TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH GIỎI MỨC 9-10 ĐIỂM Một số tính chất cần nhớ.. Môđun của số phức: Số phức z a bi được biểu diễn bởi điểm Ma; b trên mặ
Trang 1TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
TÀI LIỆU DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH GIỎI MỨC 9-10 ĐIỂM
Một số tính chất cần nhớ.
1 Môđun của số phức:
Số phức z a bi được biểu diễn bởi điểm M(a; b) trên mặt phẳng Oxy Độ dài của véctơ OM
được gọi là môđun của số phức z Kí hiệu z = a + bi = a + b 2 2
Tính chất
z a2b2 zz OM
z 0, z , z 0 z0
z z ' z z ' , ' 0
' '
z
z z z z' z z' z z'
kz k z k ,
Chú ý:
2 2
z a b abi a b a b a b z z z z
Lưu ý:
z1z2 z1 z2 dấu bằng xảy ra z1kz k2 0
z1 z2 z1 z2
dấu bằng xảy ra z1kz k2 0
z1z2 z1 z2
dấu bằng xảy ra z1kz k2 0
z1 z2 z1 z2
dấu bằng xảy ra z1 kz k2 0
z z z z z z
2 2
z z z z
z
2.Một số quỹ tích nên nhớ
Biểu thức liên hệ ,x y Quỹ tích điểm M
axby c (1)0
z a bi z c di (2)
(1)Đường thẳng :ax by c 0 (2) Đường trung trực đoạn AB với
A a b B c d, , ,
x a 2y b 2 R2 hoặc
z a bi R
Đường tròn tâm I a b ; , bán kính R
x a 2y b 2 R2 hoặc
z a bi R
Hình tròn tâm I a b ; , bán kính R
2 2
r x a y b R hoặc
r z a bi R
Hình vành khăn giới hạn bởi hai đường tròn đồn tâm I a b ; , bán kính lần lượt là ,r R
2
y ax bx c
c
x ay by c
Parabol
hoặc
z a b i z a b i a
1 Elip
2
Elip nếu 2aAB A a b, 1, 1,B a b 2, 2 Đoạn AB nếu2aAB
C C TR S PH C ỰC TRỊ SỐ PHỨC Ị SỐ PHỨC Ố PHỨC ỨC Chuyên đề 36
Trang 2 2 2
Hypebol
Một số dạng đặc biệt cần lưu ý:
Dạng 1: Quỹ tích điểm biểu diễn số phức là đường thẳng.
TQ1: Cho số phức z thỏa mãn z a bi z , tìm z Min Khi đó ta có
Quỹ tích điểm M x y ; biểu diễn số phức z là đường trung trực đoạn OA với A a b ;
2 2 0
2 2
Min
a b
TQ2: Cho số phức thỏa mãn điều kiện z a bi z c di . Tìm zmin
Ta có
Quỹ tích điểm M x y ; biểu diễn số phức z là đường trung trực đoạn AB với A a b B c d ; , ;
,
2
Min
z d O AB
Lưu ý: Đề bài có thể suy biến bài toán thành 1 số dạng, khi đó ta cần thực hiện biến đổi để đưa về dạng cơ
bản
Ví dụ 1:
Cho số phức thỏa mãn điều kiện z a bi z c di . Khi đó ta biến đổi
z a bi z c di z a bi z c di
Cho số phức thỏa mãn điều kiện iz a bi z c di . Khi đó ta biến đổi
Dạng 2: Quỹ tích điểm biểu diễn số phức là đường tròn.
TQ: Cho số phức z thỏa mãn điều kiện z a bi R 0 z z 0 R
Tìm z Max,z Min Ta có
Quỹ tích điểm M x y ;
biểu diễn số phức z là đường tròn tâm I a b ;
bán kính R
2 2
0
2 2
0
Max
Min
Lưu ý: Đề bài có thể cho ở dạng khác, ta cần thực hiện các phép biến đổi để đưa về dạng cơ bản.
