MỤC LỤC A. ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................................................................................................. 4 1. THẾ HỆ WEB 1.0 ........................................................................................................................ 4 2. THẾ HỆ WEB 2.0 ........................................................................................................................ 5 3. LÝ DO CẦN CÓ SEMANTIC WEB............................................................................................... 6 B. SEMANTIC WEB ............................................................................................................................. 7 1. GIỚI THIỆU................................................................................................................................ 7 2. KHÁI NIỆM SEMANTIC WEB .................................................................................................... 7 3. ƯU ĐIỂM CỦA SEMANTIC WEB ............................................................................................... 7 C. KIẾN TRÚC SEMANTIC WEB ........................................................................................................ 9 1. MÔ HÌNH KIẾN TRÚC ................................................................................................................ 9 2. CHI TIẾT CÁC LỚP ..................................................................................................................... 9 D. CÔNG NGHỆ SỬ DỤNG TRONG SEMANTIC WEB .................................................................... 18 1. RDF ........................................................................................................................................... 18 1.1. GIỚI THIỆU RDF .............................................................................................................. 18 1.2. KHÁI NIỆM RDF ............................................................................................................... 19 1.3. BẢNG TÓM TẮT CÚ PHÁP RDF ...................................................................................... 30 2. ONTOLOGY ............................................................................................................................... 32 2.1. ONTOLOGY LÀ GÌ............................................................................................................. 32 2.2. VAI TRÒ CỦA ONTOLOGY .............................................................................................. 33 2.3. CÁC THÀNH PHẦN CỦA ONTOLOGY ............................................................................. 34 2.4. OWL .................................................................................................................................. 34 E. KẾT LUẬN .................................................................................................................................... 39 F. TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................................ 40 TÌM HIỂU SEMANTIC WEB 2 DANH MỤC BẢNG HÌNH VẼ Hình 1 Tổng quan về web 1.0 Hình 2 Tổng quan về Web 2.0 Hình 3 Kiến trúc Semantic Web Hình 4 Mối quan hệ giữa các thành phần trong một bộ ba. Hình 5 Phát biểu RDF đơn giản Hình 6 Phát biểu của cùng 1 tài nguyên Hình 7 Các thông tin bổ sung cho thực thể Bảng 1 tóm tắt cú pháp RDF Bảng 2 Tóm tắt từ vựng trong RDF
Trang 1MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ 4
1 THẾ HỆ WEB 1.0 4
2 THẾ HỆ WEB 2.0 5
3 LÝ DO CẦN CÓ SEMANTIC WEB 6
B SEMANTIC WEB 7
1 GIỚI THIỆU 7
2 KHÁI NIỆM SEMANTIC WEB 7
3 ƯU ĐIỂM CỦA SEMANTIC WEB 7
C KIẾN TRÚC SEMANTIC WEB 9
1 MÔ HÌNH KIẾN TRÚC 9
2 CHI TIẾT CÁC LỚP 9
D CÔNG NGHỆ SỬ DỤNG TRONG SEMANTIC WEB 18
1 RDF 18
1.1 GIỚI THIỆU RDF 18
1.2 KHÁI NIỆM RDF 19
1.3 BẢNG TÓM TẮT CÚ PHÁP RDF 30
2 ONTOLOGY 32
2.1 ONTOLOGY LÀ GÌ 32
2.2 VAI TRÒ CỦA ONTOLOGY 33
2.3 CÁC THÀNH PHẦN CỦA ONTOLOGY 34
2.4 OWL 34
E KẾT LUẬN 39
F TÀI LIỆU THAM KHẢO 40
Trang 2DANH MỤC BẢNG HÌNH VẼ
Hình 1 Tổng quan về web 1.0
Hình 2 Tổng quan về Web 2.0
Hình 3 Kiến trúc Semantic Web
Hình 4 Mối quan hệ giữa các thành phần trong một bộ ba Hình 5 Phát biểu RDF đơn giản
Hình 6 Phát biểu của cùng 1 tài nguyên
Hình 7 Các thông tin bổ sung cho thực thể
Bảng 1 tóm tắt cú pháp RDF
Bảng 2 Tóm tắt từ vựng trong RDF
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Web 2.0 đã đạt được những thành tựu rất đáng kể trong việc nâng cao tính tương tác cũng như đẩy nhanh tốc độxử lý đáp ứng yêu cầu của người dùng Tuy nhiên trong xã hội thông tin đương đại, nhu cầu của người dùng không dừng lại ởviệc cải thiện tốc độ mà còn phải cải thiện chất lượng xửlý của trang web theo yêu cầu ngày càng nâng cao Web 3.0 (Web Semantic) ra đời nhằm đáp ứng những yêu cầu về chất lượng đó Với đặc điểm chính là nâng cao khả năng chia sẻ tài nguyên và tăng “sự hiểu biết” trong quá trình xử lý dữ liệu của máy tính Web Semantic đã đi sâu vào phân tích và định hướng dữ liệu, đồng thời hỗ trợ phát triển ứng dụng Web Semantic trên nhiều lĩnh vực khác nhau Một trong những lĩnh vực thế mạnh của Web Semantic là xử lý và tìm kiếm thông tin Việc phân tích và định hướng nội dung lưu trữ cho phép chúng ta xây dựng những cơsở dữ liệu phục vụ tìm kiếm chính xác hơn, tinh gọn hơn
Tiểu luận sẽ trình bày những đặc điểm của Semantic Web qua những vấn đề chính như sau
Chương 1: Trình bày nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của Semantic Web Chương 2: Trình bày khái niệm Semantic Web cũng như những lợi ích mà nó
mang lại
Chương 3: Trình bày kiến trúc của Semantic Web và chức năng của từng
thành phần
Chương 4 và Chương 5: Giới thiệu hai thành phần quan trọng nhất của
Semantic Web là RDF và Ontology
Trang 4A ĐẶT VẤN ĐỀ
1 THẾ HỆ WEB 1.0
Thế hệ Web 1.0 ra đời năm 1997 bởi chính cha đẻ của World Wide Web (WWW) là Tim Berners-Lee Năm 1989 Burners-Lee đưa ra ý niệm về một không gian siêu văn bản toàn cầu mà theo đó mỗi một thông tin hay nội dung, thường được gọi là trang web đều có thể tiếp cận thông qua một bộ nhận dạng chung duy nhất Trang web và công cụ tìm kiếm đầu tiên ra đời năm 1990
Berners-Lee định nghĩa Web 1.0 là cấu trúc thông tin chỉ có thể để đọc, tương
