1 đồng dao mùa xuân

Câu 2: Ở khổ thơ đầu và khổ thơ thứ ba, hình ảnh người lính trong kí ức của đồng đội hiện lên với những chi tiết nào?. + Mỗi lần câu thơ vang lên là một hình ảnh, một ấn tượng trong ký

Trang 2

KHỞI ĐỘNG

Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết những ảnh này gợi cho em suy nghĩ

gì về nhiệm vụ của những người lính trong thời bình?

Trang 3

Hình ảnh những người lính trong thời bình.

Trang 4

Các chiến sĩ thu hoạch lúa giúp dân

Bộ đội giúp dân trong mùa lũ

mùa lũ

Trang 5

Hình ảnh những người lính trong thời bình.

Những người lính biên phòng bên chốt kiểm soát dịch Covi 19

Những người lính hải quân đang

canh giữ biển đảo của Tổ quốc

Trang 6

CHỦ ĐỀ 2: KHÚC NHẠC TÂM HỒN

Trang 7

CHỦ ĐỀ:KHÚC NHẠC TÂM HỒN

Tâm hồn mỗi người giống như sợi dây đàn, sẽ ngân

dung những giai điệu khi có sự tác động của thế giới

bên ngoài

+ Cảm nhận những buồn vui trong cuộc đời: nghe một tiếng nói yêu thương, nhớ về một kỉ niệm ấm áp sự nghĩa tình, thương cho một mảnh đời bất hạnh,….

+ Cảm nhận sự thay đổi của thiên nhiên: thấy một chiếc lá rơi, cảm nhận cơn gió se lạnh lúc giao mùa,…

Trang 8

+ Giúp ta sống sâu sắc hơn từng khoảnh khắc;

+ Bồi dưỡng cho ta lòng nhân ái

Trang 9

CHỦ ĐỀ 2: KHÚC NHẠC TÂM HỒN

“Tiếng tha thiết nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh”

( Lưu Quang Vũ, Tiếng việt)

LỜI ĐỀ TỪ

Trang 10

Trang 11

LỜI ĐỀ TỪ

Vẻ đẹp của ngôn ngữ tiếng Việt được thể hiện rõ nét nhất

trong những tác phẩm văn chương, nhất là ở các bài thơ Với đặc trưng của thể loại thơ, các nhà thơ khai thác được tối đa sự giầu có về thanh điệu, vần, nhịp, khả năng gợi hình, gợi cảm của ngôn từ đồng thời thể hiện sống động những khúc nhạc

tâm hồn với muôn ngàn cung bậc cảm xúc

Trang 12

- TÌM HIỂU TRI THỨC NGỮ VĂN

- ĐỌC HIỂU VĂN BẢN: ĐỒNG DAO MÙA XUÂN( NGUYỄN KHOA ĐIỂM)

Trang 13

ngôn ngữ thơ

+ Xác định được đề tài chủ đề của bài thơ.

Biết cách đọc một văn bản thơ

Trang 14

Biết tự học

Chủ động, tích cực học tập Ghi chú được các ý chính trong bài giảng Nhận ra và điểu chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân

Trang 15

Tìm hiểu tri thức ngữ văn

Hạt gạo làng ta

Có vị phù sa

Của sông Kinh Thầy

Có hương sen thơm

Trong hồ nước đầy

Đặc điểm nhận biết:

Thể thơ bốn chữ

Trang 16

Thả đỉa ba ba Chớ bắt đàn bà Phải tội đàn ông Cơm trắng như bông Gạo rồng như suối(gạo tiền như nước)

Đổ mắm đổ muối

Đổ chuối hạt tiêu

Đổ niêu nước chè ( Đồng dao)

Thể thơ bốn chữ

Trang 17

Chim bay, chim sà

Trang 18

=> Vần hỗn hợp

Cách gieo vần Thể thơ bốn chữ

Trang 19

Chú bé /loắt choắt

Cái xắc/ xinh xinh

Cái chân /thoăn thoắt

Cái đầu /nghênh

nghênh

( Lượm- Tố Hữu)

Thơ bốn chữ thường ngắt nhịp: 2/2; 1/3 hoặc 3/1)

Nhịp thơ Thể thơ bốn chữ

Gà đâu/ túi bụi.

