Người lái đò sông Đà

- Những dòng thác lao dòng, những thạch trận trên sông nhằm uy hiếp người lái đò..  Sông Đà như hình ảnh của thiếu nữ Tây Bắc kiều diễm và man sơ... * Tóm lại:- Bằng khả năng quan sát

1 Tùy bút “Sông Đà”

 Câu hỏi : Căn cứ vào phần tiểu dẫn, em hãy cho biết tùy bút “Sông Đà” ra đời trong hoàn cảnh nào?

a Hoàn cảnh sáng tác :

- Tùy bút “Sông Đà” được sáng tác năm 1960, gồm

15 tùy bút Đây là kết quả chuyến đi thực tế của

Nguyễn Tuân lên Tây Bắc vào năm 1958

b.Về thể loại tùy bút:

- Chủ quan, tự do, phóng túng, biến hóa linh hoạt,

giàu hình ảnh, nhạc điệu, từ ngữ phong phú, nhiều

cách so sánh liên tưởng…

- Thể loại giúp Nguyễn Tuân thăng hoa cảm xúc

và tư tưởng của mình

I.TIỂU DẪN

Bản đồ sông Đà

c Nội dung của tập tùy bút:

- Phong cảnh Tây Bắc vừa uy nghiêm hùng vĩ, vừa thơ mộng trữ tình.

- Con người Tây Bắc dũng cảm, lao động cần cù.

2 Đoạn trích: “ Người lái đò sông Đà”

- Xuất xứ: Trích từ tùy bút “Sông Đà” (1960)

HÌNH ẢNH CON SÔNG ĐÀ TRÊN BẢN ĐỒ

Toàn cảnh sông Đà

từ trên máy bay nhìn xuống

Sông Đà

hùng vĩ

- Con sông luôn hung hăng, “ưa gây sự”:

+ Nó luôn chờ đợi người lái đò nào đi qua

để giáng tai họa cho họ.

+” Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè như muốn đòi nợ xuýt một chiếc thuyền nào qua đó ”.

“ Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió,

cuồn cuộn luồng gió gùn ghè như muốn đòi

nợ xuýt một chiếc

- Những dòng thác lao dòng, những thạch trận trên sông nhằm uy hiếp người lái đò.

+ Khi thì “oán trách van xin” ,

+ Khi thì “ khiêu khích, giọng gằn và chế nhạo ”, +Khi thì “rống lên”, “reo như đun sôi”…

 Sông Đà “thành ra diện mạo và tâm địa

mạng sống con người, có tâm địa ác độc như dì ghẻ.

 Nguyễn Tuân dùng nhiều câu góc

cạnh, giàu tính tạo hình, những động từ mạnh, và lối nói ví von, ẩn dụ tượng

trưng, liên tưởng đầy bất ngờ, chính

xác, thú vị.

* Một dòng sông thơ mộng- trữ tình:

-Về hình dáng :

+ “Sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình…” +“Sông Đà như một áng tóc mun, dài ngàn ngàn vạn vạn sải”.

 Sông Đà như hình ảnh của thiếu nữ Tây Bắc

kiều diễm và man sơ.

- Màu nước của dòng sông thay đổi theo

-Hai bên bờ sông :

* Tóm lại:

- Bằng khả năng quan sát sắc sảo, trí tưởng tượng

phong phú, ngôn ngữ điêu luyện… NT đã cung cấp những kiến thức hết sức chi tiết về một dòng sông nổi tiếng ở Tây Bắc của Tổ quốc

- Sông Đà như một công trình nghệ thuật thiên tạo để nhiều dấu ấn cho những ai một lần biết đến.

Một số hình ảnh về sông Đà

Bình minh trên sông Đà Hoàng hôn trên sông Đà

của người nghệ sĩ tài hoa

 Bởi lẽ, ở đây, lái đò - chở

a Ông lái đò:

* Về lai lịch :

- Ông đò là một ông già 70

tuổi Ông sinh ra và lớn

lên ngay bên bờ sông Đà

- Phần lớn cuộc đời ông

dành cho nghề lái đò dọc

trên sông Đà – một nghề

đầy gia khổ và hiểm nguy.

“ Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông

sát tỉnh”.

“ Thời Tây , Tàu

…ông chở đò dọc tải chè mạn , chè cối từ Mường Lay cho đến hết cửa rừng hòa bình…”

*.Về hình dáng:

- Cái gian nan, khổ cực

của nghề lái đò như “

mà cả nội tâm, phong

thái của một người lao

động có tâm hồn

“ Tay ông lêu nghêu như cái sào, chân ông lúc nào cũng như kẹp lấy một cái cuống lái tưởng tượng Giọng ông ào ào như tiếng nước trước mặt gềnh… Nhỡn giới ông vòi vọi ….Cái đầu quắc

thước…đặt trên một thân hình cao to và gọn quánh như chất sừng, chất

mun.”

