Bốn tiếng, ngắn gọn Như một nét chạm khắc rất dứt khoát, rất sắc nét, góp phần tạc vào kí ức độc giả hình tượng người lính đã hi sinh anh dũng vì Tổ quốc giữa lúc tuổi đang còn rất trẻ
Trang 1
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI GIỜ HỌC NGỮ VĂN 7
Trang 2đầu tiên xuất
hiện trong tâm
trí em là gì?
KHỞI ĐỘNG
Trang 3PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
- CHÂN DUNG NGƯỜI LÍNH
Trang 4BÀI 2: KHÚC NHẠC TÂM HỒN
Tiết : Văn bản
ĐỒNG DAO MÙA XUÂN
(Nguyễn Khoa Điềm)
Trang 5II ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
Trang 6Có một người lính
Đi vào núi xanh
Những năm máu lửa.
Một ngày hoà bình
Anh không về nữa.
Có một người lính Chưa một lần yêu
Cà phê chưa uống Còn mê thả diều.
Một lần bom nổ Khói đen rừng chiều Anh thành ngọn lửa Bạn bè mang theo.
Mười, hai mươi năm Anh không về nữa Anh vẫn một mình Trường Sơn núi cũ.
Ba lô con cóc Tấm áo màu xanh Làn da sốt rét Cái cười hiền lành.
Anh ngồi lặng lẽ Dưới cội mai vàng Dài bao thương nhớ Mùa xuân nhân gian.
Anh ngồi rực rỡ Màu hoa đại ngàn Mắt như suối biêc Vai đầy núi non…
Tuổi xuân đang độ Ngày xuân ngọt lành Theo chân người lính
Về từ núi xanh…
I Đọc – Tìm hiểu chung:
1 Đọc
Trang 7- Sinh năm 1943, quê ở Thừa Thiên – Huế
- Thơ Nguyễn Khoa Điềm thể hiện tình yêu quê hương, đất nước tha thiết với nhiều suy tư sâu sắc
- Một số tác phẩm tiêu biểu: “Đất ngoại ô” (1972), “Mặt đường khát vọng” (1974), “Ngôi nhà có ngọn lửa ấm” (1986)
2 Tác giả: Nguyễn Khoa Điềm
Trang 8a Xuất xứ:Bài thơ “Đồng dao mùa xuân” được sáng tác vào tháng 12/1994 và được in trong tập “Thơ Nguyễn Khoa Điềm, tuyển tập 40 năm do tác giả chọn”
Trang 9Bốn tiếng, ngắn gọn Như một nét chạm khắc rất dứt khoát, rất sắc nét,
góp phần tạc vào kí ức độc giả hình tượng người lính đã hi sinh anh dũng vì Tổ quốc giữa lúc tuổi đang còn rất trẻ
Phù hợp với tình cảm, cảm xúc trong bài thơ:
+ Nhịp nền 2/2 khiến bài thơ mang giọng điệu đồng dao.
+ Nhịp 1/3 ở dòng một đã tách riêng động từ chỉ
sự tồn tại có, khắc sâu ấn tượng về sự hiện diện của người lính, đối lập với dòng thứ năm cũng có nhịp 1/3 nhấn mạnh sự không về của anh
Trang 10II KHÁM PHÁ VĂN BẢN
Trang 11Hoàn thiện Phiếu bài tập số 2
1 Đặc điểm về thể thơ của bài thơ
Đặc điểm Tác dụng
Số tiếng trong mỗi dòng
Cách gieo vần
Ngắt nhịp
Trang 12Bốn tiếng, ngắn gọn Như một nét chạm khắc rất dứt khoát, rất sắc nét,
góp phần tạc vào kí ức độc giả hình tượng người lính đã hi sinh anh dũng vì Tổ quốc giữa lúc tuổi đang còn rất trẻ
Phù hợp với tình cảm, cảm xúc trong bài thơ:
+ Nhịp nền 2/2 khiến bài thơ mang giọng điệu đồng dao.
