Xác định CTPT dựa vào phương pháp biện luận Phương pháp biện luận Dựa vào giới hạn xác định CTPT của một hydrocacbon: Khi số phương trình đại số thiết lập được ít hơn số cần tìm, có t
Trang 1Xác định CTPT dựa vào phương
pháp biện luận
Phương pháp biện luận
Dựa vào giới hạn xác định CTPT của một hydrocacbon:
Khi số phương trình đại số thiết lập được ít hơn số cần tìm, có thể biện luận dựa vào giới hạn:
CXHY thì: y ≤ 2x + 2; y chẵn, nguyên dương; x ≥ 1, nguyên
Nếu không biện luận được hay biện luận khó khăn có thể dùng bảng giá trị số để tìm kết quả
Điều kiện biện luận chủ yếu của loại toán này là: hóa trị các nguyên tố Phương pháp biện luận trình bày ở trên có thể áp dụng để xác định
CTPT của một chất hoặc nếu nằm trong 1 hỗn hợp thì phải biết CTPT của chất kia
Biện luận theo phương pháp ghép ẩn số để xác định CTPT của một hydrocacbon:
a)Các bước cơ bản:
Bước 1 : Đặt số mol các chất trong hỗn hợp là ẩn số
Bước 2 : Ứng với mỗi dữ kiện của bài toán ta lập một phương trình toán học
Bước 3 : Sau đó ghép các ẩn số lại rút ra hệ phương trình toán học Chẳng hạn:
a + b = P (với a, b là số mol 2 chất thành phần)
an + bm = Q (với n, m là số C của 2 hydrocacbon thành phần)
Trang 2Bước 4 : Để có thể xác định m, n rồi suy ra CTPT các chất hữu cơ thành phần, có thể áp dụng tính chất bất đẳng thức:
Giả sử : n < m thì n(x + y) < nx + my < m(x + y)
Hoặc từ mối liên hệ n,m lập bảng giá trị số biện luận
Nếu A, B thuộc hai dãy đồng đẳng khác nhau ta phải tìm x, y rồi thế vào phương trình nx + my = Q để xác định m,n CTPT
Một số phương pháp biện luận xác định dãy đồng đẳng và CTPT hydrocacbon:
v Cách 1 : Dựa vào phản ứng cháy của hydrocacbon, so sánh số mol
CO2 và số mol H2O Nếu đốt 1 hydrocacbon (A) mà tìm được :
v Cách 2 : Dựa vào CTTQ của hydrocacbon A :
Bước 1 : Đặt CTTQ của hydrocacbon là :
CnH2n+2-2k (ở đây k là số liên kết љ hoặc dạng mạch vòng hoặc cả 2 trong CTCT A)
Điều kiện k ≥ 0, nguyên Nếu xác định được k thì xác định được dãy đồng đẳng của A
Trang 3- k = 0 A thuộc dãy đồng đẳng ankan
- k = 1 A thuộc dãy đồng đẳng anken
- k = 2 A thuộc dãy đồng đẳng ankin hay ankadien
Để chứng minh hai ankan A, B thuộc cùng dãy đồng đẳng, ta đặt A :
CnH2n+2-2k ; B : CmH2m+2-2k’ Nếu tìm được k = k’ thì A, B cùng dãy đồng đẳng