(Tiểu luận) phân tích tư tưởng hồ chí minh về đạiđoàn kết dân tộc và sự vận dụng của đảng tatrong giai đoạn hiện nay

Trang 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂNBÀI LUẬN MƠN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHCHỦ ĐỀ: PHÂN TÍCH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠIĐỒN KẾT DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

BÀI LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHỦ ĐỀ: PHÂN TÍCH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Mã môn học: 306106

Nhóm: 21

Giảng viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Công Lập

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Kiều Diễm_B2100027

TP Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 7 năm 2023

MỤC LỤ

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 4

1 Nền tảng văn hóa truyền thống Việt Nam, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc trải qua hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước trở thành truyền thống bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm, tâm hồn người Việt Nam 4

2 Kế thừa tư tưởng đoàn kết trong kho tàng văn hóa nhân loại 5

3 Sự tổng kết những kinh nghiệm thực tế của phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa 6

II NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 7

1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng 7

2 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, một nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng 8

3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân 9

4 Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng 10

III SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 11

1 Thực trạng về việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong những năm qua 11

1.1 Mặt tích cực 11

1.2 Mặt khó khăn 13

2 Sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam về đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn hiện nay 14 2.1 Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc 14

2.2 Khơi dậy và phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc 16

2.3 Những việc làm cụ thể 17

IV KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

2

LỜI NÓI ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà văn hóa kiệt xuất của dântộc ta và của nhân loại, đã để lại cho chúng ta một di sản tinh thần vô giá, một hệ thống

tư tưởng về nhiều mặt Trong đó tư tưởng về đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật, có giá trịtrường tồn đối với quá trình phát triển của dân tộc ta và của toàn nhân loại Đấy là tưtưởng xuyên suốt và nhất quán trong tư duy lý luận và trong hoạt động thực tiễn của HồChí Minh và đã trở thành chiến lược cách mạng của Đảng ta, gắn liền với những thắnglợi vẻ vang của dân tộc

Đại đoàn kết dân tộc là một chiến lược cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra từrất sớm, trở thành tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, là cộinguồn sức mạnh làm nên mọi thắng lợi của cáchmạng Việt Nam Người đã sớm đưa raquan điểm về Mặt trận dân tộc thống nhất – biểu hiện cụ thể của khối đại đoàn kết dântộc với một hệ thống nhữngquan điểm khá hoàn chỉnh về công tác mặt trận và ĐảngCộng sản Việt Namtiếp thu và đưa vào thực tiễn ở Việt Nam, kết hợp đoàn kết dân tộcvới đoàn kết quốc tế, tạo thành sức mạnh tổng hợp, làm nên mọi thắng lợi của cách mạngViệt Nam Chính vì vậy, tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ ChíMinh là một đóng gópquan trọng vào kho tàng kinh nghiệm cách mạng thếgiới, làm phong phú lý luận chủnghĩa Mac – Lenin về công tác vận động và tổ chức quần chúng

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

1 Nền tảng văn hóa truyền thống Việt Nam, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc trải qua hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước trở thành truyền thống bền vững, thấm sâu vào

tư tưởng, tình cảm, tâm hồn người Việt Nam.

Dân tộc ta hình thành, tồn tại và phát triển suốt bốn ngàn năm lịch sử, gắn liền với yếu tố

cố kết cộng đồng dựng nước và giữ nước

4

Để tồn tại và phát triển, dân ta phải chống thiên tai, thường xuyên và liên tục, trị thủy cáccon sông lớn, cải tạo xây dựng đồng ruộng, trồng lúa nước Văn minh nông nghiệp trồnglúa nước chính là văn hóa tạo ra sự cấu kết cộng đồng của những người cùng sống trênmột dải đất, có chung một kiểu sinh hoạt kinh tế, cùng một tâm lý Nghĩa là cố kết thànhdân tộc

