Kiến thức: Giúp HS: - Thấy đc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẽ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân Việ
Trang 1Tiết 13 + 14
Lão Hạc
- Nam Cao-
A Mục tiêu cần đạt : (SGV tr 35)
1 Kiến thức:
Giúp HS: - Thấy đc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật
Lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẽ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8
- Thấy đc lòng nhân đạo sâu sắc của nhân vật Nam Cao ( qua nhân vật ông Giáo )
2 Kĩ năng:
Rèn cho HS kĩ năng phân tách nhân vật
3 Thái độ:
Giáo dục HS biết yêu thương, cảm thông quý trọng con người nghèo khổ bất hạnh
có tâm hồn cao cả
B Chuẩn bị : - ảnh nhà văn Nam Cao + tuyển tập Nam Cao tập 1
- Phiếu học tập
- HS soạn bài, tóm tắt VB GV chuẩn bị bài dạy
C Các hoạt động dạy – học :
- Kiểm tra bài cũ : Phân tích tâm lý chị Dậu qua đoạn trích “ TNVB” nhận xét của em về tính cách chị Dậu?
- Vào bài : ……
Hãy giới thiệu về tác giả VB
“ Lão Hạc”? GV chốt
- Trình bày cá nhân
I Tiếp xúc văn bản:
1 Tác giả : (SGK tr 45) -Yêu cầu HS đọc phần 2 Đọc- chú thích:
Trang 2tóm tắt nội dung đầu VB
( Chữ nhỏ): tình cả m Lão
Hạc
- Tình cảm của LH với con chó
vàng
- Đọc diễn cảm, chú ý biểu hiện tâm trạng, tình cảm, thái độ qua giọng điệu từng nhân vật
- Sự túng quẫn đe dọa Lão
Hạc lúc này
- HD đọc VB và tìm hiểu
chú thích
- Đọc phần tóm tắt chuẩn bị sẵn
- Lưu ý chú thích 5, 6,9 ,10,11,15,21,24, 28, 30,31,40,43 (Dành 3 phút cho HS tự đọc chú thích)
- Tóm tắt đoạn VB tin chữ to
GV củng cố, nhận xét việc
tóm tắt của HS
1 HS tóm tắt 3 Tóm tắt VB cần phân tích
- Lão Hạc sang nhờ ông giáo:
Lão Hạc kể chuyện bán chó, ông giáo cảm thông và an ủi lão Lão Hạc nhờ cậy ông giáo 2 việc
GV dẫn : ở phần đầu
truyện, ta thấy đã nhiều lần
LH nói đi nói lại ý định bán
“ cậu Vàng’, cho thấy lão đã
suy tính đắn đo nhiều lắm,
coi đây là việc hệ trọng bởi “
cậu Vàng” là người bạn thân
thiết, là kỷ vật của anh con
trai mà lão rất thương yêu
Vậy vì sao mà cuối cùng lão
lại đành lòng bán cậu?
Thảo luận lớp - Cuộc sống của Lão Hạc sau đó,
thái độ của Binh Tư và ông giáo khi biết việc Lão Hạc xin bả chó
- Cái chết của Lão Hạc
- Bất đắc dĩ phải bán chó: quá nghèo, yếu mệt, sống bằng tiền dành dụm, nuôi thân còn chẳng nổi làm sao có thể nuôi chó Đó là cách duy nhất phải làm
- Em hãy tìm từ ngữ, hình
ảnh miêu tả thái độ, tâm
- tìm phát hiện chi tiết
- Cố làm ra vui vẻ, cười như mếu, mặt dột nhiên co rúm lại, vết nhăm
Trang 3trạng của LH khi lão kể
chuyện bán cậu Vàng với
ông giáo?
xô lại, ép nước mắt chảy, đầu ngoẹo, miệng mếu máo như con nít
lu lu khóc
- Những từ ngữ, chi tiết,
hình ảnh ấy diễn tả điều gì
trong tâm trạng Lão Hạc ?
- Suy nghĩ nêu ý kiến cá nhân
Lột tả sự day dứt, ăn năn vì “ già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó”, thể hiện một cõi lòng đau đớn, xót xa, ân hận thương tiếc đang dân trào òa vỡ khi có người hỏi đến
- Em có nhận xét gì về nghệ
thuật miêu tả của tác giả qua
đoạn văn miêu tả Lão Hạc
- Trình bày cá nhân
Tác giả đã thể hiện chân thật, cụ thể, chính xác từng diễn biến tâm trạng đau đớn cứ dâng lên, như không thể kìm nén nổi nỗi đau – phù hợp tâm lý, hình dáng và cách biểu hiện của những người già
- Xung quanh việc Lão Hạc
bán “cậu Vàng “, em nhận
thấy Lão Hạc là người như
thế nào?
( Lý do phải bán chó – thái
độ sau khi bán chó…)
-Thảo luận nhóm; Đại diện trình bày
Con người sống tình nghĩa, thủy chung rất trung thực lòng thương con sâu sắc của người cha nghèo khổ ( không dám tiêu phạm vào đồng tiền, mảnh vườn đang cố giữ trọn vẹn cho anh con trai)
- GV phân tích thêm về tâm
trạng của Lão Hạc từ khi
anh con trai phẫn chí bỏ đi
phu đồn điền vì không có
tiền lấy vợ
-Nghe
Trang 4b Cái chết của Lão Hạc
- Nguyên nhân nào đã dẫn
đến cái chết của Lão Hạc?
