Bài 2: Lắp ráp - Bảo trì máy tính Bài 3: Thiết lập CMOS Bài 4: Ổ cứng và phân vùng ổ cứng Bài 5: Cài đặt Hệ Điều Hành Bài 6: Cài đặt DRIVER Bài 7: Cài đặt và gỡ bỏ phần mềm Bài 8: Bảo vệ
Trang 1BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: BẢO TRÌ HỆ THỐNG MÁY TÍNH
NGHỀ: TIN HỌC VĂN PHÒNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng năm……
của Trường cao đẳng Cơ giới
Quảng Ngãi, năm 2022 (Lưu hành nội bộ)
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình được tác giả biên soạn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên tiếp thu tốt kiến thức liên quan đến mô đun Đây là tài liệu tham khảo chính dành cho học sinh, sinh viên “TIN HỌC VĂN PHÒNG”, Trường Cao Đẳng Cơ Giới học tập
và nghiên cứu mô đun Bảo Trì Hệ Thống Máy Tính
Nội dung của giáo trình bao gồm 02 phần: Lý thuyết và Thực hành Nội dung phần
lý thuyết được chia làm 8 bài học:
Bài 1: Giới thiệu tổng quan về cấu trúc máy tính
Bài 2: Lắp ráp - Bảo trì máy tính
Bài 3: Thiết lập CMOS
Bài 4: Ổ cứng và phân vùng ổ cứng
Bài 5: Cài đặt Hệ Điều Hành
Bài 6: Cài đặt DRIVER
Bài 7: Cài đặt và gỡ bỏ phần mềm
Bài 8: Bảo vệ - Sao lưu - Phục hồi hệ thống
- Phần thực hành được chia thành các mục theo thứ tự kiến thức đã học, qua các buổi thực hành giúp học sinh, sinh viên có thao tác logic và kinh nghiệm thực tế trong việc lắp ráp, cài đặt và bảo trì máy tính, từ đó tích lũy tri thức cần thiết cho các môn học tiếp theo và công việc trong tương lai
Tác giả xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp đã trao đổi, góp ý cho tác giả trong quá trình hoàn thiện giáo trình Mặc dù có nhiều cố gắng tham khảo và nghiên cứu các tài liệu liên quan, nhưng sẽ khộng tránh được những thiếu sót Mong quý bạn đọc đóng góp ý kiến để giáo trình ngày một hoàn thiện hơn
Xin chân thành cám ơn!
Quảng Ngãi, ngày tháng năm 20
Tham gia biên soạn
1 Đoàn Ngọc Nghĩa Chủ biên
2 …………
3 ……… …
Trang 4MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 2
MỤC LỤC 3
Bài 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC MÁY TÍNH 12
1 Các khái niệm cơ bản .13
1.1 Phần cứng: 13
1.2 Phần mềm: 13
1.3 Phân loại máy tính: 13
2.CẤU TRÚC MÁY TÍNH .14
2.1 Thiết bị nhập: 14
2.2 Thiết bị xử lý .14
2.3 Thiết bị lưu trữ .14
2.4 Thiết bị xuất .14
Bài 2 LẮP RÁP –BẢO TRÌ MÁY TÍNH 16
1 Chuẩn bị: 17
2.Các bước lắp ráp: 17
2.1 Tháo vỏ thùng máy tính 17
2.2 Lắp CPU 18
2.3 Lắp RAM 19
2.4 Lắp bo mạch chủ 21
2.5 Lắp tản nhiệt làm mát CPU 22
2.6 Lắp bộ nguồn máy tính 23
2.7 Lắp ổ cứng 24
2.8 Lắp card đồ họa 25
2.9 Lắp nút nhấn và cổng giao tiếp ngoại vi 25
2.10 Cắm dây cáp nguồn vào linh kiện 26
3.Đấu nối các thiết bị ngoại vi: 27
4 Khởi động và kiểm tra: 27
5 Bảo trì phần cứng và hệ thống: 28
Bài 3 THIẾT LẬP CMOS 32
1.CMOS là gì ? 33
2.Thiết lập CMOS: 33
2.1 CMOS của MainBoard thông dụng .33
2.2 CMOS của máy Compaq .34
2.3 CMOS của máy Dell 35
Bài 4 Ổ ĐĨA CỨNG VÀ PHÂN VÙNG Ổ CỨNG 38
1 Khái niệm về phân vùng: 39
2.Khái niệm về FAT: 39
Bài 5: CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH 44
1 Chuẩn bị cài đặt: 45
2 Các bước cài đặt 45
Trang 52.1 Khởi động cài đặt .48
2.2 Chọn phân vùng cài đặt .48
2.3 Copy dữ liệu .48
2.4 Nhận dạng thiết bị .49
2.5 Chọn ngôn ngữ sử dụng .49
2.6 Nhập thông tin cá nhân .49
2.7 Nhập CDKey .49
2.8 Nhập tên máy và mật khẩu quản trị .51
2.9 Thiết lập ngày giờ hệ thống 52
2.10 Cấu hình mạng .56
3 Cài đặt một số HĐH khác .56
Bài 6 CÀI ĐẶT DRIVER 59
1 Driver là gì? 60
2 Quản lý và điều khiển thiết bị: 60
3 Cài đặt Driver .60
4.1 Thông tin hệ thống 60
4.2 Thông tin về Card VGA: 61
4.3 Thông tin về Card Sound: 62
Bài 7 CÀI ĐẶT VÀ GỠ BỎ PHẦN MỀM 64
1 Tổ chức dữ liệu của Windows 65
1.1 Quy cách tổ chức thư mục và các tập tin hệ thống .65
1.2 Lời khuyên cho người sử dụng: 66
2 Hướng dẫn cài đặt các phần mềm thông dụng 67
2.1 Giới thiệu các phần mềm thông dụng .67
2.2 Quy trình cài đặt một phần mềm ứng dụng .67
2.3 Cài đặt bộ MS OFFICE: 67
2.4 Cài đặt bộ gõ Vietkey: 68
Bài 8: BẢO VỆ, SAO LƯU VÀ PHỤC HỒI HỆ THỐNG 71
1 Chuẩn bị: 72
2 Sao lưu và phục hồi hệ thống 72
2.1 Sao lưu hệ thống với phần mềm Norton Ghost .72
2.2 Phục hồi hệ thống với phần mềm Norton Ghost 76
3 Bảo vệ hệ thống: 79
3.1 Cài đặt và gỡ bỏ phần mềm DeepFreeze: 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO 84
Trang 6GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: BẢO TRÌ HỆ THỐNG MÁY TÍNH