Mặt khác, dân ta phải thường xuyên đương đầu với các thế lực ngoại bang hung bạo Đểchiến thắng dân ta phải xiết chặt muôn người như một, chống xâm lược tạo nêntruyền thống đoàn kết quý báo của dân tộc Yêu nước, nhân nghĩa, trọng đạo lý làmngười, đề cao trách nhiệm cá nhân đối với XH, lấy dân làm gốc, coi trọng lòng khoandung độ lượng, hòa hiếu, không gây thù oán, cố kết cộng đồng đã trở thành tình cảm tựnhiên của mỗi con người Việt Nam

Chủ nghĩa yêu nước cố kết cộng đồng và triết lý nhân sinh, được khái quát thành tư duychính trị, phép ứng xử của con người trong tình làng nghĩa nước: “ Nước mất thì nhà tan,giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh.”

=>Bác tổng kết: “Dân tộc ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báucủa ta Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kếtthành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, lướt qua mọi khó khăn, nó nhấn chìm tất cả

lũ bán nước và cướp nước .”

2 Kế thừa tư tưởng đoàn kết trong kho tàng văn hóa nhân loại

Văn hoá phương Đông, trong đó có Nho giáo, Phật giáo, bên cạnh nhiều điều không hợp

lý, có nhiều điểm tích cực Chẳng hạn như thuyết Đại đồng và tư tưởng bình đẳng về tàisản của Nho giáo Theo Khổng Tử, “Thiên hạ sẽ thái bình khi thế giới đạiđồng Người takhông sợ thiếu chỉ sợ có không đều” Quan điểm "nước lấy dân làm gốc" (quốc dĩ dân vibản) là của Nho giáo Trong Phật giáo cũng có những điểm hay Ví dụ tư tưởng “đại từ,đại bi, cứu khổ cứu nạn”, “cầu đồng tồn dị” (tìm cái chung chế ngự cái khác biệt) mangsức mạnh đoàn kết

Văn hóa phương Tây được Hồ Chí Minh khai thác ngay từ lúc còn học trên ghế TrườngQuốc học Sau này trong ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài Người đã chọnlọc những

5

hạt nhân hợp lý trong Tuyên ngôn độc lập của cách mạng tư sản Mỹ trong Tuyên ngônNhân quyền và Dân quyền từ cách mạng, tư sản Pháp Người đã học được tư tưởng,phong cách dân chủ phương Tây, khai thác tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, chủ nghĩanhân văn từ các triết gia tư sản trong Thế kỷ ánh sáng Giá trị văn hóa phương Tây đãgóp phần làm giàu trí tuệ Hồ Chí Minh.Chính những nhận thức sâu sắc, am hiểu tườngtận, tiếp thu có chọn lọc những giá trịvăn hoá của nhân loại đã góp phần giúp Người hìnhthành nên tư tưởng Hồ Chí Minh đoàn kết dân tộc.

3 Sự tổng kết những kinh nghiệm thực tế của phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa.

Người thấy các phong trào chống Pháp của dân ta tuy rầm rộ nhưng đều thất bại,

do không quy tụ được sức mạnh của cả dân tộc Người thấy được những hạnchế trong việc tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối (Phan Bôi Châu,Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học đều yêu nước thương dân, nhưng về tập hợplực lượng thì các bậc tiền bối này đều có vấn đề, cho nên tập hợp không được rộngrãi, không đầy đủ, cho nên không thể chiến thắng kẽ thù) Ví dụ như cụ Phan BộiChâu chủ trương tập hợp 10 hạng người chống pháp: Phú Hào, Quý Tộc, Nhi nữ,Anh sĩ, Du đồ, Hôi đảng, Thông ngôn, Kí lục, Bồi bếp, Tín đồ thiên chúa giáonhưng thiếu Công nhân, Nông dân

Đi khắp các thuộc địa và chủ nghĩa đế quốc, nhưng chưa thấy dân tộc nào làmcách mạng giải phóng thành công, do thiếu sự lãnh đạo đúng đắn, chưa biết tổchức đoàn kết lực lượng Nghiên cứu cách mạng tháng Mười, người thấy nổi bậtbài học về đoàn kết tập hợp lực lượng công nông để làm cách mạng giành chínhquyền và bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, đánh tan sự tấn công của 14 nước

