Trị mất ngủ không chỉ bằng thuốc doc

Mất ngủ mạn tính là khó vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ ban đêm, thức giấc sớm và không ngủ lại được trong thời gian ít nhất một tháng Mất ngủ: do chất lượng cuộc sống thấp Ước tính

Trị mất ngủ không chỉ bằng

thuốc Mỗi độ tuổi khác nhau cần có thời gian ngủ khác nhau: trẻ

em mới sinh ra ngủ trung bình 12 giờ/ngày, thanh thiếu niên ngủ 8-9 giờ/ngày, người lớn tuổi ngủ 7-8 giờ/ngày

Một giấc ngủ tốt là giấc ngủ làm cho tinh thần sảng khoái, sung mãn, giúp kéo dài tuổi thọ Người thiếu ngủ sẽ có dấu hiệu suy giảm sức khoẻ, giảm trí nhớ, giảm khả năng làm việc, khả năng giao tiếp không còn nhạy bén, linh hoạt

Khi mất ngủ, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc mà cần phải khám bệnh và tư vấn của bác sĩ

Mất ngủ mạn tính là khó vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ ban đêm, thức giấc sớm và không ngủ lại được trong thời gian ít

nhất một tháng

Mất ngủ: do chất lượng cuộc sống thấp

Ước tính hiện nay có khoảng 10 – 15% dân số mất ngủ ngắn hạn hoặc mạn tính Mất ngủ mạn tính là khó vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ ban đêm, thức giấc sớm và không ngủ lại được trong thời gian ít nhất một tháng Mất ngủ dưới một tháng gọi là mất ngủ cấp (ngắn hạn)

Thức giấc giữa đêm rất khó ngủ trở lại, thức sớm gặp nhiều nhất

ở người mất ngủ mạn tính và thường kèm tình trạng khó vào

giấc ngủ Người Việt là một trong các dân tộc có thói quen ngủ trưa rất hợp lý và khoa học, nhưng khi mất ngủ mạn tính thì giấc ngủ trưa cũng không còn Người lớn tuổi và bắt đầu một thời kỳ bệnh lý mới thường hay ngủ ngày

Mất ngủ có nguồn gốc từ chất lượng cuộc sống thấp, là nguyên nhân gây giảm ngày công lao động, kèm theo bệnh lý cơ thể có

lẽ do giảm miễn dịch tự nhiên và các bệnh lý tâm thần Người có bệnh tâm thần bị mất ngủ mạn tính nhiều hơn và khó ngủ trở lại hơn người không bị bệnh Các triệu chứng chung là ngủ quá ít, thời gian ru ngủ quá lâu, ngủ nông và khi thức dậy thì trạng thái tinh thần không thoải mái, cơ thể mệt mỏi, không lấy lại sức,… Đồng thời, những người này bị suy giảm các họat động ban ngày như uể oải, không tập trung làm việc được, hay quên, khí sắc giảm hay còn gọi là “xuống tinh thần”

Có nhiều yếu tố thúc đẩy mất ngủ ngoài tầm kiểm soát như đang

bị stress, bệnh cơ thể, bệnh tâm thần Tuy nhiên, người mất ngủ cũng do rất nhiều yếu tố từ công việc, từ các mối quan hệ với người ngoài, thay đổi việc làm, những thăng trầm cuộc sống, do

sử dụng thuốc không hợp lý…

Những yếu tố thúc đẩy đó có khi đã là quá khứ, giấc ngủ đã trở

lại nhưng vẫn thúc đẩy mất ngủ mạn tính Khi đã mất ngủ rồi, những yếu tố sau đây làm mất ngủ thêm: vệ sinh giấc ngủ không cải thiện, nghĩa là không biết cách chuẩn bị cho giấc ngủ; quá lo lắng về giấc ngủ của mình; cố gắng thử và chủ ý dùng nhiều thời gian cho giấc ngủ Khi cố gắng ngủ nghĩa là chúng ta đã cố tình quên đi một điều gì đó, vì vậy sẽ không tránh khỏi thức tỉnh, thậm chí thức trắng, kết quả là chỉ thiếp đi khi quá mệt mỏi, và mất ngủ càng thêm tồi tệ

Chữa bằng thuốc không hiệu quả

Khi mất ngủ, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc mà cần

phải khám bệnh và tư vấn của bác sĩ Kinh nghiệm cho thấy mất ngủ ở tuổi trung niên cần được tiếp

cận về tâm sinh lý, về hoạt động tâm thần, nhất là giới nữ Phần đông phụ nữ Việt Nam giỏi giang, “can trường”,… nhưng một khi đã mất ngủ mạn tính thì phức tạp hơn và điều trị với thuốc ngủ thông thường không đủ mà cần nhìn nhận tổng thể

Nguyên nhân và yếu tố thúc đẩy, khởi sự của vấn đề mất ngủ ở từng nhóm nghề nghiệp và cư dân biểu hiện khác nhau Một người vợ nay đã tuổi trung niên sát cánh “công thành danh toại” cho chồng, nay bắt gặp người chồng có “dấu chứng quên công lao” ấy nên mất ngủ nhưng ráng chịu đựng mà “không muốn khám tâm thần” kinh Đến đây thì phải nhận định chữa mất ngủ chi tiết trong tổng thể các rối loạn lo âu, trầm cảm,…

Để chữa trị chứng mất ngủ cho người bệnh, cần phải hiểu biết về nỗi đau buồn, khổ sở của người bệnh, nói cách khác là tìm ra và nhận định triệu chứng tâm thần gây mất ngủ Điều trị các yếu, nguyên nhân ban đầu gây mất ngủ như stress, lo âu trầm cảm, trạng thái đau chưa rõ nguyên nhân, các bệnh hô hấp, tim mạch, bệnh đường tiết niệu,… Chỉ dẫn về các yếu tố làm kích hoạt mất ngủ, trấn an hợp lý Dùng thuốc (thuốc ngủ và thuốc khác trong chuyên khoa tâm thần) đúng liều lượng, đúng chỉ dẫn

Như vậy, để có giấc ngủ “đẫy giấc” hay giấc ngủ lấy lại sức

khỏe, không chỉ đơn thuần là dùng thuốc kiểm soát giấc ngủ mà phải xử lý các bước tiếp cận trên, nhất là khi chúng ta “lầm lẫn” đối với mất ngủ mạn tính

Các loại thuốc ngủ hiện nay chủ yếu tác động trên cơ chế đồng vận với các thụ thể GABA-A benzodiazepine và có các tác dụng phụ như roãi (dãn) cơ, suy giảm trí nhớ, mất điều hòa vận động… Chúng được phân ra loại có thời gian tác dụng ngắn và dài, một số loại có thể dùng để ngủ nhanh và duy trì được cả giấc ngủ hoặc chỉ để giúp ngủ nhanh Các biểu hiện dung nạp (hấp thu, hiệu quả), phụ thuộc và cai thuốc luôn luôn đánh giá cẩn thận Người mất ngủ không nên tự dùng thuốc ngủ theo mách bảo của người đã dùng trước hoặc theo quảng cáo Khi bệnh nhân ngưng dùng thuốc ngủ cũng là một vấn đề cần sự hợp tác chặt chẽ giữa bác sĩ và bệnh nhân