Mã mô đun: MĐ21
Vị trí, tính chất của mô đun:
Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học sinh học xong các mô đun chung, các mô đun cơ sở chuyên ngành như Tin học và Phần cứng máy tính
Tính chất:Là mô đun chuyên ngành bắt buộc
Sau khi học xong mô đun này, học sinh cần đạt được các mục tiêu sau:
*Kiến thức
A1.Trình bày được các kiến thức cơ bản về cấu trúc, hệ thống máy tính;
A2 Trình bày được nguyên lý hoạt động của toàn bộ hệ thống máy tính;
*Kỹ năng
B1 Tháo, lắp hoàn thiện một hệ thống máy tính;
B2 Bảo trì hoàn thiện một hệ thống máy tính;
B3 Chuẩn đoán và khắc phục được một số sự cố máy tính cơ bản;
*Năng lực tự chủ và trách nhiệm:
C1 Chủ động, nghiêm túc trong học tập và công việc
C2 Giữ gìn vệ sinh công nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
1 Chương trình khung:
Mã MH/
Số tín chỉ
Thời gian đào tạo (giờ)
Tổng
số
Trong đó
Lý thuyết
Thực hành/thực tập/thí nghiệm/bài tập/thảo luận
Trang 7Kiểm tra
1 Bài 1 Giới thiệu tổng quan về Cấu trúc
máy tính
Trang 81 Các khái niệm cơ bản
3 Đấu nối các thiết bị ngoại vi
4 Khởi động và kiểm tra
2.1 CMOS của MainBoard thông dụng
2.2 CMOS của máy Compaq
2.3 CMOS của máy Dell
3 Thực hành
3.1 Bài 1: Tìm hiểu về CMOS của các
loại MainBoard hiện hành
3.2 Bài 2: Thiết lập cấu hình CMOS theo
yêu cầu hệ thống
4 Bài 4.Ổ đĩa cứng và phân vùng ổ cứng
1 Khái niệm về phân vùng
2 Khái niệm về FAT
Trang 92.8 Nhập tên máy và mật khẩu quản trị
2.9 Thiết lập ngày giờ hệ thống
4.2 Thông tin về Card VGA
4.3 Thông tin về Card Sound
1.2 Lời khuyên cho người sử dụng
2 Hướng dẫn cài đặt các phần mềm thông
Trang 103.1 Bài 1: Tổ chức thư mục và lưu dữ
2 Sao lưu và phục hồi hệ thống
2.1 Sao lưu hệ thống với phần mềm
1 Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng thực hành
2 Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, đĩa cài đặt, các phần mềm liên quan
3 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo trình, đề cương, giáo án, tài liệu tham khảo; Câu hỏi, bài tập thực hành, phòng máy thực hành
4 Các điều kiện khác: Các thiết bị cần thiết cho việc tháo lắp và bảo trì hệ thống
1 Nội dung:
- Kiến thức: Kiểm tra lý thuyết(được đánh giá qua bài viết, vấn đáp, trắc nghiệm, tự luận)
Trang 11+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
+ Điểm thi kết thúc mô đun 60%
4.2.2 Phương pháp đánh giá
Phương pháp
đánh giá Phương pháp tổ chức Hình thức kiểm tra Chuẩn đầu ra đánh giá cột Số Thời điểm kiểm tra
Thường xuyên Viết/
Vấn đáp và thực hành
Trang 125 Hướng dẫn thực hiện mô đun
1 Phạm vi áp dụng chương trình:
Chương trình mô đun được sử dụng để giảng dạy cho trình độ Trung cấp Nghề Tổng thời gian thực hiện mô đun là: 90giờ
Các giờ lý thuyết được giảng kết hợp với các giờ thực hành đan xen
2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào tạo:
Hình thức giảng dạy chính của mô đun: Lý thuyết trên lớp kết hợp hướng dẫn trực tiếp trên máy chiếu và thảo luận theo nhóm trên lớp
Giáo viên phải căn cứ vào nội dung của từng bài học để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực hiện bài học đảm bảo chất lượng giảng dạy tốt nhất
Các bài tập thực hành theo buổi được xây dựng bám sát theo nội dung của từng bài học
3 Những trọng tâm chương trình cần chú ý:
Cấu trúc và hoạt động của các thiết bị bên trong máy tính
Lắp ráp và bảo trì hệ thống máy tính
Cài đặt hệ điều hành Windows và các phần mềm ứng dụng
Cài đặt các trình điều khiển thiết bị
Bảo vệ, sao lưu và phục hối dữ liệu
4 Tài liệu cần tham khảo:
Võ Văn Thành, Thế giới bên trong máy vi tính, Nhà xuất bản Thống kê, 1996; Trần Quang Vinh, Cấu trúc máy vi tính, Nhà xuất bản Giáo dục, 1997;
Tống Văn Ơn, Giáo trình Cấu trúc máy tính, Nhà xuất bản Giáo dục, 2000;
Hoàng Thanh-Quốc Việt, Phần cứng máy tính, Nhà xuất bản Thống kê, 2000
Trang 13Bài 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC MÁY TÍNH
* Giới thiệu:
Học xong chương này sinh viên có thể giải thích các thuật ngữ máy tính, liệt kê được các loại máy tính cá nhân Trình bày được các thành phần cấu tạo của máy tính và chức năng tương ứng Hiểu rõ về các loại thùng máy và nguồn tương ứng Phân biệt được các jack Power tương ứng từng thiết bị Chẩn đoán và khắc phục sự cố về thùng máy và
bộ nguồn
-Trình bày các khái niệm về máy tính và cấu trúc máy tính;
-Trình bày Nguyên lý hoạt động của hệ thống máy tính;
-Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học
- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề)
- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn
- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
- Nội dung:
Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
Điểm kiểm tra thường xuyên: không có
Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có
Kiểm tra định kỳ thực hành: không có
Trang 141.2 Phần mềm:
Phần mềm máy tính (tiếng Anh: software), hay còn gọi đơn giản là phần mềm, là tập hợp dữ liệu hoặc các câu lệnh hướng dẫn máy tính cho máy tính biết cách làm việc Điều này trái ngược với phần cứng vật lý, từ đó hệ thống được xây dựng và thực sự thực hiện công việc
1.3 Phân loại máy tính:
Theo mục đích sử dụng chúng ta có:[sửa | sửa mã nguồn]
Máy chủ thực hiện nhiều chức năng hoặc một chức năng duy nhất không bao giờ nghỉ:
o Máy tính bảng (như Ipad)
o Thiết bị hỗ trợ kỹ thuật số cá nhân (PDA)
o Máy tính tháo lắp
Điểm yếu của xu hướng phân loại này là tính chất mơ hồ của nó Cách phân loại này thường được sử dụng khi cần phân loại tại một thời điểm nào đó trong quá trình phát triển của ngành công nghiệp máy tính Sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp máy tính đã làm cho định nghĩa trên nhanh chóng trở nên lạc hậu Rất nhiều loại máy tính hiện
nay không được còn sử dụng nữa, như máy phân tích vi phân (differential analyzer),
Trang 15không được đưa vào danh sách này Những sơ đồ phân loại khác cần được đề ra để định nghĩa thuật ngữ máy tính một cách ít (hoặc không) mơ hồ hơn
2.4 Thiết bị xuất
Thiết bị xuất (Output Devices): Bao gồm các thiết bị dùng để xuất thông tin hay kết quả của dữ liệu được xử lý từ khối nhập như: máy in, màn hình, projector,…
Trang 16* Câu hỏi ôn tập
1.Cho biết máy tính cơ học đầu tiên ra đời năm nào?
2.Máy tính điện tử đầu tiên có tên là gì?
3.Máy tính cá nhân đầu tiên xuất hiện khi nào, do ai sản xuất?
4.Công nghệ chế tạo máy tính điện tử đầu tiên là công nghệ gì?
Trang 17Bài 2 LẮP RÁP –BẢO TRÌ MÁY TÍNH
Mã Bài :MĐ21-02
* Giới thiệu:
Máy tính hay máy vi tính là một thiết bị điện tử có khả năng điều khiển thông tin hoặc dữ liệu Nhiệm vụ của máy tính là lưu trữ, truy xuất và xử lý dữ liệu Khi sử dụng máy tính, người dùng có thể thực hiện nhiều công việc khác nhau như: gửi Email, nhập tài liệu, truy cập trang web, chơi game,…
-Biết lựa chọn thiết bị để đáp ứng yêu cầu công việc;
-Lắp ráp được một máy vi tính hoàn chỉnh theo cấu hình lựa chọn;
-Tháo rời toàn bộ các thiết bị đảm bảo an toàn;
-Bảo trì và giải quyết các sự cố cơ bản khi hệ thống có trục trặc;
-Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học
*Phương pháp giảng dạy và học tập bài 2
- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề)
- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học
Điều kiện thực hiện bài học
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn
- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
Kiểm tra và đánh giá bài học
- Nội dung:
-Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
-Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
-Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
-Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)
Trang 18-Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có
-Kiểm tra định kỳ thực hành: 1 điểm kiểm tra ( hình thức vấn đáp và thực hành)
Bề mặt thực hiện phù hợp: Bề mặt lớn, phẳng, cứng, không dẫn điện để lắp ráp PC (gỗ) Nếu sàn của phòng là thảm, phòng ngừa an toàn và KHÔNG mang tất hoặc áo len/áo len vô cùng cần thiết cho cách ráp máy tính bàn
Cách trang bị cho chính bạn: Để bảo vệ các thành phần của bạn bị hư hỏng khỏi tĩnh điện là điều bạn cần biết đến ngay khi học về cách ráp máy tính bàn trước khi xử lý các bộ phận bên trong đeo dây hay vòng đeo tay chống tĩnh điện
Trang 19Bước 2: Hãy tiếp tục và gỡ bỏ cả hai mặt bên và bảng mặt chính (thường là mặt trái của vỏ máy) sử dụng vít để giữ các tấm bên Sau khi bạn đã tháo các vít trên mỗi 4 góc của vỏ, bảng điều khiển sẽ chỉ cần trượt ra
Bước 1: Để chuẩn bị lắp CPU, bạn cẩn thận tháo bo mạch chủ ra khỏi túi chống tĩnh điện, để chuẩn bị lắp CPU và đặt trên bề mặt bàn gỗ cứng, phẳng Lưu ý không để trên bề mặt kim loại
Bước 2: Mặc dù thiết kế của CPU Intel và AMD có một chút khác biệt, nhưng quá trình cài đặt chúng rất giống nhau, cho dù là loại vi xử lý và bo mạch chủ nào CPU Intel
