+ Phylit: do đá sét bị biến chất tạo thành, thành phần kv gồm mica.clorit, thạch anh cấu tạo chặt xít 4.Sử dụng đá bc làm nền ctr: Đá biến chất có cường độ đủ cao đáp ứng yc xây dựng, c
Trang 1Đề cương địa chất
công trình.
4 Đặc điểm của đá
magma Nêu 1 số đá
thuộc nhóm đá
magma?
5.Đặc điểm của đá
trầm tích Nêu 1 số
loại đá trầm tích?
6.Đặc điểm của đá
biến chất Nêu 1 số
đá biến chất thường
gặp?
7 Nguồn gốc hình
thành đất? Các đặc
điểm về thành phần,
kiến trúc và cấu tạo
của đất?
18 Trình bày các
tầng nước dưới đất
và các chỉ tiêu đánh
giá tính chất của
nước dưới đất?
20 Các dạng
chuyển động kiến
tạo? Các dạng biến
vị vủa đất ở vỏ trái
đất do chuyển động
kiến tạo?
21 Các đặc trưng
của động đất và ảnh
hưởng của lực động
đất đối với ctr xây
dựng? Biện pháp xd
trong vùng có động
đất?
22 các các phân
cấp độ mạnh của
động đất và ảnh
hưởng của lực động
đất đối với ctr xây
dựng? Biện pháp xd
trong vùng có động
đất?
23 Các kiểu phong
hóa đất, sự phân
đới của vỏ phong
hóa? Nghiên cứu và
xử lý phong hóa khi
xd công trình?
24 Hoạt động địa
chất của dòng song?
Nêu đặc điểm các
loại trầm tích song?
25.Các hình thái
Kasrt, điều kiện
phát sinh và phát
triển kasrt,biện
pháp xử lý trong
xd?
Câu 26; Đk phát
sinh cát chay, các
loại cát chảy,xử lý
cát chảy trong xây
dựng?
Phần trả lời:
Câu 4: Đặc điểm đá
Magma, phân loại?
Trl:
1 Sự hình thành:
-hình thành so sự
đông nguội dung
nham(magma).Dung
nham là dung dịch
silicat nóng chảy, các
khí khác nhau và hơi
nc có nhiệt độ
1000-1500 C, từ Manti vận
chuyển lên vỏ trái
đất
-Khi dòng dung
nham nóng chảy
đông đăc dưois sâu
tạo nên đá Mm xâm
nhập, trái lại khi
đông nguội trên mặt
đất tạo nên đá
magma phún
xuất( phun trào)
-Đá xâm nhập tạo
thành trong đk áp
suất cao, đông cứng
từ từ nên các khoáng
vật có thể kết tinh tạo
nên đã kết tinh hoàn toàn, ở dạnh khối chặt xít
- Đá phun trào đc tạo thành trong điều kiện nhiệt độ áp suất thấp nên ko thuân lợi cho viêc kết tinh của cá khoáng vật, do vậy
đã thường ở dạng vô định hình, có nhiều
lỗ rỗng
-Đá magma có tuổi trên 300 triệu năm gọi là đá magma cổ, còn ngl lại là đá trẻ
2 Đặc điểm:
a.Thành phần khoáng vật:felspat
60%, amphibol, pyroxene,olivine 17%, thạch anh 12%, mica 4% Các đá magma đều có các khoáng vật silicat khác nhau nhưng % khác nhau nên tên đá khác nhau
Dựa và hàm lượng SiO2 người ta chia 4 nhóm:
-Magma axit
SiO2>65%:Granit,Li parit
-Magma trung tính
55-65% :Điorit,syenit…
-Magma bazo:
45-55%: Gabro, bazan
-Magma siêu bazo:
<45%: đunit, peridotit…
Các khoáng vật silicat đều chứa SiO2 trong thành phần
Nếu có nhiều SiO2
độ nhớt cao khó phân tán nhanh đc , nếu đá nhiều SiO2 màu sang hơn, nhẹ hơn và có nhiệt độ nóng chảy lớn hơn Trong đã magma tỷ lệ giữa các
kv tối màu và sẫm màu quyết định màu chung của đá, chúng chính là chỉ tiêu phân loại đá Đá Mm axit thường có màu sang,
mm bazo và siêu bazo thường có màu sẫm vừa và quá sẫm
b Kiến trúc của đá magma: xác định
bằng mức độ kết tinh, kích thước và mức độ đồng đều của hạt
+ Theo mức độ kết tinh:
-Kiến trúc toàn tinh:
tinh thể lớn nhìn rõ bằng mắt thường
-Kiến trúc Porphyr:
trên nền đã gồm nhừng tinh thể mà mắt thường ko nhìn thấy đc, nổi lên trên những tinh thể lớn:
granit porphyr
-Kiến trúc ẩn tinh:
đá gồm những tinh thể rất nhỏ chỉ nhìn thấy dưới kính hiển vi: diabas, bazan
-Kiến trúc thủy tinh:
mức độ kết tinh bằng 0
+Theo kích thước hạt:
-Kiến trúc hạt lớn,
đường kinh> 5mm -Kiến trúc hạt
vừa:d= 2-5mm -Nhỏ 0.2-2mm -Mịn<0,2mm
+Theo mức độ đồng đều hạt:
-Đều: khi kích thước
các hạt đều như nhau
-Không đều: khi các
hạt có kích thước khác nhau
c Cấu tạo đá Mm:
Cấu tạo là những đặc điểm về sự sắp xếp trong không gian của các phần tạo đã và mức độ lien tục của chúng,
+Theo sự định hướng của kv:
-Ct khối: các kv
phân bố đều đặn trên toàn bộ khối đá
-Ct dải: khi kv trong
đá tập hợp thành từng dải theo phương dịch chuyển cảu dòng dung nham
-Ct cầu: kv sắp xếp
theo những lớp đồng tâm, đồng thời nhiều
kv có vị trí tỏa tia
-Ct dị li: +Theo mức
độ lien tục:
-Ct chặt xít: ko có lỗ
rỗng
-Ct lỗ rỗng; tạo
thành do thoát hơi nước và các khí khi đông đặc
-Ct hạnh nhân: khi
các lỗ rỗn đc lấp đầy bởi các kv thứ sinh
c.Khe nứt nguyên sinh và khối nứt nguyên sinh: do ảnh
hưởng của sức căng phát sinh khí mag ma đông đặc và nhiều nguyên nhân khác , trong đá vừa thành tạo đã sinh rã những khe nứt chia đã thành những khối gọi là những khối nứt nguyên ssinh, khác với khe nứt thông thường, các khe nứt nguyên sinh ko phá hoại sự lien kết giữa các khối đá mà chỉ coi như các mặt làm giảm độ bền đất đá
d.Thế nằm của đá mm: là một yếu tố
quan trọng phản ánh
dk thành tạo đá, khối
đá mm khi xuyên lên mặt đất hoặc khi nguội lạnh trong long đất tạo thành các đá
mm có hình dáng khác nhau
+Thế nằm của đá magma xâm nhập:
-Dạng nền:khối mm
rất lớn không có hình dạng nhất định và thường ko xd được đáy của nó
-Dạng Nấm: là khối
đá giống hình cái nấm, có khi có cả chân xuyên vào các lớp đá khác
- Dạng mạch,
magma xâm nhập theo các khe nứt và lấp đầy chúng
-Dạng chậu +Thế nằm của đá
mm phún xuất:
-Dạng lớp phủ:
Magma phủ lên trên các lớp trầm tích Đk hình thành: địa hình bằng phẳng, %SiO2 nhỏ, thời gian đông chậm lại
-Dạng vòm phủ:
Dung nham quá đặc đông đặc nhanh ko chảy tràn trên diện rộng đc, địa hình bằng phẳng
-Dạng dòng chảy:
dung nham chảy lấp đầy khe rãnh, thung lũng rồi đông đặc lại
3 Phân Loại:
Một số loại đá mm chính:
a.Nhóm đá mm axit:
-Granit(đá xâm nhập): cấu tạo khối, tpkv chủ yếu:
orthoclaz, plagioclaz, thạch anh.biotit…
-Porphyr thạch anh
và Liparit(phun trào)
b.Nhóm Magma trung tính:
-Xâm nhập: Đá Syenit,cấu tạo khối, kiến trúc toàn tinh,tpkv phelspat , amphibol, biotit Đá diorit: tpkv:
plazoclas, horblend, cấu tạo khối, kiến trúc toàn tinh
-Phun trào:porphyry orthoclaz và trachit cùng thành phần như Syenit, kiến trúc porphyr Còn Porphyrit và andesit
là đá phun trào tương ứng của diorite, tpkv tương ứng có kiến trúc porphyr
c.Nhóm đá MM bazo
-Gabro:đá xâm nhập
có tpkv:plazoclas bazo, olivine, pyroxen kiến trúc toàn tinh, hạt vừa đến thô, cấu tạo khối d.Nhóm siêu bazo:
-Peridoit tpkv chính:
augit, olivine và một
số quặng, kiến trúc toàn tinh -Đunit, tpkv chủ yếu
là olivine , kiến trúc hạt,cấu tạo khối
4.Sử dụng đá mm làm nền ctr hoặc vlxd:
-Các loại đá magma xâm nhập ít bị biến đổi, có độ bền lớn và khả năng chống thấm nước cao thích hợp cho việc xây dựng các hồ chức, đường hầm
-Các loại đã mm phun trào chịu lực kém hơn , dễ thấm nước hơn, nên ko thích hợp cho việc làm nền các hồ chưa hay xây dựng các đường hầm
-Trong đá mm có các khe nứt nguyên sinh, làm tăng mức độ phong hóa, giảm độ bền tăng tính biến dạng, tăng tính thấm nước, vì vậy dùng đá
mm làm nền công trình phỉa xem xét đên mức độ nứt nẻ, mức độ phong hóa của đá để tránh những sự cố có thể xảy ra
- Nói chung đá mm thường có độ bền cao, dễ khai thác , dễ
gia công nên đc sd rộng rãi làm vlxd, vl chịu lửa, chịu axit
Câu 5: Đá Trầm tích?
1.Sự hình thành đá trầm tích
- đá trầm tích chỉ chiếm 5% tổng khối lượng vỏ trái đất nhưng nó bao ohur tới 75% diện tích bề mặt hình thành do sự nén chặt và gắn kết các vl vụn( đá tt cơ học), hoặc do kết tủa
từ dung dịch hóa học(đá tt hóa học) , hoặc do xác đông thực vật( đá trt hữu cơ)
2 Đặc điểm:
a.Thành phần:đá tt
hóa học và hữu cơ có
tp đơn khoáng, đá trt
cơ học có tp phức tạp gồm:
-Cốt liệu: các mảnh
vỡ đá có hình dạng
và kích thước rất khác nhau, có thể tròn cạnh hoặc sắc cạnh, cốt liệu thô là các kv nguyên sinh như thạch anh, felspat, mica.Cốt liệu mịn là các kv thứ sinh như kv sét, calcite, thạch cao
-Chất gắn kết: Các
kv thứ sinh gắn kết các mảnh vụn rời với nhau tạo thành đá trầm tích, thành phần gắn kết có ah rất lớn tới tính chất cơ học của đá.Nguồn gốc của chất gắn kết là tự sinh, sự lắng đọng từ dung dịch thật hay do
sự ngưng keo , chất gắn kết phổ biến là silic, cacbon, sulfat, hydroxyt sắt, sét…
Tùy theo kiểu gắn kết
có thể chia :+ Gắn kết cơ sở: chất gắn
kết tràn đầy trong khối đá làm các hạt vụn không tiếp xúc với nhau và trầm tích đồng thời với hạt vụn , đá gắn kết chắc nhưng dễ bị phong
hóa.+Gắn kết tiếp xúc: Chất gắn kết chỉ
có nơi tiếp xúc giữa các hạt, đá gắn kết yếu có nhiều lỗ rỗng nên có thể chứa
nước.+Gắn kết lấp đầy: chất gắn kết lấp
đầy lỗ rỗng giữa các hạt, đá gắn kết chắc tốt hơn nếu cốt liệu sắc cạnh
b Kiến trúc của đá trầm tích:
-Đá trầm tích đc phân thành các lớp có thành phần tính chất
và màu sắc khác nhau.Ranh giới giữa các lớp gọi là mặt phân lớp, các lớp có chiều dày khác nhau, chiều dày là kc giữa mái và đáy lớp, mái
là ranh giới trên và đáy là ranh giới dưới
Độ sâu chon vùi là khoảng cách từ mặt đất đến mái của lớp
c Thế nằm của đá trầm tích:
-Đá trầm tích hóa học
và đá tt hữu cơ thường ko có thế nằm riêng, khi hình thành chúng lấp đầy các khoảng trống của vỏ TD
-Đá trt cơ học:Ban đầu lớp vỏ nằm ngang, khi vỏ TD biến dạng do các hoạt động kiến tạo đá biến đổi thế nằm lớp nghiêg ( đơn nghiêng hoặc nếp uốn)
d Hóa thạch trong lớp đá trầm tích:
-Là những di tích động thực vật đã bị hóa đá giữ đc hình dạng trong các lớp đá trầm tích khác nhau,
đá trầm tích cơ học chứa hóa thạnh trong
đk thành tạo Đây là dấu hiệu xác định tuổi của các lớp đá trầm tích chứa chúng
và để phân biệt đá trầm tích với các đá khác,
e.Cấu tạo Đá trầm
tích cơ học có cấu tạo lớn điển hình, các lớp khác nhau thì khác nhau ở tất cả các đặc điểm thạch họa, mặt phân cách giữa các lớp có lien kết yếu hoặc là mặt nứt nẻ
Đá trầm tích có độ rỗng rất lớn( đá vôi 0,6-33%, dolomit 2.5-33%), trong cùng một điều kiện độ bền của đá trầm tích giảm
đi rất nhiều so với đá magma
3 Một số loại đá trầm tích:
a Đá trầm tích cơ học:
- Cuội kết:các hạt
cuội được gắn kết, cuội là các hạt tròn cạnh kích thước lớn hơn 2mm, thành phần kv nguyên sinh như thạch anh, felspat, mica… chất gắn kết thường là carbonat, sét hay silic
-Dăm kết: các mảnh
dăm gắn kết, thường
có cốt liệu và ximang cùng thành phần khoáng vật
-Cát kết: thành tạo
do sự gắn kết các hạt cát có kích thước khác nhau bằng các chất gắn kết khác nhau Theo thành phần khoáng vật chiếm ưu thế mà ta chia: cát kết thạch anh, ck mica, ck amphibol…Theo kích thước các hạt chiếm ưu thế mà ta chia: hạt thô, hạt vừa, hạt mịn…Theo chất gắn kết chia: cát kết sét, cát kết vôi, cát kết silic
-Bột kết: thành tạo
trong các trầm tích lục địa do cát pha, set pha kết lại, là đá trung gian giữa cát kết và sét kết
-Sét kết: đất sét đc
nén chặt và hóa đá, nếu đc gắn kết bằng
silic thì độ bền khá cao, tính chất xây dựng tùy thuộc mức
độ sinh đã dễ bị hóa mềm, phong hóa
b Đá trầm tích hóa học:tạo thành do
lắng đọng các chất hóa học đã kết tủa từ các dung dịch hóa học
-Đá vôi: Thành phần
chính là CaCO3 thường gặp dưới dạng calcite, trong đá vôi còn lẫn đất sét, đolomit, oxit sylic
+Đá vôi hóa học: tạo thành
do lắng đọng các chất kết tủa cacbonat từ dung dịch
+Đá vôi hữu cơ: Thành tạo
do sự tích tụ các di tích hưũ cơ, phổ biến nhất là đá vôi vỏ sò
+đá vôi vụn:Các mảnh vụn
đá vôi với chất gắn kết là calcit
+đá vôi hôn hợp:
-Đôlomit, hình thành
từ kv dolomit và các tạp chất như thạch cao, calcit
-Thạch cao(CaSO4.2H2O) -Anhydrit: là thạch
cao ko chưa nước, nó gặp nước biến thành thạch cao
-Muối mỏ: thường
gặp ở dạng Halit(NaCl) hoặc sivil( KCl)
c Đá trầm tích hữu cơ: tích tụ các di tích
động vật thực vật
-Điatomit: thành tạo
ở biển hồ, có độ rỗng cao độ bền và trọng lượng thể tích thấp
-Trepel: thành phần
như điatomit nhưng
ko chứa di tích hữu
cơ , xốp nhẹ và gắn kết yếu
-Than đá: thành tạo
từ xác thực vật
3, Sử dụng đá trầm tích làm nền hoặc vlxd:
-Đá trt phân bố rộng nên có ý nghĩa lớn trong việc xd công trình, đá trt cơ học có khả năng chịu lực lớn, tuy nhiên nó phân lớp và bên trong thường có khe nứt sinh ra do sự vận động của Trái đất, do tác dụng của phong hóa, làm ảnh hưởng đến sức chịu tải của đá,vì vậy khi sử dụng cần phải nghiên cứu trạng thái kiến trúc
và cấu tạo của đá
-Đá trầm tích cơ học
có độ bền cơ học cao thích hợp làm nền công trình, nhưng một số đá có tính chất hòa tan nứt nẻ,hang hốc do hoạt động kasrt nên khi
xd công trình phải chú ý đến sự hình thành và ptr của kasrt trong qtr xd và khai thác ctr
-làm vật liệu xd có đá vôi, đá cát kết,bột kết, sét kết, một số đá hóa học và hữu cơ đc khai thác và sử dụng như khoáng sản: thạch cao, muối mỏ, diatomit, than đá
Câu 5: Đá Biến chất?
1.Sự hình thành:
-tạo thành do sự biến đổi sâu sắc đá magma, trầm tích dưới tác dụng của nhiệt độ cao, áp suất lớn và các chất có hoạt tính hóa học -dựa trên các nhân tố tác động chủ yếu,
người ta chia: +biến chất tiếp xúc xảy ra
ở khu vực tiếp giáp giữa khối magma nóng chảy và đá vây
quanh.+biến chất động lực xảy ra dưới
tác động của áp lực cao do trọng lượng của các lớp đất đá nằm trên và do áp lực sinh ra trong hoạt động tạo sơn của các quá trình kiến tạo kèm theo sự tăng cao nhiệt độ làm thay đổi thành phần và kiến
trúc tạo đá.+ Biến chất khu vực xảy ra
dưới sâu do tác dụng đồng thời của nhiệt
độ cao áp suất lớn
2.Đặc điểm của đá biến chất: -Thành phần khoáng vật:gần
giống thành phần đá magma gồm các kv phổ biến như: thạch anh, felspat, mica,pyxoren, và một
số kv chỉ có trong đá
bc như clorit, disthen,granat…nhìn chung ko ổn định với phong hóa
-Kiến trúc đá bc:
sau khi chịu tác dụng của biến chất, trong
đá đã có tái kết tinh
ổn định hơn nên kiến trúc của đá bc có một
số loại như sau: +Kiến trúc biến tinh:Khi nhiệt độ cao, trong đá xh các vùng nóng chảy cục bộ rồi kết tinh lại gọi là tái kết tinh.+kiến trúc milonit: do tác động của áp lực, đá bị cà nát sau đo các kv đc gắn chặt với nhau, và tạo thành kiến trúc cà nát,kiến trúc này đặc trưng cho đá biến chất động lực.+kiến trúc vảy đặc trưng cho các đá gồm các
kv dạng vảy nhử talc, clorit,mica… khi bị biến chất các vảy kv
đc định hướng theo 1 phương nào đó+ kiến trúc tàn dư kiến trúc sót là những đá còn giữ lại những dấu vết kiến trúc của đã ban đầu
-Cấu tạo đá BC: +cấu tạo khối tương
tự như cấu tạo ban
Trang 2đầu của đá magma:đá
hoa…
+cấu tạo genis(dải)
các kv đc sắp xếp
thành từng dải, các
dải có chiều dày màu
sắc và thành phần
khoáng vật khác
nhau
+Cấu tạo phiến: tạo
thành do sự định
hướng của kv dưới
sự tác động của áp
lực thủy tĩnh trong
quá trình tái kết tinh,
các kv giống hệt
nhau có thể tách ra
khỏi nhau dễ dàng
-thế nằm: đá biến
chất có thế nằm
giống hệt đá ban đầu(
dạng lớp,mạch, nấm)
3.một số đá bc
chính:
-Đá cấu tạo khối:
+quarzit: do cát kết
thạch anh bị biến
chất tạo thành, dùng
làm nền ctr tốt.+ Đá
hoa: do đá vôi có lần
dolomite tái kết tinh
tạo thành
-Đá có cấu tạo
Genis: đá genis
thành phần kv: một
dải kv sang màu gồm
thạch anh, felspat đến
một dải sẫm màu
gồm biotit, horblend
-Đá có cấu tạo
phiến:+Đá phiến kết
tinh đc gọi theo tên
kv nào chiếm ưu thế
tr đó, ví dụ: đá phiến
mica, đá phiến thạch
anh + Phylit: do đá
sét bị biến chất tạo
thành, thành phần kv
gồm mica.clorit,
thạch anh cấu tạo
chặt xít
4.Sử dụng đá bc
làm nền ctr:
Đá biến chất có
cường độ đủ cao đáp
ứng yc xây dựng, cá
đá biến chất ko phân
phiến có tính chất
tương tự đá magma
xâm nhập, các đá
phân phiến thì như đá
trầm tích cơ học Khả
năng ổn định của
khối đá biến chất phụ
thuộc vào mức độ
phong hóa và mức độ
nứt nẻ
Câu 7 Nguồn gốc
hình thành đất?
Các đặc điểm về
thành phần, kiến
trúc và cấu tạo của
đất?
Trl:
1.Nguồn gốc hình
thành đất: đất đc
hình thành do kết quả
của quá trình phong
hóa các loại đá gốc,
sau đó đc vận chuyển
và lắng đọng lại tr
quá trình trầm tích
trên bề mặt trd Các
yếu tố quan trọng t
rong quá trình hình
thành đất là khí hậu,
vật liệu gốc, địa hình,
thời gian
Theo nguồn gốc chia
ra dất do phong hóa,
đất do trầm tích( trầm
tích lục địa, trt ven
bờ, trt biển) đất do
hoạt động của con người
2.Đặc điểm cơ bản:
a.Thành phần chủ yếu: (3pha)
- Pha rắn:những
mảnh vỡ đá khác nhau về hình dạng và kích thước, thành phần l\kv của nó quyết định tính chất của đất Hạt thô là hạt nguyên sinh, hạt mịn là hạt sét Kích thước hạt quyết định
tỷ bề mặt, là tổng diện tích toàn phần của các hạt trong một đơn vị thể tích Tỷ diện tích bề mặt càng lớn thì khi gặp nước lượng nước bao quanh hạt sẽ càng lớn, sự tương tác giữa các hạt càng mạnh hơn
+Với đất do phong hóa, các kv tạo pha
rắn chủ yếu là : Fe2O3.nH2O;Al2O3
nH2O;SiO2.nH2O;N a2O.nH2O;
K2O ;Na2O…Màu
đỏ nâu
+Với đất do trầm tích: Thạch anh,
octoclaz, plazoclaz,mica trắng, cauluvit, 3-5% hữu
cơ Màu xám đen +Thành phần hạt( cơ học ) đất là 1 hệ phân tán gồm nhiều cỡ hạt
có đường kính khác nhau (d=1/100-1/1000mm) Căn cứ vào d phần đinh các hạt cốt liệu:Hạt tảng(>=200), cuội,dăm(20-200);
sỏi sạn (2-20), cát 0,05-2;bụi 0.002-0.05,sét<0.002
-Pha lỏng:nước
trong đất, tồn tại trong đất dưới nhiều dạng khác nhau.Theo lebecleep có 5 loại H2O:
+nước kết tinh trong
môi trường ít ánh sang
+nước thể rắn, đóng
băng trong các lỗ rỗng pha rắn
+nước liên kết vật
lý, liên kết với bề
mặt phân tử rắn, đk xảy ra :hệ phân tán mịn,
d<0,002mm.Chủ yếu
là Al4(Si4O10) bề mặt tĩnh điện - hút các phân tử nước +, tạo ra một lớp liên kết rất chặt khó biến đổi, một lớp thứ 2 là lớp nước màng mỏng liên kết ngoài,ko chặt nhưng ko bị phá vỡ,
nó gây biến dạng đàn hồi lớn(cao su hóa)
Lớp liên kết vật lý tăng độ dẻo của đất nhưng làm giảm tính thấm nước
+Nước ở thể hơi:hơi
nước nằm trong lỗ rỗng của các hạt, tăng độ ẩm đất, giảm cường độ liên kết,độ bền
+nước trọng lực(nc mao dẫn): di chuyển
từ dưới lên trên nhờ ống mao dẫn trọng lực, gây áp lực mao dẫn cho đáy nền ,giảm độ bền nền ctr.Ảnh hưởng rất lớn tới sự ôd của nền đất
và gây các áp lực xói mòn trong nền đất
-Pha khí:
CH4,H2S,O2
b.Kiến trúc:
*Cấu trúc
-Hạt đơn: hạt phân tán thô ko liên kết bề mặt,trọng lượng các hạt lớn hơn lực hút giữa chúng, độ bền phụ thuộc hình dang cốt liệu, mức độ đồng nhất, thành phần cấp phối
-Tổ ong: Các hạt ở trạng thái ko ổn định, tạo thành nhiều lỗ rỗng hình dạng như
tổ ong -Dạng bông, hình thành từ hạt có kich thước nhỏ, gắn với nhau tạo thành đám hạt nhỏ có độ rỗng rất lớn, đặc biệt kém bền
*Cấu tạo:
+Cấu tạo lớp: gồm các lớp có chiều dày,thành phần vật chất, màu sắc khác nhau, nằm ngang hoặc nghiêng kéo dài theo phương nào đó
+cấu tạo khối:Khi các hạt sắp xếp hỗn độn theo các phương tạo khối đẳng hướng
+cấu tạo phức tạp:
porphyry, tổ ong
*Thế nằm:tùy theo
đk thành tạo có thể nằm như các lớp phủ, các tầng lớp, thấu kính, lớp kẹp.nằm ngang, xiên, vát nhọn…
Câu 18 Trình bày các tầng nước dưới đất và các chỉ tiêu đánh giá tính chất của nước dưới đất?
Trl:
*Căn cứ vào đk phân
bố trong không gian
chia ra các tầng nước:
1.Tầng nước thượng tầng: là tầng nước
trong đới thông khí, phân bố trên thấu kính cách nước,do nước mưa, nước mặt thấm xuống hoặc nước ngầm dâng lên
bị giữ lại Trữ lượng thay đổi theo mùa, trữ lượng ít bị nhiễm bẩn nên ko có giá trị khai thác sử dụng
Trong quá trình xd, nước ở tầng này thường chảy vào ngập úng hố móng, gây ra hiện tượng xói ngầm cát chảy khi xd móng và công trình ngầm, gây khó khăn cho thi công và khảo sát địa chất thủy văn
2.Tầng nước ngầm,
là tầng nước ko áp thứ nhất tính từ mặt đất,phía trên ko có lớp cách nước, phía dưới là lớp cách nước phân bố liên tục,
ngăn nước ngầm vói tầng nước áp lực giữa tầng.Diện tích,nhiệt
độ, trữ lượng của nước ngầm phụ thuộc
đk địa lý, địa hình địa mạo khu vực Diện tích thường lớn còn chiều dày thường nhỏ
từ vài mét đến dưới
10 m, trữ lượng thay đổi theo mùa.Tầng nước ngầm gần mặt đất, chất lượng tốt(độ khoáng hóa nhỏ, ít tạp chất) nên đc khai thác sử dụng trong nông nghiệp và kĩ thuật Trong xdct, nước ngầm có thể chảy và hố móng, ctr ngầm gây cản trở thi công và quan trắc khảo sát địa chất thủy văn
3.Tầng nước giữa tầng( tầng nước có
áp) Là tầng nước nằm kẹp ở giữa 2 tầng cách nước, chảy
có áp lực Các động thái của tầng nước:
lưu lượng chiều cao
áp lực nhiệt độ và tp hóa học ít bị biến đổi
Trữ lượng lớn và chất lượng tốt nên đc
sd cung cấp cho khu
đô thị và công nghiệp Tầng nước này có khả năng chảy vào ctr ngầm hoặc gây áp lực lớn cho đáy móng công trình khi thi công nên cần đặc biệt chú ý
4.tầng nước khe nứt:Nước trong khe
nứt của đá cứng(magma, trầm tích,biến chất) Chế
độ thủy lực:ko áp
Động thái tầng nước phụ thuộc vào đc kiện khí tượng thủy văn bên ngoài Trữ lượng nhỏ ko có ý nghĩa trong dân dụng
và cn Trong xd nó
có tác hại nếu chảy vào ctr đường hầm
5 Tầng nước kasto:
Tầng nước chứa trong các hang động
do hiện tượng kasto thành tạo Đặc trưng thủy lực: chế độ chảy thủy lực vô cùng phức tạp, chảy tầng chảy rối xen kẽ
Động thái của tầng nước Q,t,h phụ thuộc điều kiện khí tượng thủy văn mặt đất
Tầng nước này có chất lượng tốt, lưu lượng lớn, có thể sd cung cấp nước cho dân dụng và cn
Trong xd tầng nước này cản trở thi công
hố móng các ctr xd
và gầy mất nước của các hồ chứa
*Các chỉ tiêu đánh giá tính chất của nước dưới đất:
-Nước sinh hoạt:Chât lượng
nước sinh hoạt đc qui định theo từng quốc gia Thường gọi là nước uống, nếu để dùng thì phải là nước nhạt Nước uống phải
trong suốt, ko màu,
ko mùi , ko vị, nếu có
vị thì phải dễ chịu
Độ khoáng<1g/l,nồng độ ion Cl-,SO4—khống chế, ko chứa các nguyên tố vi lượng độc hại như As, Pb Độ cứng<7mg/l(lượng Ca2+ và Mg2+ trên 1 lít) ko chứa các vi khuẩn gây bệnh
-Đánh giá khả năg
ăn mòn:
+Nước dưới đất có khả năng ăn mòn đất
đá và kết cấu ctr, dẫn đến gây mất ổn định
Trong đất đá có halit, thạch cao, canxit…
công trình có cốt thép, bêtoong, đều có thể bị hòa tan bởi nước dưới đất Quá trình ăn mòn xảy ra nếu có 2 đk: có sự tiếp xúc với nước, nồng độ ion của nước đạt một ngưỡng yêu cầu nào đó Nếu nước có vận động, càng làm tăn diện tích tiếp xúc và nồng
độ ion, tăng cường ăn mòn.Các loại ăn mòn: ăn mòn sulfat khi SO4 >250mg/l
ăn mòn cacbonic khi CO2>80mg/l, ăn mòn axit khi pH<5,2
Ăn mòn magie khi Mg2+> 1000mg/l
Câu 20 Các dạng chuyển động kiến tạo? Các dạng biến
vị của đất ở vỏ trái đất do chuyển động kiến tạo?
Trl:
a.Kn: Dưới tác dụng
của các yếu tố nội lực, tác dụng làm phần vỏ trd bị bị dạng lớn, tạo nên những uốn nếp, nứt gãy chia cắt các khối đất đã hoặc làm phát triển cơ bản bề mặt địa hình,tạo núi cao, vực sâu,đại dương, lục địa Gọi các hiện tượng đó là kiến tạo của trd
b.Các dạng chuyển động kiến tạo:Tùy
theo phương nội lực
td, chia ra 2 dạng:
-Chuyển động thăng trầm của vỏ trd(chuyển động
thẳng đứng), do nội lực tác dụng theo phương thẳng đứng làm cho các địa khối
đc nâng lên,hạ xuống với một vận tốc ko đều Đia khối có thể tích lớn nhô lên khỏi mặt nước tạo thành lục địa, địa khối chuyển động chậm, gần như đứng im hình thành đại dương.Đặc điểm của quá trình này là các lớp đất đá chỉ biến đổi độ cáo cong chưa biến dạng
-Chuyển động uốn nếp(cd ngang, cd tạo
sơn) là chuyển động
do cường độ nội lực lớn tác động theo
phương ngang Nếu lực tác động nhỏ và thời gian lâu dài,làm cho thế nằm ngang của đất đá ban đầu bị uốn cong nhưng ko mất tính liên tục tạo nên nếp uốn Nếu lực lớn và đột ngột, vượt quá độ bền của đất
đá, tầng đá sẽ bị nứt dịch chuyển tạo nên các khe nứt,đứt gãy
Có 2 kiểu uốn nếp:đối xứng(lực tác dụng đều) và đảo lộn( nglai)
c.Các dạng biến vị ở
vỏ trd do chuyển động kiến tạo (hiện
tượng biết dạng thế nằm ban đầu)
-Nếp uốn: làm cho
tầng đá ban đầu bị cong nghiêng đảo đi, nhưgn ko mất tính liên tục, là kết quả của cd kiến tạo theo phương ngang, áp lực nhỏ ko vượt quá độ bền của đất đá, quá trình tác động kéo dài, các dạng biến vị nếp uốn gồm:
+đơn nghiêng(đơn
tà):lực tác dụng ko đối xứng, đất đá chỉ
bị đổ về một fia, hình thành các tầng đá nằm nghiêng
+nếp uốn: do các
thành phần ứng suất kéo nén, làm cho lớp
đá bị cong Cong lên gọi là nếp lồi(bối tà) các lơp đất đá gần mặt trục bị bào mòn, cong xuống gọi là nếp lõm(hướng tà), các lớp đất đá xa mặt trục bị bào mòn Nếp uống thường có biên
độ từ vài m đến vài chuc m.Các yếu tố
của nếp uốn: *Nhân:
là phần trung
tâm*Cánh: Hai bên rìa*Vòm: phần cong
chuyển tiếp 2 cánh
*Mặt trục: mặt giả
thiết chia nếp uốn
thành 2 phần =nhau.*
trục:giao mặt trục và
mp nằm ngang
+nếp oằn: là nếp uốn chưa hoàn chỉnh
-Đứt gãy kiến tạo:
Các khe nứt dài và sâu của vỏ trd, cắt qua nhiều tầng đá và
có thể kèm theo hoạt động magma và sự dịch chuyển tươg đối giữa các phần đất đá với nhau Nguyên nhân do chuyển động kiến tạo theo phương ngang, áp lực lớn hơn
độ bền của đất đá, làm cho mất tính liên túc, gây phá hủy quy
mô nhỏ(khe nứt,phá) đến lớn (đứt gãy) Có các loại đứt gãy:
+đứt gãy thuận, mặt
đứt gãy chỉ về phía cánh hạ;hv +đứt gãy nghịch,mặt đứt gãy
chỉ về phía cánh nâng;hv+Địa hào:
hợp bởi 2 hay nhiều đứt gãy nằm cạnh nhau cùng chung 1 cánh hạ.hv +Địa lũy:hai hya nhiều đứt
gãy nằm cạnh nhau cùng chung 1 cánh nâng.hv
-Khe nứt kiến tạo:
là sản phẩm biến dạng phá hủy ko có dịch chuyển trong
các lớp đất đá:+khe nứt sinh ra kèm do uốn nếp, xuất hiện ở
đỉnh uốn nếp.hv+khe nứt xh kèm khi nứt gãy, dịch chuyển các
khối đất đá tạo ma sát lớn tại mặt đứt gãy,tạo nên ứng suất tiếp lớn gây lực cắt lớn hơn lực liên kết đất đá, phân tách các lớp ra mà ko có sự chuyển dịch, hình thành hệ thống khe nứt phân bố như hv
d Ảnh hưởng kiến tạo tới xd:
-Ảnh hưởng tới quy hoạch vị trí xd các ctr như cầu, cảng, sân bay Tuyến đường phải đặt song song với trục của các nếp uốn
-Ảnh hưởng tới sự ổn định ctr: làm đá giảm cường độ, tăng tính thấm, giảm tính đồng nhất Cụ thể:
+nếu đất đá nằm ngang, chiều dày lớn, thành phần đồng nhất thuận lợi cho xdct +nếu đất đá nằm nghiêng hoặc bị uốn nết, nền ctr đặt trên nhiều loại đá khác nhau sẽ bị lún ko đếu +khe nứt làm cho taluy đường, nền đập mất ổn định, công trình bị mất nước(hồ chứa)
+khu vực uốn nếp đá
bị nứt nẻ nhiều, thấm nước ko thuân lợi cho xd, trên đỉnh nếp lồi và đáy nếp lõm, đất đá bị nứt nẻ, thiết
kế đường hầm dễ bị lún sụt, lở, thấm nước Như vậy thiết
kế các công trình ngầm ổn định hơn,
ko phải tăng chiều dày vỏ hầm( tiết kiệm), chốg nước chảy, đặt ở 2 cánh của nếp uốn là hợp lý nhất.Cũng như vậy,khi thiết kế đập chắn nước,để nền đập
ổn định, nước thượng lưu chảy qua nền ít, đặt ở vtri cánh nếp uốn
+Khu vực có đứt gãy , ko đc đặt ctr
Câu 21 Các đặc trưng của động đất
và ảnh hưởng của lực động đất đối với ctr xây dựng? Biện pháp xd trong vùng
có động đất?
Trl:
1.Các đặc trưng của động đất:
-Động đất là một cd đặc biệt của thạch quyển đc biểu hiện bằng những dao động song đàn hồi của các chất đất đá trong vỏ trd,làm cho mặt đất biến dạng, làm cho
những công trình xd
ở sâu và trên vỏ trd cũng d động theo và sập đổ
-nguyên nhân: đất sụt, hoạt động của núi lửa, chuyển động kiến tạo, hoạt động của con ng
Đặc trưng: -Tâm động đất
:
+Nội chấn tâm(tâm
trong, chấn tiêu) là điểm nằm trong long đất nơi phát sinh ra động đất Tâm trong thường nằm ở độ sâu của manti trên, tâm trong nằm càng sâu thì phạm vị ảnh hưởng càng rộng nhưng cường độ biểu hiện trên mặt đất và mức độ phá hủy giảm Tùy độ sâu mà phân ra: động đất trên mặt đất: khi chấn tiêu cách mặt đất < 70km; động đất ở độ sâu trung bình,10-250km, động đất dưới sâu, kkhi chấn tiêu cách mặt đất
>250km
+Ngoại chấn tâm(tâm ngoài) là
điểm trên mặt đất gần tâm trong nhất, có sóng động đất đến sớm nhất, ngoại chấn tâm là hình chiếu theo phương bán kính trd của chấn tiêu tới mặt đất
-Sóng động đất( sóng địa chấn) +sóng dọc truyền từ
chấn tiêu, gây ra sự
co giãn của đất đá theo phương truyền sóng, sóng dọc có biên độ nhỏ, chu kì ngắn, vận tốc tương đối lớn tùy thuộc đặc tính đàn hồi và mật
độ của đất đá.+sóng ngang truyền từ chấn
tiêu gây ra sự trượt các chất điểm đất đá vuông góc với phương truyền sóng,
có biên độ lớn, có chu kì lớn, tốc độ châm hơn sóng dọc 2-3 lần, sóng ko truyền trong chất lỏng nên nếu đất đá
có chứa nhiều nước thì chấn động gây ra
sẽ rất phức tạp nguy hiểm cho xd công
trình.+sóng mặt:truyền từ ngoại
chấn tấm,tốc độ chậm nhất, chu kì và biên độ lớn, gây ra phá huỷ công trình trên mặt đất,
-gia tốc động đất:Sóng động đất là
các sóng dao động đàn hồi, chất điểm đất đá khi dao động
có quỹ đạo biểu diễn bằng phương trình:
T t
gia tốc động đất là đạo hàm bậc 2 của quỹ đạo chất điểm: a=
T t A T
sin2 2 2 4
Trang 3thông thường lấy
a=giá trị lớn nhất=
A
T 2
2
4
Gia tốc
càng lớn thì động đất
càng mạnh,nhưng ko
vượt quá gia tốc
trọng trươg
-Vận tốc sóng động
đất:sóng dọc:
E
d 1,2. ;
sóng ngang
E
n 0,4. Với
E là mondun đàn hồi
trung bình của đá;
trl thể tích của
đá
-Năng lượng động
đất:động đất là 1
hoạt động giải phóng
năng lượng trái đất,
năng lượng này rất
lớn
2
2
T
A
E ,E,
năng lượng động
đất(erg);v,vận tốc
truyền sóng đ
đất(cm/s);A:biên độ
sóng dọc(cm);T: chu
kì sóng dọc(s);
khôi lượng thể tích
đất đá phía trên chấn
tiêu(g/cm3)
-Cường độ đ đất, là
trị số lgE, cường độ
càng lớn thì Đ Đ
càng mạnh, nó còn là
cơ sở phân cấp theo
richter
2 Tác dụng của
động đất lên công
trình xây dựng.
a.Công trình dân
dụng: đ đ gây lực
đẩy ngang cho ctr,
nếu lực ngang lớn có
thể lật ctr.Lực đẩy
ngang
P
k
g
aP
T / s ;
P: tổng tải trọng công
trình;ks=a/g là hệ
số địa chấn;a, gia
tốc động đất lấy a
max
b.Công trình tường
chắn đất: động đất
làm tăng áp lực đất
đá lên tường chắn
+khi chưa có lực
động đất, áp lực chủ
động của đất đá:
) 2 45
(
2
2
5
,
a
E
;H, chiều cao tường
chắn thiết kế;
trọng lượng thể tích
của đất, góc ma
sát trong của đất
+khi có lực động đất:
) 2 45
(
2
2
5
,
0
tg
H
a
E
; góc địa
chấn=arctgks
c.Công trình mái
dốc:thiết kế góc dốc
tự nhiên phải
giảm để ổn định:
tg
S
k
S
k
tg
tg
1
d Công trình đập chắn nước: chịu áp
lực phụ thêm do lực động đất
3 Các biện pháp xây dựng:
a.Quy hoạch:+chọn
địa hình tương đối bằng phẳng, ít kênh rạch+tầng đất đá làm nền là tầng đá cứng,đất mềm rời thì tầng đất phải dầy+
chọn nơi mực nước ngầm sâu hơn 20m
b.Giải pháp kĩ thuật:
-Kết cấu ctr:
+chiều cao công trình
ko lớn, nhằm hạ thấp trọng tâm
+kết cấu công trình đối xứng +phân bố đều trọng lượng trên toàn bộ móng
+gia cố móng:móng nông dùng móng khối hoặc móng đơn.Móng sâu đóng cọc, ống, cọc khoan nhồi…
+vật liệu xd ctr nhẹ,
có tính đàn hồi cao
-Kiểm toán ổn định dao động ctr: ctr cần
thiết kế có chu kì dao động riêng khác với chu kì động đất để tránh cộng hưởng
T
EJg ql K ct
4
; q trọng lượng 1 đvi dài kcấu ;E môdun đàn hồi vật liệu móng ctr;J momen quán tính;g gia tốc trọng trường ;K hệ số nền móng K=0,25,đất dính;K=0,42, đất rời
K=1,12; đá bán cứng;
K=1,175; đá cứng
23 Các kiểu phong hóa đất, sự phân đới của vỏ phong hóa? Nghiên cứu và
xử lý phong hóa khi
xd công trình?