+ Nhịp 1/3 ở dòng một đã tách riêng động từ chỉ
sự tồn tại có, khắc sâu ấn tượng về sự hiện diện của người lính, đối lập với dòng thứ năm cũng có nhịp 1/3 nhấn mạnh sự không về của anh
Trang 13a Trong một lần chiến đấu oanh liệt, anh đã anh dũng hi sinh, vĩnh viễn nằm lại dưới những cánh rừng đại ngàn
b Theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường ra mặt trận
c Có một người lính tuổi đời còn rất trẻ, còn mê thả diều như vừa qua tuổi thiếu niên
d Những hình ảnh hào hùng mà rất đỗi khiêm nhường của anh còn mãi trong tâm trí “nhân gian”
? Sắp xếp các sự việc chính sau theo thứ tự hợp lí
Trang 14c Có một người lính tuổi đời còn rất trẻ, còn
mê thả diều như vừa qua tuổi thiếu niên
b Theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường ra mặt trận
a Trong một lần chiến đấu oanh liệt, anh
đã anh dũng hi sinh, vĩnh viễn nằm lại dưới những cánh rừng đại ngàn
d Những hình ảnh hào hùng mà rất đỗi khiêm nhường của anh còn mãi trong tâm trí “nhân gian”
2 Hình ảnh người lính trẻ
Trang 16HOẠT ĐỘNG NHÓM:
Hoàn thành Phiếu bài tập số 3 – Hình ảnh người lính
PHIẾU SỐ 3a: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG “NHỮNG NĂM MÁU LỬA”
CHI TIẾT MIÊU TẢ ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI LÍNH
PHIẾU SỐ 3b: HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH Ở LẠI CHIẾN TRƯỜNG XƯA TRONG TƯỞNG
TƯỢNG CỦA TÁC GIẢ
1 Hình ảnh người lính trẻ
Trang 17sự hy sinh đầy nuối tiếc, thể hiện sự xót thương của tác giả
a Hình ảnh người lính trong “những năm máu lửa”
1 Hình ảnh người lính trẻ
- Cách dẫn trực tiếp cùng thể thơ bốn chữ: ngắn gọn, cô đọng cảm xúc
- Giới thiệu về hình ảnh người lính:
“Đi vào núi xanh”: lên
đường ra trận hăng hái,
tràn đầy nhiệt huyết và
sức sống tuổi trẻ
“Những năm máu lửa”:
hình ảnh hoán dụ chỉ khoảng thời gian đầy lửa đạn bom rơi, chiến tranh, hi sinh, đổ máu.
Þ Tinh thần gan dạ, dũng cảm, hi sinh tuổi trẻ đi theo tiếng gọi của Tổ quốc
“Anh không về nữa”: Biện pháp nói giảm nói tránh sự
hi sinh đầy nuối tiếc, thể hiện sự xót thương của tác giả.
Trang 18
Chưa
một lần
a Hình ảnh người lính trong “những năm máu lửa”
2 Hình ảnh người lính trẻ
Tuổi đời còn rất trẻ
Trang 19người lính dũng cảm hy sinh, hoà làm một cùng chiến trường Trường Sơn xương máu.
“Mười, hai mươi năm”:
khoảng thời gian dài vô tận, vĩnh hằng, có khi
là mãi mãi
a Hình ảnh người lính trong “những năm máu lửa”
2 Hình ảnh người lính trẻ
Trang 20b Hình ảnh người lính ở lại nơi chiến trường xưa trong
tưởng tượng của tác giả
“Ba lô con cóc”
“Tấm áo màu xanh”
“Làn da sốt rét”
“Cái cười hiền lành”
Vẻ đẹp giản dị, khiêm nhường, hiền hậu
Trang 21- Anh ngồi lặng lẽ
Dưới cội mai vàng
- Anh ngồi lặng lẽ
Màu hoa đại ngàn
Anh ra đi để lại hoa nở rực rỡ giữa đại ngàn, làm nên mùa xuân cho đất nước.
Anh ra đi để lại hoa nở rực rỡ giữa đại ngàn, làm nên mùa xuân cho đất nước
2 Hình ảnh người lính trẻ
b Hình ảnh người lính ở lại nơi chiến trường xưa trong tưởng tượng của tác giả
Trang 22b Hình ảnh người lính ở lại nơi chiến trường xưa trong tưởng tượng của tác giả
2 Hình ảnh người lính trẻ
Nụ cười hiền lành
Mắt trong như suối biếc
Vai đầy núi non
Hình ảnh người lính đã vĩnh viễn hòa vào
núi non, sông suối thiêng liêng.