Trang 20

Sông Ngân hà nao nao

Chảy giữa trời lồng lộng

Sao Thần Nông toả rộng

Đặc điểm nhận biết:

Thể thơ năm chữ

Trang 21

Tiếng hót trong bằng

nước

Tiếng hót cao bằng mây

Những làn gió thơ ngây

Truyền âm thanh đi khắp

( Chuyện cổ tích về loài

người – Xuân Quỳnh)

+ Vần được đặt ở cuối mỗi dòng thơ => vần chân

+ Có thể được gieo liên tiếp hai câu thơ liền nhau => vần liền

Cách gieo vần Thể thơ năm chữ

Trang 22

Này con gà mái mơ

Khắp mình hoa đốm trắng

Này con gà mái vàng

Lông óng như màu nắng

(Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh )

Vần được gieo cách một hoặc hai dòng thơ => vần cách.

Trang 23

Cháu chiến đấu hôm nay

(Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh )

+ Vần được đặt ở cuối mỗi dòng thơ => vần

chân( quốc- thuộc)

+ Vần được gieo ở giữa dòng thơ, tiếng cuối của dòng trên vần với tiếng giữa của dòng dưới => vần lưng(bà- gà)

=> Vần hỗn hợp

Trang 24

Chúng em/ trong bản nhỏ

Phơi thật/ nhiều cỏ thơm

Để mùa /đông đem tặng

Ngựa biên /phòng yêu

thương

Thơ năm chữ thường ngắt nhịp: 2/3; 3/2 hoặc 1/4

Nhịp thơ Thể thơ năm chữ

Mọc/ giữa dòng sông xanhMột bông hoa/ tím biếc

Ơi/ con chim chiền chiệnHót chi /mà vang trời

=> Cách ngắt nhịp linh hoạt

Trang 25

Điểm giống nhau giữa thơ bốn chữ năm chữ?

kể chuyện

Trang 26

Vai trò của vần và nhịp trong thơ là gì?

+ Vần có vai trò liên kết

các câu thơ và khổ thơ,

đánh dấu nhịp thơ, tạo

nhịp điệu, sự hài hòa, sức

âm vang cho thơ, đồng

thời làm cho câu thơ dễ

nhớ, dễ thuộc

+ Vần có vai trò liên kết

các câu thơ và khổ thơ,

đánh dấu nhịp thơ, tạo

nhịp điệu, sự hài hòa, sức

âm vang cho thơ, đồng

thời làm cho câu thơ dễ

nhớ, dễ thuộc

+ Nhịp thơ có tác dụng tạo tiết tấu làm nên nhạc điệu của bài thơ, đồng thời cũng góp phần biểu đạt nội dung thơ

Trang 27

I, ĐỌC VĂN BẢN

Trang 28

Cách đọc hiểu một văn bản thơ:

hình

thức

Đặc điểm nội dung

Tìm hiểu từ ngữ, câu thơ và có biện

pháp nghệ thuật

Cách gieo vần Cách ngắt nhịp

Tìm hiểu các hình ảnh và cảm xúc Tìm hiểu chủ đề, tư tưởng của bài

thơ.

Trang 29

+ Đọc theo trình tự: đọc thầm trước=> đọc thành tiếng=> đọc diễn cảm bài thơ.

+ Giọng thơ thay đổi linh hoạt theo nhịp thơ, thể hiện cảm xúc của từng phần, từng đoạn:

- Giọng hồi nhớ, trầm buồn, da diết khi đọc bốn khổ đầu

- Giọng ngậm ngùi, suy tư, thể hiện sự biết ơn ngưỡng mộ tự hào khi đọc năm khổ thơ cuối

Chú ý khi đọc:

Trang 30

Có một người lính

Đi vào núi xanh

Những năm máu lửa.

