Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên Nội dung I/ Sự rơi trong không khí và sự rơi tự do.. Câu trả lời có thể là: các vật rơi nhanh chậm khác nhau là do sức cản của không khí lê
Trang 1Bài 4: SỰ RƠI TỰ DO
I/ MỤC TIÊU:
1) Kiến thức:
Trình bày và nêu được ví dụ
Phân tích được khái niệm về sự rơi tự do
Phát biểu được định luật rơi tự do
Nêu được những đặc điểm của sự rơi tự do
2) Kỹ năng:
Tiến hành được các thí nghiệm, phân tích kết quả thí nghiệm để tìm ra được cái chung, cái bản chất, cái khác nhau trong các thí nghiệm
Tham gia vào việc giải thích các kết quả thí nghiệm
Chỉ ra các trường hợp trong thực tế có thể coi là rơi tự do
Giải được 1 số bài tập đơn giản về sự rơi tự do
3) Thái độ:
Trang 2Có hứng thúc học vật lý, yêu thích tìm tòi khoa học, trân trọng đối với những đóng góp của vật lý học cho sự tiến bộ của xã hội và đối với công lao của các nhà khoa học
II/ CHUẨN BỊ:
* Giáo viên:
Một vài hòn sỏi, một sơi dây dọi
Hình ảnh hoạt nghiệm phóng to theo đúng tỉ lệ xích
GV có thể đo và tính xem trên ảnh hoạt nghiệm in trong SGK Ưng với bao nhiêu mét của quãng đường rơi thực của hòn bi Cho gia tốc rơi của hòn bi là 9,8m/s2 và thời gian ngắn cách giữa 2 chớp sáng liên tiếp 0,03 (s)
* Học sinh:
Chuẩn bị kiến thức về chuyển động thẳng biến đổi đều đặc biệt là chuyển động nhanh dần đều
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
* Ổn định lớp: (1/)
* Kiểm tra bài cũ: (7/)
Phát biểu định nghĩa gia tốc ?
Viết phương trình chuyển động thẳng biến đổi đều
* Bài mới:
Trang 3Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên Nội dung
I/ Sự rơi trong không khí
và sự rơi tự do
1.Sự rơi của các vật trong
không khí
HS quan sát và trả lời câu
hỏi của GV
Hòn sỏi rơi xuống trước
vì hòn sỏi nặng hơn tờ
giấy
Câu trả lời có thể là: các
vật rơi nhanh chậm khác
nhau là do sức cản của
không khí lên các vật khác
nhau
Hoặch: các vật rơi nhanh
chậm khác nhau không
* GV có thể kiểm tra tình huống học tập như sau:
- Tiến hành thí nghiệm 1 ở phần 12
* Vật nào rơi xuống trước ? vì sao ?
Đưa ra giả thuyết ban đầu là vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ
Bây giờ ta tiến hành tương tự nhưng với 2 vật có khối lượng như nhau
Tiến hành thí nghiệm 2 ở phần I1
* Có nhận xét gì vè kết quả thí nghiệm ? các vật rơi nhanh chậm khác nhau có phải do nặng nhẹ khác nhau không ?
Trong không khí, các vật rơi nhanh hay chậm không phải là vì nặng nhẹ khác nhau
mà sức cản của không khí là nguyên nhân làm cho các vật rơi nhanh hay chậm khác nhau
Trang 4phải do nặng nhẹ khác
nhau
TN1: Vật nặng rơi nhanh
hơn vật nhẹ
TN2: Hai vật nặng nhẹ
khác nhau nhưng lại rơi
nhanh như nhau
TN3: Hai vật khối lượng
bằng nhau lại rơi nhanh
chậm khác nhau
TN4: Vật nhẹ rơi nhanh
hơn vật nặng
2/ Sự rơi của các vật trong
chân không (sự rơi tự do)
HS trả lời :
Hòn bi chì rơi nhanh hơn
cái lông chim
Vậy nguyên nhân nào khiến cho các vật rơi nhanh chậm khác nhau ?
