TIẾT 68: QUANG PHỔ VẠCH ppt

Trọng tâm: - Khái niệm về quang phổ vạch phát xạ, những đặc điểm và công dụng của quang phổ vạch phát xạ; khái niệm về quang phổ vạch hấp thụ, cách thu và điều kiện để có được quang phổ

TIẾT 68: QUANG PHỔ VẠCH

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

A Trọng tâm:

- Khái niệm về quang phổ vạch phát xạ, những đặc điểm và công dụng của quang phổ vạch phát xạ; khái niệm về quang phổ vạch hấp thụ, cách thu và điều kiện để

có được quang phổ vạch hấp thụ; mối liên hệ giữa quang phổ vạch phát xạ và quang phổ vạch hấp thụ của cùng một nguyên tố

- Khái niệm về phép phân tích quang phổ và tiện lợi của phép phân tích quang phổ

B Kỹ năng cơ bản:

- Phân biệt được 3 loại quang phổ: quang phổ liên tục, quang phổ vạch phát xạ và quang phổ vạch hấp thụ

- Kỹ năng vận dụng các kiến thức đã học để giải một số bài tập định tính đơn giản

về các loại quang phổ trong sách bài tập

C Phương pháp: Diễn giảng, pháp vấn, gợi mở

II CHUẨN BỊ:

III TIẾN HÀNH LÊN LỚP:

A Ổn định:

B Kiểm tra: Quang phổ liên tục: định nghĩa, do nguồn nào phát ra, đặc điểm

và ứng dụng?

C Bài mới:

I QUANG PHỔ VẠCH PHÁT XẠ:

1 Định nghĩa: Quang phổ vạch phát xạ là quang phổ gồm

một hệ thống các vạch màu riêng rẽ nằm trên 1 nền tối

2 Nguồn phát: Các chất khí bay hơi ở áp suất thấp bị kích

thích phát sáng

3 Đặc điểm: - Quang phổ vạch phát xạ của các nguyên

tố khác nhau thì khác nhau về số lượng, vị trí, màu sắc và

độ sáng tỉ đối của các vạch màu

- Như vậy, mỗi nguyên tố hóa học ở trạng thái khí hay hơi nóng sáng dưới áp suất thấp cho một quang phổ vạch riêng đặc trưng cho nguyên tố đó

4 Ứng dụng: Nhận biết sự có mặt của một nguyên tố

trong các hỗn hợp hay trong hợp chất, xác định thành phần cấu tạo và nhiệt độ của các vật

Ví dụ: để thu được quang phổ

vạch hấp thụ của khí quyển 

II QUANG PHỔ VẠCH HẤP THỤ

1 Định nghĩa: Quang phổ vạch hấp thụ là quang phổ có

nguồn phát sáng (mặt trời có

nhiệt độ cao) phát ra quang phổ

liên tục Ánh sáng mặt trời đi qua

lớp khí quyển mặt trời (có nhiệt

độ thấp hơn) đến trái đất cho ta

quang phổ hấp thụ của khí quyển

đó

dựng những vạch tối nằm trên một nền quang phổ liên tục

2 Nguồn phát: Trong vùng phát sáng của các vật bị nung

nóng, có chất khí bay hơi ở áp suất thấp bị kích thích phát sáng

3 Điều kiện để thu được quang phổ hấp thụ: Là nhiệt đô

của đám khí bay hơi hấp thụ phải thấp hơn nhiệt độ của nguồn sáng phát ra quang phổ liên tục

4 Đặc điểm: Các nguyên tố hóa học khác nhau sẽ cho

quang phổ vạch hấp thụ khác nhau về số lượng và vị trí các vạch

5 Ứng dụng: Dùng để nhận biết sự có mặt của các

nguyên tố hóa học trong hợp chất

III Dùng một nguồn sáng mạnh

(bóng đèn dây tóc) chiếu vào khe

máy quang phổ  quang phổ gì?

- Trên đường đi của chùm sáng

mạnh, ta cho chất khí bay hơi ở

áp suất thấp (với nhiệt đồ nguồn

> nhiệt độ khí)  quang phổ gì?

- Tắt nguồn sáng mạnh, chỉ để

III HIỆN TƯỢNG ĐẢO SẮC CÁC VẠCH QUANG PHỔ:

Chiếu qua khe của một máy quang phổ bằng một nguồn sáng mạnh (do vật bị nung nóng), ta thu được quang phổ liên tục

Trên đường đi của chùm sáng mạnh sẽ cho chất khí bay hơi ở áp suất thấp bị kích thích phát sáng (với nhiệt độ của chất khí bé hơn nhiệt độ của nguồn sáng)  ta thu được

chất khí phát sáng  có hiện

tượng gì xảy ra? (quang phổ liên

tục bi mất) đồng thời những vạch

đen của quang phổ vạch hấp thụ

trở thành những vạch màu của

quang phổ vạch phát xạ của chính

nguyên tố đó  hiện tượng trên

được gọi là hiện tượng đảo sắc

của các vạch quang phổ

quang phổ vạch hấp thụ

Tắt nguồn sáng mạnh chỉ để chất khí bay hơi phát sáng 

ta thấy quang phổ liên tục bị mất đi, đồng thời những vạch đen của quang phổ hấp thụ trở thành những vạch màu của quang phổ vạch phát xạ của chính nguyên tố đó

Kết luận: Ở một nhiệt độ nhất định, một đám hơi có khả

năng phát ra những ánh sáng đơn sắc nào thì cũng có khả năng hấp thụ những ánh sáng đơn sách đó

IV PHÉP PHÂN TÍCH QUANG PHỔ:

Phép phân tích quang phổ: Là phép phân tích thành phần

cấu tạo của các chất dựa vào việc nghiên cứu quang phổ gọi là phép phân tích quang phổ

Phép phân tích định tính: Nhằm nhận biết sự có mặt của

nguyên tố này hoặc nguyên tố khác trong mẫu cần nghiên cứu => phép phân tích này đơn giản và cho kết quả nhanh hơn các phép phân tích hóa học

Phép phân tích định lượng: Nhằm xác định nồng độ

trong mẫu phân tích Phép phân tích này nhạy và cho độ chính xác cao (khoảng 0,002%)

D Củng cố: Nhắc lại:

- Quang phổ vạch phát xạ

- Quang phổ vạch hấp thụ

- Hiện tượng đảo sắc

D Dặn dò: Xem bài “Tia hồng ngoại”