đế quốc và bọn Bạch Vệ, xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa.động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quần chúng công nông binh đông đảo để giành

và giữ chínhquyền cách mạng

6

-Tư tưởng

Hồ Chí… 94% (232)

150

PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG H…

Tư tưởng

Hồ Chí… 96% (52)

4

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân…

Tư tưởng

Hồ Chí… 100% (16)

6

File PDF Giáo trình môn học Tư tưởng…

Tư tưởng

Hồ Chí… 94% (125)

120

500Câu trắc nghiệm Tthcm tham khảo

158

II NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh là một hệ thống những luậnđiểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục, tập hợp và tổ chức cách mạng và tiến

bộ, nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đạitrong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Nóimột cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lựclượng cách mạngtrong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng.

Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhândân ta Người cho rằng: Muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và nhân dânlao động phải tự mình cứu lấy mình bằng cách mạng vô sản Trong từngthời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chínhsách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượngkhác nhau, nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người coi là vấn đềsống còn của cách mạng

- Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà là tư tưởng cơ bản,nhất quán, xuyênsuốt tiến trình cách mạng Việt Nam

- Đoàn kết quyết định thành công cách mạng Vì đoàn kết tạo nên sứcmạnh, là then chốt của thành công Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải

có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc thành mô

it khối thống nhất Giữa đoàn kết và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui

mô của đoàn kết quyết định quy mô,mức độ của thành công

- Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng.Tại sao Đế quốc Pháp có ưu thế về vật chất, về phương tiện chiến tranhhiện đại lại phải thua một Việt Nam nghèo nàn, lạc hậu trong cuộc chiến

xâm lược? Đó là vì đồng bào Việt Nam đã đoàn kết như Chủ tịch Hồ ChíMinh khẳng định: “Toàn dân Việt Nam chỉ có một lòng: Quyết không làm

nô lệ Chỉ có một chí: Quyết không chịu mất nước Chỉ có một mục đích:Quyết kháng chiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho Tổ quốc Sựđồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xungquanh Tổ quốc Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầunhằmbức tường đó, chúng cũng phải thất bại” Chính sức mạnh của lực lượngtoàn dân đoàn kết làm nên thắng lợi của Cách Mạng Tháng Tám Như Chủtịch Hồ Chí Minh phân tích: “ Vì sao có cuộc thắng lợi đó"? Một phần là vìtình hình quốc tế thuận lợi cho ta Nhất là vì lực lượng của toàn dân đoànkết Tất cả các dân tộc, các giai cấp, các địa phương, các tôn giáo đều nổidậy theo là cờ Việt Nam để tranh lại quyền độc lập cho Tổ quốc.Lực lượngtoàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết Không ai thắng được lực lượng đó”

Từ thực tiễn đó, Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: “Sử dạy cho ta bài họcnày: Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự

do Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn” VàNgười khuyên dân ta rằng: “Dân ta xin nhớ chữ đồng, đồng tình, đồng sức,đồng lòng, đồng minh” Đây chính là con đường đưa dân ta tới độc lập, tựdo

2 Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, một nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng.

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc được quán triệt trong mọi chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng

Đại đoàn kết dân tộc chính là đòi hỏi khách quan của quần chúngnhân dân Trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng, Đảng có nhiệm vụ thứctỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng đấu tranh một cách tự giác, có tổ chứcthành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự docho nhân dân, hạnh phúc cho con người

8

Như vậy, đại đoàn kết không đơn thuần là phương pháp tập hợp lựclượng cách mạng, mà đó là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Vìvấn đề cơ bản của cách mạng suy cho cùng là phải có bộ tham mưu đưa rađường lối tập hợp sức mạnh toàn dân đánh giặc Vấn đề đại đoàn kết dântộc phải xuất phát từ đòi hỏi khách quan của cách mạng do quần chúng tiếnhành Đại đoàn kết dân tộc là một chính sách chứ không thể là một thủ đoạnchính trị Đảng phải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn, chuyểnnhững đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành hiện thực có tổchức, thành sức mạnh vô địch của cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc,hạnh phúc cho nhân dân Hồ Chí Minh cho rằng yêu nước phải thể hiện ởthương dân, không thương dân thì không có tinh thần yêu nước.

