ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠIVÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ Tiết 40... Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI.. Bài học 1.Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc
Trang 1CHÀO CÁC EM HỌC SINH
THÂN YÊU !
Trang 2Kiểm tra bài cũ Thế nào là yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự ?
Trang 3Làm cho nhân vật sinh động
Câu chuyện thêm phần triết lí
NGHỊ LUẬN
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
?
Trang 4ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI
VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Tiết 40
Trang 5Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Bài học
1.Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự
Trang 6Đọc đoạn trích sau :
Có người hỏi :
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền nước, đứng đậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát.
Trang 7Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
( Kim Lân , Làng )
Trang 8- Ấy thế mà bây giờ
đổ đốn ra thế đấy ! Những người tản
cư đối đáp, trò
chuyện.
Có gạch đầu dòng ở đầu lời thoại.
Thể hiện thái độ căm giận, bất bình của mọi
người.
Đối thoại
Trang 9Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI
NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Bài học
1.Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự
a Đối thoại
- Là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người
- Thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời
trao và lời đáp ( mỗi lượt lời là một lần gạch
đầu dòng)
Trang 10- Ấy thế mà bây giờ
đổ đốn ra thế đấy ! Những người tản
cư đối đáp, trò
chuyện.
Có gạch đầu dòng ở đầu lời thoại.
Thể hiện thái độ căm giận, bất bình của mọi
người.
Đối thoại
Lời nói của ông Hai nói với chính mình, không hướng tới ai hết
- Hà, nắng gớm, về nào
Nói thành lời.
Có gạch đầu dòng
ở đầu lời thoại.
Trang 11Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
VD: Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp
miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
Phát ra thành lời
Trang 12Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
- Lời của 1 người nào đó nói với chính mình
hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng.
- Nói thành lời, phía trước câu nói có gạch đầu dòng.
Trang 13- Ấy thế mà bây giờ
đổ đốn ra thế đấy ! Những người tản
cư đối đáp, trò
chuyện.
Có gạch đầu dòng ở đầu lời thoại.
Thể hiện thái độ căm giận, bất bình của mọi
người.
Đối thoại
Lời nói của ông Hai nói với chính mình, không hướng tới ai hết
Thể hiện thái độ
hổ thẹn của ông Hai.
Độc thoại
Là suy nghĩ của ông Hai
Chưa nói thành lời Không có gạch đầu dòng.
- Hà, nắng gớm, về nào
Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu
Thể hiện tâm trạng đau đớn, dằn vặt của ông Hai.
Độc thoại nội tâm
Nói thành lời.
Có gạch đầu dòng
ở đầu lời thoại.
Trang 14Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
c Độc thoại nội tâm
- Lời của 1 người nào đó nói với chính mình
hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng.
- Không nói thành lời, phía trước câu nói không
có gạch đầu dòng.
Trang 15Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Đối đáp hai hay
nhiều người Nói với chính mình
Nói thành lời Không phát
thành lời Nói thành lời
1 Đối thoại 2 Độc thoại 3.Độc thoại nội tâm
Trang 16Tiết 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 17* Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
- Tạo cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật.
- Thể hiện thái độ căm giận của những người tản
cư đối với dân làng Chợ Dầu
- Khắc họa sâu sắc tâm trạng dằn vặt, đau đớn của ông Hai khi nghe tin làng mình theo giặc.
Trang 18Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
1 Đối thoại
Đối đáp hai hay
nhiều người Nói với chính mình
Phát thành lời Không phát
thành lời Phát thành lời
1 Đối thoại 2 Độc thoại 3.Độc thoại nội tâm
Hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật
Trang 19Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
- Là ngôn ngữ của nhân vật
- Là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân
vật ( tính cách, phẩm chất và nội tâm nhân vật )
Trang 20BÀI TẬP NHANH
ĐỌC CÁC ĐOẠN TRÍCH SAU VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI.
1 Chuyện kể về một danh tướng có lần đi qua trường học cũ của mình, liền
ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là
Người thầy giáo già hốt hoảng:
- Thưa ngài, ngài là
-Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được
những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào
( Ngữ Văn 9, Tập 1 – Tr 40 )
2 Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo gì cho cái vườn
của lão Tôi sẽ cố giữ cho lão Đến khi con trai lão về tôi sẽ trao lại cho hắn
và bảo hắn: “ Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào ”
( Lão Hạc- Nam Cao )
a Các đoạn trích trên sử dụng hình thức hội thoại nào ?
b Em hiểu gì về mỗi nhân vật qua lời thoại ?
Trang 21Đoạn trích Hình thức thoại Tác dụng
Đoạn 1 Đối thoại Thể hiện tính cách nhân vật Cả người thầy và người học trò đều là những người
có văn hoá ứng xử Đặc biệt người học trò
đã thể hiện rõ lòng biết ơn sâu sắc của mình đối với công lao dạy dỗ của thầy giáo
BÀI TẬP NHANH
1.Chuyện kể về một danh tướng có lần đi qua trường học cũ
của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy
mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là
Người thầy giáo già hốt hoảng:
- Thưa ngài, ngài là
- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được
những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào
( Ngữ Văn 9, Tập 1 – Tr 40 )
Trang 22Đoạn trích Hình thức thoại Tác dụng
Đoạn 2 Độc thoại
nội tâm
Thể hiện tính cách nhân vật Cả người thầy và người học trò đều là những người có văn hoá ứng xử Đặc biệt người học trò đã thể hiện rõ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao dạy
dỗ của thầy giáo Thể hiện lòng thương cảm, thái độ cảm thông, chia sẻ của nhân vật ông giáo đối với lão Hạc
BÀI TẬP NHANH
2 Lão Hạc ơi ! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt ! Lão đừng lo
gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ cho lão Đến khi con
trai lão về tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: “ Đây là cái
vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn
vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào ”
( Lão Hạc- Nam Cao )
Đoạn 1 Đối thoại
Trang 23Tiết 40 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Bài học
II Luyện tập
Trang 24Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp
châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ,
tiền kẹo… vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm thường ngày
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khe khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên:
Trang 25Lượt lời của Bà Hai Lượt lời của ông Hai
giặc.
Bài 1:
Trang 26Bài tập 2: Cho tình huống sau:
Một buổi chiều hè, em ra bờ sông câu cá Tình cờ em gặp một
cậu bé ăn xin Nghe cậu bé kể chuyện về gia đình, em rất xúc động và thương cho hoàn cảnh của cậu bé Em chẳng có gì cho cậu bé ngoài mấy con cá nhỏ.
Nếu kể tình huống thành một câu chuyện, em dự kiến sẽ sử dụng hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm như thế nào ?
PHIẾU HỌC TẬP
* Yêu cầu: Dự kiến các hình thức đối thoại, độc thoại, độc
thoại nội tâm sẽ sử dụng và điền vào bảng:
Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội tâm
Trang 27PHIẾU HỌC TẬP
Dự kiến các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội
tâm sẽ sử dụng khi viết đoạn truyện:
Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội tâm
- Trời! Khổ thân Nam quá! Nhỏ vậy mà đã phải
đi ăn xin.
Chia tay em tôi nghĩ mãi: Sao cuộc đời vẫn còn nhiều
số phận éo le vậy !
Trang 28- Tập viết đoạn văn có sử dụng hình thức
đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm.
- Chuẩn bị bài: Luyện nói tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm.
- Về xem lại toàn bộ kiến thức bài học và làm
bài tập số 2.
HƯỚNG DẪN Ở NHÀ
Trang 29CHÀO CÁC EM HỌC SINH!