tự như một không gian để quảng bá những thông tin đến công chúng, và cả những bảng quảng cáo hàng hóa hay dịch vụ đến khách hàng Với những tính năng ban đầu hạn chế như thế nhưng Web 1.0 đã tực sự tạo nên cơn sốt hình thành các công
ty kinh doanh Internet
Trong thời kỳ Web 1.0, tất cả các sản phẩm và dịch vụ thông tin được phát triển, tổ chức theo nhu cầu của người dùng Các nhà cung cấp chủ động xử lý các nguồn thông tin mình có và cung cấp cho người dùng bằng cách đưa thông tin lên website Người dùng có thể truy cập tại bất kỳ thời điểm nào, không ngăn cản về mặt khoảng cách hay thời gian Người dùng chỉ có quyền truy cập và khai thác thông tin đã dược dựng sẵn và sử dụng những thông tin đó
Các đặc tính của Web 1.0 có thể được tổng kết như sau:
Trong Web 1.0, Webmaster là người chịu trách nhiệm quản lý nội dung và duy trì cập nhật cho người sử dụng
Web 1.0 không hỗ trợ xuất bản thông tin rộng rãi
Web 1.0 sử dụng ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản cơ bản (HTML) để xuất bản nội dung trên Internet
Web 1.0 không hỗ trợ nội dung có thể đọc bởi máy Chỉ người đọc Web có thể hiểu được nội dung
Trong Web 1.0, các trang Web được thiết kế để phản ứng theo bản năng dựa trên điều kiện được lập trình
Hình 1: Tổng quan về web 1.0
Trang 52 THẾ HỆ WEB 2.0
Web 2.0 (hay Web động) chính thức được định nghĩa bởi Dale Dougherty trong một cuộc hội thảo tổ chức năm 2004 Theo đó, 2.0 là thế hệ Web mới mà người sử dụng vừa có thể đọc các thông tin hay nội dung, vừa có thể viết hay bổ sung vào đó để tạo nên những thông tin hay nội dung mới Nói cách khác, Web 2.0
là những trang Web có khả năng tương tác với cơ sở dữ liệu Đây là thứ cấu trúc hai chiều tạo nên sự giao tiếp hay tương tác giữa người lập ra trang Web và những người sử dụng, và giữa những người sử dụng với nhau Ở đỉnh cao Web 2.0 là những trang mạng xã hội, điển hình như Facebook, My Space, Twitter hay Daily Motion… mà những người ưa thích cùng một chủ đề có thể tìm đến với nhau để trao đổi quan điểm, hình ảnh, đoạn phim hay bổ sung những ý tưởng và lời bình luận
Các đặc tính của Web 2.0 có thể tổng kết như sau:
Kiến trúc hướng dịch vụ SOA là phần cơ bản trong Web 2.0
Web 2.0 là Web xã hội Ứng dụng Web 2.0 hướng tới tương tác nhiều hơn với người sử dụng đầu cuối
Trong thuật ngữ và chiến lược Web 2.0 thì “Web là môi trường mở”
Trong Web 2.0, dữ liệu là động lực Một trong những công nghệ quan trọng
là AJAX, công nghệ này hỗ trợ sự phát triển kinh nghiệm của người sử dụng tiềm năng
Tuy nhiên Web 2.0 vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như sau:
Những thông tin trên Web chỉ có người hiểu, máy không hiểu được vì không
có ngữ nghĩa
Việc truy nhập tới hầu hết thông tin là miễn phí và phần mềm là mở, dẫn tới các dịch vụ phải đương đầu với các thách thức về lợi nhuận
Thiếu các Web server thông minh để tránh hiện tượng tắc nghẽn nút cổ chai
Các thách thức về an ninh và bảo mật do sự phơi bày thông tin cá nhân/tổ chức trên Web 2.0
Cung cấp các khả năng truy vấn chưa tốt: thiếu sự biểu diễn dữ liệu tổng quát
Quá tải thông tin: quá tải thông tin phân tán với chất lượng không đáng tin cậy được xem là vấn đề nghiêm trọng
Không có khả năng suy luận
Trang 6Hình 2: Tổng quan về Web 2.0
3 LÝ DO CẦN CÓ SEMANTIC WEB
Thông thường chúng ta sử dụng Internet với ba mục đích chính: tìm kiếm, tích hợp và khai phá dữ liệu Web Nhưng thực tế các hoạt động này sẽ cho ta thấy được những khó khăn của môi trường Internet hiện tại một cách rõ ràng nhất
Trước tiên hãy xem xét hoạt động tìm kiếm Khi thực hiện tìm kiếm chúng
ta luôn muốn có được những kết quả đúng nhất với yêu cầu mình đưa ra Tuy nhiên Internet được xây dựng hoàn toàn nhằm mục đích để đọc và được hiển thị theo định hướng Các trình duyệt Web, máy chủ Web và thậm chí cả các máy tìm kiếm cũng không thực sự phân biệt được các dự báo thời tiết từ các bài báo khoa học Khi bạn gõ từ khóa để tìm kiếm, thì kết quả trả về sẽ bao gồm tất cả các trang Web, các tài liệu có chứa từ khóa đó, mặc dù có thể nó không cùng lĩnh vực với cái mà bạn muốn tìm Nói cách khác máy tính chỉ có thể đưa ra cho người dùng thông tin,
mà không đủ hiểu được thông tin để hiển thị dữ liệu thích hợp nhất với yêu cầu của người dùng
Hoạt động thứ hai là tích hợp (integration) Khi thực hiện một chuỗi các thao tác chúng ta nhận thấy rằng cần thiết phải có sự tự động hóa nhiều hơn Ví dụ như khi chúng ta muốn đặt vé máy bay Chúng ta sẽ muốn có một agent tự động tìm các chuyến bay phù hợp, truy vấn giá và cuối cùng đặt vé Tuy nhiên để có thể tự động kết hợp và gọi các ứng dụng như vậy thì bước đầu tiên là phải khám phá chúng Nhưng mặc dù các thành phần hay các ứng dụng cần thiết để tích hợp đều tồn tại trên Internet, nhưng Internet lại không được lập trình để ghi nhớ ý nghĩa của
Trang 7những thành phần này Đối với Internet thì các thành phần này là tương đương nhau
Hoạt động cuối cùng là khai phá dữ liệu Web Vấn đề với hoạt động này là nó
có thể rất đắt vì mỗi ứng dụng khai phá dữ liệu Web đều được phát triển đặc biệt cho một bối cảnh ứng dụng cụ thể và rất khó để sử dụng lại bất cứ thứ gì Ngoài ra khi ý nghĩa của yếu tố dữ liệu thay đổi thì agent cũng phải thay đổi theo bởi vì nó không thể tự động học được ý nghĩa của những yếu tố dữ liệu
Từ những vấn đề trên và những nhược điểm của Web 1.0, Web 2.0 dẫn tới
sự cần thiết phải xây dựng một thế hệ Web mới, Web 3.0 Web 3.0 là một tập hợp các công nghệ bao gồm các trang web ngữ nghĩa, dữ liệu liên quan, xử lý ngôn ngữ
tự nhiên, trí thông minh nhân tạo, … Với thế hệ mới, web đã có thể hiểu những gì bạn đang nghĩ
B SEMANTIC WEB
1 GIỚI THIỆU
Web ngữ nghĩa là sự mở rộng của Web hiện tại mà trong đó thông tin được định nghĩa rõ ràng sao cho con người và máy tính có thể cùng làm việc với nhau một cách hiệu quả hơn Mục tiêu cả Web ngữ nghĩa là để phát triển các chuẩn chung
và công nghệ cho phép máy tính có thể hiểu được nhiều hơn thông tin trên Web, sao cho chúng có thể hỗ trợ tốt hơn việc khám phá thông tin, tích hợp dữ liệu (dữ liệu liên kết động), và tự động hóa các công việc
2 KHÁI NIỆM SEMANTIC WEB
Web ngữ nghĩa được phát triển bởi Tim-Berner Lee, cha đẻ của WWW, URIs, HTTP và HTMK Theo ông, “Web ngữ nghĩa là sự mở rộng của Web hiện tại, cho phép người dùng có thể truy tìm, phổi hợp và sử dụng lại và trích lọc thông tin một cách dễ dàng và chính xác.”
