0,25 0,25 * Ý nghĩa: - Là cột mốc chói lọi trong lịch sử tiến hóa văn minh của loài người, mang lại những tiến bộ phi thường, những thành tựu kì diệu và những thay đổi to lớn trong cuộc
Trang 1UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2018 – 2019
Môn thi: LỊCH SỬ - Lớp 9
Câu 1 Trình bày nguồn gốc và ý nghĩa của cách mạng khoa học - kĩ thuật từ 1945
đến nay Cuộc cách mạng này đã tạo ra thời cơ và thách thức gì cho các
nước đang phát triển?
(3,0 điểm )
* Nguồn gốc:
- Nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của con người
- Nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra như gia tăng dân số, cạn kiệt tài nguyên
0,25 0,25
* Ý nghĩa:
- Là cột mốc chói lọi trong lịch sử tiến hóa văn minh của loài người, mang lại
những tiến bộ phi thường, những thành tựu kì diệu và những thay đổi to lớn trong
cuộc sống con người
- Cuộc cách mạng cho phép con người thực hiện những bước nhảy vọt chưa từng
có về sản xuất và năng suất lao động, nâng cao mức sống và chất lượng sống của
con người
- Cuộc cách mạng đã đưa đến những thay đổi lớn về cơ cấu dân cư lao động, chất
lượng nguồn nhân lực
0,5
0,5 0.5
* Thời cơ và thách thức:
- Cuộc cách mạng là cơ hội để các nước đang phát triển ứng dụng những thành
tựu khoa học- kĩ thuật mới nhất để phát triển nhanh hơn tạo ra cơ hội để hội
nhập quốc tế
- Các nước đang phát triển chịu áp lực lớn nếu không theo kịp sự phát triển của khoa
học - kĩ thuật sẽ tụt hậu xa hơn chịu áp lực về trình độ quản lý, nâng cao dân trí
0,5
0,5
Câu 2 Nêu những nguyên nhân chung và riêng dẫn đến sự phát triển của kinh tế
Mĩ và Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ hai Theo em nguyên nhân
chung nào là quan trọng nhất dẫn đến sự phát triển đó? Vì sao?
(3,0 điểm)
* Nguyên nhân:
Nguyên nhân chung:
+ Áp dụng những thành tựu của khoa học- kĩ thuật để nâng cao năng suất lao
động, hạ giá thành sản phẩm
+ Nhà nước có chính sách và biện pháp phù hợp để phát triển kinh tế
+ Hệ thống quản lý có hiệu quả của các công ty, xí nghiệp
0,25
0,25 0,25
Nguyên nhân riêng:
- Nước Mĩ:
+ Mĩ là nước có lãnh thổ rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú
+ Không bị chiến tranh tàn phá thu lợi lớn từ chiến tranh
- Nhật Bản:
+ Truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời của người Nhật
+ Con người cần cù, tiết kiệm, có ý chí vươn lên
0,25 0,25
0,25 0,25
* Nguyên nhân quan trọng nhất:
- Cả 2 nước đều áp dụng những thành tựu mới nhất về khoa học - kĩ thuật để 0,5
Trang 2nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh
- Vì sao: Khoa học- kĩ thuật giúp khai thác tài nguyên, thay đổi cơ cấu dân số, cải
tiến công nghệ làm năng suất lao động cao, tạo ra nguồn hàng hóa khổng lồ với
giá thành hạ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
0,75
Câu 3 Vì sao trong những năm 1939 - 1945 Đảng Cộng sản Đông Dương đặt nhiệm
vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu? Việc xây dựng lực lượng chính trị được
thực hiện như thế nào trong những năm 1941 - 1945? Vai trò của lực lượng
chính trị trong Cách mạng tháng Tám năm 1945?
(5,0 điểm)
* Vì sao
- Tháng 9 - 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Tháng 6 - 1940 Pháp đầu
- Ở Viễn Đông, quân Nhật đẩy mạnh xâm lược Trung Quốc và cho quân áp sát
biên giới Việt- Trung chuẩn bị xâm lược Đông Dương 0,25
- Ở trong nước, Pháp ra sức bóc lột, đàn áp nhân dân Tháng 9 - 1940 Pháp đầu
- Cả Pháp và Nhật đều ra sức vơ vét của cải làm cho đời sống nhân dân vô cùng
khổ cực mà hậu quả là nạn đói năm 1945 làm chết gần 2 triệu người 0,5
- Chính sách đàn áp, bóc lột đã làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân ta với
Nhật-Pháp trở nên hết sức gay gắt, vận mệnh dân tộc trở nên nguy vong 0,5
- Hội nghị lần thứ 8 của Đảng họp tháng 5 - 1941 do Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã
phân tích tình hình thế giới và trong nước, từ đó quyết định đặt nhiệm vụ giải
phóng dân tộc lên hàng đầu, tạm gác các nhiệm vụ khác
0,75
* Xây dựng lực lượng chính trị
- Ngày 19 - 5 - 1941, Mặt trận Việt Minh được thành lập nhằm đoàn kết tất cả các
giai cấp, tầng lớp để đánh đuổi Nhật - Pháp, giành độc lập dân tộc 0,5
- Cao Bằng là nơi thí điểm để xây dựng các Hội Cứu quốc trong Mặt trận Việt
Minh Đến năm 1942, khắp các châu đều có Hội Cứu quốc
0,25
- Sau khi Nhật đảo chính Pháp (3 -1945), Việt Minh đã phát động phong trào
“Phá kho thóc Nhật, giải quyết nạn đói” thu hút đông đảo nhân dân tham gia và
qua đây tập dượt cho quần chúng đấu tranh…
0,5
- Khi Nhật đầu hàng quân Đồng minh (15-8-1945), Đảng và Mặt Trận Việt Minh
đã phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền Với lực lượng chính trị được
tập hợp và tập dượt, nhân dân ta đã vùng lên lật đổ ách thống trị của Nhật
0,75
* Vai trò
Lực lượng chính trị là lực lượng của quần chúng được tập hợp trong Mặt trận
trong Cách mạng tháng Tám lực lượng chính trị là lực lượng quyết định đến
thắng lợi của Tổng khởi nghĩa
0,5
Câu 4 Thiện chí của Chính phủ Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhằm giải
quyết quan hệ với Chính phủ Pháp bằng con đường hòa bình từ năm 1946
đến năm 1954 thể hiện như thế nào? Lấy một dẫn chứng trong lịch sử về
(5,0 điểm )
Trang 3thiện chí hòa bình của dân tộc ta trước kẻ thù để kết thúc chiến tranh.