có các điểm tiếp xúc bằng kim loại phẳng ở mặt dưới và các chân cắm nằm bên trong ổ cắm Trong khi CPU AMD có các chân cắm ở mặt dưới của bộ xử lý và các điểm tiếp xúc trong ổ cắm Trong cả hai trường hợp, không được bẻ cong hoặc chạm vào các chốt
Bước 3: Để lắp CPU, bạn cần sự nhẹ nhàng và chuẩn xác để đặt đúng vị trí CPU
vào trong để socket có độ khớp 100% Trên hầu hết các CPU Intel, bạn sẽ có các rãnh ở bên cạnh cho phép bạn chỉ đặt CPU theo một hướng Trên các CPU Intel thế hệ thứ 12 mới nhất, bạn có một hình tam giác vàng nhỏ ở một góc để giúp bạn căn chỉnh đúng cách Điều này cũng đúng với tất cả các bộ vi xử lý AMD hiện đại
Bạn hãy nhấc CPU lên các cạnh của nó và căn chỉnh nó một cách chính xác nhẹ nhàng đặt nó vào ổ cắm CPU
Trang 20Bước 4: Sau khi bạn đã lắp CPU chính xác Hãy ấn mạnh tay giữ xuống nhưng nhẹ nhàng, cho đến khi CPU được khóa đúng vị trí
2.3 Lắp RAM
Nếu bạn chỉ có một thanh RAM, bạn muốn lắp nó vào khe đầu tiên, thường được gọi là A1 Nếu bạn có hai thanh, bạn sẽ lắp chúng vào các khe A2 và B2, nhưng hãy kiểm tra hướng dẫn sử dụng bo mạch chủ của bạn trước khi gắn nhé
Trang 21Bước 1: Khi bạn biết cần lắp RAM vào khe nào, hãy đẩy các cánh nhựa ở hai đầu
khe cắm xuống và hướng ra ngoài, sau đó đặt thanh cắm thẳng lên trên Ấn mạnh xuống cho đến khi RAM khớp vào khe cắm và các cánh nhựa nhấp vào trở lại, kẹp các đầu của thanh
Bước 2: Lặp lại quá trình tương tự cho mỗi thanh bạn có
Trang 222.4 Lắp bo mạch chủ
Mainboard là linh kiện kém bền trong bộ PC, tuy nhiên nó lại đóng vai trò là nền tảng cho mọi thứ Chính vì vậy, lắp đặt mainboard cần độ chính xác cao
Bước 1: Lấy tấm chắn main I/O phía sau của bo mạch chủ của bạn ra khỏi hộp Sau
đó, lắp mainboard vào mặt sau của hộp Tấm chắn main có các lỗ để cắm thiết bị ngoại vi như chuột, bàn phím, dây loa, USB hay dây mạng và bảo vệ main
Bước 2: Để lắp đặt bo mạch chủ, bạn phải vặn các chân đế cách điện để tránh các
thành phần khác bị chập Một số trường hợp đi kèm với những cài đặt sẵn này, trong khi những trường hợp khác cần bạn tự cài đặt chúng
Bước 3: Đặt bo mạch chủ của bạn vào thùng máy, đúng với các vị trí, sao cho các
khe cắm vào bảng điều khiển I/O được xếp thẳng hàng với giá đỡ bo mạch chủ bên dưới
Trang 23Bước 4: Sau khi bo mạch chủ được đặt trong hộp Bạn lắp các dây vào main Ở mỗi mainboard đều có ký tự để
bạn kết nối đúng với dây Bạn chỉ cần thực hiện nối đúng dây vào đúng khe
Bước 1: Mọi tản nhiệt đều cần keo tản nhiệt, bôi một lượng nhỏ bằng hạt đậu vào
CPU trước khi lắp
Trang 24Bước 2: Đặt bộ làm mát CPU lên trên bộ xử lý và ấn nhẹ xuống Xếp thẳng hàng
với giá đỡ hoặc bu lông giữ nào với các lỗ gắn bộ làm mát CPU trên bo mạch chủ Sau
đó, lắp các vít để cố định bộ làm mát vào đúng vị trí
Bước 3: Nếu tản nhiệt của bạn có quạt riêng, hãy gắn nó và cắm đầu nối 3 chân
hoặc 4 chân vào cổng bộ làm mát CPU trên bo mạch chủ
Bước 1: Đặt bộ nguồn vào vị trí lắp Hầu hết các PSU được lắp đặt với quạt hướng
xuống dưới, để quạt hút không khí mát từ bên ngoài vỏ máy
Trang 25Bước 2: Kế đến gắn bằng vít thích hợp hoặc vít ngón cái để cố định bộ nguồn
2.7 Lắp ổ cứng
Cách lắp ổ cứng vào case khá đơn giản Để lắp HDD, bạn để HDD nằm ngang, phần mạch hướng xuống, đặt khay vào ổ cứng, đẩy khay và bắt vít Đối với SSD, bạn cũng làm tương tự
Trang 262.8 Lắp card đồ họa
Bước 1: Bạn hãy xem mainboard và xác định vị trí khe cắm PCle, để xác định vị trí
gắn VGA sẽ chiếm 2 hoặc 3 khe cắm Pcle
Bước 2: Đặt card đồ họa của bạn và đảm bảo rằng các cổng được căn chỉnh đúng
với mặt sau thùng máy, đầu nối Pcle và cẩn thận gắn vào bo mạch chủ Bạn sẽ nghe thấy tiếng click khi bo mạch chủ khóa nó vào vị trí
Trang 27 Khi đã định vị 9 chân này trên bo mạch phải tìm cụ thể 2 chân (trong 9 chân) mà nút nguồn / công tắc của vỏ máy thường kết nối với
Kiểm tra hướng dẫn sử dụng bo mạch chủ của bạn để xác định vị trí 2 chân này: chúng phải được gắn nhãn là "Công tắc nguồn"
Sau đó, để khởi động bo mạch chủ, tất cả những gì bạn cần làm là nhẹ nhàng chạm / cạy phần cuối của tuốc nơ vít vào đầu của cả 2 chân này cùng một lúc
Về cơ bản trong qui định về cách ráp máy tính bàn sẽ cố gắng kết nối 2 chân với nhau trong tích tắc Hãy nhớ rằng bạn chỉ chạm vào đầu của chỉ 2 trong số 9 chân của tiêu đề JFP1 (không phải tất cả 9)
Sau đây là các bước cần lưu ý khi cắm dây cáp nguồn vào các linh kiện trong cách ráp máy tính bàn:
Gắn Cáp nguồn vào PSU Mô-đun (Tùy chọn)