3 ƯU ĐIỂM CỦA SEMANTIC WEB
i Máy có thể hiểu được thông tin trên Web
Internet ngày nay dựa hoàn toàn vào nội dung Web hiện hành chỉ cho con người đọng chứ không dành cho máy hiểu biết Web sẽ cung cấp ý nghĩa cho máy hiểu Ví dụ như:
• The Beatles là một ban nhạc nổi tiếng của Liverpool
• John Lennon là một thành viên của The Beatles
• Bản nhạc “Hey Dude” do nhóm The Beatles trình bày
Semantic Web là tất cả những gì về cách tạo một Web mà cả người và máy
có thể hiểu Người dùng máy tính sẽ vẫn có thông tin trình bày theo cách trước đây, nhưng đối với máy tính, Semantic Web là ánh sáng soi rọi vào màn đêm của Web hiện hành
Trang 8ii Thông tin được tìm kiếm nhanh chóng, chính xác hơn
Với Semantic Web, việc tìm kiếm sẽ dễ dàng nếu mọi thứ được đặt trong ngữ cảnh Ý tưởng chính yếu là toàn bộ ngữ cảnh mà người sử dụng được biết đến Mục tiêu của Semantic Web là phát triển các tiêu chuẩn và kĩ thuật để giúp máy hiểu nhiều thông tin trên Web hơn, để chúng tìm ra các thông tin dồi dào hơn, tích hợp, duyệt dữ liệu, và tự động hóa các thao tác Với Semantic Web, chúng ta không những nhận được những thông tin chính xác hơn khi tìm kiếm thông tin từ máy tính, mà máy tính còn có thể tích hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, biết so sánh các thông tin với nhau
iii Dữ liệu liên kết động
Với Semantic Web, chúng ta có thể kết hợp các thông tin đã được mô tả và giàu ngữ nghĩa với bất kì nguồn dữ liệu nào Ví dụ, bằng cách thêm các metadata (dữ liệu về dữ liệu) cho các tài liệu khi tạo ra nó, chúng ta có thể tìm kiếm các tài liệu mà metadata cho biết tác giả là Eric Miller Cũng thế, với metadata chúng ta có thể tìm kiếm chỉ những tài liệu thuộc loại tài liệu nghiên cứu Với Semantic Web, chúng ta không chỉ cung cấp các URI cho tài liệu như đã làm trong quá khứ mà còn cho con người, các khái niệm, các mối liên hệ Như trong ví dụ trên, bằng cách cung cấp những định danh duy nhất cho mỗi con người như vai trò của ‘tác giả’ và khái niệm ‘tài liệu nghiên cứu’, chúng ta đã làm rõ người ở đây là ai và mối quan hệ tương ứng của người này với một tài liệu nào đó Ngoài ra, bằng cách làm rõ người
mà chúng ta đang đề cập chúng ta có thể phân biệt những tài liệu của Eric Miller với những tài liệu của những người khác Chúng ta cũng có thể kết hợp những thông tin đã được mô tả ở nhiều site khác nhau để biết thêm thông tin về người này ở những ngữ cảnh khác nhau ví dụ như vai trò của anh ta ra sao khi anh ta là tác giả, nhà quản lý, nhà phát triển…
iv Hỗ trợ công cụ tự động hóa
Ngoài ra, chúng còn cung cấp các loại dịch vụ tự động từ nhiều vùng khác nhau: từ gia đình và các thư viện kĩ thuật số cho đến các dịch vụ kinh doanh điện
tử và dịch vụ sức khỏe.v.v Semantic Web còn cung cấp các phương tiện để thêm các thông tin chi tiết lên Web nhằm hỗ trợ sự tự động hóa cho các dịch vụ
Trang 9C KIẾN TRÚC SEMANTIC WEB
1 MÔ HÌNH KIẾN TRÚC
Hình 3: Kiến trúc Semantic Web
• Lớp Unicode + URI : nhằm bảo đảm việc sử dụng tập kí tự chuẩn quốc tế và cung cấp phương pháp để định danh các đôi tượng sử dụng trong Web ngữ nghĩa
• Lớp XML : được dùng như là lớp cú pháp
• Lớp RDF: thể hiện lớp dữ liệu
• Lớp ontology: dựa trên một sự thoả thuận hình thức chung, xác định ý nghĩa của dữ liệu
• Lớp logic: cung cấp các quy luật cho phép suy luận thông minh
• Lớp proof : hỗ trợ sự trao đổi của các “proof” trong sự truyền thông liên agent
• Lớp trust: chữ ký điện tử và Web tin cậy
2 CHI TIẾT CÁC LỚP
2.1 URI (UNIFORM RESOURCE IDENTIFIER)
Để nhận diện các mục trên trang Web chúng ta cũng dùng các bộ nhận dạng
Vì chúng ta dùng một hệ các bộ nhận dạng như nhau và vì mỗi mục được nhận dạng được xem như một tài nguyên (resource) nên chúng ta gọi các bộ nhận diện này là các “Uniform Resource Identifiers” hay gọi tắt là URI Chúng ta có thể xem URI là bất kỳ vật gì, và vật đó có một URI có thể được diễn đạt trên Web: người, quyển sách bạn mua tuần trước, con ruồi bay vo ve quanh ta và bất kỳ thứ gì khác có thể nghĩ đến tất cả chúng đều có thể cổ một URI
Trang 10URI là nền tảng của Web Trong khi gần như mọi thành phần khác của Web
có thể được thay thế nhưng URI thì không: nó giữ các thành phần của Web lại với nhau Một dạng quen thuộc của URI: đó là URL (Uniíorm Resource Locator) Một URL là một địa chỉ cho phép ghé thăm một trang Web, ví dụ như:
http://www.w3.org/Addressing/ Nếu click vào nó, có thể thấy rằng một URL sẽ bảo cho máy tính nơi để tìm thấy một tài nguyên nào đó (trong trường hợp này là địa chỉ trang Web của W3C) Không giông như hầu hết các dạng khác của URI, một URL là cả định danh (identiíy) và định vị (locate) Tương phản với một “mid:” URI Một “mid:” URI nhận dạng một thông điệp email, nhưng nó không có khả năng định
vị một bản sao của thông điệp
Vì Web thì quá lớn đôi với các tổ chức trong việc kiểm soát nó nên các URI được phân quyền Không phải một người hay tể chức kiểm soát việc tạo ra chúng hay làm thế nào để chúng có thể được sử dụng Trong khi một vài lược đồ URI (như http:) phụ thuộc vào các hệ tập trung (như DNS) thì các lược đồ khác (như ữeenet:) hoàn toàn được phân quyền Điều này nghĩa là không cần sự cho phép của bất cứ người nào để tạo một URI Kê’ cả việc có thể tạo URIs cho những vật mà không sở hữu Trong khi khả năng linh động này làm cho các URI có “sức mạnh” nhưng nổ cũng mang lại một sô" vấn đề Bởi vì mọi người đều có thể tạo một URI, cuối cùng chắc chắn chúng ta sẽ có nhiều URT biểu diễn cùng một vật nào đó Tệ hơn là sẽ không có cách để thấy được là hai URĨ đề cập đến cùng tài nguyên Vì thế chúng ta
sẽ không bao giờ có thể nói một cách chính xác một URI đã cho có ý nghĩa gì Nhưng
có sự thoả hiệp là phải tạo ra nó nếu chúng ta tạo một thứ gì đó “to lớn” như Semantic Web
Một cách rèn luyện phổ biến để tạo URT là bắt đầu với một trang Web Trang này mô tả đôi tượng được nhận dạng và giải thích rằng URL của trang là URI cho đôi tượng đó Ví dụ muôn tạo một URT cho bản sao "Weaving the Web" của Tim Bemers-Lee Trước tiên tạo một trang Web mô tả bản sao Tiếp theo ghi nhận rằng trang mà URL cho trang đó dùng như URI cho bản sao quyển sách Làm điều này, chúng ta đã kết hợp URI ( http://logicerror.com/myWeavingTheWeb) với bản sao
"Weaving the Web" Việc tạo một URI chỉ làm đơn giản như vậy Có thể ghi nhận rằng trong thể hiện này URI ( http://logicerror.com/mvWeavingTheWeb) đang thực hiện hai nhiệm vụ: nó biểu diễn cả quyển sách vật lý cũng như trang Web mô
tả nó Đây là một lĩnh vực thảo luận, gọi là Vấn đề trong nhận diện Semantic Web
và nó là một điểm thảo luận cho người thực hiện Semantic Web
Đây là một thực tế quan trọng cần hiểu rõ Một URI không phải là một tập các hướng dẫn chỉ cho máy tính làm thế nào để đến được một file nào đó trên Web (dù nó cũng có thể làm được điều này) Nó là một tên (name) cho một tài nguyên (resource) (một vật) Tài nguyên này có thể hoặc không thể truy cập được qua Internet URI có thể hoặc không thể cung cấp cách cho máy tính lấy thêm thông tin
về tài nguyên đó Một URL là một kiểu của URI mà sẽ cung cấp cách để lấy thêm thông tin về tài nguyên, hoặc có thể là cách để tự truy lục tài nguyên và các phương pháp khác để cung cấp thông tin về các URT và những tài nguyên chúng nhận thấy
là chưa phát triển Cũng chính xác khi nói rằng các URI là một phần quan trọng của Semantic Web Nhưng không nên cho rằng một URI có thể làm bất cứ gì để cung
Trang 11cấp một bộ nhận dạng cho một tài nguyên
2.2 LỚP XML (EXTENSIBLE MARKUP LANGUAGE)
XML được thiết kế là một cách đơn giản để gởi các tài liệu qua Web Nó cho phép bất kỳ người nào thiết kế định dạng tài liệu của họ và sau đó viết một tài liệu theo định dạng đó Những định dạng tài liệu này có thể bao gồm định dạng để tăng cường ý nghĩa của nội dung tài liệu Định dạng này là định dạng “máy có thể đọc”,
đó là định dạng các chương trình cổ thể đọc và hiểu chúng Với việc đưa ý nghĩa máy có thể đọc vào trong các tài liệu của chúng ta, chúng ta làm cho chúng “mạnh mẽ” hơn nhiều
Xét một ví dụ đơn giản: nếu một tài liệu chứa các từ nào đó được đánh dấu bằng cách “làm nổi bậc, nhấn mạnh” thì cách những từ đó biểu hiện có thể được điều chỉnh theo ngữ cảnh Một trình duyệt Web có thể đơn giản hiển thị chúng bằng cách in nghiêng, trong khi một trình duyệt bằng giọng nói (đọc các trang Web lên)
có thể biểu thị nhấn mạnh bằng cách thay đổi giọng nói hoặc âm lượng trong phát
âm của nó Mỗi chương trình có thể đáp ứng với ý nghĩa đã được mã hoá trong định dạng Ngược lại nếu đơn giản đánh dấu các từ như bằng cách in nghiêng thì máy tính không có cách nào hiểu tại sao các từ đó lại in nghiêng Nó là để nhấn mạnh hay đơn giản là cho một hiệu ứng trực quan? Làm thế nào để trình duyệt giọng nói thể hiện hiệu ứng này?