Chúng ta sẽ nghiên cứu nội dung bài học ngày hôm nay
* Trả lời câu hỏi C1 ?
* Ong Niutơn làm TN0 với 1 ống thủy tinh kín (H4.1) trong có chứa 1 hòn bi chì và 1 cái lông chim
Từ thí nghiệm rút ra kết luận
Trang 5Hai vật rơi nhanh như
nhau trong chân không ?
Từng học sinh đọc SGK
và trả lời câu hỏi của GV
II/ Nghiên cứu sự rơi tự
do của các vật
1 Những đặc điểm của
* Cho 2 vật nói trên rơi ở trong ống còn đầy không khí cho HS rút ra kết luận ?
* Hút hết không khí trong ống ra rồi cho 2 vật nói trên rơi ở trong ống thì thấy chúng rơi như thế nào ?
* Cho HS đọc phần mô tả thí nghiệm của Niutơn và Galiê
Các nhà bác học đã tiến hành thí nghiệm trong những điều kiện nào ? nhằm mục đích gì ? kết quả thí nghiệm có mâu thuẫn với giả thuyết vừa đưa ra hay không ?
* Trong thực tế ta không thể hút hết không khí ra được Tuy nhiên khi không khí trong ống loãng đến mức nào đó ta coi như trong ống không còn không khí nữa
* Vật rơi tự do có phương như thế nào ?
Nếu loại bỏ được ảnh hưởng của không khí thì mọi vật sẽ rơi như nhau Sự rơi của các vật trong thí nghiệm này gọi là sự rơi tự do
* Định nghĩa: Sự rơi
tự do là sự rơi chỉ dưới tác dụng của trọng lực
Vật rơi tự do có phương thẳng đứng
Chiều của chuyển
Trang 6chuyển động rơi tự do
Phương của chuyển động
rơi tự do là phương thẳng
đứng
Chiều của chuyển động
rơi tự do là chiều từ trên
xuống dưới
Chuyển động rơi tự do là
chuyển động thẳng nhanh
dần đe
S = v0t +
2
2
at
2 Gia tốc rơi tự do
Ở những nơi khác nhau
gia tốc rơi tự do sẽ khác
nhau
* Chiều của chuyển động rơi tự do có chiều như thế nào ?
* Chuyển động rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều hay chậm dần đều
* Nếu cho vật rơi tự do, không có vận tốc thì công thức tính vận tốc của sự rơi tự do là v = g t
Cho HS nhắc công thức tính quãng đường ?
* Ở những nơi khác nhau gia tốc rơi
tự do có giống nhau không ?
* Cho HS nhìn vào giá trị của gia tốc rơi tự do, thì người ta thường lấy g có giá trị bằng bao nhiêu ?
động rơi tự do là chiều
từ trên xuống dưới
Chuyển động rơi tự
do là chuyển động thẳng nhanh dần đều
Công thức tính vận tốc (v0 = 0)
v = g t
Quãng đường đi được của sự rơi tự do
S =
2
1
gt2
Gia tốc rơi tự do ở những nơi khác nhau trên trái đất thì khác nhau Người ta thường lấy g = 9,8 m/s hoặc g
= 10 m/s2
IV/ CỦNG CỐ: (4 phút)
Trang 7* Giáo viên
GV yêu cầu HS nhắc lại khái niệm về sự rơi tự do và một số trường hợp trong thực tế có thể coi là rơi tự do
Hoàn thành yêu cầu ở bài tập 7
Sự rơi tự do là gì ? Nêu đặc điểm của sự rơi tự do Nêu định luật về gia tốc rơi tự do
* Học sinh
Cá nhân làm việc với phiếu học tập
Từng học sinh làm bài tập 7 trong SGK và bài tập mà giáo viên cho làm
V/ DẶN DÒ: (3 Phút)
* Giáo viên
Giáo viên nhân xét giờ học
Cho bài tập về nhà làm
Đọc lại các kiến thức về sự rơi tự do đã được học
Kiến thức về chuyển động thẳng biến đổi đều, đặc biệt là chuyển động
* HS:
Trang 8Cá nhân nhận nhiệm vụ học tập