Con đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành có gì khác với con đường cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh?. 0,25 Đến năm 1999, 10 nước ASEAN cùng đứng chung trong * Thời cơ và thá
Trang 1ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2023 - 2024 MÔN LỊCH SỬ
Thời gian làm bài: 150 phút
Câu 1: (4.5 điểm).
“Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở Châu Á, Châu Phi và Mĩ La-tinh, làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc tan rã từng mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn.”
(Sách giáo khoa-Lịch sử 9, trang 13, NXB Giáo dục Việt Nam)
Bằng những kiến thức đã học, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên
Câu 2: (6.0 điểm).
Trình bày sự ra đời và quá trình phát triển của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Việt Nam có thời cơ và thách thức gì khi ra nhập ASEAN? Theo em, các nước trong khu vực Đông Nam Á có giải pháp gì về vấn
đề tranh chấp Biển Đông hiện nay?
Câu 3 : (2.5 điểm).
Trình bày hoàn cảnh, nội dung, thành tựu và ý nghĩa của công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc từ 1978 đến nay Từ sự thành công của Trung Quốc, Việt Nam rút ra bài học kinh nghiệm gì cho công cuộc đổi mới đất nước hiện nay?
Câu 4 : (5.0 điểm).
Hãy trình bày quá trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành
từ năm 1911 đến năm 1918 Vì sao Người lại ra đi tìm đường cứu nước mới? Con đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành có gì khác với con đường cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh?
Câu 5 : (2.0 điểm).
Đầu thế kỉ XX, kinh tế, xã hội của Hà Nội có những chuyển biến như thế nào?
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2023 - 2024 MÔN LỊCH SỬ
Câu 1
4.5đ
“Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở Châu Á,
Châu Phi và Mĩ La-tinh, làm cho hệ thống thuộc địa của
chủ nghĩa đế quốc tan rã từng mảng lớn và đi tới sụp đổ
hoàn toàn.” (Sách giáo khoa-Lịch sử 9, trang 13, NXB
Giáo dục Việt Nam)
Bằng những kiến thức đã học, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên.
4.5đ
* Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ
- Châu Á: phong trào diễn ra sớm nhất ở Đông Nam Á,
nhiều nước tuyên bố độc lập như: In-đô-nê-xi-a (8/1945);
Việt Nam (9/1945); Lào (10/1945)… và lan rộng sang các
khu vực khác
0.5
- Châu Phi: được gọi là “lục địa trỗi dậy” với nhiều nước
giành độc lập như: năm 1960 có 17 nước (năm Châu Phi);
Ai Cập (1952) An-giê-ri (1962) …
0.5
- Mĩ La-tinh: được mệnh danh là “Đại lục núi lửa” với ngọn
cờ đầu trong phong trào là Cu-ba (1/1/1959) 0.5
- Tính đến giữa những những năm 60 của thế kỷ XX, hệ
thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân-đế quốc bị sụp đổ về
cơ bản
0.5
*Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm
- Nét nổi bật của giai đoạn này là cuộc đấu tranh giải phóng
dân tộc ở Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích và Ghinê-Bitxao chống
lại thực dân Bồ Đào Nha
0.5
- Bồ Đào Nha lần lượt công nhận nền độc lập của các nước:
Ghinê-Bitxao (1974); Mô dăm bích (6/1975) và Ăng-gô la
(11/1975)
0.5
* Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm
- Chủ nghĩa thực dân chỉ tồn tại dưới hình thức là chế độ
phân biệt chủng tộc (Apacthai) ở khu vực Nam Phi 0.25
- Sau nhiều năm đấu tranh, chính quyền của người da trắng
buộc phải công nhận các quyền tự do dân chủ của người da
đen Qua bầu cử, chính quyền của người da đen được thành
lập như ở Dim-ba-bua (1980), Na-mi-bi-a (1990), Nam Phi
(1994)
0.5
- Năm 1993, chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ hoàn toàn 0.25
Trang 3ở nước Cộng hòa Nam Phi.
- Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân đế quốc đã sụp
đổ hoàn toàn Lịch sử các nước Á-Phi-Mĩ La-tinh bước sang
một trang mới: độc lập, tự do xây dựng và phát triển đất
nước
0.5
Câu 2
(6.0 đ)
Trình bày sự ra đời và quá trình phát triển của tổ chức
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Việt Nam
có thời cơ và thách thức gì khi ra nhập ASEAN? Theo
em, các nước trong khu vực Đông Nam Á có giải pháp gì
về vấn đề tranh chấp Biển Đông hiện nay?