Ví dụ 1: Cho số phức z thỏa mãn điều kiện
a bi R
iz a bi R z
(Chia hai vế cho i )
Ví dụ 2: Cho số phức z thỏa mãn điều kiện z a bi R z a bi R(Lấy liên hợp 2 vế)
Ví dụ 3: Cho số phức z thỏa mãn điều kiện
c di z a bi R z a bi R 2R 2
c di c di c d
Trang 3TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Hay viết gọn
1
z z z R z
(Chia cả hai vế cho z0 )
Dạng 3: Quỹ tích điểm biểu diễn số phức là Elip.
TQ1: (Elip chính tắc) Cho số phức z thỏa mãn điều kiện z c z c 2 ,a a c
Khi đó ta có
Quỹ tích điểm M x y ; biểu diễn số phức z là Elip:
a a c
2 2
Max
Min
TQ2: (Elip không chính tắc) Cho số phức z thỏa mãn điều kiện z z 1 z z 2 2a
Thỏa mãn 2a z1 z2
Khi đó ta thực hiện phép biến đổi để đưa Elip về dạng chính tắc
Ta có
Khi đề cho Elip dạng không chính tắc z z 1 z z 2 2 ,a z 1 z2 2a
và z z1, 2 ) Tìm Max,c ci, Min của P z z0
Đặt
1 2
2
Nếu
1 2
2
z z
Min
(dạng chính tắc)
1 2
0
2
z z
z z k z z
1 2 0
1 2 0
2 2
Max
Min
z z
z z
1 2
0
2
z z
z z k z z
1 2 0
2
Max
z z
P z a
0 2
Min
z z
P z b
Câu 1 (Đề Tham Khảo 2018) Xét số phức z a bi a b , thỏa mãn z 4 3 i 5
Tính
P a b khi z 1 3i z 1 i
đạt giá trị lớn nhất
Câu 2 (Đề Tham Khảo 2017) Xét số phức z thỏa mãn z 2 i z 4 7 i 6 2. Gọi m M, lần lượt
là giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất của z 1 i. Tính P m M
A
5 2 2 73 2
B P 5 2 73 C
2
D P 13 73
Trang 4Câu 3 (KTNL Gia Bình 2019) Cho hai số phức z z thỏa mãn đồng thời hai điều kiện sau1, 2
z z mi z m i
(trong đó m là số thực) và sao cho z1 z2
là lớn nhất Khi
đó giá trị z1z2 bằng
Câu 4 (THPT Cẩm Giàng 2 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 2 2 i Số phức z i1 có môđun
nhỏ nhất là:
A 5 2 B 5 1 C 5 1 D 5 2
Câu 5. (THPT Gia Lộc Hải Dương 2019) Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất
của
2z i P
z
với z
là số phức khác 0 và thỏa mãn z 2 Tính tỉ số
M
M
4 3
M
5 3
M
M
Câu 6. Cho số phức z thoả mãn z 2 3 i 1 Tìm giá trị lớn nhất của z 1 i
A 13 3 B 13 5 C 13 1 D 13 6
Câu 7. Xét tất cả các số phức z thỏa mãn z 3i4 1 Giá trị nhỏ nhất của z2 7 24i
nằm trong khoảng nào?
A 0;1009
B 1009;2018
C 2018;4036
D 4036;
Câu 8. (Chuyen Phan Bội Châu Nghệ An 2019) Cho số phức z thỏa mãn z z z z 4 Gọi M, m
lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của P z 2 2 i Đặt A M m Mệnh đề nào sau
đây là đúng?
A A 34;6
B A6; 42
C A2 7; 33
D A4;3 3
Câu 9 (Chuyên Hạ Long 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 6 z6 20 Gọi M , n lần lượt là
môđun lớn nhất và nhỏ nhất của z Tính M n
A M n 2 B M n 4 C M n 7 D M n 14
Câu 10 (THPT Quang Trung Đống Đa Hà Nội 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 3 4 i và2
w 2 z Khi đó w có giá trị lớn nhất bằng1 i
A 4 74 B 2 130 C 4 130 D 16 74
Câu 11 (THPT Quang Trung Đống Đa Hà Nội 2019) Xét số phức z và số phức liên hợp của nó có
điểm biểu diễn là M và M Số phức z4 3 i
và số phức liên hợp của nó có điểm biểu diễn là
N và N Biết rằng M, M , N , N là bốn đỉnh của hình chữ nhật Tìm giá trị nhỏ nhất của
4 5
z i
Trang 5
TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
A
5
2
1
4
Câu 12 Biết số phức z thỏa mãn iz 3 z 2 i
và z
có giá trị nhỏ nhất Phần thực của số phức z
bằng:
A
2
1
2 5
1 5
Câu 13 (Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương -2019) Xét các số phức z thỏa mãn z 1 3i Số phức2
z mà z 1 nhỏ nhất là
A z 1 5i B z 1 i C z 1 3i D z 1 i
Câu 14 (Chuyên Phan Bội Châu -2019) Cho số phức z thỏa mãn z z z z 4. Gọi M m, lần lượt
là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của P z 2 2 i Đặt A M m Mệnh đề nào sau đây là
đúng?