Mười, hai mươi năm Anh không về nữa Anh vẫn một mình Trường Sơn núi cũ

Ba lô con cóc Tấm áo màu xanh Làn da sốt rét

Cái cười hiền lành

ĐỒNG DAO MÙA XUÂN ( NGUYỄN KHOA ĐIỂM)

Anh ngồi lặng lẽ Dưới cội mai vàng Dài bao thương nhớ Mùa xuân nhân gian

Anh ngồi rực rỡ Màu hoa đại ngàn Mắt như suối biếc Vai đầy núi non

Tuổi xuân đang độ Ngày xuân ngọt lành Theo chân người lính

Về từ núi xanh

Trang 31

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: TÌM HIỂU CHUNG

Trang 32

-+ Sinh năm 1943, Thừa Thiên Huế

+ Thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Khoa Điềm thường viết về tình yêu quê hương, đất nước với những suy tư sâu sắc.

-+ Sinh năm 1943, Thừa Thiên Huế

+ Thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Khoa Điềm thường viết về tình yêu quê hương, đất nước với những suy tư sâu sắc.

+ Tác phẩm tiêu biểu: Đất ngoại ô, Mặt đường khát vọng, Ngôi nhà có ngọn lửa ấm…

Trang 33

Cách gieo vần

Có một người lính

Đi vào núi xanh

Những năm máu lửa.

Cái cười hiền lành

anh ành

Trang 34

Ngắt nhịp

+ Nhịp chẵn : 2/2 quen thuộc + Kết hợp với nhịp: 1/3

=> Nhịp thơ linh hoạt.

Màu hoa / đại ngàn

Mắt / như suối biếc

Vai/ đầy núi non

Trang 35

Nhận xét đặc điểm hình thức của bài thơ?

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ bốn chữ dễ nhớ, dễ thuộc.

Nhịp thơ linh hoạt, tạo giọng thơ từ tốn, chậm rãi, phù hợp với sự hồi tưởng đồng thời thể hiện sự thay đổi tinh tế trong mạch cảm xúc của tác giả.

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ bốn chữ dễ nhớ, dễ thuộc.

Nhịp thơ linh hoạt, tạo giọng thơ từ tốn, chậm rãi, phù hợp với sự hồi tưởng đồng thời thể hiện sự thay đổi tinh tế trong mạch cảm xúc của tác giả.

Trang 37

Nhận xét về bố cục và mạch cảm xúc của bài thơ?

+ Cả bài thơ giống như một câu chuyện kể về người lính trẻ tham gia chiến đấu và hy sinh nơi núi rừng Trường Sơn

+ Đất nước đã Hòa Bình nhưng anh không trở về nữa; hình ảnh

đẹp đẽ của anh vẫn hẳn in trong kí ức của bạn bè, đồng đội; vẫn hóa thân vào hình sông thế núi, làm nên mùa xuân tươi đẹp cho quê

hương.

+ Cuộc đời và sự cống hiến, hy sinh của anh mãi mãi được nhân

dân ghi nhớ, trân trọng, biết ơn.

+ Cả bài thơ giống như một câu chuyện kể về người lính trẻ tham gia chiến đấu và hy sinh nơi núi rừng Trường Sơn

+ Đất nước đã Hòa Bình nhưng anh không trở về nữa; hình ảnh

đẹp đẽ của anh vẫn hẳn in trong kí ức của bạn bè, đồng đội; vẫn hóa thân vào hình sông thế núi, làm nên mùa xuân tươi đẹp cho quê

hương.

+ Cuộc đời và sự cống hiến, hy sinh của anh mãi mãi được nhân

dân ghi nhớ, trân trọng, biết ơn.

Trang 38

Trang 39

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2:

Thảo luận nhóm bàn ( 5p)

Câu 1: Em có nhận xét gì về câu thơ “Có một người lính?” (câu thơ

được xuất hiện mấy lần? sự xuất hiện này có ý nghĩa gì?)

Câu 2: Ở khổ thơ đầu và khổ thơ thứ ba, hình ảnh người lính trong kí

ức của đồng đội hiện lên với những chi tiết nào? Tìm hiểu những chi tiết này, em nhận xét gì về chân dung người lính trong “những năm máu lửa”?

Câu 3: Ở khổ thơ thứ hai và thứ tư, hình ảnh người lính khác gắn với

điều gì? Em có nhận xét gì về cách dùng biện pháp tu từ trong hai khổ thơ này của tác giả?

Trang 40

Hình ảnh người lính trong những năm chiến tranh

+ Mỗi lần câu thơ vang lên là một hình ảnh, một ấn tượng trong

ký ức lại ùa về trong lòng tác giả, gắn liền với người đồng đội năm xưa.

+ Mỗi lần câu thơ vang lên là một hình ảnh, một ấn tượng trong

ký ức lại ùa về trong lòng tác giả, gắn liền với người đồng đội năm xưa.

+ Nhấn mạnh sự hiện diện của người lính nơi chiến trường đồng thời khẳng định hình ảnh của anh sẽ còn tồn tại mãi trong ký ức của đồng đội và nhân dân.

Trang 41

Hành

động

Thời gian:

“Những năm máu lửa

Hoán dụ Để chỉ hoàn cảnh chiến tranh gian khổ, ác liệt

với nhiều mất mát hy sinh.

Hành động anh dũng, quả cảm => là lựa chọn chung của bao chàng trai thời chiến Đây cũng là hành động thể hiện tình yêu tổ quốc, trách nhiệm với quê hương của những

người lính trẻ.

Không gian:

“ núi

xanh”-Hoán dụ Hình ảnh thiên nhiên núi rừng Trường Sơn hoang vu,

khắc nghiệt, đây cũng chính là chiến trường nơi mà người lính sẽ chiến đấu.

Hành động “đi vào núi xanh” ->người lính tự nguyện tham gia chiến đấu, sẵn sàng đối

diện với những gian khổ thiếu thốn, những hiểm nguy và cả những hy sinh mất mát.

Hành động: “ Đi vào núi xanh- Những năm máu lửa”

Trang 42

“Chưa một lần yêu”- chưa từng trải nghiệm sự rung động của

tình yêu đôi lứa, thứ tình cảm mãnh liệt, say mê, đẹp đẽ, kỳ diệu.

“Cà phê chưa uống”- chưa từng biết đến hương vị của cà phê,

của cuộc sống sung túc đủ đầy.

“ Còn mê thả diều”- vẫn say mê với thú vui con trẻ, với tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, bay bổng.

=>Hình ảnh người lính trẻ trung, còn mang những nét hồn nhiên, trong sáng đi vào chiến trường khốc liệt

Trang 43

Sự hy sinh của người lính.

Độ dài của khổ thơ

=> Cách nói “anh không về nữa” để giảm nhẹ cảm giác đau đớn, xót xa trước sự hy sinh của người lính

=> rút ngắn chỉ gồm hai câu thơ =>tạo nên sự hụt hẫng trong lòng người đọc, tựa như một khoảng lặng, một nốt trầm một nỗi trống vắng mênh mông không gì có thể lấp đầy trong lòng nhà thơ khi đồng đội hy sinh.

Trang 44

Hình ảnh người

lính

Hình ảnh người

lính

“Anh thành ngọn lửa”

+ không gian- rừng + thời gian- chiều + âm thanh- hình sắc khói đen

sự hoang tàn, khốc liệt của chiến tranh.

Trong giờ phút hy sinh, hình ảnh anh rực lên tỏa sáng.

khung cảnh tối tăm của khói bom và nét ảm đạm của rừng chiều

Đối lập

Trang 45

Ngọn lửa soi tỏ sự tàn bạo, kinh hoàng của chiến tranh, soi

tỏ cả sự hy sinh anh dũng của người lính.

Hình ảnh đó sẽ không bao giờ mở phai trong ký ức của nhà thơ, của bạn bè đồng đội, trở thành ngọn lửa soi đường để họ bước tiếp con đường mà anh đang đi, tiếp thêm sức mạnh để

họ hoàn thành sứ mệnh mà anh còn dang dở.

Hình ảnh đó sẽ không bao giờ mở phai trong ký ức của nhà thơ, của bạn bè đồng đội, trở thành ngọn lửa soi đường để họ bước tiếp con đường mà anh đang đi, tiếp thêm sức mạnh để

họ hoàn thành sứ mệnh mà anh còn dang dở.

Trang 46

II, KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1, Hình ảnh người lính trong những

năm chiến tranh Nhận xét về hình ảnh người

lính trong những năm máu lửa?

