Trình chiếu đọc hiểu ngoài chương trình thcs (4)

Nếu đề yêu cầu trả lời trong vòng từ 3 – 5 dòng thì phải viết thành đoạn văn , không được gạch đàu dòng.. Tự sự Miêu tả Biểu cảm Nghị luận Là trình bày lại các sự việc sự kiện có nhân v

CHUYÊN ĐỀ ĐỌC

HIỂU NGOÀI

Đọc, hiểu

Những lưu ý cần nhớ

“Bạn nên nhớ rằng không có việc gì là không thể”

30%

15%

Trình bày đúng thứ tự câu hỏi(không đảo trình tự

tuyệt đối tránh kiểu ghi bổ sung phía sau )

Câu không biết chừa 8 -10 dòng, cái đã làm xong

rồi vẫn chừa them 2 dòng để bổ sung khi cần

thiết.

Tốt nhất là nên gạch đầu dòng hoặc ngăn cách

giữa các ý bằng dấu chấm phẩy (;).

Trình bày

Các kỹ năng cần chuẩn bị

01

Câu hỏi có “chính” không được trả lời dư,

còn lại các câu hỏi khác trả lời dư đều

không bị trừ điểm

Không trả lời trống không (thiếu

chủ ngữ, dẫn dắt) nên xưng “em”

khi làm bài.

Nếu đề yêu cầu trả lời trong vòng từ 3 – 5 dòng thì phải viết thành đoạn văn , không được gạch đàu dòng.

Câu hỏi có từ “những” thì cần trả lời

từ 2 ý trở nên, nếu băn khoăn hãy liệt

kê tất cả các ý mình cho là đúug.

Các kĩ năng cần chuẩn bị

01

LÀM ĐỌC HIỂU TỐT NHẤT LÀN NÊN NHỚ QUY TẮC THỪA CÒN HƠN THIẾU

Nói cho vui thôi, các em hãy cố gắng học nhé! Vì cô biết ở độ tuổi này các em muốn vui chơi hơn thay vì cặm cụi với trang sách, muốn tự do thay vì phải học nhưng vì tương lai tất cả chúng ta phải phấn đấu từ bây giờ để hôm nao, khi lớn lên kiến thức sẽ giúp các em có một chỗ dựa vững vàng trước bão tố cuộc đời Sẵn sang chưa nhỉ….? Chúng ta cùng bắt đầu cuộc hành trình chinh phục kiến thức nhé !

Các kĩ năng cần chuẩn bị

01

Bởi em mắt biếc ngoan hiền Tôi chăm đèn sách xứng duyên với người

Bởi em tinh nghịch môi cười Tim tôi nở đóa hoa tươi diệu kì Hai ta móc ngoéo mùa thi

Mà tôi thi rớt còn gì tình yêu

Cấp 01

Dạng câu hỏi nhận biết

Là dạng câu hỏi dễ nhất, nhắc nhớ lại kiến thức

Phép thế

Sử dụng ở những câu đứng sau các từ ngữ

có tác dụng thay thế các từ ngữ đã có ở câu trước

Phép liên tưởng

Sử dụng ở câu đứng sau những từ ngữ đồng nghĩa,trái nghĩa hoặc cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước

Phép lặp

Lặp lại ở câu đứng sau những từ ngữ đã có

ở câu trước

Phép nối

Dùng các quan hệ từ kết nối giữa các câu

lại với nahu tạo lên sự liên kết

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trườn học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của

ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu

(Hồ Chí Minh)

 Phép liên kết được sử dụng trong văn bản trên là: phép lặp (lặp từ “chúng”)

Ví dụ

Cách học Mẹo nhớ

Khi xét liên kết các câu

Phép thế có nghĩa tương đương ban đầu Phép nối là cách dùng từ

Do đó; vả lại; ngoài ra; hoặc là…

Thế rồi liên tưởng không xa

Và rồi từ ngữ trái nhau

Đó là nghịch đối không sai chút nào Cuối cùng tỉnh lược là đây

Lược từ câu trước, gọn gàng câu sau

Tự

sự

Miêu tả

Biểu cảm

Nghị

luận

Là trình bày lại các sự việc (sự kiện) có nhân vật, cốt truyện,

diễn biến và dẫn đến một kết quả nào đó  kể lại

Là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình

dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt

hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người… Hình

dung

Là phương thức dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc

của mình về thế giới xung quanh. Cảm nhận và hiểu được

chúng

Là phương thức chủ yếu được dung để bàn bạc phải trái đúng

sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến thái độ của người nói phải trái đúng sai…, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác

đồng tình với ý kiến của mình  LĐ-quan điểm  Thuyết

phục

Các phương thức biểu đạt

03

ết minh

Hành

chính

Là cung cấp, giới thiệu, giảng giải… những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa

biết. cung cấp tri thức

Trình bày theo mẫu chung và chịu trách nhiệm về pháp lý các ý kiến, nguyện vọng của cá nhân, tập thể đối với cơ quan quản lý

Bình minh đẹp không minh chứng cho một ngày sẽ đẹp nhưng cho chúng ta chút kì vọng về một ngày

không tệ, ngày sẽ trở nên dịu dàng và ý nghĩa hơn khi chúng ta nhận thức được sức mạnh của tình người trong hoàn cảnh khó khăn thử thách Trong cuộc sống sẽ có lúc chúng ta gặp phải những tình huống không

dễ dàng, lúc đó tình người (sự đối đãi giữa người với người bằng tình yêu thương chân thành) là động lực giúp con người vượt qua khó khăn thử thách Thứ nhất trong những hoàn cảnh khó khăn nhất , tình yêu thương luôn là phương thức hữu hiệu mang đến sức mạnh to lớn cho con người, giúp chúng ta giải quyết được những khó khăn Thứ hai tình yêu thương giúp xoa dịu trẫn tĩnh tâm hồn khi phải đương đầu với khó khăn thử thách và hiểm nguy Bên cạnh đó, tình yêu thương tạo ra động lực khiến con người dám đối diện với thử thách dám đối mặt với khó khăn để từ đó tìm ra hướng giải quyết nhanh nhất và tốt nhất

Ví dụ

 Phương thức biểu đạt của văn bản là : nghị luận

PT 1

Có khuôn, hợp đồng, báo cáo, đơn từ… 

hành chính

Có những nhiều tính từ, động từ miêu tả đồ vật, cảnh,…  miêu tả

Bàn luận đúng sai quan điểm tác giả 

GT là vận dụng tri thức để hiểu vấn

đề NL một cách rõ rang và giúp

người khác hiểu đúng ý mình

BL là bàn bạc đánh giá vấn đề, sự

việc, hiện tượng,……đúng hay sai,

hay dở tốt; xấu, lợi,hại;…để nhận

Thao tác so sánh

Các thao tác lập luận

04

Phân tích

Chứng minh

song hành cùng nhau

Pt là chia tách đối tượng,

sự vật hiện tượng thành nhiều bộ phận, yếu tố nhỏ

để đi sâu xem xét kĩ lưỡng nội dung và mối liên hệ bên trong của đối tượng

Chứng minh là đưa ra cứ liệu - dẫn chứng xác đáng

để làm sáng tỏ một lí lẽ một ý kiến để thuyết phục người đọc nghe tin tưởng vào vấn đề

Nhân hóa

Làm cho đối tượng hiện ra sinh động, gần gũi có tâm trạng và có

hồn gần với con

người

CT: A(chỉ vật) B(dùng cho người)

Ẩn dụ

Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng kia giữa chúng có nét tương đồng

CT: A như B (so sánh ngầm, A có đặc điểm như B)

Hoán dụ

Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng kia giữa chúng có nét tưong cận

CT:A gắn liền với hình ảnh B(B báo hiệu cho sự xuất hiện

của A)

Nói quá

Tô đậm phóng đại

về đối tượng một cách lớn hơn nhằm tang sức gợi hình

gợi cảm

CT:A  > mức độ

thựcCác biện pháp tư từ

05

Điệp ngữ

Nhấn mạnh tô đậm ấn tượng – tăng giá trị biểu cảm, tạo âm hưởng nhịp điêu cho câu văn câu thơ