3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồng cháutiên, không phân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tínngưỡng, không phân biệt già trẻ , gái, trai, giàu, nghèo Nói dến đại đoànkết dân tộc cũng có nghĩa phải tập hợp mọi người dân vào một khối trongcuộc đấutranh chung Người đã nhiều lần nói rõ: “ ta đoàn kết để đấu tranhcho thống nhất và độc lập tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nướcnhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phụng sự nhândân thì ta đoàn kết với họ”

Muốn thực hiện đại đoàn kết toàn dân thì phải kế thừa truyền thống yêunước- nhân nghĩa- đoàn kết của dân tộc, phải có tấm lòng khoan dung, độlượng với con người Xác định khối đại đoàn kết là liên minh công nông, tríthức Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của dân

Người cho rằng: liên minh công nông- lao động trí óc làm nền tảng chokhối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vững chắc thì khối đạiđoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thểlàm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc

9

4 Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức

là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng

Mặt trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng theo những nguyên tắc:

o Trên nền tảng liên minh công nông (sau thêm lao động trí óc) dưới sựlãnh đạo của Đảng

o Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thốngnhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng

Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc, Bác nói:

“Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa sốnhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác… Bất kỳ ai

mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù nhữngngười đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết vớihọ” Bác chỉ rõ: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủđoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc,

ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòngphụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Bác còn nhấnmạnh:”Đoàn kết rộng rại, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố Nền có vững, nhàmới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi Trong chính sách đoàn kết phảichống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc”.Cũng tại đại hội đó, Bác còn phát biểu: “Tôi rất sung sướng được lãnh cái tráchnhiệm kết thúc lễ khai mạc của Đại hội thống nhất Việt Minh – Liên Việt

10

Lòng vui sướng ấy là của chung toàn dân, của cả Đại hội, nhưng riêng cho tôi

là một sự vui sướng không thể tả, một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấynhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân Hôm nay, trông thấy rừng cây đạiđoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ của nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàndân, và nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão” Vì vậy cho nên lòng tôisung sướng vô cùng.” Người đã nói lên không chỉ niềm vui vô hạn trước sự lớnmạnh của Mặt trận dân tộc thống nhất, mà còn là sự cần thiết phải mở rộng vàcủng cố Mặt trận cũng như niềm tin vào sự phát triển bền vững của khối đạiđoàn kết dân tộc lâu dài về sau Điều này được thể hiện trong toàn bộ tiến trìnhcách mạng Việt Nam, khi Hồ Chí Minh còn sống cũng như sau khi Người đãmất

III SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1 Thực trạng về việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong những năm qua

1.1 Mặt tích cực

Đã hơn 60 năm kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lậpkhai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nhưng bài học về tinh thần đoànkết dântộc trong tư tưởng HồChí Minh vẫn còn nguyên giá trị Qua 20 nămthực hiện công cuộc đổi mới, với nhiều chủ trương lớn của đảng, chính sáchcủa nhà nước hợp lòng dân, khối đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minhgiai cấp công nhân với giaicấp nông dân và đội ngũ trí thức được mở rộng hơn,

là nhân tố quan trọng thúc đẩysự phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững ổn địnhchính trị của đất nước Các hình thức tập hợp nhân dân đa dạng hơn và có bướcphát triển mới, dân chủ xã hội đượcphát huy; bước đầu đã hình thành khôngkhí dân chủ, cởi mở trong xã hội Có thể khẳng định: chính sách đại đoàn kết

11