Trl:
Phong hóa là một
hiện tượng địa chất
tự nhiên làm biết đổi
về thành phần hình dáng cấu tạo sắp xếp lại vật chất của các
đá có trước, dưới tác dụng của các tác nhân như: nhiệt độ thay đổi của bề mặt trd, nước trong tự nhiên, không khí
Như vậy phong hóa
là 1 quá trình và chia làm 3 giai đoạn chủ yếu: +gd phong hóa vât lý+gd phong hóa hóa học+ gd phong hóa sinh vật
Các kiểu phong hóa đất đá:
1.Phong hóa vật lý( cơ học): đá có
các thành phần kv khác nhau dươi stacs dụng của nhiệt độ thay đổi, giãn nở ko đều, tạo lực có giãn khác nhau, khi lực này lớn hơn F liên kết các kv đc tách ra tạo thành các hệ thống khe nứt làm thay đổi cơ bản cấu tạo vỏ trd
2.Phong hóa hóa học:
a.Hòa tan:xảy ra do
nước có tính xâm thực,(nước CO2, HCO3-) hòa tan khoáng vật.pt:
CaCO3+CO2+H2O-Ca(HCO3)2
b.Oxy hóa: làm thay
đổi thành phần hh của nhiều kv thuộc lớp
silicat,sunful,oxit
c.thủy phân: các kv
silicat thường bị thủy phân, kết hợp với một số hợp chất dưới tác dụng của nước tạo ra kv mới có cường độ thấp hơn nhưng ổn định hơn với phong hóa hh
d.Thủy hóa Quá
trình tạo thành các kv ngậm nước CaSO4+
2H2O-CaSO4.2H2O(thạch cao)
*Tốc độ phong hóa
phụ thuộc thành phần
kv, nồng độ dung dịch và diện tích tiếp xúc.Phong hóa hh đc đẩy mạnh nếu có phong hóa vật lý vì khi nứt nẻ sẽ tăng diện tích tiếp xúc
Phong hóa phát triển mạnh ở vòng nóng
ẩm, chiều dày phogn hóa đạt rất lớn, sản phẩm phong hóa có
tp hạt mịn, chứa nhiều kv thứ sinh
3.Phong hóa sinh vật:
vi sinh vật, động thực vật VD: rễ cây làm nứt nẻ đá, voi, lợn rừng,,, có thể húc đổ
và làm nứt nẻ đá, ong kiến mối có thể tạo ra
1 số loại đất đặc biệt
3.Sự phân đới của
vỏ phong hóa:
Phần sp phong hóa nằm trên đá gốc tạo thành vỏ phong hóa,mức độ phong hóa giảm dần theo chiều sâu và chia làm các đới sau:
a Đới vụn bột: đất sét,đất cát, cát pha,…
it thấm nước, có tính dẻo, co ngót và trương nở, làm nền ctrinh tốt,hoặc dùng lại vật liệu đắp xd đường, đập
b Đới vỡ dăm:gồm các hạt rời rạc,đường kính đến vài chục
cm, có thành phần hạt đã bị biến đổi rất nhiều, liên kết yếu, cường độ chống cắt nhỏ,làm nền các ctr tải trọng nhỏ có thể gây sụt trượt nếu ở
bờ dốc, dùng làm móng ,nền đường
c Đới dạng khối.là vùng đá bị phân cắt bởi nhiều khe nứt, kích thước từ vài chục cm đến vài m,kv ở mặt và vách khe nứt đã bị biến đổi, đá thấm nước mạnh, cườn độ giảm 5-10 lần so với đá gốc, làm nền các công trình ở bờ dốc
có thể làm đá lăn, đá trượt
d.Đới nguyên thể
Tpkv chưa đc biến đổi, gần giống đá gốc,mới chỉ xh các khe nứt nhỏ,kín Nếu đặt móng ctr ko cần phải xử lý
Nghiên cứu và xử lý phong hóa khi xd công trình?
*Nghiên cứu:
+đặc điểm của sản phẩm phong hóa.đá phong hóa thường có cường độ chịu lực nhỏ,tính thấm nước lớn, sản phẩm phong hóa phụ thuộc vào thành phần đá gốc và tác nhân gây phong hóa
+Mức độ phong hóa:giảm theo chiều sâu, đặc trưng bằng
hệ số phong hóa
+tốc độ phong hóa, nghiên cứu ở các hố đào, đường ngầm đang thi công Căn
cứ vào bề dày, mức
độ biến đổi của tầng
đá phong hóa sau 1 thời gian từ ngày khai đào xác định
+tác nhân phong hóa:
tác nhân chủ yếu và hình thức chiếm ưu thế tr vùng
*xử lý:
+bóc bỏ lớp vỏ phong hóa, dùng khi ctr thi công nhỏ, bề dày tầng ph ko lớn +Che phủ bằng vật liệu chống ph,bảo vệ
bờ dốc, giảm tốc độ
ph, dùng vật liệu rẻ,
dễ thi công như bitum, ximag,đất sét +trung hòa các tác nhân gây phong hóa, cho thêm 1 số hợp chất hh vào nước để khống chế 1 số pu chiếm ưu thế.bp này tốn kém và có nhiều nguy cơ rủi ro ko như
dự tính lý thuyết
+cải tạo tính chất của
đá bị ph,gia cố đất đá bằng pp phụt vữa cố kết, và chống thấm, tăng cường độ Vữa
có thể là ximang, bi tum, dùng khi xử lý các tầng phong hóa ở sâu, mặt cắt phong hóa phức tạp và khi
xd công trình ngầm
Câu 24 Hoạt động địa chất của dòng song? Nêu đặc điểm các loại trầm tích song?
Trl:
1 Quá trình hoạt động địa chất của dòng sông
-hoạt động địa chất của dòng sông do động năng của nước chảy, động năng lớn hay nhỏ tùy theo lượng nước và vận tốc của dòng nước, năng lượng của nước chảy tiêu hao vào việc phá hủy liên kết của đất đá và vận chuyển sản phẩm.Nếu năng lượng tiêu hao hết thì
xảy ra hiện tượng lắng đọng trầm tích -Tác dụng phá hủy:
động năng của nước tiêu hao vào việc bứt các liên kết giữa các hạt đất đá, sản phẩm phá hủy là các mảnh vụn đá có kth khác nhau hoặc các hạt đất rời rạc,nếu vừa đc bứt ra thì các hạt sắc cạnh, nếu đc vc đi xa thì sẽ bị mài mòn trơn nhẵn
-Tác dụng vận chuyển: sp phá hủy
đc sông vc đi có thể
ở dạng hòa tan,lơ lửng hay kéo lê dưới đáy
-Tác dụng tích tụ: khi chuyển động, năgn lượng đc tiêu hao bởi
ma sát,nếu động năng dòng nước nhỏ, các vlieu sẽ trầm lắng lại.khi tốc độ dòng nước giảm đi, một
cỡ hạt nào đó bắt đầu lắng xuống,nhìn chung từ thượng lưu
về hạ lưu, vận tốc nước giảm dần, vật liệu lắng đọng ngày càng nhiều và càng mịn
*kết hợp 3 tác dụng trên làm thay đổi địa hình thung lũng sông
từ thượng lưu tới hạ lưu, bao gồm xâm thực dọc và xâm thực ngang;
-Xâm thực dọc: quá trình đào sâu long sông và phát triển mạnh khi đáy sông xuống dốc, ở thượng lưu xảy ra sự phá hủy, ở hạ lưu xảy ra tích tụ làm sông thoải dần Trong quá trình này, đá cứng đc giữ lại còn đất đá mềm bị cuốn trôi tạo ra ghềnh thác trên sông
-Xâm thực ngang: là quá trình mở rộng
bờ sông xảy ra khi độ dốc đáy sông nhỏ, xâm thực dọc đá gần kết thúc Xâm thực ngang chủ yếu xảy ra
ở hạ lưu làm cho sông uốn khúc,quanh
có bên lở bên bồi,sống đổi dòng tạo
ra các khúc sông chết Xâm thực ngang làm cho long sông mở rộng, gây sụt lở bờ sông, thay đổi luồng lạch, gây trở ngại giao thông thủy, làm hư hại công trình đưog xá ven sông
2 Các loại trầm tích sông:
-trầm tích lòng sông,
ít gặp ở thượng lưu, ở
hạ lưu khá dày
-trầm tích bãi bồi:
thường cấu tạo 2 tầng,tầng dưới hạt tương đối thô,là trầm tích long sông; Tầng trên hạt mịn hơn,đc bồi đắp do vật liệu của sông mag tới trong mùa lũ có chứa
1 lượng hữu cơ xác động thực vật
-trầm tích hồ sừng trâu: hình thành ở hồ sừng trâu-đoạn sông chết do thay đổi dòng chảy Chia thành 2 tầng rõ rệt, tầng dưới
là trầm tích hạ lưu chủ yêu là hạt mịn, tầng trên thường là bùn có chứa cát mịn hoặc bùn than, bùn hữu cơ
-Trầm tích cửa sông:
thành tạo ở cửa sông, chủ yếu là bùn cát sét, chia 3 tầng:
+tầng đáy:hạt mịn bùn sét nằm ngang;
+tầng giữa:hạt thô hơn,dạng lớp xiên,nghiêng về phía biển+ tầng trên: hạt thô nhất nằm ngang
3 Đặc điểm chung của các loại trầm tích sông:
-bão hòa nước -độ rỗng lớn -hạt mài mòn, trơn nhẵn và đc tuyển lựa khi thành tạo -phân lớp, ranh giới giữa các lớp có mối
lk hạt yếu,vì thế ko
đc chọn đặt móng -tính chất xây dựng kém.trừ một số loại như cuội sỏi và cát chặt, các loại khác đều biến dạng lớn, sức chống cắt kém,
ko làm nền trực tiếp đc
-khi mở hố móng xây dựng, bị nước chảy ngập trong hố móng kèm theo cát chảy
công trình xd bị lún nhiều thời gian lún kéo dài, có thể mất
ổn định, trượt; khi ctr
có tải trọng lớn phải
sd móng đóng cọc,khi đắp đường qua khu vực bão hòa nước phải sd các biện pháp thoát nước cho nên nhanh ổn định lún
25.Các hình thái Kasrt, điều kiện phát sinh và phát triển kasrt,biện pháp xử lý trong xd?