CT: A 1 A 2, A 3,…

Đối lập

Sử dụng từ ngữ, hình ảnh, vế câu song song, cân đối trong lời nói nhằm nhấn mạnh về ý, sinh động……

CT:A >< B

So sánh

Đối chiếu giữa hai sự vật, sự việc về tính chất để tìm ra nét giống và khác nhau từ đó tang sức gợi hình gợi cảm cho diễn đạt

CT:A là;như;tựa,hơn……B

Các biện pháp tu từ

05

Đảo ngữ

Đổi vị trí thông thường của các thành phần câu nhằm tạo điêm nhấn

CT: VN - CN

Nói giảm

Dùng cách nói khéo léo, sử dụng các từ ngữ thanh nhã để tránh

sự đau long, thô tục

CT:ABCD?ABCD!

Chơi chữ

Dùng các biện pháp như: đồng âm, trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa,nói lái…để tạo ra những lời nói thú vị

Các biện pháp tu từ

05

Chỉ ra cụ thể tác giả đã sử dụng biện pháp đó như thế nào? Ví dụ nhân hóa thì nhân hóa ở đâu? Ẩn

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ

ấy Và thể hiện tình cảm của tác giả

Bước 3

Mẹo, công thức trả lời

05

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Ví dụ

Bước 1: Biện pháp ẩn dụ.

Bước 2: Chi tiết "mặt trời trong lăng rất đỏ"

Bước 3: : Ý nghĩa: tạo ấn tượng, làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt; ca ngợi sự lớn lao, vĩ đại

của Bác Hồ, bất tử hóa hình ảnh Bác trong lòng dân tộc thể hiện niềm tôn kính thiêng liêng và lòng biết ơn

vô hạn của tác giả đối với Bác

Mẹo, công thức trả lời

Xét nghĩa câu: B như A

Bác nhớ Miền Nam nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác nỗi mong cha

 B: Người miền Nam

 Miền Nam như người miền Nam (vô lý)

 Hoán dụ

Mẹo, công thức trả lời

05

 A: Miền Nam

Bí quyết

Trả lời

Toàn bộ

Các bptt

PHƯƠNG PHÁP

Bước 1: Biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản trên là:….(Ở chỗ “… ”)

Bước 2: BPTT này làm cho lời thơ/văn/ lời diễn đạt trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm, hấp

dẫn, ấn tượng, thú vị, dễ hiểu,có hồn, cụ thể, tăng nhạc tính - tạo âm hưởng nhịp nhàng, nhấn mạnh vào…(nd);đồng thời thể hiện…của tác giả

Mẹo, công thức trả lời

05

(1) “Hoà bình giống như bầu không khí xung quanh chúng ta Chúng ta sống với nó mỗi ngày, nghĩ về nó mỗi ngày nhưng đôi khi lại không nghĩ đến việc mình có trách nhiệm phải bảo vệ nền hoà bình Chúng ta phải đứng lên đấu tranh cho tình yêu và hòa bình.

(2) “Việc không sống cùng bố mẹ đã dạy tôi tầm quan trọng của tình yêu Ngày hôm nay tôi đứng ở đây để sát cánh với những ai cảm thấy mình bị bỏ rơi và cả những ai lan toả sự đau đớn cho người khác Hãy để tình yêu

và sự cảm thông trỗi dậy trong bạn để chiến tranh và bạo lực không còn xảy ra nữa.”

Hoa hậu Nguyễn Thúc Thủy Tiên

Chi tên và nêu 1 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên?

Ví dụ

Bước 1: Chỉ ra: Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên là: so sánh (ở chỗ “Hòa bình giống như

bầu không khí xung quanh chúng ta”)

Bước 2: Hiệu quả: BPTT này làm cho lời diễn đạt trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm, hấp dẫn, ấn tượng,

thú vị, dễ hiểu,có hồn, cụ thể tang nhạc tính – tạo âm hưởng nhịp nhàng, nhấn mạnh vào tầm quan trọng của hòa bình đồng thời thể hiện tình yêu hòa bình của tác giả