A A 34;6
B A6; 42
C A2 7; 33
D A 4;3 3
Câu 15 (Chuyên Lê Quý Đôn Điện Biên 2019) Trong các số phức z thỏa mãn z 1 i z 1 2i
, số phức z có mô đun nhỏ nhất có phần ảo là
A
3
3
3 5
3 10
Câu 16 Cho hai số phức z z thỏa mãn 1, 2
Giá trị nhỏ nhất của z1 z2
là
Câu 17 (Sở Bình Phước 2019) Gọi S là tập hợp các số phức z thỏa mãn z 1 34 và
z mi z m i , (trong đó m ) Gọi z , 1 z là hai số phức thuộc 2 S sao cho z1 z2 lớn nhất, khi đó giá trị của z1z2
bằng
Câu 18 Cho hai số phức z w, thỏa mãn z 3 2 2, w 4 2i 2 2 Biết rằng z w đạt giá trị nhỏ
nhất khi z z , 0 w w 0 Tính 3z0 w0
Câu 19 Cho hai số phức z và w thỏa mãn z2w 8 6i và z w Giá trị lớn nhất của biểu thức4.
z w
bằng
Trang 6Câu 20 Cho số phức z thoả mãn z 1 Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của
biểu thức
2
P z z z
Tính M m
A
13 3
39
13
Câu 21 (THPT Yên Khánh - Ninh Bình - 2019) Cho hai số phức z và a bi thỏa mãn
; 5a 4b 20 0 Giá trị nhỏ nhất của z là
A
3
5
4
3
41.
Câu 22 (KTNL GV THPT Lý Thái Tổ 2019) Gọi z a bi a b R,
là số phức thỏa mãn điều kiện
z- - i + + -z i =
và
có mô đun nhỏ nhất Tính S=7a b+ ?
Câu 23 (KTNL GV Thuận Thành 2 Bắc Ninh 2019) Cho số phức z thỏa mãn z+ +z 2z z- =8
Gọi M m, lần lượt là giá trị lớn nhất, nhỏ nhất của biểu thức P = -z 3 3- i Tính M + m
A 10+ 34. B 2 10. C 10+ 58. D 5+ 58.
Câu 24 (Chuyên Bắc Giang -2019) Cho số phức z có z 1 Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
Pz z z z
A
13
11 4
Câu 25 (Chuyên Đại Học Vinh -2019) Giả sửz z1 , 2là hai trong các số phức thỏa mãnz 6 8 zi
là số thực Biết rằng z1 z2 , giá trị nhỏ nhất của 4 z13z2
bằng
A 5 21 B 20 4 21 C 20 4 22 D 5 22
Câu 26 Trong các số phức z thỏa mãn z 3 4 i có hai số phức 2 z z thỏa mãn 1, 2 z1 z2 Giá trị1
nhỏ nhất của
z z bằng
Câu 27 (Chuyên Lê Hồng Phong Nam Định 2019) Cho hai số phức z z thoả mãn1, 2
z i z i và iz2 1 2i Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 1 T z1z2
Trang 7TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
Câu 28 (Chuyên Nguyễn Tất Thành Yên Bái 2019) Cho z là số phức thỏa mãn z z 2i
Giá trị nhỏ nhất của z 1 2i z 1 3i là
Câu 29 (Chuyên Hạ Long - 2018) Cho các số phức z1 , 2 i z2 và số phức z thay đổi thỏa2 i
mãn
z z z z Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của z Giá trị biểu thức M2 m2 bằng
Câu 30 (Chuyên Quang Trung - 2018) Cho số phức z thỏa mãn z 2i z 4i và z 3 3 i 1 Giá
trị lớn nhất của biểu thức P z 2 là:
Câu 31 Xét số phức z thỏa mãn z 2 2 i 2 Giá trị nhỏ nhất của biểu thức P z 1 i z 5 2 i
bằng
Câu 32 (SGD Cần Thơ - 2018) Cho số phức z thỏa mãn z 3 4 i 5 Gọi M và m lần lượt là giá
trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2
P z z i Môđun của số phức w M mi
là
A w 3 137 B w 1258 C w 2 309 D w 2 314
Câu 33 (THPT Hậu Lộc 2 - 2018) Cho hai số phức z z thỏa mãn 1, 2 z1 1 i và 2 z2 iz1 Tìm giá trị
nhỏ nhất m của biểu thức z1 z2 ?