1 Kn Kasrt là hiện
tượng nước mặt, nước ngầm hòa tan đất đá tạo nên các khe nứt hoặc hang động Tác động đối với ctr xd: tạo danh lam thắng cảnh du lịch; gây sụt lún mặt đất,làm biến dạng ctr;
thấm mất nước từ các công trình kênh dẫn hoặc hồ chứa; gây khó khăn cho công tác khoan khảo sát, thi công;
2 Các hình thái Kasrt:
-Kast mặt: do nước mặt gây ra hoặc phân
bố trên mặt đất Hòa tan địa hình dương sinh ra đá tai mèo, rừng đá, với địa hình
âm có rãnh,hố sụt,giếng Kasrt
-Kast ngầm: do nước ngầm gây ra hoặc phân bố ngầm.hình thái kasrt ngầm gồm
hang động ngầm và sông ngầm, phân chia hang Kasrt theo kích thước:+khổng lồ dài hơn 100km+rất lớn 100-25km +lớn 2,5-1km +vừa 1-0,2,5-1km +nhỏ <0,25km
3.Điều kiện phát sinh,phát triển Kasrt:
-đá phải có các kv dễ hòa
tan[(Ca,Mg)CO3,Na Cl,CaSO4.2H2O ]
mức độ hòa tàn phụ thuộc vào thành phần
và tương quan hàm lượng kv, mức độ kết tinh và kích thước tinh thể, độ đồng nhất…
-Đá phải nứt nẻ, tăng diện tích tiếp xúc nước
-nước phải có tính xâm thực chứa axit,CO2,các ion hòa tan, các muối hòa tan khác nhau
-Nước phải vận động: tạo sự phá vỡ cân bằng phản ứng, làm pu xảy ra theo chiều thuận, nêu nước ko vận động, nồng độ ion sẽ tăng, kết tủa lấp đầy khoảng trống ko tạo kasrt
*Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển kasrt:
-Địa hình:làm cho nước vận động -Khí hậu:nhiệt độ làm nước nứt nẻ, mưa tạo ra nước -Động thực vật,làm nước mặt thấm xuống dưới nếu có thực vật phủ mặt, nếu
ko nước sẽ chảy đi hết trên bề mặt
-thủy văn:mạng lưới sông suối giúp nước vận động
-Địa chất thủy văn:
chế độ nước dưới đất quyết định sự phát triển Kasrt
-Cấu trúc địa chất khu vực:hệ thống khe nứt,các đới phá hủy kiến tạo, uốn nếp, khe nứt
-Chế độ tân kiến tạo:
sự nâng lền hạ xuống của mặt đất giúp kasrt phát triển theo nhiều tầng và đới khác nhau -Hoạt động của con người
4 Các biện pháp xử
lý Kasrt trong xd:
-chèn lấp kasrt mặt
và hang kasrt -đánh sập hang -trung hòa ảnh hưởng của nước bằng chất hóa học, khống chế quá trình phát triển của kasrt
-che phủ ngăn nước -kè chắn ngăn nước ở
bờ hồ chứa nước -phụt vữa,sét,ximang,bitum ,để lấp đầy khe nứt
và hang động
-sử dụng móng cọc thép, cọc ống bt cốt thép,xây công trình trên móng cọc
Câu 26; Đk phát sinh cát chay, các loại cát chảy,xử lý cát chảy trong xây dựng?
Trl:
-Cát chảy là hiện tượng đất cát bão hoà nuớc chảy vào các công trình đào cắt qua nó, dưới dạng dịch thể với vận tốc chậm chạp,nhanh chóng hoặc đột ngột.Cát chảy làm cản trở thi công,lấp thiết bị và con ng, làm sụt lún mặc đất, làm cho các ctr lân cận biến dạng.Như vậy khi xd công trình trên khu vực cát chảy phải xử lý -Đk phát sinh: +Đất đá:đất sét,cát,đất lẫn sạn, giữa các hạt ko có lực dính kết,hoặc rất nhỏ,chứa nước ở mức
độ nhất định +Nước: áp lực thủy động dòng nước ngầm truyền vào đất khi mở hố móng,hố đào,nước thấm phải
có năng lượng đủ lớn làm cho các hạt đất di chuyển theo.Đất chuyển sang trạng thái chảy sẽ mất liên kết,các hạt lơ lửng.Nước càng mạnh có thể đẩy nổi các hạt càng lớn +Miền thoát, là đk cần thiết xảy ra cát chảy,việc đào mở hố móng,hầm mỏ,khoan tạo lỗ cọc khoan nhồi tạo ra khoảng giảm tải làm cho nước chảy vào,mang theo đất, hoặc làm cho đất
tự chảy tạo dòng vào ctr
-Các loại cát chảy: +Cát chảy thật,xảy ra trong đất cát ko đồng nhất có 3-5% sét và hữu cơ, khi có áp lực thủy động,dòng cát
đc đẩy đi,chảy xa kể
cả khi ko có nước thấm, khi bị đào,cát
tự chảy vào ctr +Cát chảy giả là dòng nước chảy vào ctr,kéo theo đất ,đất rời,ko có dính kết,ko chứa hạt sét và hữu cơ.Đất chuyển sang tr thái chảy thì hạt đất ở trạng thái lơ lửng,ma sát giữa các hạt đất bằng 0
-Biện pháp xử lý +làm khô đất trong thời gian thi công Với cát chảy giả thì khoan giêngs xung quang và bơm hút nước để hạ mực nước,làm khô đất,giảm gradient thủy lực của dòng thấm.Với cát chảy thật,hệ số thấm của đất nhỏ,khó thoát nước,sử dụng pp điện thẩm và giếng lọc kim.Cho dòng điện cươg độ nhỏ chạy qua đất, các phân tử nước tập trung về cực âm,bơm hút nước ở
Trang 4cực âm Giếng lọc kim đóng vai trò 1 điện cực
+chặn cát chảy:tường chắn cát Dùng đất sét làm tường trong đất trường hợp xây dựng tuyến tàu điện ngầm đông lạnh đất
để chặn cát chảy.Trộn vào đất các hợp chất hút nước và dính kết để tạo vành đai ko thấm nước…
+Gia cố đất đá: dùng đệm dăm sạn từ gạch,đá vụn sau đó đặt móng ctr tải trọng nhỏ lên trên.Cách khác là sử dụng hóa chất hút nước và gắn kết các hạt đất(vôi hóa,silicat hóa,ximang hóa…) một số trh dùng pp nhiệt nung đất tại chỗ
từ lỗ khoan
