HẠNH NHÂN pptx

HẠNH NHÂN Tên dược: Semen armeniacae Tên khoa học: Prunus armeniaca L Họ Hoa Hồng Rosaceae Bộ phận dùng: nhân của hạt quả Hạnh.. Hạt cứng có nhân nguyên vẹn, chắc, nhiều dầu, màng nhân m

HẠNH NHÂN

Tên dược: Semen armeniacae

Tên khoa học: Prunus armeniaca L

Họ Hoa Hồng (Rosaceae)

Bộ phận dùng: nhân của hạt quả Hạnh

Hạt cứng có nhân nguyên vẹn, chắc, nhiều dầu, màng nhân mỏng, nhân màu vàng đất, không mốc mọt là tốt

Có hai thứ nhân: nhân đắng (Khổ hạnh nhân Prunus armeniaca L var ansu

Maxim): Tây y hay dùng; nhân ngọt (Điềm hạnh nhân): Đông y hay dùng

Thành phần hoá học: có chất dầu 50 - 60%, amygdalin, albuminoid và các men (emunsin) Sau khi thuỷ phân thành một phân tử acid cyanhydric và hai phân tử glucose

Tính vị: vị ngọt, tính bình

Quy kinh: Vào hai kinh Phế và đại trường

Tác dụng: tả Phế, giải biểu, hạ khí, nhuận táo, tiêu đờm

Chủ trị: trị ho suyễn, ngoại cảm, chữa họng tê đau, táo bón

Ho do cảm phong nhiệt: Hạnh nhân hợp với Tang diệp, Cúc hoa trong bài Tang Cúc Ẩm

Ho do Phế bị táo nhiệt: Hạnh nhân hợp với Tang diệp, Xuyên bối mẫu và Sa sâm trong bài Tang Hạnh Thang

Ho suyễn do phổi có tích nhiệt: Hạnh nhân hợp với Thạch cao và Ma hoàng trong bài Ma Hạnh Thạch Cam Thang

Táo bón do trường vị táo: Hạnh nhân hợp với Hoả ma nhân và Đương qui trong bài Nhuận Trường Hoàn

Liều dùng: Ngày dùng 4 - 12g

Cách bào chế:

Theo Trung Y: Tẩm nước nóng, chà sạch vỏ, ngắt bỏ đầu nhọn, sao vàng hoặc trộn lẫn với cám sao qua (Biệt Lục)

- Có thể để nguyên vỏ và đầu nhọn là để phát tán (Bản Thảo Cương Mục)

Theo kinh nghiệm Việt Nam: Dùng cả vỏ giã dập cho vào thuốc thang (để giải biểu)

- Rót nước sôi vào để 5 - 10 phút, xát cho tróc vỏ, phơi khô Khi bốc thuốc thang giã dập

- Giã dập, bọc trong giấy bản ép bỏ dầu (trị hư lao, ho lâu năm)

Bảo quản: dễ bị mốc mọt, cần để nơi khô ráo, kín, mát Không nên sấy hơi than, lửa sẽ mất dầu và nhân sẽ biến thành màu vàng Mùa hạ có thể phơi nắng

Kiêng kỵ: Không dùng cho ho do âm hư, Phế có nhiệt đờm mà không có suyễn

Ghi chú:

Dược liệu này hơi độc vì vậy cần tránh quá liều

Kiêng kỵ:Thận trọng khi dùng cho trẻ em dưới 1 tuổi

Hư nhược không cảm tà khí mà ho thì không nên dùng