Để phân biệt được các thể

• Các thể thơ Đường luật: ngũ ngôn, thất ngôn……

• Các thể thơ dân tộc: lục bát, song thất lục bấc, hát nói……

• Các thể thơ hiện đại: năm, bảy, tám chữ, tự do

Đếm kĩ và đếm hết số chữ trong các câu thơ là ra

Phương pháp

Phân biệt các thể thơ06

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Ngòi đầu cầu nước trong như lọc,Đường bên cầu cỏ mọc còn non.Đưa chàng lòng dặc dặc buồn,

Bộ khôn bằng ngựa thuỷ khôn bằng thuyền

Ngòi đầu cầu nước trong như lọc, Đường bên cầu cỏ mọc còn non Đưa chàng lòng dặc dặc buồn,

Bộ khôn bằng ngựa thuỷ khôn bằng thuyền.

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen lá, đá chen

Lom khom dưới núi, tiều vài chú

hoaLác đác bên sông, chợ mấy nhà

Ví dụ

Lục bát

Song thất lục bát

Thất ngôn bát cú

Thất ngôn

tứ tuyệt

Ví dụ06

Khóc đi em cho mắt bạc trăng mờRồi theo anh, quên đi bụi tình ngày cũVai lả rã rời, chân chùng mỏi gối

Hoàng hôn vào tốiĐẹp!

Mắt cô sưởi ấmTâm hồn trong emKhuôn mặt thơ ngâyLoà nhoà mắt ướt

Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày

Quê hương là đường đi học

con về rợp bướm vàng bay

Thơ 4 chữ Thơ 5 chữ

Thơ 6 chữ Thơ tự do

Ví dụ06

02.Khó

rồi Dạng câu hỏi cao hơn

Các em học hết trừ hai cái bìa nhé

B C

D

Văn bản thường là một chỉnh thể thống nhất về nội dung, hài hòa về hình thức

Khi hiểu rõ đươc văn bản, học sinh dễ dàng tìm được nhan đề

Đặt nhan đề sao cho đúng,cho hay không phải là dễ Vì nhan đề phải khái quát được cao

nội dung tư tưởng của văn bản , phải cô đọng được cái thần, cái hồn của văn bản

Học sinh chỉ có thể đặt tên được nhan đề cho văn bản khi hiểu được nó Vì thế học sinh đọc văn bản để hiểu được ý nghĩa của văn bản sau đó mới xác định nhan đề

Nhan đề của văn bản thường nằm ở những từ ngữ, những câu lặp đi, lặp

lại nhiều lần trong văn bản

Đặt nhan đề07

Trả lời:

Nhan đề của văn bản là:….(tên nhan đề)

Con lớn hơn rồi hạnh phúc theo đó cũng lớn hơn, đủ đầy hơn nhưng nhiều khó khăn hơn Hạnh phúc không phải là khi con cố gắng để trở nên mạnh mẽ, kiên cường để tiến về phía trước Mà là khi con ngã đau có người nâng con dậy, đỡ lấy bờ vai nhỏ nhắn của con, thầm thì với con: “Gắng lên nào!” rồi cùng con tiến

về phía trước, Là mỗi lần thất bại, mọi thứ xung quanh con sụp đổ, khi tất cả những nỗ lực của con trở về vạch xuất phát Có người có thể ôm con để con khóc một trận thật to, nức nở, như trút hết những tủi thân

ấm ức mà còn phải chịu đựng rồi vỗ về con: Rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi! Là mỗi lần đổ vỡ, cãi nhau rồi chia tay Người ta bỏ con lại với những giọt nước mắt nghẹn cứng cả tim Có người dạy con cách yêu thì cũng

có người làm con đau nhưng nếu con không biết đau con sẽ không biết được hạnh phúc thực sự là như thế nào?

(Nguồn: https://www.cuasotinhyeu.vn)

Ví dụ

 Nhan đề cua văn bản là: Hạnh phúc/ Giá trị của hạnh phúc/ Hạnh phúc của con…

• Muốn xác định được câu chủ đề của đoạn chúng ta cần xác định xem đoạn

văn đó trình bày theo cách nào.