Trang 47

1, Hình ảnh người lính trong những năm

chiến tranh

+ Hình ảnh người lính trẻ, đã bỏ lại phía

sau biết bao điều đẹp đẽ của tuổi thanh

xuân để lựa chọn đi vào chiến trường khốc

liệt Người lính đó đã chứng minh tình yêu

với |Tổ quốc, trách nhiệm với quê hương

bằng lòng quả cảm và sự anh dũng của

2, Hình ảnh người lính trong lòng đồng đội và nhân dân.

Trang 48

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3:

Thảo luận nhóm bàn ( 5p)

Câu 1: Hãy tìm các chi tiết khắc họa hình ảnh người lính ở lại nơi

chiến trường xưa trong tưởng tượng của tác giả qua các khổ thơ còn lại?

Câu 2: Ở phần đầu của bài thơ, tác giả có viết “Anh không về nữa”,

nhưng đến cuối bài thơ ông lại viết “Theo chân người lính/ Về từ núi xanh” em hãy giải thích sự đối lập này và cho biết ý nghĩa của nó?

Trang 49

Hình ảnh người lính trong đồng đội và nhân dân

THỜI

GIAN

Mười, hai

mươi năm

Thời gian trôi qua mau, mọi điều

đã đổi thay: chiến tranh đã lùi xa, tiếng đạn bom không còn, đất

nước đã được thống nhất và hòa bình

Thời gian trôi qua mau, mọi điều

đã đổi thay: chiến tranh đã lùi xa, tiếng đạn bom không còn, đất

nước đã được thống nhất và hòa bình

Người lính vẫn ở lại nơi chiến trường:

Trang 50

Câu thơ được điệp lại như muốn hằn sâu sự mất mát, muốn khẳng định

một sự thật nghiệt ngã của chiến tranh

Trang 51

Người lính vẫn nằm lại nơi chiến trường, xa bạn bè đồng đội, xa gia đình thân yêu Câu thơ mang đậm nỗi ngậm ngồi thương cảm cho

người lính đã hy sinh

Trang 52

càng khắc sâu sự xót xa, đau đáu của bạn bè, đồng đội khi nghĩ về sự

hy sinh của người lính trẻ.

Sự đối lập giữa cái đổi thay và cái không thay đổi, niềm vui cuộc sống hòa bình với nỗi cô đơn của người lính nơi chiến trường =>

càng khắc sâu sự xót xa, đau đáu của bạn bè, đồng đội khi nghĩ về sự

hy sinh của người lính trẻ.

Trang 53

1, Hình ảnh người lính trong những

năm chiến tranh

+ Người lính vẫn ở lại nơi chiến

trường: Sự đối lập giữa cái đổi thay và

cái không thay đổi, niềm vui cuộc sống

hòa bình với nỗi cô đơn của người lính

nơi chiến trường Điều này càng khắc sâu

sự xót xa đau đáu của bạn bè, đồng đội

khi nghĩ về sự hy sinh của người lính trẻ.

Trang 54

“Ba lô con cóc- Tấm áo màu xanh”

bộ quân phục bình dị và đơn xơ

Trang 55

“Làn da sốt rét”

dấu ấn của rừng thiêng nước độc, của thiếu thốn gian khổ đời lính.dấu ấn của rừng thiêng nước độc, của thiếu thốn gian khổ đời lính

Trang 56

“Cái cười hiền lành”

tâm hồn trong sáng, hiền hậu, vui tươi

Trang 57

vẫn nhớ, vẫn thương, vẫn tha thiết với tuổi trẻ với mùa xuân, với cuộc đời Nỗi nhớ thương dài theo năm tháng, rộng

khắp nhân gian

vẫn nhớ, vẫn thương, vẫn tha thiết với tuổi trẻ với mùa xuân, với cuộc đời Nỗi nhớ thương dài theo năm tháng, rộng

khắp nhân gian

Trang 58

“Anh ngồi lặng lẽ- Dưới cột mai vàng

bình thản, khiêm nhường, bồi đắp cho mai vàng thêm rực rỡ, góp thêm vào mùa xuân đẹp tươi của đất nước

Tiêu đề	1 Đồng Dao Mùa Xuân
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Giáo Dục
Thể loại	Bài Luận
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	10,04 MB