Phân Tích Tác Động Của Chính Sách.docx

Trung Quốc đã đưa ra chính sách phát triển các "đặc khu kinh tế" và "công nghiệp Hương Chấn" nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển quốc gia. Các chính sách này đã có những tác động sâu sắc, không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà còn ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của xã hội và nhân dân Trung Quốc. Đặc khu kinh tế là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc. Các đặc khu này, như Shenzhen, Shanghai hay Dalian, được cấp các chính sách đặc thù nhằm thu hút đầu tư nước ngoài, thông qua việc tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi và giảm bớt những rào cản pháp lý. Thành công của đặc khu kinh tế đã mở ra cánh cửa cho sự phát triển của Trung Quốc, thu hút một lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài vào nước này, mở rộng công nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Bên cạnh đó, công nghiệp Hương Chấn cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Trung Quốc. Hương Chấn đã trở thành một trung tâm công nghiệp lớn, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và chế tạo hàng hóa. Qua đó, nước này đã trở thành một nhà xuất khẩu hàng hóa hàng đầu trên thế giới, góp phần tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Công nghiệp Hương Chấn cũng đã tạo cơ hội việc làm cho hàng triệu người dân Trung Quốc, giúp cải thiện đời sống và nâng cao mức sống của họ.

Đề bài : Phân tích tác động của chính sách phát triển các " đặc khu kinh tế "

và " công nghiệp Hương Chấn " của TQ từ năm 1978 đến nay Bài học kinh nghiệm có thể rút ra cho VN

MỞ ĐẦU

Trung Quốc đã đưa ra chính sách phát triển các "đặc khu kinh tế" và "công nghiệp Hương Chấn" nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển quốc gia Các chính sách này đã có những tác động sâu sắc, không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà còn ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của xã hội và nhân dân Trung Quốc

Đặc khu kinh tế là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc Các đặc khu này, như Shenzhen, Shanghai hay Dalian, được cấp các chính sách đặc thù nhằm thu hút đầu tư nước ngoài, thông qua việc tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi và giảm bớt những rào cản pháp lý Thành công của đặc khu kinh tế đã mở ra cánh cửa cho sự phát triển của Trung Quốc, thu hút một lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài vào nước này, mở rộng công nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân

Bên cạnh đó, công nghiệp Hương Chấn cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Trung Quốc Hương Chấn đã trở thành một trung tâm công nghiệp lớn, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và chế tạo hàng hóa Qua đó, nước này đã trở thành một nhà xuất khẩu hàng hóa hàng đầu trên thế giới, góp phần tăng trưởng kinh tế toàn cầu Công nghiệp Hương Chấn cũng đã tạo cơ hội việc làm cho hàng triệu người dân Trung Quốc, giúp cải thiện đời sống và nâng cao mức sống của họ

NỘI DUNG

I PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN

CÁC " ĐẶC KHU KINH TẾ " VÀ " CÔNG NGHIỆP HƯƠNG CHẤN " CỦA TQ TỪ NĂM 1978 ĐẾN NAY.

I.1 Tác động của chính sách phát triển "đặc khu kinh tế"

1.1.1 Tác động tích cực

Ngay sau khi thực hiện chính sách mở cửa năm 1978, bốn đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc đã được thành lập tại Phúc Kiến và Thâm Quyến trong hai năm tiếp theo với mục tiêu tạo một khu vực mở với thế giới và thử nghiệm các chính sách đặc biệt Sau khi thử nghiệm thành công, mô hình này

đã được nhân rộng tới hơn 191 khu vực

 Sự thành công khi áp dụng chính sách “ đặc khu kinh tế”

Đẩy mạnh phát triển kinh tế Trung Quốc, đóng góp từ 50% tới 80-90% tăng trưởng GDP tại một số khu vực; nâng cao chất lượng công nghệ tại nhiều địa phương

Sự cam kết và hỗ trợ của Chính phủ trong việc đẩy mạnh các cải cách kinh tế theo hướng thị trường Chính quyết tâm tạo ra sự khác biệt thông qua những cải cách liên tục đã dẫn tới sự tin tưởng vào một môi trường kinh tế vĩ mô cởi

mở và ổn định

Khối trung ương cố gắng phân quyền, giúp tạo ra một hệ thống pháp lý mở và hiệu quả cho các đặc khu Chính quyền cấp địa phương cố gắng xây dựng cơ chế hành chính thông thoáng, minh bạch (cơ chế một cửa) cho các nhà đầu tư

và tạo cơ sở vật chất tốt cho khu vực

Cải cách đất đai: Tại Thâm Quyến, trước năm 1981, tất cả đất thuộc về nhà

nước và tập thể Tuy nhiên, từ năm 1981, Chính phủ Trung Quốc đã cho phép các đặc khu cho nhà đầu tư thuê đất với thời hạn từ 20-50 năm và có thể gia

hạn sau đó Hệ thống đấu giá đất đai cũng được thành lập cho tất cả đất thương mại và đất công nghiệp (2007) nhằm đảm bảo việc sử dụng hiệu quả tài nguyên đất