A m 2 1 B m 2 2 C m 2 D m 2 2 2
Câu 34 (SGD Bắc Giang - 2018) Hcho hai số phức , wz thỏa mãn
3 2 1
w 1 2 w 2
nhỏ nhất P của biểu thức min P z w
A min
3 2 2 2
B Pmin 2 1 C min
5 2 2 2
D min
3 2 2 2
Câu 35 (Chuyên Lê Hồng Phong - TPHCM - 2018) Cho số phức z thỏa z 1 Gọi m , M lần lượt là
giá trị nhỏ nhất, giá trị lớn nhất của biểu thức
Pz z z z
Tính M m
A m 4, n 3 B m 4, n 3 C m 4, n 4 D m 4, n 4
Câu 36 (Chuyên Đh Vinh - 2018) Cho các số phức w, z thỏa mãn
3 5
w i
5
và 5w2 i z 4 Giá trị lớn nhất của biểu thức P z 1 2i z 5 2i bằng
Trang 8A 6 7 B 4 2 13 C 2 53 D 4 13
Câu 37 (Kim Liên - Hà Nội - 2018) Xét các số phức c z a bi ( ,a b ) thỏa mãn z 3 2 i 2
Tính a b khi z 1 2i 2 z 2 5 i đạt giá trị nhỏ nhất
Câu 38 (Liên Trường - Nghệ An - 2018) Biết rằng hai số phức z , 1 z thỏa mãn 2 z 1 3 4i 1
và 2
1
3 4i
2
z
Số phức z có phần thực là a và phần ảo là b thỏa mãn 3a 2b12 Giá trị nhỏ nhất của P z z1 z 2z2 2
bằng:
A min
9945 11
P
9945 13
P
D P min 5 2 5.
Câu 39 (Chuyên Lê Quý Đôn – Điện Biên - 2019) Trong các số phức thỏa mãn: z1i z 1 2i ,
số phức z có mô đun nhỏ nhất có phần ảo là
A
3
3
3 5
3 10
Câu 40 (Chuyên Bắc Giang 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 1 Gọi M m, lần lượt là giá trị lớn
nhất, giá trị lớn nhất của
Pz z z z
Tính M m
A M m 1 B M m 7 C M m 6 D M m 3
Câu 41 (Bình Giang-Hải Dương 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 1 Giá trị lớn nhất của biểu thức
1 2 1
bằng
Câu 42 (SGD Hưng Yên 2019) Cho số phức z thoả mãn z 1 Gọi M và m lần lượt là giá trị lớn
nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2
Tính M m
A
13 3
39
13
4
Câu 43 (Chuyên - KHTN - Hà Nội - 2019) Cho số phức z thỏa mãn : z z 2i Giá trị nhỏ nhất của
biểu thức P z i z 4 là
Câu 44 (SGD Bến Tre 2019) Cho các số phức z1 1 3i, z2 5 3i Tìm điểm M x y ; biểu diễn số
phức z , biết rằng trong mặt phẳng phức điểm 3 M nằm trên đường thẳng x 2y 1 0 và mô đun số phức w3z3 z2 2z1 đạt gí trị nhỏ nhất
Trang 9TÀI LIỆU ÔN THI THPTQG 2021
A
3 1
;
5 5
3 1
;
5 5
M
;
M
;
M
Câu 45 (SGD Cần Thơ 2019) Cho số phức z thoả mãn z 1 2i 5 Giá trị lớn nhất của z 1 i
bằng
Câu 46 (Thi thử hội 8 trường chuyên 2019) Cho số phức z thỏa mãn 2 i z 2i z 2i
Giá trị nhỏ nhất của z bằng
2 5
5
5
Câu 47 (Chuyên Nguyễn Du-ĐăkLăk 2019) Số phức z có môđun nhỏ nhất thoả mãn 2 3i z z i
là
A
6 3
3 6
3 6
6 3
5 5 i.
