Áo đỏ em đi giữa phố đôngCây xanh như cũng ánh theo hồng Em đi lửa cháy trong bao mắt Anh đứng thành tro, em biết không?. Các từ trong 2 trường từ vựng liên quan chặt chẽ với nhau: màu á
Trang 2So sánh dị bản hai câu ca dao.
- Râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon
- Râu tôm nấu với ruột bù
Chồng chan vợ húp gật gù khen ngon.
Bµi 1
Trang 3gật đầu
Cúi đầu xuống rồi ngẩng
lên ngay thường để chào
hỏi hay tỏ vẻ đồng ý.
gật gù
Gật nhẹ đầu nhiều lần chỉ sự đồng ý, tán thưởng
Từ gật gù thể hiện thích hợp hơn ý nghĩa cần biểu đạt Tuy món ăn rất đạm bạc nhưng đôi vợ chồng nghèo ăn rất ngon miệng vì họ biết chia sẻ những niềm vui đơn sơ trong cuộc sống.
Trang 4Chồng vừa ngồi xem bóng đá vừa nói:
- Đội này chỉ có một chân sút, thành ra mấy lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn.
Vợ nghe thấy thế liền than thở:
- Rõ khổ! Có một chân thì còn chơi bóng làm gì cơ chứ!
Trang 5Nghĩa của cụm từ “có một chân”
Câu nói của người chồng Cách hiểu của người vợ
Người vợ đã hiểu sai ý của chồng.
Hiểu theo nghĩa gốc
Trang 6BT3/158:
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo.
(Chính Hữu, Đồng chí)
Trang 7Bµi tËp 3
Trang 8Áo đỏ em đi giữa phố đông
Cây xanh như cũng ánh theo hồng
Em đi lửa cháy trong bao mắt
Anh đứng thành tro, em biết không?
( Vũ Quần Phương- Áo đỏ)
Bµi tËp 4
Trang 9- Các từ (áo) đỏ, cây (xanh), ánh (hồng); lửa, cháy, tro tạo thành 2 trường từ vựng.
+ Trường từ vựng chỉ màu sắc: đỏ, xanh, hồng
+ Trường từ vựng chỉ lửa và các sự vật, hiện tượng có quan hệ liên tưởng với lửa: lửa, cháy, tro
Trang 10Các từ trong 2 trường từ vựng liên quan chặt chẽ với nhau: màu áo đỏ của cô gái thắp lên trong mắt chàng trai (và bao người khác) ngọn lửa Ngọn lửa đó lan tỏa trong anh, làm anh đắm say, ngây ngất ( đến mức
có thể cháy thành tro ) và nhuộm hồng cả không gian,
làm không gian cũng như biến sắc ( cây xanh như cũng ánh theo hồng ) – bài thơ xây dùng được những
hình ảnh gây ấn tượng mạnh với người đọc, qua đó thể hiện một tình yêu mãnh liệt, cháy bỏng.
Trang 11- Các từ (áo) đỏ, cây (xanh), ánh (hồng); lửa, cháy, tro tạo thành 2 trường từ vựng.
+ Trường từ vựng chỉ màu sắc: đỏ, xanh, hồng
+ Trường từ vựng chỉ lửa và các sự vật, hiện tượng
có quan hệ liên tưởng với lửa: lửa, cháy, tro
- Những hình ảnh gây ấn tượng mạnh Thể hiện độc đáo một tình yêu mãnh liệt và cháy bỏng.
Trang 12Bài tập 5:
Ở đây, người ta gọi tên đất, tên sông không phải bằng những danh từ
mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên Chẳng hạn như gọi rạch Mái Giầm, vì hai bên bờ rạch mọc toàn cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xòa ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi chèo nhỏ; gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ, ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa ngáy nổi mẩn đỏ tấy lên; gọi kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây(Ba khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn ớt tỏi ăn rất
ngon) (Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
Trang 13Dùng từ có sẵn (rạch, kênh )
Đặc điểm riêng biệt của sự vật, hiện tượng (Mái Giầm, Ba Khía, Bọ Mắt)
Cà dĩa, mực, cà chua, chuột đồng,
cá lau kiếng, ớt sừng trâu, dưa bở,
củ hành tím, chó lông xù…
KÕt hîp víi
Trang 14BT6/159
Một ông sính chữ bất chợt lên cơn đau ruột thừa Bà vợ hốt hoảng bảo con:
-Mau đi gọi bác sĩ ngay!
Trong cơn đau quằn quại, ông ta vẫn gượng dậy nói với theo:
-Đừng Đừng gọi bác sĩ, gọi cho bố đốc tờ!
(Theo Truyện cười dân gian)
Trang 15THAÛO LUAÄN
Qua tiết luyện tập tổng hợp,
em rút ra những điều l ưu ý nào liên quan đến các nội dung về từ vựng tiếng Việt ?
Trang 16- Để sử dụng tốt, hiệu quả tiếng Việt cần nắm chính xác, đầy đủ nghĩa của từ và cách dùng từ để lựa chọn từ cho thích hợp (Bài tập 1)
- Việc sử dụng hợp lí các từ cùng trường từ vựng tạo nên
sự gợi cảm, sinh động và hiệu quả cho sự diễn đạt (Bài tập 4)
- Dùng từ có sẵn theo một nội dung mới dựa vào đặc điểm sự vật, hiện tượng được đặt tên cũng là một cách tạo
từ ngữ mới để phát triển từ vựng tiếng Việt (Bài tập 5)
- Cần sử dụng từ mượn đúng chỗ, tránh lạm dụng (Bài tập 6)
Trang 17Chơi m à học
đuổi hình b ắt chữ
Trang 18Hoa Hướng Dương
Trang 19Hoa Mười Giờ
Trang 20Hoa loa kÌn
Trang 21Hoa R©u mÌo
Trang 22ít chØ thiªn
Trang 23C t à t ím
Trang 24Chè móc câu
Trang 25Ong ruồi
Trang 26Cá kiếm
Trang 27DẶN DÒ:
- Hoµn thiÖn c¸c BT (SGK)
- Chuẩn bị: Ôn tập Tiếng Việt
+ Các phương châm hội thoại
Trang 28CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ , HỌC GIỎI