Tạo động lực đầu tư và tự chủ thể chế: Nhằm thu hút lượng vốn đầu tư vào

các đặc khu, nhiều chính sách tài khóa và phi tài khóa đã được thực hiện bao gồm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện về cơ sở hạ tầng, thông quan nhanh chóng, giảm thuế và các chính sách thu hút nhân lực linh hoạt.Các chính sách hỗ trợ còn bao gồm các chính sách thu hút nhân tài, lao động có trình độ bằng cách cung cấp nhà cửa, chi phí giáo dục, cấp vốn nghiên cứu

Nâng cao và đổi mới công nghệ, liên kết chặt chẽ với kinh tế nội địa: Với việc

tập trung cao các lao động có trình độ, đặc biệt là các lao động R&D, các đặc khu trở thành trung tâm tri thức và kiến tạo công nghệ, đổi mới công nghệ Bên cạnh đó, dòng vốn FDI dồi dào vào các đặc khu cũng tạo điều kiện học tập và ứng dụng các công nghệ mới Do đó, chính phủ Trung Quốc để tập trung tại các đặc khu các ngành công nghiệp đòi hỏi công nghệ cao Ngoài ra, các đặc khu còn có liên kết chặt chẽ với kinh tế nội địa và các khu vực kinh tế thông qua chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị

 Tác động đến sự tăng trưởng kinh tế

Tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài:

Trung Quốc đã thiết lập các khu kinh tế đặc biệt, như Shenzhen và Shanghai,

để cung cấp các ưu đãi thuế và chính sách đặc biệt cho các nhà đầu tư nước ngoài Thu hút một lượng lớn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc

Giúp tăng cường xuất khẩu và mở rộng thị trường xuất khẩu của Trung Quốc:

Các doanh nghiệp trong các đặc khu kinh tế được khuyến khích sản xuất hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu, trong khi cung cấp các quyền ưu đãi thuế và thủ tục hải quan đơn giản hóa Nhờ đó, Trung Quốc đã trở thành một trong những nước có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất thế giới và nối tiếp xếp sau Mỹ

Chính sách đặc khu kinh tế cũng đã đóng góp vào đẩy mạnh quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa của Trung Quốc:

Các đặc khu kinh tế đã thu hút các công ty trong và ngoài nước đầu tư và mở rộng hoạt động sản xuất, tạo ra việc làm và thu nhập cho dân số đang tăng nhanh Điều này đã góp phần mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế và giảm độ nghèo của nhiều khu vực

1.1.2 Tác động tiêu cực

 Các hệ lụy từ chính sách

“Mọc nhanh như nấm” và cạnh tranh khốc liệt:

Nhận thấy sự thành công tại một số đặc khu giáp biển, nhiều địa phương khác

đã áp dụng công thức thành lập đặc khu trên mà không nghiên cứu và lên kế hoạch kỹ lưỡng Điều này đã dẫn tới sự thất bại của nhiều đặc khu và sự lãng phí nguồn lực Bên cạnh đó, từ những năm 1990, sự mở rộng ồ ạt của các đặc khu đã dẫn tới cuộc chiến “tới đáy” để giảm thuế và tăng ưu đãi đầu tư, cùng với đó là sự cạnh tranh không lành mạnh tại các địa phương

Sự xuống cấp của môi trường:

Vì đánh đổi tăng trưởng GDP và môi trường, nhiều đặc khu kinh tế đã đối mặt với nhiều vấn đề môi trường trầm trọng Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, chi phí môi trường tại Trung Quốc chiếm tới khoảng 8% GDP và nhiều hệ lụy vẫn còn tiếp diễn Do đó, để cải thiện vấn đề trên, Trung Quốc

đã nâng các tiêu chuẩn về môi trường tại các đặc khu và ưu tiên các công nghệ xanh

Bất cân bằng giữa phát triển công nghiệp và phát triển xã hội:

Trong khi nhiều mục tiêu kinh tế đã được hoàn thành, nhiều đặc khu vẫn chưa cung cấp được các dịch vụ xã hội tốt tương ứng nhằm giữ chân các nguồn vốn đầu tư có giá trị và nguồn nhân lực có giá trị

I.2 Tác động của chính sách phát triển "công nghiệp Hương Chấn"