Hiểu kiến thức cơ bản về quản lý cáp PSU
Tìm kết nối PSU trên bo mạch chủ (Sơ đồ)
Kết nối cáp nguồn 24 chân với bo mạch chủ
Kết nối cáp nguồn CPU 8 chân với bo mạch chủ
Kết nối Cáp nguồn PCIe với Card đồ họa (Tùy chọn)
Kết nối Cáp nguồn SATA với Bộ lưu trữ và Phụ kiện
Kết nối cáp nguồn Molex 4 chân (Tùy chọn)
Ngay sau khi bật máy tính, bạn sẽ cần nhấn một nút nhất định trên bàn phím để truy cập BIOS Nó thường sẽ là ESCAPE, DELETE, F1, F2, F8 hoặc F10
Khi BIOS xuất hiện, sẽ nhận thấy màn hình menu trông rất cũ, cơ bản chỉ có thể
Trang 28được truy cập bằng điều khiển bàn phím của bạn hoặc BIOS hiện đại hơn với quyền truy cập chuột đi kèm với một số (tyipcally cao cấp hơn) bo mạch chủ hiện đại
Khi nhìn thấy BIOS hoạt động lần đầu tiên, nó có vẻ hơi khó khăn với tất cả nhiều cài đặt, nhưng đừng lo lắng vì bạn có thể sẽ không cần phải sửa đổi nhiều (nếu có) như mặc định cài đặt thường chính xác những gì bạn cần
3.Đấu nối các thiết bị ngoại vi:
-Thiết bị ngoại vi là tên chung nói đến một số loại thiết bị bên ngoài thùng máy được gắn kết với máy tính với tính năng nhập xuất (IO) hoặc mở rộng khả năng lưu trữ (như một dạng bộ nhớ phụ)
-Thiết bị ngoại vi của máy tính có thể là:
-Thiết bị cấu thành lên máy tính và không thể thiếu được ở một số loại máy tính
-Thiết bị có mục đích mở rộng tính năng hoặc khả năng của máy tính
Có rất nhiều các thiết bị ngoại vi của máy tính, dưới đây liệt kê một số thiết bị ngoại
vi thường gặp hoặc quan trọng cấu thành lên máy tính như sau:
4 Khởi động và kiểm tra:
Những điều cần làm sau khi vừa ráp một chiếc máy tính mới
Trang 29không Trường hợp có trục trặc bạn có thể xử lý cách sau:
Quạt CPU không chạy: tắt nguồn kiểm tra lại dây nguồn cho quạt có cắm đúng hay không, nếu đúng mà quạt vẫn không chạy thì trước hết bạn có thể kiểm tra lại quạt (tìm một quạt CPU khác gắn vào thử), nếu quạt không bị hư thì có thể do đầu cắm trên mainboard bị hư
Quạt PSU không chạy: bạn kiểm tất cả bộ phận còn lại, nếu tất cả đều chạy mà quạt PSU không chạy thì trước hết kiểm tra lại PSU Nhiều PSU có chức năng đạt tới nhiệt độ nhất định thì quạt mới bắt đầu quay, nếu PSU bạn không có chức năng đó thì rất
có thể bị hư quạt hoặc vướng cái gì đó
Quạt case không chạy: kiểm tra đầu cắm trên mainboard có đúng hay không, nếu đúng mà vẫn không chạy thì bạn thử đổi sang đầu cắm khác trên mainboard Trường hợp cắm sang chỗ khác mà vẫn không chạy thì kiểm tra lại quạt case có bị lỏng dây hay không, nếu bạn có nhiều quạt trên case thì thử hết với tất cả đầu cắm để xác định nguyên nhân Nếu tất cả quạt không chạy thì rất có thể do mainboard vì quạt trên case rất khó hư
Để kiểm tra sâu trong phần cứng thì khi khởi động máy bạn nhanh tay bấm nút Del liên tục để vào giao diện BIOS Ở trong này bạn sẽ kiểm tra những phần cứng mình đã gắn có hoạt động đúng hay không Đầu tiên là mã của CPU, kế đến là RAM và ổ cứng RAM thì bạn kiểm tra khe cắm có nhận RAM hay không, và bạn nên kiểm tra tất cả các khe cắm còn lại bằng cách tắt máy rồi cắm khe khác, sau đó vào lại BIOS để kiểm tra Còn ổ cứng thì đơn giản hơn vì bạn chỉ cần xem phần lưu trữ có hiện tên và hiệu của ổ cứng không là được
* Cài đặt và tinh chỉnh BIOS
-Ở phần này bạn chỉ đơn giản kiểm tra RAM lẫn tốc độ và hệ thống lưu trữ
-Bước đầu tiên là ngó qua RAM trước, nếu bạn cắm nhiều thanh RAM thì nên kiểm tra xem kênh RAM có được kích hoạt đầy đủ chưa Ví dụ như cắm 2 thanh thì bạn kiểm tra Dual-channel, nếu mainboard bạn xài Quad-channel thì kiểm tra nếu đã cắm đủ 4 thanh Một số mainboard sẽ hiển thị luôn cho bạn rằng kênh RAM có được kích hoạt hay không, một số thì lại không có nên bạn phải tải phần mềm khác về để xem nhưng chỉ sau khi cài Windows thì mới xem được
-Bước thứ hai là kiểm tra tốc độ hay tần số của RAM mà bạn sử dụng, thật sự thì bước này không quan trọng lắm nhưng bạn cứ xem rồi chỉnh lại cho chắc Tần số này cũng phụ thuộc vào RAM và mainboard, RAM thì phải có nhiều tần số cao và mainboard phải có khả năng ép xung thì mới chỉnh được
5 Bảo trì phần cứng và hệ thống:
*5 Bước của quy trình bảo trì phần phần cứng máy tính
Bước 1: Vệ sinh bên trong thùng máy tính
Bước 2: Vệ sinh bên ngoài vỏ máy tính
Bước 3: Làm sạch bàn phím, chuột và các thiết bị ngoại vi
Trang 30Bước 4: Vệ sinh màn hình máy tính
Bước 5: Kiểm tra lại máy tính
QUY TRÌNH BẢO TRÌ - VỆ SINH PHẦN CỨNG - MÁY PC