Đây là một ví dụ của một tài liệu dạng văn bản đơn giản:
I just got a new pet dog
Từ lâu máy tính đã quan niệm, đây chỉ là văn bản Nó không có ý nghĩa đặc biệt nào đôi với máy tính Nhưng hiện nay việc xem xét cùng một đoạn như vậy được định dạng bằng cách dùng ngôn ngữ định dạng dựa trên XML (chúng ta sẽ định dạng cho
Vì thế nguyên tô" sentence trong tài liệu trên chứa câu: “I just got a new pet dog.” Điều này bảo với máy tính rằng “ĩ just got a new pet dog.” là một câu (sentence) nhưng điều quan trọng là nó không bảo với máy tính một câu là gì Mãi cho đến nay máy tính mới có một sô" thông tin về tài liệu và chúng ta có thể đặt những thông tin này vào để sử dụng
Tương tự ngày nay máy tính biết rằng “I” là một “person” và “dog” là “animal”
Thỉnh thoảng cung cấp thông tin về nội dung element có ích hơn là chúng ta chỉ cung cấp tên của element Ví dụ máy tính biết rằng “I” trong câu trên biểu diễn một “person” nhưng nó không biết rằng person là gì Chúng ta có thể cung cấp loại
Trang 12thông tin này bằng cách thêm thuộc tính “attribute” vào element của ta Một attribute có một tên và một giá trị Ví dụ chúng ta có thể viết lại ví dụ trên:
<sentence>
<person href="http://aaronsw.com">I</person> just got a new pet <animal type= "dog" href= " http://aaronsw.com/myDog">dog</animal >
</sentence>
Ở đây có một vấn đề, chúng ta đã dùng các từ: “sentence”, “person” và
“animal” trong ngôn ngữ định dạng Nhưng đây là các từ thông dụng Điều gì xảy ra nếu những người khác dùng cùng những từ này trong ngôn ngữ định dạng của họ? Điều gì xảy ra nếu những từ này có ý nghĩa khác trong những ngôn ngữ đó? Có thể
“sentence” trong ngôn ngữ định dạng khác nói đến sô" lần mà một tội phạm thụ án phải chịu trong một hình phạt hình sự Làm thế nào để máy tính hiểu đúng?
Để ngăn ngừa sự rốì loạn này, phải xác định duy nhất các element định dạng
Và tốt hơn là nhận diện chúng với một Uniíorm Resource Identifier? Vì vậy gán một URI cho mỗi element và attribute, thực hiện điều này bằng cách dùng cái gọi là XML Namespace Theo cách này một người có thể tạo các tag riêng và trộn chúng với những tag của người khác Một namespace chỉ là một cách nhận diện các phần của Web (space) từ đó chúng ta nhận được ý nghĩa của những tên này Tạo một namespace cho ngôn ngữ định dạng bằng cách dùng một URI cho nó (Như đã thảo luận ở trên, sẽ cổ thể tạo một trang Web để mô tả ngôn ngữ định dạng và dùng URL trang Web như URI cho namespace)
Vì các tag của mỗi người có các URI riêng nên chúng ta không lo lắng về mâu thuẫn tên tag Tất nhiên XML cho chúng ta rút gọn và đặt URI mặc định nên chúng
ta không phải gõ chúng ra mọi lần:
2.3 LỚP DỮ LIỆU RDF (RESOURCE DESCRIPTION FRAMEWORK) RDF (khung mô tả tài nguyên) là một hạ tầng kiến trúc cho phép mã hoá, trao đổi và tái sử dụng siêu dữ liệu cấu trúc Chủ yếu thông tin được lưu trữ trong hình thức của các phát biểu RDF, trình bày dữ liệu theo một cách thông nhất (chủ
Trang 13ngữ, vị từ, bổ ngữ) và làm cho máy tính dễ hiểu hơn Mô hình dữ liệu RDF trừu tượng biểu diễn một đồ thị gán trực tiếp Mô hình trừu tượng này là sự tuần tự độc lập, mặc dù sự tuần tự chuẩn sử dụng XML Tổng quát mô hình dữ liệu RDF đưa ra các mô hình nguyên thủy có thể được mở rộng tuỳ theo nhu cầu khá thuận tiện
RDF là phần cốt lõi của Semantic Web Thật tuyệt là có thể tạo các URI và bàn về chúng qua các trang Web Tuy nhiên sẽ tốt hơn nếu có thể nói về chúng theo cách mà máy tính có thể xử lý những gì mà chúng ta đang nói Ví dụ một người nói
"ĩ really like 'Weaving the Web.'" trên một diễn đàn thảo luận Web Nhưng điều này có ý nghĩa gì với một máy tính?
RDF cho một cách để tạo cách trình bày mà máy có thể xử lý được Tất nhiên hiện nay máy tính không thể thật sự hiểu những gì chúng ta nói, nhưng nó có thể giải quyết theo cách mà có vẻ như nổ hiểu Ví dụ có thể tìm kiếm trang Web phê bình tất cả các sách và tạo một điểm sô" trung bình cho mỗi quyển sách Sau đó có thể đặt lại những thông tin đó vào trang Web Website khác có thể lấy thông tin đó (danh sách điểm trung bình cho sách) và tạo một trang "Top Ten Highest Rated Books"
RDF hoàn toàn đơn giản Một khai báo RDF giông như một câu đơn giản, ngoại trừ hầu hết các từ là URI Mỗi khai báo RDF có 3 phần: subject (chủ đề), predicate (vị từ) và object (đôi tượng) Hãy xem một khai báo RDF đơn giản:
<http://aaronsw.com/> <http://love example org/terms/reallyLikes>
< http://www.w3.org/People/Bemers-Lee/Weavỉng/ >
URI thứ nhất là subject Trong thể hiện này subject là “me” URI thứ hai là predicate Nó liên kết subject và object Trong thể hiện này predicate là
“reallyLikes” URI thứ ba là object ơ đây object là “Tim Bemers-Lee's book
"Weaving the Web." ” Vì vậy khai báo RDF trên nói rằng “I really like "Weaving the Web." ”
Có thể thấy rằng các khai báo RDF thực tế có thể nói bất cứ gì và ai nói chúng không thành vấn đề Không có một Website chính thức nói về “Weaving the Web” hay về “me” Điều này dẫn chúng ta đến một nguyên tắc RDF quan trọng là
“anything can say anything about anything” Thông tin được trải rộng trên Web và hai người có thể tranh cãi - Bob có thể nói rằng Aaron thích Weaving the Web và John có thể nói rằng Aaron ghét nó Đây là khả năng tự do mà Web cung cấp
Khai báo trên được viết bằng N-Triples một ngôn ngữ cho phép ta viết các khai báo RDF đơn giản Tuy nhiên đặc tả RDF chính thức chỉ rõ một biểu diễn XML của RDF, phức tạp hơn một chút, được nói như sau:
<rdf:RDF
xmlns:rdf= " http://www w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#" xmlns:love=
" http://love.example.org/terms/ "
>
<rdf:Description rdf:about= " http://aaronsw.com/ ">
<love:reallyLikes rdf:resource= " http://www w3.org/People/Berners- Lee/Weaving/" />
Trang 14</rdf:Description>
</rdf:RDF>
Hiện nay để viết RDF như thế trên thế giới không có gì dễ hơn và nó không giông như mọi người đang nói về một ngôn ngữ mới lạ Vì thế chúng ta mong đợi tất cả thông tin RDF có từ đâu? Hầu nhưsoure là database
Trên thế giới có hàng ngàn database, phần lđn chứa thông tin quan trọng máy có thể xử lý Chính phủ lưu trữ hồ sơ bắt giữ người trong cơ sở dữ liệu; các công ty lưu trữ thông tin công việc và hàng hoá trong một cơ sở dữ liệu; phần lớn các sổ địa chỉ được máy tính hoá lưu trữ tên và sô" điện thoại - một database Khi thông tin được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu, rất dễ dàng hỏi máy tính những câu hỏi nào đó về dữ liệu: “Cho biết tất cả những người bị bắt giữ trong 6 tháng gần đây.”