6.0
- Sau khi giành độc lập, các nước Đông Nam Á có chủ
trương thành lập một tổ chức kinh tế-xã hội nhằm cùng nhau
hợp tác và phát triển…
0.25
- Ngày 8/8/1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á được
thành lập, tại Băng Cốc với sự tham giam của 5 nước:
In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Phi-lip-pin, Xingapo, Ma-lai-xi-a
0,25
- Giai đoạn 1967-1976, ASEAN là một tổ chức còn non trẻ,
sự hợp tác trong khu vực còn lỏng lẻo, chưa có vị trí trên
trường quốc tế
0,25
- Tháng 2/1976, Hiệp ước Ba-li được kí kết hoạt động
- Quá trình mở rộng thành viên được đẩy mạnh:
+ Năm 1984, Bru-nây ra nhập ASEAN, trở thành thành viên
+ Năm 1995, Việt Nam trở thành thành viên thứ 7 0,25 + Năm 1997, Lào và Mi-an-ma được kết nạp vào ASEAN,
+ Năm 1999, Cam-pu-chia trở thành thành viên thứ 10 0,25
Đến năm 1999, 10 nước ASEAN cùng đứng chung trong
* Thời cơ và thách thức của Việt Nam khi gia nhập
+ Về kinh tế: Kinh tế Việt Nam được hội nhập với nền kinh
tế các nước trong khu vực; tranh thủ nguồn vốn, khoa học
-kĩ thuật của các nước phát triển hơn trong khu vực
0,25
+ Về văn hóa - giáo dục: được giao lưu, tăng cường hiểu
biết về văn hóa giữa các nước; tiếp cận với nền văn hóa
-giáo dục tiên tiến của các nước phát triển hơn trong khu
vực
0,25
+ Về an ninh - chính trị: góp phần nâng cao vị thế của Việt
Nam trên trường quốc tế; chung tay với các nước khác giữ
gìn môi trường hòa bình, ổn định của khu vực
0,25 + Thị trường được mở rộng, có tính cạnh tranh cao… 0,25
Trang 4- Thách thức: 1.0
+ Sự cách biệt về ngôn ngữ, văn hóa, thể chế chính trị; sự
chênh lệch về trình độ phát triển giữa Việt Nam với các
nước trong khu vực nếu không phát triển sẽ có nguy cơ
tụt hậu
0.25
+ Sự cạnh tranh quyết liệt từ các nước trong khu vực 0.25 + Hội nhập dễ bị “hòa tan” đánh mất bản sắc và truyền
+ Cơ chế quản lý của Nhà nước và các doanh nghiệp ở Việt
Nam cần năng động, phù hợp với hoàn cảnh mới… 0.25
- Thực hiện Văn kiện ứng xử ở Biển Đông (DOC) và Quy
- Thực hiện mục tiêu của ASEAN là giải quyết tranh chấp
- Thực hiện tốt công tác đối ngoại và an ninh quốc phòng… 0.5
Câu 3
2.5đ
Trình bày hoàn cảnh, nội dung, thành tựu và ý nghĩa
của công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc từ 1978
đến nay? Từ sự thành công của Trung Quốc, Việt Nam
rút ra bài học kinh nghiệm gì cho công cuộc đổi mới đất
nước hiện nay?
2.5đ
* Hoàn cảnh:
Chủ quan: Trung Quốc lâm vào khủng hoảng trầm trọng… 0.25 Khách quan: Tác động của cuộc cách mạng khoa học kĩ
thuật và khủng hoảng năng lượng trên thế giới (năm 1973),
các cuộc khủng hoảng liên tiếp xảy ra, đòi hỏi các quốc gia
trên thế giới phải cải cách để thoát khỏi khủng hoảng
0.25
* Nội dung:
Tháng 12/1978, Trung Quốc đề ra đường lối đổi mới với
chủ trương: xây dựng chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Trung
Quốc; lấy phát triển kinh tế làm trung tâm; thực hiện cải
cách mở cửa nhằm mục tiêu hiện đại hóa đất nước; đưa
Trung Quốc thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh
0.5
* Thành tựu :
- Kinh tế: phát triển nhanh chóng, tăng trưởng cao nhất thế
giới GDP hằng năm tăng 9,6%, đứng thứ 7 thế giới; 145
nghièn doanh nghiệp nước ngoài đầu tư và hoạt động ở
Trung Quốc; Khoa học kỹ thuật đạt được thành tựu to lớn…
0.25
- Đối ngoại: quan hệ bình thường, hữu nghị với tất cả các
nước trên thế giới đặc biệt với Liên Xô và các nước xã hội
chủ nghĩa; Thu hồi chủ quyền đối với Hồng Công, Ma
Cao…
0.25
*Ý nghĩa:
- Đối với Trung Quốc: giúp Trung Quốc vượt qua khủng
hoảng, từng bước đưa nền kinh tế Trung Quốc phát triển
0.25
Trang 5nhanh; đời sống nhân dân được cải thiện; chứng minh sự
đúng đắn của đường lối cải cách, mở cửa…
- Đối với thế giới: vị thế của Trung Quốc nâng cao trên
trường quốc tế; để lại nhiều bài học quí giá cho các nước… 0.25
* Bài học:
- Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc; kiên trì con đường xã
hội chủ nghĩa; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc… 0.25
- Đổi mới phải đồng bộ trên tất cả các mặt trong đó lấy kinh
Câu 4
5.0đ
Hãy trình bày quá trình ra đi tìm đường cứu nước
của Nguyễn Tất Thành từ năm 1911 đến năm 1918 Vì
sao Nguyễn Tất Thành lại ra đi tìm đường cứu nước
mới? Con đường cứu nước của Người có gì khác so với
con đường cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu
Trinh?
5.0
- Nguyễn Tất Thành sinh ngày 19/5/1890 tại xã Kim Liên,
- Năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời bến cảng Nhà Rồng ra
đi tìm đường cứu nước….Cuộc hành trình kéo dài 06 năm,
qua nhiều nước trên thế giới…
0.5
- Năm 1917, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp tham gia hoạt
động trong Hội những người Việt Nam yêu nước ở Pa-ri
Tại đây, người đã tích cực lao động và hoạt động trong
phong trào công nhân Pháp và tiếp nhận sự ảnh hưởng của
cách mạng tháng Mười Nga… =>Sự chuyển biến dần về tư
tưởng
0.5
- Những hoạt động đầu tiên của người là điều kiện quan
trọng để xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc
Việt Nam
0.5
*Vì sao Nguyễn Tất Thành lại ra đi tìm đường cứu nước
mới?
- Người sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước nhà bị mất
vào tay thực dân Pháp, nhiều cuộc khởi nghĩa và phong trào
cách mạng nổ ra liên tục, song không đi đến thắng lợi
0.5
- Tuy khâm phục Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan
Bội Châu, Phan Châu Trinh nhưng Nguyễn Tất Thành
không tán thành đường lối hoạt động của họ nên quyết định
tìm con đường cứu nước mới cho dân tộc
0.5
*Con đường cứu nước của Người có gì khác với con
đường cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu
Trinh?
- - Phan Bội Châu: sang phương Đông (Nhật) để nhờ Nhật
giúp Việt Nam đánh Pháp Ông chủ trương bạo động 0.25 NNhận định của Nguyễn Tất Thành về con đường cứu nước
của cụ Phan Bội Châu là: “Đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa
0.25
Trang 6- Phan Châu Trinh: chủ trương duy tân, cải cách, lên án, đả
phá các hủ tục phong kiến lạc hậu, phản đối bạo động 0.25 Nhận định của Nguyễn Tất Thành về con đường cứu nước
của cụ Phan Châu Trinh là: “Xin Pháp rủ lòng thương”… 0.25 Nguyễn Tất Thành sang phương Tây, nơi có tư tưởng tự do,
bình đẳng, có nền kinh tế và khoa học phát triển Người kết
luận, muốn cứu nước, muốn giải phóng con người phải đi
theo con đường của Cách mạng vô sản, Cách mạng tháng
Mười Nga
1.0
Câu 5
2.0đ
Đầu thế kỉ XX, Hà Nội có những thay đổi như thế nào về
kinh tế, xã hội?
2,0đ
- Hà Nội trở thành thủ phủ của Liên bang Đông Dương… 0,5
*Về kinh tế:
+ Xây dựng được các tuyến đường xe lửa từ Hà Nội đi các
+ Các nhà máy xí nghiệp được đặt tại Hà Nội… 0,25 + Phát triển hệ thống giao thông đường thủy, đường bộ,
*Về xã hội: xuất hiện các tầng lớp giai cấp mới:
+ Tư sản: tầng lớp tư sản người Việt được hình thành ở Hà
Nội Họ là nhà thầu khoán, đại lí, chủ xí nghiệp, chủ xưởng
thủ công…
0,25
+ Tiểu Tư sản: là những chủ xưởng thủ công nhỏ, cơ sở
buôn bán nhỏ, viên chức cấp thấp, nhà giáo, học sinh ngày
càng đông
0,25
+ Công nhân: đội ngũ công nhân dần hình thành, nhưng quá
trình tập trung và phát triển còn chậm 0,25
*Lưu ý:
1 Học sinh làm cách khác, đúng vẫn cho điểm tối đa.
2 Điểm từng phần cho theo hướng dẫn chấm Điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 điểm.