Bước 1 : Vệ sinh bên trong thùng máy tính
- Kiểm tra sơ bộ các cổng kết nối, nếu thấy có dấu hiệu hư hỏng, cháy nổ hoặc chập điện thì thông báo ngay cho người quản lý (bên khách hàng) Để tránh những tranh cãi sau này
- Ngắt tất cả các dây cắm nguồn điện, sau đó mở thùng máy rồi lần lượt tháo các thiết bị RAM, FAN, HDD, Mainboard ra khỏi thùng máy
- Đặt các thiết bị trên lên bề mặt khô ráo, tránh những vị trí dễ rơi rớt hoặc ẩm ướt
- Dùng cọ kết hợp với máy thổi bụi chuyên dụng, vệ sinh toàn bộ bên trong thùng máy
- Dùng dung dịch chuyên dụng rửa sạch các khe cắm linh kiện trên mainboard, và các chân tiếp xúc của linh kiện (chân RAM, chân cáp ổ cứng )
- Tháo FAN CPU để tra keo tản nhiệt tăng sự tiếp xúc tải nhiệt (nếu cần)
- Kiểm tra tốc độ FAN, nếu không đáp ứng đủ nhu cầu tản nhiệt, thì yêu cầu khách hàng thay thế
- Gắn toàn bộ linh kiện trở lại thùng máy, thu gọn các dây điện, dây cáp để tăng không gian trong thùng máy, nâng cao khả năng tản nhiệt
- Dùng máy hút/thổi bụi chuyên dụng để làm sạch bụi bẩn bên ngoài thùng máy
- Dùng cọ để vệ sinh các khe tiếp xúc chuột, cổng cắm usb, cổng cắm màn hình
- Dùng nước rửa chuyên dụng và khăn lau sạch toàn bộ vỏ Case
- Sử dụng khăn khô, sạch lau lại
Bước 3 : Vệ sinh bàn phím, chuột và các thiết bị ngoại vi
- Dùng cọ cứng quét sạch các bụi bám dưới phím và các kẽ
- Lật up bàn phím xuống dưới gõ nhẹ, để các bụi bẩn, giấy, ghim rơi ra ngoài
- Đối với chuột dạng con lăn (bi) tháo rời con lăn ra ngoài, vệ sinh các rulo, con lăn, bảo đảm chuột không bi kẹt khi di chuyển
- Sử dụng nước rửa chuyên dụng và khăn lau sạch các phím và toàn bộ keyboard, mouse,
- Sử dụng khăn khô, sạch lau lại
Bước 4 : Vệ sinh màn hình
-Sử dụng nước rửa chuyên dụng và khăn lau sạch bụi bám vào vỏ màn hình
- Dùng nước rửa chuyên dụng cho màn hình để lau bề mặt màn hình CRT, LCD sáng
- Sử dụng khăn khô, sạch lau lại
Bước 5 : Kiểm tra lần cuối
Trang 31- Lắp tất cả các thiết bị lại như vị trí cũ, vệ sinh sạch nơi bảo trì
- Kiểm tra, sắp xếp gọn dây nguồn, mạng, monitor, keyboard, mouse
- Khởi động PC, truy cập vào BIOS để kiểm tra nhiệt độ CPU, tốc độ quạt, chắc chắn hệ thống mát, không quá nóng, các cánh quạt không bị kẹt
- Đăng nhập vào hệ điều hành, kiểm tra hoạt động bàn phím, chuột và các thiết bị ngoại vi
Trang 32* Câu hỏi ôn tập và bài tập thực hành:
1.Liệt kê các loại đế cắm dùng cho CPU?
2.Itanium 2 là thế vi xử lý dùng cho loại máy tính?
3.Sự khác biệt cơ bản giữa dòng Celeron và Pentium là?
4.Bộ nhớ đệm trong vi xử lý có ý nghĩa gì?
5.Trình bày các đặc trưng khi nói đến CPU?
6.Nêu các đặc điểm nổi bật của vi kiến trúc Core?
7.Liệt kê các dòng chipset hỗ trợ công nghệ Dual Core, Quad Core?
8.Thực hành nhận diện các loại, đời CPU của các nhà sản xuất thông dụng
9: Lắp ráp hệ thống máy tính hoàn chỉnh
10 Tháo rỡ các thiết bị của máy tính
11 Bảo trì phần cứng và hệ thống máy tính
Trang 33Bài 3 THIẾT LẬP CMOS
Mã Bài :MĐ21-03
* Giới thiệu:
CMOS, viết tắt của "Complementary Metal-Oxide-Semiconductor" trong tiếng Anh, là thuật ngữ chỉ một loại công nghệ dùng để chế tạo mạch tích hợp Công nghệ CMOS được dùng để chế tạo vi xử lý, vi điều khiển, RAM tĩnh và các cổng logic khác Công nghệ CMOS cũng được dùng rất nhiều trong các mạch tương tự như cảm biến ảnh, chuyển đổi kiểu dữ liệu, và các vi mạch thu phát có mật độ tích hợp cao trong lĩnh vực thông tin
-Trình bày được CMOS là gì;
-Giải thích được các thông tin chính của CMOS;
-Thiết lập được các thông số theo đúng yêu cầu của hệ thống;
-Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học
-Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề)
- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn
- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
- Nội dung:
-Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức -Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
-Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
-Điểm kiểm tra thường xuyên: không có
Trang 34-Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có
-Kiểm tra định kỳ thực hành: không có
1.CMOS là gì ?
CMOS (viết tắt của Complementary Metal-Oxide-Semiconductor - tạm dịch là Bán dẫn kim loại ô-xít bù) là thuật ngữ để chỉ một lượng nhỏ bộ nhớ trên bảng mạch máy tính, lưu trữ trong BIOS Một số thiết lập cài đặt BIOS này có thời gian, ngày tháng trên
hệ thống cũng như các thiết lập phần cứng
Pin CMOS là gì?
CMOS thường chạy bằng pin CR2032, hay còn gọi là pin CMOS Hầu hết đều có tuổi thọ bằng bo mạch, lên tới 10 năm nhưng đôi khi cũng phải thay thế Thời gian, ngày tháng hệ thống không chính xác hay mất các thiết lập BIOS là dấu hiệu cho thấy pin CMOS đã/đang “chết” Thay thế chúng cũng rất đơn giản, chỉ cần tháo ra, lắp cái mới vào là được
2.Thiết lập CMOS:
Để đặt lại các thiết lập CMOS hoặc BIOS của máy tính của bạn trở về cài đặt mặc định Hãy làm theo các bước dưới đây
-Truy cập CMOS Setup
-Trong cài đặt CMOS, hãy tìm một tùy chọn để đặt lại các giá trị CMOS sang cài đặt mặc định hoặc một tùy chọn để tải mặc định không an toàn Với nhiều màn hình cài đặt CMOS, sẽ có một phím chức năng để thực hiện việc này Ví dụ: phím F5, F6, F9, F11 hoặc F12, như được hiển thị trong hình, có thể được thiết lập dưới dạng phím tắt để tải cài đặt mặc định Các thiết lập khác có thể liệt kê một tùy chọn mà bạn có thể mũi tên qua để sử dụng các phím mũi tên và nhấn Enter
-Khi được tìm thấy và chọn, có thể bạn sẽ được hỏi nếu bạn chắc chắn muốn tải mặc định Nhấn Y cho có hoặc mũi tên vào tùy chọn có
-Khi các giá trị mặc định đã được thiết lập, đảm bảo Lưu và Thoát và không chỉ thoát
Pin CMOS và RAM CMOS là hai khái niệm mà các bạn thường rất dễ nhầm lẫn Cùng tìm hiểu kỹ càng về 2 khái niệm này nhé
RAM CMOS
Tên tiếng Anh đầy đủ của CMOS là Complementary Metal-Oxide-Semiconductor
Là thuật ngữ chỉ một loại công nghệ dùng để chế tạo mạch tích hợp Công nghệ này cho phép linh kiện tiêu thụ rất ít năng lượng
RAM CMOS là một chip nhớ rất nhỏ được tích hợp trong chip cầu Nam Nó được nuôi bằng nguồn pin CMOS 3V Vì vậy, dữ liệu trong RAM CMOS không bị mất khi tắt
Trang 35máy
RAM CMOS dùng để lưu những thay đổi thiết lập cấu hình BIOS, cung cấp cho CPU trong quá trình khởi động Khi khởi động máy tính, quá trình POST (Power-On Self Test) bắt đầu CPU sẽ đọc và làm theo các hướng dẫn trong RAM CMOS
Nếu RAM CMOS bị mất dữ liệu do hết pin CMOS thì CPU sẽ đọc bản CMOS mặc định được ghi trên ROM BIOS
Pin CMOS
Pin CMOS là viên pin có điện áp 3V, để nuôi chip nhớ RAM CMOS, giúp duy trì các thông số đã thiết lập trong BIOS/CMOS Setup Utility như ngày giờ hệ thống, mật khẩu bảo vệ,…
Pin CMOS là gì? Nằm ở đâu trên laptop?
CMOS là viết tắt của cụm từ Complementary Metal-Oxide Semiconductor, để chỉ con chip có tính năng giúp máy lưu trữ thông tin được gắn trên bo mạch chủ máy tính
Để gắn được CMOS, các nhà sản xuất dùng một viên pin nhỏ gắn trực tiếp lên main
ở vị trí đặc biệt nhằm cung cấp nguồn năng lượng cho con chip Complementary Oxide Semiconductor dù laptop có được kết nối với nguồn điện hay không
Trang 36Metal-* Tác dụng của pin CMOS
Pin CMOS cung cấp nguồn điện cho board mạch CMOS hoạt động ổn định để có
Chip CMOS giúp lưu trữ thông tin cấu hình của các bộ phận phần cứng khác trong máy đồng thời cập nhật ngày giờ (thời gian) liên tục và lấy đó làm ngày giờ chuẩn mực cho hệ thống Do sử dụng nguồn điện độc lập cung cấp từ pin nên bộ phận này có khả
năng đưa ra thông tin chính xác về ngày giờ cập nhật trên máy tính ngay cả khi máy đang
ở trạng thái tắt
Ngoài ra, pin CMOS còn giúp lưu thông tin cấu hình BIOS, khi pin hết người dùng gặp phải lỗi máy không thể khởi động được hoặc khởi động không lên màn hình
2.3 CMOS của máy Dell
*Hướng dẫn cách thay pin BIOS laptop
Nếu như laptop của bạn có một trong những dấu hiệu trên, bạn cần thay pin CMOS cho laptop càng sớm càng tốt Trong trường hợp máy còn bảo hành, hãy mang đến nơi bạn mua để nhận được hỗ trợ từ nhà sản xuất
Nếu laptop đã hết bảo hành, bạn có thể tự thay pin BIOS theo hướng dẫn sau đây:
Bước 1: Tắt máy và tháo các ốc ở phần đế laptop
Bạn hãy xác định chính xác vị trí lắp đặt pin, tiến hành tháo và kiểm tra pin cmos laptop là loại nào: Không dây hay có dây để chọn mua pin thay thế phù hợp
Bước 2: Nhẹ nhàng cạy viên pin cũ ra khỏi vị trí
Bạn có thể sử dụng tay hoặc miếng nhựa dạng dài, mỏng như ảnh minh họa bên dưới
Trang 37Bước 4: Khởi động lại máy và chỉnh sửa lại thời gian BIOS khớp với thời gian thực
Mỗi dòng laptop lại có phím tắt truy cập BIOS khác nhau Nếu bạn chưa biết, hãy tham khảo hướng dẫn cách vào BIOS của các dòng laptop phổ biến
Lưu ý: Việc tự tháo máy có thể gây ra những rủi ro cho bo mạch nếu bạn không am hiểu kỹ thuật Vì vậy hãy đảm bảo mình đủ kiến thức và thực hiện một cách cẩn thận
Trang 38* Câu hỏi ôn tập và bài tập thực hành
1.Tìm hiểu về CMOS của các loại MainBoard hiện hành
2.Thiết lập cấu hình CMOS theo yêu cầu hệ thống
3 Phân loại mainboard dựa vào đặc điểm nào?
4 Hãy kể tên và so sánh các nhà sản xuất chipset nổi tiếng hiện nay ?
5 Căn cứ vào đâu để có thể lựa chọn bộ nhớ RAM phù hợp cho hệ thống ?
6.Kể tên và so sánh một số nhà sản xuất mainboard nổi tiếng hiện nay ?
7.Trình bày các thành phần cơ bản trên một mainboard thường có?
8.Kể tên và đặt điểm các loại khe cắm trên mainboard hiện nay ?
9.Thực hành nhận diện, phân biệt các linh kiện, ke cắm, ROM, chuẩn giao tiếp, vị trí gắn linh kiện trên Mainboard
Trang 39Bài 4 Ổ ĐĨA CỨNG VÀ PHÂN VÙNG Ổ CỨNG
Mã Bài:MĐ21-04
* Giới thiệu:
Chia ổ cứng hay chia ổ đĩa trên máy tính sẽ giúp bạn chia ổ có dung lượng lớn thành những ổ nhỏ hơn, giúp cho việc sao lưu dễ dàng hơn Phân vùng ổ cứng còn có khả thể cải thiện bảo mật cho máy tính, giúp dữ liệu an toàn hơn tránh khỏi các cuộc tấn công từ phần mềm độc hại Bên cạnh đó, nếu bạn là một người thích sắp đặt mỗi thứ thì việc phân vùng ổ cứng cho máy tính chắc hẳn sẽ là mối quan tâm của bạn, giúp bạn quản lý, phân loại và lưu trữ dữ liệu một cách có tổ chức cũng như có thể truy xuất dữ liệu dễ dàng
* Mục tiêu:
-Trình bày được khái niệm, tính năng và hoạt động của ổ cứng máy tính;
-Giải thích được thế nào là phân vùng của ổ cứng;
-Thực hiện hoàn thiện các thao tác phân vùng trên ổ cứng;
-Rèn luyện tính cẩn thận, khoa học
- Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề)
- Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn
- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
Kiểm tra và đánh giá bài học
- Nội dung:
-Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
-Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
-Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
-Điểm kiểm tra thường xuyên: không có
Trang 40-Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có
-Kiểm tra định kỳ thực hành: 1 điểm kiểm tra ( hình thức vấn đáp và thực hành)
1 Khái niệm về phân vùng:
Phân vùng ổ cứng là việc tạo ra một hoặc nhiều phân vùng trên ổ cứng, để mỗi phân vùng có thể quản lý riêng biệt Việc quản lý riêng biệt các phân vùng có nhiều ưu điểm như:
Dễ dàng cài đặt hệ điều hành
2.Khái niệm về FAT:
FAT nghĩa là File Allocation Table, hay nói cách khác muốn nói đến việc quản lý, cấp phát bảng này Ngày nay, có 3 loại FAT được sử dụng: FAT12, FAT16, FAT32
*Cơ bản về hệ thống file FAT:
*Dung lượng FAT
Tức là nói về dung lượng luân lý (ổ đĩa luân lý) của một hệ thống FAT hoàn chỉnh Dung lượng luân lý này thường bao gồm 3 hoặc 4 thành phần Các vùng được cấu tạo từ 1 hoặc nhiều Sector (định nghĩa phía dưới) Và được đặt theo thứ tự như sau:
-Vùng dữ trữ (chứa dữ liệu các thành phần của ổ đĩa)
-Vùng FAT (bảng cấp phát vùng dữ liệu – giống như index của mảng)
-Vùng thư mục gốc (trong FAT32 không có vùng này)
-Vùng dữ liệu ( chứa nội dung của File và thư mục, giống như giá trị các phần tử mảng)
*Sector
Là đơn vị nhỏ nhất khi hệ thống file đọc, ghi từ thiết bị lưu trữ Về kích thước, có 3 loại phổ biến được sử dụng là 512/1024/2048 byte Các sector được đánh chỉ số từ đầu đến hết ổ đĩa luân lý, chỉ số bắt đầu là 0 Ổ đĩa luôn lý không phải luôn luôn bắt đầu từ đầu của thiết bị lưu trữ, tức là người ta có thể cài đặt FAT chỉ cho một vùng trên thiết bị thôi chẳng hạn Vì thế, trong tài liệu này, khi nói đến Sector thì có nghĩa là nói tính từ Sector 0 của ổ đĩa luân lý Khi nói về vị trí tuyệt đối trên thiết bị lưu trữ, thì sẽ là Sector vật lý
*Định dạng dữ liệu
Hệ thống File FAT ban đầu được phát triển cho x86 CPU sử dụng trong IBM PC Vì điểm quan trọng này nên, toàn bộ dữ liệu được lưu trữ của hệ thống File FAT là Litle-Endian Vì vậy trên một Big-Endian CPU khác, thì khi truy cập các cấu trúc BPB/FAT/Directory thì cần phải chuyển đổi Endian trước khi sử dụng tính toán Truy cập các trường dữ liệu 16/32 bit thì không nhất thiết được Aligment Cho dù CPU có là Litle Endian đi nữa vẫn có trường hợp truy cập các trường dữ liệu không được Aliment cho kết quả không đúng, vì thế cần truy cập theo đơn vị byte Thêm một vấn đề nữa, là truy cập kiểu từng WORD chỉ có thẻ thực hiện trong môi trường hỗ trợ các tùy chọn Packing, nó sẽ dần đến code có portability rất kém Chính vì 2 lý do trên, mà khi thao tác với FAT, dữ liệu sẽ được truy cập như là mảng byte 1 chiều, việc này khiên cho việc đọc code trở nên khó khăn