Còn đoạn văn trình bày theo cách

song hành hay móc xích thì câu chủ

đề là câu có tính chất khái quát nhất, khái quát toàn đoạn Câu đó có thể

nằm ở bất kỳ vị trí nào trong đoạn

văn

Xác định câu chủ đề/cấu trúc đoạn

văn / phương thức lập luận

08

• Nếu là đoạn văn trình bày theo cách

diễn dịch thì câu chủ đề thường ở đầu đoạn

• Nếu là đoạn văn trình bày theo cách quy

nạp thì câu chủ đề nằm ở cuối đoạn

Xác định hình thức đoạn văn: diễn dịch, quy nạp, tổng - phân- hợp

Vị trí câu chủ đề

Trả lời:

Câu chủ đề của đoạn trích là:…(chép đủ/nguyên văn cả câu )

Cuối đoạn (quy nạp)

Đầu đoạn

Xác định câu chủ đề/cấu trúc đoạn

văn / phương thức lập luận08

Con lớn hơn rồi hạnh phúc theo đó cũng lớn hơn, đủ đầy hơn nhưng nhiều khó khăn hơn Hạnh phúc không

phải là khi con cố gắng để trở nên mạnh mẽ, kiên cường để tiến về phía trước Mà là khi con ngã đau có người nâng con dậy, đỡ lấy bờ vai nhỏ nhắn của con, thầm thì với con: “Gắng lên nào!” rồi cùng con tiến

về phía trước, Là mỗi lần thất bại, mọi thứ xung quanh con sụp đổ, khi tất cả những nỗ lực của con trở về vạch xuất phát Có người có thể ôm con để con khóc một trận thật to, nức nở, như trút hết những tủi thân

ấm ức mà còn phải chịu đựng rồi vỗ về con: Rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi! Là mỗi lần đổ vỡ, cãi nhau rồi chia tay Người ta bỏ con lại với những giọt nước mắt nghẹn cứng cả tim Có người dạy con cách yêu thì cũng

có người làm con đau nhưng nếu con không biết đau con sẽ không biết được hạnh phúc thực sự là như thế nào?

(Nguồn: https://www.cuasotinhyeu.vn)

Ví dụ

 Câu chủ đề của văn bản trên là: Con lớn hơn rồi hạnh phúc theo đó cũng lớn hơn, đủ đầy hơn nhưng nhiều khó khăn hơn

4

Muốn xác định được nội dung của văn

bản học sinh cần căn cứ vào tiêu đề của

văn bản Căn cứ vào những hình ảnh đặc

sắc, câu văn câu thơ được nhắc đến nhiều

lần Đây có thể là những từ khóa chứa

đựng nội dung chính của văn bản

ta tìm ra các nội dung chính của đoạn văn bn đó

Xác định nội dung chính

09

Đối với văn bản là một đoạn, hoặc một vài đoạn, việc cần làm là học sinh cần phải xác định được đoạn văn trình bày theo cách nào

Đọc nhan đề + đọc văn bản để tóm tắt thành một câu khái quát nội dung bề mặt (căn cứ vào nhan đề/cụm từ khóa, hình ảnh được lặp lại, câu chủ đề…)

(…;….;….;….) Mỗi đoạn trong văn bản tóm một ý bỏ vào ngoặc

Qua đó tác giả bộc lộ/gửi gắm thông điệp….(nội dung ngầm)

Xác định nội dung chính

09

Mẹ ta không có yếm đào

Nón mê thay nón quai thao đội đầu

Rối ren tay bí tay bầu

Váy nhuộm bùn, áo nhuộm nâu bốn mùa

Cái cò…sung chát…đào chua

Câu ca mẹ hát gió đưa về trời

Ta đi trọn kiếp con người

Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

Ví dụ

 Nội dung chính của đoạn thơ là: đoạn thơ hồi tưởng chân thực của tác giả về người mẹ nông dân giản

dị, tảo tần, lam lũ, yêu thương trìu mến con vô cùng (không có yếm đào, nón mê, tay bí tay bầu, váy

nhuộm bùn, áo nhuộm nâu, câu ca mẹ hát, lời mẹ ru) Qua đó tác giả bộc lộ nỗi nhớ tha thiết, tình yêu

thương, lòng biết ơn vô hạn và thái độ trân trọng , ngợi ca đức hi sinh lớn lao của mẹ