Câu 48 (Sở GD Nam Định - 2019) Trong các số phức z thỏa mãn
12 5 17 7
13 2
Tìm giá trị nhỏ nhất của z
A
3 13
5
1
Câu 49 (Chuyên Nguyễn Huệ-HN-2019) Cho số phức z thỏa mãn z2 2z5 z 1 2i z 3 1i
Tính min w, với w z 2 2 i
A
1 min
2
w
B min w 1 C
3 min
2
w
D min w 2
Câu 50 (Kim Liên - Hà Nội 2019) Xét các số phức z thỏa mãn z 3 2i z 3 i 3 5 Gọi M , m
lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức P z 2 z 1 3i Tìm M , m
A M 17 5; m 3 2 B M 26 2 5 ; m 2
C M 26 2 5 ; m 3 2 D M 17 5; m 3
Câu 51 (Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương 2019) Xét các số phức z thỏa mãn z 1 3i Số phức2
z mà z 1 nhỏ nhất là
A z 1 5i B z 1 i C z 1 3i D z 1 i
Câu 52 (Chuyên Ngữ Hà Nội 2019) Cho các số phức , ,z z z1 2 thay đổi thỏa mãn các điều kiện sau:
iz+ + =2 4i 3
, phần thực của z1 bằng 2, phần ảo của z2 bằng 1 Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức T = -z z12+ -z z22
Trang 10A 9. B 2. C .5 D 4.
Câu 53 (Chuyên Bắc Giang 2019) Cho số phức z thỏa mãn z 3 4 i 5 và biểu thức
2
P z z i đạt giá trị lớn nhất Tính z i
Câu 54 (Đại học Hồng Đức –Thanh Hóa –2019) Cho số phức z a bi a b , thỏa mãn
z i Giá trị nhỏ nhất của biểu thức P a b 5 là
A 3 2 B 2 2 C 3 2 2 D 2 2
Câu 55 (Đại học Hồng Đức –Thanh Hóa 2019) Cho số phức z a bi ( a , b ) thỏa mãn z 1
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức A z 2 2 z 2
Câu 56 (THPT Thăng Long-Hà Nội- 2019) Cho số thực a thay đổi và số phức z thỏa mãn
a a i a
Trên mặt phẳng tọa độ, gọi M là điểm biểu diễn số phức z Khoảng cách nhỏ nhất giữa hai điểm M và I 3;4
(khi a thay đổi) là
Câu 57 (Chuyên Lê Hồng Phong-Nam Định- 2019) Xét số phức z thỏa mãn z 2 4 i 5 Gọi a và
b lần lượt là giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của z Giá trị biểu thức a2 b2 bằng
Câu 58 (Hậu Lộc 2-Thanh Hóa- 2019) Cho z z là hai trong các số phức thỏa mãn 1, 2 z 3 3i 2
và
z z Giá trị lớn nhất của z1 z2 bằng
Câu 59 (Chuyên Đại học Vinh - 2019) Giả sử z z là hai trong các số phức thỏa mãn 1, 2 z 6 8 zi
là
số thực Biết rằng z1 z2 4 Giá trị nhỏ nhất của z13z2 bằng
A 5 21 B 20 4 21 C 20 4 22 D 5 22
Câu 60 (Chuyên Hoàng Văn Thụ-Hòa Bình-2019)Trong các số phức z thỏa mãn
2 1 2
z z
gọi z1
và z lần lượt là các số phức có môđun nhỏ nhất và lớn nhất Giá trị của biểu thức 2 z12 z2 2 bằng