* Thiện chí hòa bình…
- Tháng 2 năm 1946, Pháp đã kí với Trung Hoa Dân quốc Hiệp ước Hoa- Pháp
đặt ta phải lựa chọn hoặc đánh Pháp hoặc hòa hoãn
0,5
- Với mong muốn hòa bình, ngày 6 - 3 - 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kí với
đại diện Chính phủ Pháp Hiệp định Sơ bộ
- Nội dung Hiệp định Sơ bộ:
+ Pháp công nhận Việt Nam là quốc gia tự do, có chính phủ, nghị viện, quân đội
và tài chính riêng nằm trong khối Liên hiệp Pháp
+ Chính phủ Việt Nam thỏa thuận cho 15.000 quân Pháp vào miền Bắc làm
nhiệm vụ giải giáp quân đội phát xít Nhật, số quân này rút dần trong thời hạn 5
năm
+ Hai bên ngừng bắn ngay ở Nam Bộ, tạo không khí cho việc mở cuộc đàm phán
chính thức ở Pa-ri
0,5
0,5 0,25
0,25
- Cuộc đàm phán tại Hội nghị Phông-ten-nơ-blô thất bại Quan hệ Việt - Pháp
ngày càng căng thẳng và có nguy cơ xảy ra chiến tranh
- Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kí với Chính phủ Pháp bản Tạm
ước ngày 14 - 9 - 1946, tiếp tục nhân nhượng cho Pháp một số quyền lợi về kinh
tế, văn hóa để có thời gian củng cố lực lượng…
0,5 0,5
- Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 21 - 7 - 1954, Chính phủ Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa kí Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình
ở Đông Dương
0,5
- Như vậy từ năm 1946, Chính phủ ta đã thể hiện rõ thiện chí của Việt Nam với
Chính phủ Pháp nhằm tránh một cuộc chiến tranh và khi có điều kiện ta luôn chủ
động đàm phán để kết thúc cuộc chiến tranh với Pháp
0,5
* Lấy một dẫn chứng…
Học sinh có thể lấy dẫn chứng về cách kết thúc chiến tranh của kháng chiến
chống Tống thời Lý hoặc của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh
1,0
Câu 5 Trình bày tóm tắt về hai sự kiện lớn nhất của cách mạng Việt Nam diễn ra ở
hai miền Nam - Bắc năm 1960.
(4,0 điểm )
1 Phong trào “Đồng khởi” là sự kiện lớn nhất diễn ra ở miền Nam năm 1960
- Hoàn cảnh:
+ Chính sách đàn áp của Mĩ- Diệm đã làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân với kẻ
thù trở nên gay gắt
+ Đầu năm 1959, Hội nghị 15 của Đảng đã xác định con đường của cách mạng
miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền…
0,25 0,25 0,5
- Diễn biến:
Ngày 17 - 1 - 1960, phong trào “Đồng khởi” đã bắt đầu từ Bến Tre sau đó lan ra
toàn miền Nam
0.25
- Kết quả, ý nghĩa:
+ Đã lật đổ chính quyền địch ở nhiều nơi
+ Phong trào đã giáng một đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới đánh dấu
bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền Nam
0,25 0,5
Trang 42 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9 - 1960) là sự kiện lớn
nhất diễn ra ở miền Bắc năm 1960
- Hoàn cảnh:
+ Miền Bắc giành nhiều thắng lợi miền Nam phong trào “Đồng khởi” đang
diễn ra
+ Tháng 9-1960, Đại hội lần thứ III của Đảng diễn ra tại Hà Nội
0,25
0,25 0,25
- Nội dung:
+ Đại hội đã xác định nhiệm vụ của cách mạng hai miền Nam - Bắc và nhiệm vụ
chung của cách mạng cả nước
+ Đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ nhất ở miền Bắc
0,5 0,25
- Ý nghĩa:
Đại hội đã đưa cách mạng Việt Nam bước sang một giai đoạn mới: Xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam… 0,5