Đứng trước khó khăn đó, ngay từ năm 1978 sau cải cách và mở cửa nền kinh

tế, Trung Quốc thực hiện phương châm “Ly nông bất ly hương, nhập xưởng bất thành” Thông qua chính sách phát triển mạnh công nghiệp Hương Chấn nhằm phát triển và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phân công lại lao động nông thôn, rút ngắn chênh lệch giữa nông thôn và thành thị, coi phát triển công nghiệp nông thôn chính là con đường để giải quyết việc làm

Đánh dấu một sự thay đổi quan trọng trong hướng đi kinh tế của Trung Quốc

Chính sách này đã đánh dấu một sự thay đổi quan trọng trong hướng đi kinh

tế của Trung Quốc, từ sự tập trung quá mức vào nền nông nghiệp sang phát triển công nghiệp và kinh tế thị trường hóa

Về mặt kinh tế: Tạo ra một cú bứt phá đáng kể cho nền kinh tế Trung Quốc Việc tăng cường và phát triển công nghiệp đã tạo ra nguồn việc làm mới, nâng cao thu nhập và mức sống của hàng triệu người dân Trung Quốc Thúc đẩy xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của quốc gia

Nhờ con đường đúng đắn này mà trong 12 năm từ 1978 đến 1990, doanh nghiệp Hương Chấn đã giải quyết được việc làm từ 28,3 triệu người lên đến 92,6 triệu ngưòi Và đến năm 1991 Trung Quốc có đến 19 triệu xí nghiệp Hương Chấn, thu hút 96 triệu lao động bằng 13,8% lực lượng lao động ở nông thôn tạo giá trị tổng sản lượng là 1162 tỷ NDT chiếm 60% tổng giá trị sản phẩm trong khu vực nông thôn

Trong suốt hai mươi năm đầu tiên từ khi mở cửa, các xí nghiệp hương trấn là một trong những khu vực năng động nhất trong nền kinh tế Trung Quốc và có tốc độ tăng trưởng rất nhanh Trong những năm hoàng kim (1985-95), tổng giá trị sản lượng của khu vực này tăng với tốc độ bình quân hàng năm là 24,7% theo giá cố định (38,1% theo giá thực tế)Năm 1995, tỷ trọng của khu vực này trong GNP của Trung Quốc là 25,5%, trong tổng giá trị sản lượng công nghiệp là 55,8% và trong tổng giá trị xuất khẩu là 49,5%

Công nghiệp Hương Chấn trong những năm 1978 đã đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong định hướng kinh tế của Trung Quốc Chính sách tập trung vào

mở cửa và đẩy mạnh đầu tư nước ngoài, khuyến khích các hoạt động kinh tế thị trường và tăng cường xuất khẩu Kể từ khi chính sách được áp dụng, Trung Quốc đã ghi nhận tăng trưởng kinh tế ấn tượng và đã trở thành một trong những cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới Chính sách phát triển công nghiệp Hương Chấn đã tạo ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp trong và ngoài nước, thúc đẩy sự gia tăng sản xuất, tăng trưởng kinh tế và sự phát triển quốc gia

Tuy nhiên, chính sách này cũng đã gặp phải một số thách thức và tác động tiêu cực

Một số vấn đề như ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo gia tăng, nợ công tăng cao và quyền lao động bị thiếu hụt đã xoay quanh quá trình phát triển công nghiệp

Gây ra sự chuyển đổi xã hội và văn hóa, làm thay đổi các giá trị truyền thống

và tạo ra một cuộc sống đô thị phức tạp mới

Việc tăng cường sản xuất công nghiệp đã gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường và mất cân bằng trong phân bố tài nguyên Sự cạnh tranh và khủng hoảng kinh tế cũng là một phần của quá trình phát triển này

II BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA CHO VIỆT NAM

Một là, giữ vững định hướng và kiên trì xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường XHCN

Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, đây là chiến lược bất biến Tích cực tìm kiếm con đường cai cách mơ của dưới các điều kiện của kinh tế thị trường để xây dựng văn minh vật chất và tinh thần của CNXH, thúc đẩy sự phát triên toàn diện phát triển hài hòa văn minh sinh thái phòng ngừa tất cả các yêu tổ

có thể anh hương đến sự phát triển chung cua xã hội

Từ kinh nghiệm cua Trung Quốc và thực tiễn ở Việt Nam có thê khẳng định: Việc nhận thức đúng đắn về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN là chìa khóa đột phá cho sự phát triển Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN mà nước ta xây dựng là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường đồng thời bao đảm định hướng XHCN phù hợp với từng giai doạn phát triển của đất nước, là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền XHCN,

do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"