* Tài năng và tâm hồn:

- Trong thời gian hơn chục năm

“trên sông Đà, ông xuôi, ông

ngược hơn một trăm lần…

chính tay ông giữ lái độ sáu

chục lần”…

- Ông am hiểu tường tận về con

sông, về phương tiện đi lại, ông

dùng mắt “ mà nhớ tỉ mỉ như

đóng đanh vào lòng tất cả

những luồng nước của tất cả

những con thác hiểm trở”;

- Ông thuộc dòng sông như

thuộc “ một trường thiên anh

hùng ca…”

 Là người

từng trải, hiểu biết

và rất thành thạo

trong nghề lài đò.

- Bình tĩnh, ung dung đối đầu

với những cơn cuồng bạo

của thác gềnh ( nén đau, giữ

mái chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn

chèo lần lượt vượt qua các vòng

vây của thủy trận sông Đà).

- Xử lý các tình huống nguy

hiểm một cách tài tình, linh

hoạt “ nắm chắc binh pháp

của thần sông, thần núi…”.

- Động tác điêu luyện “ cỡi

và tài ba.

Cảnh vượt thác sông Đà

- Ông không thích lái đò trên những khúc

sông bằng phẳng Ông bảo “Chạy

thuyền trên khúc sông không có thác,

nó dễ dại tay dại chân và buồn ngủ”

- Ông thích chạy đò qua những khúc

sông có nhiều gềnh thác vì ông cảm

nhận rằng “ hết gềnh thác, hình như

sông Đà hết đậm đà với nhà đò”.

-Người lái đò coi việc chiến thắng thủy

trận sông Đà là chiến công mà chỉ là

một chuyện thường, là điều tất nhiên “

đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá,

nướng ống cơm lam và toàn bàn về cá

anh vũ đầm xanh…”

Là một

người nghệ sĩ tài hoa, yêu mến và

tự hào với công việc

Hình ảnh minh họa ông lái đò nghỉ ngơi

khi dừng chèo

*Tóm lại:

- Ông lái đò là hình ảnh tuyệt đẹp về người lao động bình thường nhưng tài ba,trí dũng Nhân vật ông lái được xây dựng trong mối tương quan với hoàn cảnh ( cuộc đối đầu dữ dội với sông Đà) để làm bật nổi

phẩm chất và tính cách.

- Nét độc đáo là NT đã sử dụng tri thức hội họa , điện ảnh, võ thuật, quân sự một cách tài hoa – uyên bác để diễn tả sinh động tài nghệ của nhân vật.

Qua đó , nhà văn đã dành cho nhân vật những tình cảm yêu mến và trân trọng, ngợi ca

b.Cô lái đò Lai Châu:

- Trên sông Đà, không chỉ có ông lái

đò, mà còn có “cô lái đò dọc đưa

gạo kháng chiến từ Quỳnh Nhai về

thác Bà Hè đổ lên kho quân lương”.

- Qua lời tâm sự của cô…nhà văn giúp

ta cảm nhận được :

+ Tình yêu nương ruộng – bản

mường, yêu bộ đội, yêu kháng chiến

của người dân lao động Tây Bắc.

+ Sự gian truân của người lao động

trên sông nước.

 Vẻ đẹp tâm hồn và tiếng lòng của

một người phụ nữ Tây Bắc dịu hiền

Ảnh minh họa cho hình

ảnh cô lái đò

+ Cách nhìn và miêu tả con người lao động của nhà văn chú trong vào vẻ đẹp trí tuệ , tài năng và tâm hồn ( tấm lòng ông lái và cô lái đò thật chân chất, đôn hậu).

- Nghệ thuật viết tùy bút của Nguyễn Tuân thật đặc sắc : + Lối ví von độc đáo, bất ngờ, chính xác.

+ Chi tiết chân thực và hóm hỉnh.

+Cách viết phóng túng, ngôn ngữ điêu luyện.

+ Sự hiểu biết khoa học cặn kẽ, sức tưởng tượng phong phú, cảm xuc1 sâu lắng Đặc biệt là lòng yêu thương

và tự hào về con người và đất nước

III.TỔNG KẾT

1.NỘI DUNG:

- Ca ngợi vẻ đẹp vừa kì vĩ, hào hùng vừa trữ tình, thơ mộng của thiên nhiên và con người lao động bình dị ở Tây Bắc.

- Qua đó, nhà văn nhiệt tình ca ngợi Tổ quốc, ca ngợi nhân dân, ca ngợi lao động vinh quang.

2.NGHỆ THUẬT:

Bút pháp tài hoa: sd ngôn từ, miêu tả TN, con người… sd ngôn từ, miêu tả TN, con người…