“In danh sách tất cả các công việc mà chúng ta đang tiến hành chậm.” “Lấy sô" điện thoại của người có họ là Jones.”
RDF hoàn toàn thích hợp để tạo những cơ sở dữ liệu như vậy trên Web Và khi chúng ta đặt chúng vào Web, chúng ta cho mọi thứ trong cơ sở dữ liệu một URI
để người khác cũng có thể dùng chúng Hiện nay các chương trình thông minh có thể gắn dữ liệu với nhau Dùng thông tin có sẩn, máy tính có thể kết nôi với sô" điện thoại của Bob Jones trong sổ địa chỉ vđi Bob Jones là người bị bắt tuần trước và Bob Jones người vừa đặt 100000 sản phẩm Bây giờ chúng ta có thể hỏi những câu hỏi của cơ sở dữ liệu này: “Lấy sô" điện thoại của những người đặt hơn 1000 sản phẩm và bị bắt trong 6 tháng gần đây.”
2.4 LỚP RDFS (RDF SCHEMA) VÀ ONTOLOGY : XÁC ĐỊNH NGHĨA Với tất cả các công việc thực hiện trên cơ sở dữ liệu giả sử rằng dữ liệu gần như là hoàn hảo Rất ít (nếu không muôn nói là rất hiếm) các hệ cơ sở dữ liệu được sẩn sàng cho “sự hỗn độn của các trang Web” Các hệ được mã hóa cứng để hiểu các dạng hay thuật ngữ cụ thể nào đó sẽ không hiểu dạng ngày tháng, hoặc ít nhất
là giới hạn khả năng sử dụng khi các thuật ngữ mới được tạo và định nghĩa Điều gì xảy ra nếu có người đặt ra một hệ mới mà loại các quyển sách là từ 1-10 thay cho việc nói rằng người nào đó "reallyLikes" chúng Các chương trình xây dựng dựa trên các hệ cũ sẽ không thể xử lý thông tin mới
Tệ hơn nữa là không có cách cho một máy tính hay con người hiểu được một thuật ngữ nào đó có ý nghĩa gì hoặc làm thế nào sử dụng nó Việc sử dụng các URI
là vô dụng nếu chúng ta không mô tả chúng có nghĩa gì Đây là phần việc của các lược đồ (schema) và ontology Một schema và một ontology là cách mô tả ý nghĩa
và quan hệ giữa các thuật ngữ Những mô tả này (dĩ nhiên là trong RDF) giúp các
hệ thông máy tính sử dụng các dạng thuật ngữ dễ dàng hơn và quyết định làm thế nào để chuyển đổi qua lại giữa chúng
Hai hệ có quan hệ gần gũi, RDF Schemas và DARPA Agent Markup Langụạgẹ with Ontology Inference Layer (DAML+OIL) được phát triển để giải quyết vấn
đề này Ví dụ một schema có thể phát biểu như sau:
@prefỉx dc: < http://purl.org/dc/elements/1 l/ >
Trang 15@prefix rdfs: < http://www.w3.Org/2000/0I/rdf-schema# >
# A creator is a type of contributor:
dcicreator rdfs:subClassOf dc:contrỉbutor
(Ớ đây chúng ta dùng Notation3, như superset (siêu tập hợp) của N-Triples cho phép chúng ta sử dụng một cách giản lược hơn.)
Phát biểu nổi rằng “a creator” là một “kiểu” subclass của contributor Dùng để làm gì? Xem ví dụ xây dựng một chương trình để tập hợp các “creator” và “contributor”
từ các tài liệu khác nhau Chương trình dùng bảng từ vựng này (dc:creator và dcicontributor) để hiểu thông tin nó tìm kiếm Một ngày nào đó một nhóm của newbies thuộc AOL bắt đầu tạo các tài liệu RDF Không ai trong sô" họ biết về dc:creator vì thế họ tạo thuật ngữ riêng cho mình: ed:hasAuthor
# The old way:
< http://aaronsw.com/ > ỉs dcicreator of < long >
http://logicerror.com/semanticWeb-# The new waỵ:
< http://logicerror.com/semanticWeb-long > ed:hasAuthor
< http://aaronsw.com/ >
Thông thường chương trình sẽ bỏ qua những khai báo mới này vì nó không thể hiểu chúng Tuy nhiên một chương trình “có khả năng” sẽ đủ thông minh để thiết lập môi quan hệ giữa hai “thế giới này” bằng cách cung cấp thông tin làm thế nào để chuyển đổi giữa chúng
# [X dcicreator Y] is the same as [Y ed:hasAuthor X] dc:creator damldnverse ed:hasAuthor
Khai báo này bảo với chương trình của bạn rằng ed:hasAuthor là ngược lại của dc:creator Điều này nghĩa là tất cả chương trình của bạn phải thực hiện hoán đổi subject và object và đổi ed:hasAuthor thành dc:creator Vì chương trình của bạn hiểu DAML ontology nên bây giờ nó có thể nhận thông tin và dùng chúng để xử lý tất cả các khai báo hasAuthor mà nó không thể hiểu trước đó
Đây là một ví dụ: một công ty quyết định rằng nếu người nào bán hơn 100 sản phẩm thì họ là thành viên của Super Salesman Club Một chương trình thông minh hiện nay có thể hiểu luật này để tạo một diễn dịch đơn giản “John đã bán 102 sản phẩm vì thế John là thành viên của Super Salesman Club.”