Hai là, Việt Nam cần đẩy nhanh việc xây dựng các đặc khu kinh tế làm nơi thử nghiệm các quyết sách về thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN Kinh nghiệm này là kết tinh, quyết tâm cua Đảng Cộng sản Trung Quốc không ngừng tìm tòi, thực hiện tư tưởng đổi mới, đặc biệt là sự ủng hộ mạnh

mẽ đối với việc mở cửa đón đầu tư nước ngoài Từ tư tưởng đó để để ra những quyết sách ưu đãi, đó là những khâu quan trọng nhất Trong đó, việc nhà nước trao quyền tự chủ cho các đặc khu được xem như biện pháp mấu chốt, cho phép hoàn toàn độc lập về tài chính với Trung ương và có quyền để

ra những ưu đãi riêng đối với các nhà đầu tư

Ba là, kiên trì giữ vững phương thức mờ của và thực nghiệm, hoàn thiện thể chế về kinh tế đối ngoại, hội nhập kinh tế quốc tế Đối với Việt Nam cần rà soát, điều chỉnh, bổ sung hệ thống pháp luật và các thiết chế, cơ chế liên quan đáp ứng yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế Thực hiện nhất quân chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa trong hợp tác kinh tế quốc tế, không để lệ thuộc vào một số ít thị trường Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tiềm lực của các doanh nghiệp trong nước Quá trình đây mạnh mở cửa tiếp cận quốc tế sẽ kéo theo dỏi mới, sáng tạo trong thế chế, thu hút công nghệ tiên tiến để xây dựng chính sách kinh tế định hướng xuất khẩu

Bốn là, đây mạnh xây dựng, hoàn thiện thê chế bảo đảm thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội Mục đích củaa xây dựng thể chế kinh tế thị trường là giải phóng và phát triển lực lượng sản xuất, mục đích căn bản của phát triển lực lượng sản xuất là cần nâng cao mức sống của toàn thể nhân dân Do vậy, phải thúc đẩy phân phối thu nhập ngày càng hợp lý hơn, bảo dảm cải thiện dân sinh trong quá trình phát triển Cần phải xử lý thoả đáng mối quan hệ giữa lợi ích căn bản của nhân dân với lợi ích của Nhà nước, lợi ích của chủ thể sản xuất kinh doanh Vì vậy phai tiến tới đảm bao công bằng xã hội đây là điều kiện, động lực để nhân dân chung sức xây dựng nền kinh tế phát triên Đại hội Đang lần thứ IX dã chỉ rõ: “Thực hiện các chính sách xã hội hướng vào phát triên và lành mạnh hỏa xã hội, thực hiện công băng trong phân phối, tạo động lực mạnh mẽ phát triển san xuất, tăng năng suất lao động xã hội, thực hiện bình đăng trong các quan hệ xã hội, khuyến khích nhân dân làm giầu hợp pháp"

Năm là, khung pháp lý rõ ràng, dễ thực hiện, cơ chế quản lý thông thoáng, bộ máy quản lý tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả

Một trong những quy định có tính đột phá là cơ quan quản lý đặc khu là chính quyền đặc khu thực hiện hầu hết chức năng quản lý nhà nước như cấp phép đầu tư, quyền sử dụng đất (hai khâu này cấp cùng một lúc); tiêu thụ sản phẩm

vào nội địa; chấp thuận tuyển dụng lao động trực tiếp của các doanh nghiệp; quy định mức lương, hình thức trả lương, tiền thưởng, bảo hiểm lao động… Thực hiện cơ chế phân quyền, không bao quyền đã phân ở cấp được phân quyền và không tản quyền ở cùng một cấp

Sáu là, hoàn thiện về vai trò lãnh đạo của Đảng, vai trò xây dựng và thực hiện thể chế kinh tế của Nhà nước

Hoàn thiện thể chế về vai trò lãnh đạo cua Đang là nhân tố quyết định đảm bảo tính định hướng XHCN của quá trình xây dựng, phát triên kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở Việt Nam Kinh nghiệm từ Trung Quốc đó

là cần phai luôn kiên trì sử dụng đồng thời “bàn tay hữu hình" và "bản tay vô hình"

KẾT LUẬN

Từ năm 1978 đến nay, chính sách phát triển đặc khu kinh tế và công nghiệp Hương Chấn đã góp phần quan trọng vào sự thay đổi và phát triển kinh tế của Trung Quốc Nhờ vào đó, nền kinh tế Trung Quốc đã nhận được lượng đầu tư nước ngoài lớn, tăng cường xuất khẩu và thu hút công nghệ mới Tác động của đặc khu kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và việc làm.Ngoài ra, tạo ra nguồn lao động và tăng thu nhập dân cư

và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân

Như vậy, chính sách phát triển đặc khu kinh tế và công nghiệp Hương Chấn

đã có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế của Trung Quốc trong suốt nhiều năm qua Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, Trung Quốc cần đối mặt và giải quyết những thách thức còn tồn đọng và đảm bảo rằng sự phát triển kinh tế đi đôi với việc bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi của người lao động