
4 Bạn được nhắc để chọn một vị trí đặt chú thích Di chuyển con trỏ chuột đến vị trí chú thích, và nhấp chọn tại nơi mà muốn đặt nó
5 Nếu hộp thoại Assign Tag hiện ra, bấm Cancel Bạn có thể thêm thông tin của thẻ định danh sau
WWW.HUNGPHAM.NAME.VN 0909.463.050 24 Một đường dẫn được tự động tạo để kết nối từ vòng tròn chú thích đến van điều khiển Control Valve
6 Bấm Ctrl + S để lưu lại
Chỉnh sửa bản vẽ P&ID
Sau khi hoàn thiện bản vẽ và bổ sung các thành phần như thiết bị, van, thiết bị chức năng, bạn có thể chỉnh sửa bản vẽ để đảm bảo tính chính xác của nó Bằng cách này, bạn có thể xác minh xem bản vẽ có thể hiện đúng thiết kế dự kiến hay không, bao gồm cả vị trí, kích thước và số lượng chính xác của các thành phần Quá trình chỉnh sửa này rất quan trọng để đảm bảo rằng bản vẽ được sử dụng như một hướng dẫn chính xác để thực hiện dự án hoặc công trình xây dựng.
Nội dung chỉnh sửa của bài tập này bao gồm việc di chuyển thiết bị, van, đường ống, và thay thế chi tiết này thành chi tiết khác Đây chỉ là một vài công việc thay đổi mà bạn có thể thực hiện, để biết thêm thì bạn cần thực hành nâng cao hơn
Trình tự thực hiện di chuyển Tank
1 Trong bản vẽ P&ID Drawing 01 bạn đã tạo trong bài tập trước đây, nhấp chọn Tank ở vị trị bên phải của Pump
2 Tại góc dưới bên trái của Tank hiển thị ra dấu tích màu xanh, nhấp chuột vào dấu xanh đó và di chuyển Tank sang trái một đoạn gần van điều khiển, và di chuyển lên trên 1 đoạn, nhấp chuột trái để đặt Tank ở vị trí đó
Lúc này Gate Valve và Control Valve cũng sẽ di chuyển theo vì đã cố định trên đường thẳng nằm ngang
Ghi chú: Có thể dụng lệnh Move như AutoCad để di chuyển đối tượng
3 Chọn Save để lưu lại bước vừa rồi
Trình tự thực hiện di chuyển Ball Valve
1 Trong bản vẽ Drawing 01, chọn Gate Valve
2 Di chuyển Gate Valve từ đường nằm ngang, và chọn 1 điểm tại đường thẳng đứng Ghi chú: Nếu như bạn không thể bắt điểm được thì bấm ESC để thoát lệnh, bấm OS →
Enter → Select All → Ok để chọn điểm truy bắt Bấm vào biểu tượng ở góc phải dưới của màn hình để bật/tắt chế độ Snap
3 Bấm ESC để thoát lệnh
Thay thế kiểu van này bằng kiểu van khác
1 Chọn Gate valve cần thay thế
2 Nhấp chuột vào tam giác màu xanh góc dưới van
3 Trên màn hình xuất hiện bảng lựa chọn kiểu van, nhấp chọn Ball Valve
4 Bấm Ctrl + S để lưu lại
Di chuyển đường Line (ống)
1 Trong bản vẽ Drawing 01, chọn đường line nằm ngang Lúc này tất các thành phần được liên kết trên đường line cũng được chọn
2 Nhấp chuột vào biểu tượng hai tam giác ngược ở đường ngang trên cùng
Control Valve và ghi chú sẽ di chuyển theo nhưng Tank sẽ không di chuyển
3 Chọn Save để lưu lại
Thẻ tên và ghi chú của cụm chi tiết và đường ống
Thẻ tên thì định nghĩa xác định chi tiết, thiết bị hay đường Line đó là duy nhất