Suy nghĩ, trình bày cá nhân
- Nguyên nhân:
+ tình cảnh đói khổ túng quẫn ( đó cũng là số phận cơ cực đáng thương của những người dân nghèo trước CMT8)
- Tại sao lão không lấy 30
đồng để dành hay bán vườn
dần mà phải tìm đến cái
chết?
- Thảo luận lớp + Muốn bảo toàn căn nhà, mảnh
vườn cho con; không muốn gây phiền hà cho hàng xóm láng giềng
- Qua những điều Lão Hạc
thu xếp và nhờ cậy ông giáo
rồi sau đó tìm đến cái chết,
em suy nghĩ gì về tính cách
của Lão Hạc?
- Trình bày ý kiến cá nhân
Lão là người hay suy nghĩ và tỉnh táo nhận ra tình cảm của mình
là người có lòng thương con âm thầm mà lớn lao, là người có lòng tự trọng đáng kính
GV : Rõ ràng là Lão Hạc đã
âm thầm chuẩn bị chu đáo
cho cái chết của mình từ khi
bán cậu Vàng
- Em có nhận xét gì về cái
chết của Lão Hạc ? Tại sao
lão không dùng cách khác
êm dịu hơn mà lại chết đau
đớn bằng bả chó?)
- Thảo luận Lần đầu tiên trong đời Lão Hạc
phải lừa kẻ khác, đó lại là “ cậu Vàng’ người bạn chí thiết của mình, giờ đây lão cũng phải chết theo kiểu một con chó bị lừa Dường như lão có ý muốn tự trừng phạt ghê gớm thể hiện , chứng
tỏ đức tính trung thực, lòng tự trọng
Trang 5đáng quí của Lão Hạc
2 Thái độ, tình cảm của nhân vật
“tôi” đối với Lão Hạc
- Em thấy thái độ, tình cảm
của nhân vật “tôi” đến với
lão Hạc như thế nào?
- Trình bày ý kiến cá nhân
- Thông cảm, thương xót cho hoàn cảnh của Lão Hạc
- Tìm cách an ủi, giúp đỡ Lão Hạc ( Chú ý những chi tiết diễn
tả hành động, cách cư xử
của ông giáo, những ý nghĩ
về tình cảnh, về nhân vật
Lão Hạc)
- Tỏ lòng quí trọng nhân cách của Lão Hạc
GV nêu câu hỏi 4 ( SGK tr
48)
- Thảo luận lớp Chi tiết Lão hạc xin bả chó là một
chi tiết nghệ thuật quan trọng: Đánh lừa – chuyển ý nghĩ tốt đẹp của ông giáo và người đọc sang hướng trái ngược, điều đáng buồn (1) là những con người đáng kính, nhân hậu, giàu lòng tự trọng như Lão Hạc mà đến con đường cùng cũng bị tha hóa tình huống truyện lên đến đỉnh điểm Cái chết đau đớn của Lão Hạc khiến ông giáo giật mình ngẫm nghĩ : “ cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn bởi may mà ý nghĩ của mình đã không đúng bởi còn có những người cao quí như Lão Hạc, nhưng lại đáng
Trang 6buồn theo nghĩa khác: Con người có nhân cách cao đẹp như Lão Hạc mà không được sống, lại phải chết đau đớn và dữ dội như thế
- Theo em cái hay của
truyện thể hiện rõ nhất ở
điểm nào?
- Truyện kể bằng lời của nhân vật “tôi” giúp
- Truyện được kể bằng lời
của nhân vật “tôi” có tác
dụng
Trình bày + Câu chuyện gần gũi chân thực
+ Câu chuyện dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt
+ TP có nhiều giọng điệu : tự sự – trữ tình- triết lý sâu sắc kết hợp hiện thực với trữ tình
Em còn nhận xét gì về NT
của tác giả Nam Cao qua
VN này ?
- Bút pháp khắc họa nhân vật tài tình (hình ảnh Lão Hạc)
- Ngôn ngữ sinh động, ấn tượng, giàu tính tạo hình và sức gợi cảm
- Yêu cầu 1 HS đọc to ghi
nhớ
III Tổng kết – ghi nhớ
( SGK tr 48)
IV Luyện tập
Nêu câu hỏi 6 ( SGK)
Về ý nghĩa của nhân vật “tôi” : “Chao ôi!… không bao giờ ta thương”
- Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa
Trang 7- Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương tác giả cho rằng con người chỉ xứng đáng là người khi biết nhìn ra, trân trọng, nâng niu những điều đáng thương đáng quí ở con người
- Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu và cảm thông đúng
*Dặn dò : - Đọc lại VB và bài ghi Học ghi nhớ
- Làm bài tập 7
- Viết đoạn văn PBCN về nhân vật Lão Hạc
- Soạn bài tiếp theo