Trang 162.6 LỚP PROOF
Khi chúng ta bắt đầu xây dựng các hệ hiểu logic, dẫn đến việc dùng chúng để chứng minh Mọi người trên thế giới có thể viết các khai báo logic Sau đó máy tính
có thể theo những Semantic link (liên kết ngữ nghĩa) này kiểm chứng
Ví dụ: tập hợp các record bán hàng cho thấy rằng Jane đã bán 55 widget và
66 sprocket Hệ thông kiểm kê biểu diễn rằng widget và sprocket là những sản phẩm công ty khác nhau Xây dựng luật toán học biểu diễn rằng 55 + 66 = 121 và
121 thì lớn hơn 100 và như chúng ta biết, người nào bán hơn 100 sản phẩm là thành viên của Super Salesman Club Máy tính kết hợp tất cả các luật logic lại với nhau thành một proof Jane là một Super Salesman
Trong khi rất khó tạo những proof này (nó có thể yêu cầu theo sau hàng ngàn hoặc có thể là hàng triệu link trong Semantic Web) nhưng rất dễ dàng kiểm tra chúng Theo cách này chúng ta bắt đầu xây dựng một trang Web xử lý thông tin Một vài trang trong sô" đó chỉ đơn thuần cung cấp dữ liệu cho những trang khác dùng Các trang khác thì thông minh hơn và có thể sử dụng dữ liệu này để xây dựng luật Thông minh nhất là “heuristic engine” có thể hiểu tất cả những luật và khai báo này để đưa ra kết luận và dễ dàng đặt kết quả trở lại vào Web như các proof cũng đơn giản như dữ liệu cũ
Lớp proof cũng cần thiết để cung cấp các giải thích về những trả lời được đưa ra bởi các agent tự động mà (các agent tự động này) sử dụng thông tin được cung cấp Một cách tự nhiên, chúng ta có thể muôn kiểm tra các kết quả suy luận bởi agent, điều này đòi hỏi sự dịch thuật các cơ cấu suy luận nội tại của agent thành ngôn ngữ thể hiện proof thông nhất
2.7 LỚP TRUST: DIGITAL SIGNATURES VÀ WEB OF TRUST
Bây giờ có thể nghĩ rằng toàn bộ kế hoạch này quá lớn, nhưng sẽ vô dụng nếu có người nói Ai sẽ tin tưởng vào những hệ như thế? Sao không cho biết trang Web của bạn? Và ai cũng có thể nói rằng mình là vua của thế giđi Vì theo qui tắt
“anything can say anything about anything”, ai sẽ ngăn chận điều này?
Điều này dẫn đến Digital Signature (chữ ký điện tử) xuất hiện Chữ ký điện
tử làm việc dựa trên toán học và mật mã, chữ ký điện tử cung cấp bằng chứng rằng một người nào đó viết (hoặc tán thành với) một tài liệu hoặc một tuyên bô" Khi đánh dấu tất cả các khai báo RDF bằng chữ ký điện tử, chúng ta có thể chắc chắn rằng ai đã viết chúng (hoặc ít nhất là bảo đảm tính xác thực của chúng) Bây giờ chúng ta chỉ đơn giản bảo cho chương trình những chữ ký nào đáng tin và những chữ ký nào không Mỗi chữ ký có thể được đặt các mức độ hoặc độ tin cậy (hoặc độ nghi ngờ) mà máy tính có thể quyết định đọc độ tin cậy bao nhiêu
Bây giờ không giông như việc sẽ tin tưởng vào người tạo ra cách dùng những thứ trên Web Thế là "Web of Trust." xuất hiện Ví dụ chúng ta bảo vđi máy tính rằng chúng ta tin tưởng người bạn thân, Robert Robert tình cờ trở thành người nổi tiếng trên Net và tin cậy một sô" người Và dĩ nhiên những người Robert tin tưởng sẽ tin tưởng tập những người khác Mỗi người lại tin tưởng những người
Trang 17khác và cứ thế Các môi quan hệ tin tưởng này bắt đầu, và chúng hình thành một
“Trust of Web” Và mỗi quan hệ này có một mức độ tin cậy (hoặc ngờ vực) kết hợp với nó
Lưu ý rằng độ ngờ vực cũng có tác dụng như độ tin cậy Giả sử rằng máy tính phát hiện ra một tài liệu mà không có độ tin cậy rõ ràng cũng như độ ngờ vực cũng không rõ ràng Chắc chắn máy tính sẽ tin tưởng tài liệu này hơn là nó sẽ tin tưởng vào tài liệu được gán nhãn rõ ràng là không đáng tin
Máy tính ghi nhận tất cả những nhân tô này vào bảng đánh giá khi quyết định thế nào là một mẩu tin đáng tin cậy Nó cũng có thể tiến hành xử lý này rõ ràng hoặc không rõ ràng như chúng ta đề nghị Ví dụ chúng ta có thể sẽ hài lòng với một hiển thị “thumps up/thumps down” đơn giản Người khác có thể khăng khăng với một giải thích phức tạp, gồm mô tả của một vài hoặc tất cả các nhân tô" tin cậy liên quan đến quyết định
Tim Bemers-Lee đã đề xuất một button mà khi click vào máy tính sẽ cố gắng
cung cấp những lý do để tin tưởng dữ liệu Nhưng khi chúng ta tự quyết định hoặc
bỏ qua nó trong máy tính, thông tin cần thiết để tạo một quyết định sẽ có sẵn qua Web of Trust
Trang 18D CÔNG NGHỆ SỬ DỤNG TRONG SEMANTIC WEB
1 RDF
1.1 GIỚI THIỆU RDF
Hiện tại, một trang web được tạo ra bởi một nhà lập trình viên và đi kèm với một trình duyệt web để người dùng có thể xem trang web đó Các công cụ tìm kiếm thường lùng sục qua tất cả nội dung của các trang web và tạo một cơ sở dữ liệu để giúp cho người sử dụng có thể dễ dàng tìm kiếm một số trang web mà có chứa những từ hoặc cụm từ mà họ đang cần tìm kiếm Trái lại, trong nhiều trường hợp, người sử dụng vẫn phải phân loại các kết quả tìm kiếm để lấy được những thông tin cần thiết hoặc lùng sục thật kỹ một trang web nào đó để thu được một thông tin đặc biệt nào đó mà
họ cần Các trang web hiện tại đều có thể đọc được trên máy nhưng máy lại không hiểu chúng Ông Tim Berners-Lee, nhà nghiên cứu tại phòng thí nghiệm của Viện Massachusetts về Hệ thống máy tính, đã phát minh ra web vào năm 1989 và là giám đốc của W3C Ngay từ khi bắt đầu công việc, ông đã dự kiến các siêu tệp tin sẽ được sử dụng rộng rãi, tạo khả năng tìm kiếm dễ dàng và chính xác hơn với sự trợ giúp của các tác tử tự động Trong bài báo của mình, " Con đường tiến tới Semantic web ", ông Tim Berners-Lee đã đưa ra viễn cảnh của web như sau: "web được thiết kế tương tự như một không gian thông tin, ở mức độ toàn cầu, web không chỉ hữu ích đối với sự liên lạc giữa người- người, mà ngay cả máy tính cũng có khả năng tham dự và hỗ trợ phần nào” Một trong những trở ngại chính của vấn đề này đó là hầu hết thông tin trên web được thiết kế dành cho mục đích sử dụng của con người Trái lại, cách tiếp cận Semantic web lại tạo ra ngôn ngữ phát triển web nhằm diễn tả thông tin theo một định dạng máy có thể xử lý được Phần nhiều dữ liệu đều có thể sẵn sàng sử dụng trên web, nhưng chúng được tập hợp theo nhiều phương thức do đó rất khó có thể phân loại và tìm ra được kết quả chính xác Nếu mỗi trang dữ liệu phải được tạo lại để tham dự vào Semantic web kế hoạch này sẽ không bao giờ vượt quá sự hiểu biết đơn giản Thay vào đó, W3C được sử dụng nhằm mục đích xác định và định nghĩa “siêu dữ liệu” được ứng dụng trên toàn cầu để có thể kết hợp chặt chẽ vào hệ thống các trang web đã tồn tại làm cho các trang web này thay đổi để có thể làm việc được với các tác tử “Siêu dữ liệu” là những
"dữ liệu về dữ liệu " Ví dụ, một bản liệt kê mục lục sách thư viện là “siêu dữ liệu”, miêu
tả các ấn phẩm mà chính những ấn phẩm đó vốn đã tồn tại dưới dạng một dữ liệu nào
đó Sự khác biệt giữa "dữ liệu" và "“siêu dữ liệu”" không có ý nghĩa tuyệt đối Điều này chỉ đúng với từng ứng dụng riêng biệt và đôi khi sự khác biệt này không có giới hạn, cùng một nguồn thông tin có thể được thể hiện theo cả hai cách trong cùng một lúc Để hoàn thiện ý tưởng về vấn đề trên, W3C đang tiếp tục mở rộng và chuẩn hoá ngôn ngữ RDF - là ngôn ngữ được thiết kế để hỗ trợ “siêu dữ liệu” trên web
Về cơ bản, RDF là một tập hợp các nguyên tắc dành cho ngôn ngữ đánh dấu Nó cho phép sự chia sẻ giữa các ứng dụng để trao đổi thông tin sao cho các máy có thể
Trang 19hiểu được trên web và tự động nhấn mạnh vào quá trình xử lý các nguồn thông tin RDF cung cấp một mô hình dữ liệu, và một cú pháp đơn giản sao cho các hệ thống độc lập có thể trao đổi và sử dụng nó Đồng thời, nó được thiết kế sao cho hệ thống máy tính có thể hiểu được và có thể đọc được thông tin, chứ không phải chỉ để trình bày dữ liệu cho ngừời dùng Cú pháp của RDF dựa trên mô hình dữ liệu, và mô hình này ảnh hưởng đến cách thức mà những thuộc tính được mô tả và nó cũng làm cho cấu trúc của những mô tả đó trở nên rõ ràng Điều này có nghĩa rằng RDF nó phù hợp cho việc mô
tả tài nguyên web
1.2 KHÁI NIỆM RDF
Hãy cố gắng tưởng tượng tới một phát biểu (Statement) về một người nào đó có tên là John Smith đã tạo ra một trang web xác định Và để phát biểu này trong một ngôn ngữ tiếng Anh thì phát biểu đó như sau:
http://www.example.org/index.html has a creator whose value is John Smith
Để mô tả những thuộc tính của mọi thứ, thì cần phải có cách thức để đặt tên, hay xác định một số thứ như:
Câu lệnh mô tả về cái gì (trong trường hợp này là trang web)
Thuộc tính xác định (người tạo) của phát biểu này mô tả
Giá trị của thuộc tính của một phát biểu (người tạo là ai)
Trong phát biểu ở trên, URL của trang web được sử dụng để xác định trang web
Ngoài ra, từ “creator” được dùng để xác định thuộc tính ( Property), và hai từ “John
Smith” để xác định cái gì đó (con người) đó là giá trị của thuộc tính
(Property Value)
Những thuộc tính khác của trang web này có thể được mô tả bởi những phát biểu khác ở cùng định dạng, sử dụng URL để xác định trang web và những từ (hay những diễn tả khác) để xác định thuộc tính và giá trị của chúng Ví dụ, ngày tháng năm trang web được tạo, và ngôn ngữ mà trang web được viết, có thể được mô tả sử dụng những phát biểu khác như:
http://www.example.org/index.html has a creation-date whose value is
August,16,1999
http://www.example.org/index.html has a language whose value is English
RDF dựa trên ý tưởng mà mọi cái gì đó có những thuộc tính mà thuộc tính đó có giá trị, và những tài nguyên đó có thể được mô tả bằng những phát biểu, tương tự như những phát biểu trên, để xác định những thuộc tính và những giá trị đó RDF sử dụng
Trang 20một thuật ngữ đặc biệt đó là bộ ba (tripple) để nói về những thành phần khác nhau của phát biểu Trong đó một bộ ba có:
Subject: thành phần này xác định cái gì mà phát biểu nói về (trong
ví dụ là trang web), được gọi là chủ ngữ
Predicate: thành phần này xác định thuộc tính hay những đặc trưng của chủ ngữ của phát biểu xác định (người tạo, ngày tạo, hay ngôn ngữ trong ví dụ này), được gọi là vị từ
Object: thành phần này xác định giá trị của thuộc tính, được gọi là tân ngữ
Ví dụ: lấy lại phát biểu trên
http://www.example.org/index.html has a creator whose value is John Smith
Với phát biểu này thì những thuật ngữ RDF đối với những thành phần khác nhau của phát biểu là:
Chủ ngữ là: URL http://www.example.org/index.html
Vị từ là: creator
Tân ngữ là: John Smith
Tuy nhiên, phát biểu trên được viết ở ngôn ngữ tiếng Anh, nó có lợi trong việc giao tiếp giữa những người Anh, còn RDF thì tạo ra những phát biểu để máy có thể xử
lý Để làm những phát biểu này phù hợp cho việc xử lý bởi máy móc thì hai điều sau thực sự cần thiết:
Một hệ thống với những định danh máy có khả năng xử lý để xác định chủ ngữ, vị từ và tân ngữ trong một phát biểu mà không có sự nhầm lẫn với những định danh trông có vẻ giống nhau mà được dùng bởi những người khác trên web
Một ngôn ngữ máy có thể xử lý để biểu diễn những phát biểu này
và trao đổi giữa các máy với nhau
Như đã minh họa lúc trước, web cũng cung cấp một mẫu định danh URL Một URL được sử dụng trong ví dụ ban đầu để xác định trang web mà John Smith đã tạo ra Một URL là một chuỗi những kí tự mà xác định một tài nguyên web bằng cách biểu thị
cơ chế truy cập chính của nó (thực chất là vị trí trên mạng của nó) Tuy nhiên, điều