Hình ảnh người lính sống mãi giữa “nhân
gian”.
Hình ảnh người lính đã vĩnh viễn hòa vào
núi non, sông suối thiêng liêng.
Hình ảnh người lính sống mãi giữa “nhân
gian”.
Trang 23? Tìm những câu thơ được nhà thơ sử dụng để bày tỏ tình cảm, cảm xúc.
? Xác định tình cảm, cảm xúc được chứa đựng trong những câu thơ đó
3 Tình cảm, cảm xúc đối với người lính
Trang 24Bạn bè mang theo: Tình cảm của đồng
đội dành cho người lính trẻ đã hi sinh
Dài bao thương nhớ Mùa xuân nhân gian:
+ Nỗi thương nhớ những mùa xuân nhân gian tươi đẹp của người lính đã hi sinh.
+ Nỗi nhớ thương những người con anh dũng dài theo năm tháng của nhân gian.
3 Tình cảm, cảm xúc đối với người lính
Niềm thương xót, cảm phục, biết
ơn những người lính hi sinh tuổi
xanh, hi sinh cuộc đời cho độc lập
dân tộc.
Trang 25II KHÁM PHÁ VĂN BẢN
III TỔNG KẾT
Trang 26III Tổng kết
1) Nội dung:
Khắc hoạ và ngợi ca hình ảnh chân
dung người lính trẻ tuổi đã nhiệt
huyết, yêu đời và dũng cảm hy sinh
cả tuổi xuân của mình cho quê
hương, đất nước vẫn còn sống mãi
cùng nhân gian
2) Nghệ thuật:
- Thể thơ 4 chữ nhịp nhàng, cảm xúc
- Giọng điệu vừa tha thiết, vừa trẻ trung, vừa tự hào, vừa tâm tình sâu lắng
- Hình ảnh thơ giàu sức gợi tả.
Trang 27IV LUYỆN TẬP
Bài tập 1 Theo em, tên bài thơ “Đồng dao mùa xuân” có ý nghĩa như thế nào?
Gợi ý
- Em hiểu thể nào là đồng dao?
- Đồng dao có đặc điểm gì nổi bật về thể thơ?
- Hình ảnh “mùa xuân” trong nhan đề có ý nghĩa gì?
Trang 28Ý NGHĨA NHAN ĐỀ
- Nhan đề “Đồng dao mùa xuân”: khúc đồng dao về tuổi thanh xuân, về sự bất
tử của hình ảnh người lính trẻ Hình ảnh các anh còn sống mãi trong trái tim
nhân dân như mùa xuân trường tồn cùng vũ trụ
- Đồng dao:
+ Đồng dao thường được làm theo thể
bốn chữ, năm chữ.
+ Giọng điệu vừa tha thiết, vừa trẻ
trung, vừa tự hào, vừa tâm tình sâu
+ Giọng điệu vừa tha thiết, vừa trẻ
trung, vừa tự hào, vừa tâm tình sâu
+ Vẻ đẹp, sức sống, sức vươn lên của dân tộc, đất nước
+ Vẻ đẹp, sức sống, sức vươn lên của dân tộc, đất nước
Trang 29
Bài tập 2
Hoàn thiện cột L và H
đề hoàn thiện PBT số 1
Trang 30VẬN DỤNG
Bài tập về nhà:
Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) nêu cảm nghĩ của em
về hình ảnh người lính trong bài thơ
Yêu cầu:
- Hình thức: Đoạn văn thuật lại một sự kiện (12-15 câu)
- Nội dung: Cảm nhận về hình ảnh người lính trong bài thơ.
*Gợi ý:
- Những nét đẹp của người lính
- Tình cảm của đồng đội, của nhân dân dành cho anh
Trang 314 Chuẩn bị bài mới: Thực hành tiếng Việt 1
Trang 32TẠM BIỆT CÁC EM!
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT