A. ĐẶT VẤN ĐỀ I Lí do chọn đề tài 1 Lí do lí luận Lứa tuổi học sinh THCS (từ 11 15 tuổi) là giai đoạn chuyển tiếp trong sự phát triển của con người diễn ra giữa giai đoạn trẻ em và trưởng thành. Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt cả về thể chất lẫn tinh thần. Ở lứa tuổi này, học sinh thường hay tìm tòi, thích khám phá, thích thể hiện mình và luôn hành động theo cảm tính. Nếu cảm thấy điều gì có sự hấp dẫn, lý thú, các bạn sẽ chủ động tiếp cận và tìm hiểu. Ngược lại, nếu cảm thấy sự nhàm chán các bạn sẵn sàng quay lưng. Sự áp đặt, miễn cưỡng đối với các bạn sẽ không có tác dụng hoặc thậm chí với tâm lý thích thể hiện mình nó còn phản tác dụng. Chính vì thế trong học tập, nếu thấy vui, thấy thích, thấy thỏa mãn, các bạn sẽ tự giác và chủ động tham gia, tiếp thu và chiếm lĩnh. Nghĩa là nếu thực sự cảm nhận được niềm vui và hạnh phúc trong học tập thì các bạn học sinh sẽ học tập tích cực và hiệu quả hơn. 2. Lí do thực tiễn Hạnh phúc không chỉ dựa vào cơ sở lý luận của tâm lý học mà còn được rút ra từ thực tế trải nghiệm của bản thân chúng em. Chúng em cảm thấy thật hạnh phúc khi được sống và học tập trong một môi trường thân thiện, được xã hội, nhà trường và gia đình chăm lo chu đáo, được học những điều hay, lẽ phải, được tiếp thu kiến thức khoa học tiến tiến của nhân loại làm hành trang vào ngưỡng cửa cuộc đời. Tuy nhiên, quan sát thực tế và theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay, chúng em được biết có rất nhiều trường hợp học sinh bậc THCS rơi vào các hiện tượng như: bỏ học, chán học, mâu thuẫn với bạn bè, thầy cô, ám ảnh, sợ hãi khi học tập... Vậy nguyên nhân do đâu? Chúng ta phải làm gì để có thể vượt qua những biểu hiện như trên? Bản thân là học sinh trung học cơ sở, việc tìm câu trả lời cho các câu hỏi nêu trên khiến chúng em thực sự rất quan tâm vì đó là điều rất cần thiết và vô cùng quan trọng đối với học sinh chúng em. Xuất phát từ những phân tích, lập luận dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng trên, nhóm nghiên cứu chúng em quyết định chọn đề tài “Giải pháp tạo niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh THCS Thạnh Lộc” làm dự án nghiên cứu và tham gia cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học năm học 20202021 II Câu hỏi nghiên cứu Thế nào là hạnh phúc trong học tập? Tâm lý hạnh phúc có ý nghĩa gì trong học tập? Vì sao hiện nay nhiều học sinh chưa thực sự hạnh phúc? Làm thế nào để tạo dựng niềm hạnh phúc cho học sinh để mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui? Vấn đề nghiên cứu đặt ra là khảo sát tâm lý, cảm nhận thực tế của các bạn học sinh và tìm hiểu mong muốn của các bạn. Từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp, hiệu quả góp phần tạo dựng niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh. III Mục đích nghiên cứu Dự án nếu được thực hiện sẽ giúp các bạn học sinh có nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của học tập trong cuộc sống. Các bạn sẽ cảm thấy thực sự hạnh phúc khi được đến trường, hạnh phúc khi tham gia các hoạt động học tập. Tạo dựng hạnh phúc học tập cho học sinh sẽ góp phần giảm thiểu các tệ nạn xã hội, giảm tình trạng học sinh bị rối loạn tâm trí do áp lực học tập. Ngoài ra, còn có tác dụng giáo dục học sinh các kĩ năng sống, tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa học sinh với thầy cô và gia đình. Cũng qua dự án này, chúng em đã đề xuất những giải pháp đối với các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh với mong muốn được quan tâm nhiều hơn nữa, để việc học tập mỗi ngày với chúng em đều là niềm vui và hạnh phúc. IV Đối tượng, thời gian nghiên cứu 1 Đối tượng nghiên cứu Chúng em tập trung nghiên cứu ở đối tượng là học sinh trường trung học cơ sở Thạnh Lộc, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang 2 Thời gian nghiên cứu Thời gian: từ 792020 đến 15122020 V Phương pháp nghiên cứu Sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát, phỏng vấn trực tiếp, thu thập thông tin phân tích và tổng hợp. Tiến hành khảo sát 141 học sinh ở trường THCS Thạnh Lộc với độ tuổi từ 11 đến 14 (ở các lớp 61, 71, 82, 92). (Mẫu phiếu – phụ lục) Thu thập phiếu khảo sát, thống kê và rút ra kết luận. B. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. Thực tế mức độ hạnh phúc của học sinh trong học tập. Trong thực tế, có không ít học sinh chưa cảm nhận được hạnh phúc trong học tập. Những năm gần đây, tỉ lệ bỏ học của học sinh trên cả nước vẫn ở mức đáng lo ngại. Trên các phương tiện thông tin đại chúng liên tục cập nhật những tin tức, hình ảnh, video về các vấn nạn khiến các bậc phụ huynh, nhà trường và xã hội phải quan tâm lo lắng như nạn bạo lực học đường, ma túy học đường, yêu sớm tuổi học đường, nghiện game online, nghiện face book... Hầu hết học sinh vướng vào những vấn nạn đó đều là những học sinh có tâm lý không thích học, không tìm thấy niềm vui, hạnh phúc trong học tập. Đặc biệt, một số trường hợp học sinh sợ hãi đến trường, áp lực về điểm số trong học tập đến mức ám ảnh, trở nên trầm cảm, rối loạn tâm lý, có hành vi tiêu cực như tự tử. Từ thực tế nhận nhận thấy, chúng em tiến hành khảo sát học sinh trường THCS Thạnh Lộc. Thời gian phát phiếu trước khi áp dụng giải pháp vào ngày 1092020. Qua thời gian thu thập, chúng em đã phân tích được thực trạng và đưa ra nguyên nhân của thực trạng trên như sau:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH KIÊN GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CHÂU THÀNH
CUỘC THI KHOA HỌC KỸ THUẬT DÀNH CHO HỌC SINH THCS
CẤP TỈNH
NĂM HỌC: 2020 – 2021
BÁO CÁO NGHIÊN CỨU
tập cho học sinh THCS Thạnh Lộc”
Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi
Mã lĩnh vực: 02
Trang 2MỤC LỤC
A Đặt vấn đề 1
I/ Lý do chọn đề tài 1
II/ Câu hỏi nghiên cứu 1
III/ Mục đích nghiên cứu 1
IV/ Đối tượng, thời gian nghiên cứu 2
1/ Đối tượng nghiên cứu 2
2/ Thời gian nghiên cứu 2
V/ Phương pháp nghiên cứu 2
B/ Nội dung nghiên cứu 2
I Thực tế mức độ hạnh phúc của học sinh trong học tập 2
1 Kết quả khảo sát 2
2 Nguyên nhân khiến học sinh chưa cảm nhận được niềm hạnh phúc trong học tập 5
II Giải pháp tạo dựng niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh THCS 6
1 Đối với phụ huynh học sinh 7
2 Đối với nhà trường 7
3 Đối với xã hội 9
4 Đối với các bạn học sinh 9
5 Kết quả khảo sát sau khi áp dụng giải pháp 11
C Kết luận 11
1 Kết luận về đề tài 11
2 Khả năng áp dụng 11
3 Hiệu quả kinh tế - xã hội 12
4 Tính sáng tạo của đề tài 12
PHỤ LỤC 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 3A ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ Lí do chọn đề tài
1/ Lí do lí luận
Lứa tuổi học sinh THCS (từ 11- 15 tuổi) là giai đoạn chuyển tiếp trong sự phát triển của con người diễn ra giữa giai đoạn trẻ em và trưởng thành Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt cả về thể chất lẫn tinh thần Ở lứa tuổi này, học sinh thường hay tìm tòi, thích khám phá, thích thể hiện mình và luôn hành động theo cảm tính Nếu cảm thấy điều gì có sự hấp dẫn, lý thú, các bạn sẽ chủ động tiếp cận và tìm hiểu Ngược lại, nếu cảm thấy sự nhàm chán các bạn sẵn sàng quay lưng Sự áp đặt, miễn cưỡng đối với các bạn sẽ không có tác dụng hoặc thậm chí với tâm lý thích thể hiện mình nó còn phản tác dụng Chính vì thế trong học tập, nếu thấy vui, thấy thích, thấy thỏa mãn, các bạn sẽ tự giác và chủ động tham gia, tiếp thu và chiếm lĩnh Nghĩa là nếu thực sự cảm nhận được niềm vui và hạnh phúc trong học tập thì các bạn học sinh sẽ học tập tích cực và hiệu quả hơn
2 Lí do thực tiễn
Hạnh phúc không chỉ dựa vào cơ sở lý luận của tâm lý học mà còn được rút
ra từ thực tế trải nghiệm của bản thân chúng em Chúng em cảm thấy thật hạnh phúc khi được sống và học tập trong một môi trường thân thiện, được xã hội, nhà trường và gia đình chăm lo chu đáo, được học những điều hay, lẽ phải, được tiếp thu kiến thức khoa học tiến tiến của nhân loại làm hành trang vào ngưỡng cửa cuộc đời
Tuy nhiên, quan sát thực tế và theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay, chúng em được biết có rất nhiều trường hợp học sinh bậc THCS rơi vào các hiện tượng như: bỏ học, chán học, mâu thuẫn với bạn bè, thầy cô, ám ảnh, sợ hãi khi học tập Vậy nguyên nhân do đâu? Chúng ta phải làm gì để có thể vượt qua những biểu hiện như trên? Bản thân là học sinh trung học cơ sở, việc tìm câu trả lời cho các câu hỏi nêu trên khiến chúng em thực sự rất quan tâm vì đó là điều rất cần thiết và vô cùng quan trọng đối với học sinh chúng em
Xuất phát từ những phân tích, lập luận dựa trên cơ sở lý luận và thực
trạng trên, nhóm nghiên cứu chúng em quyết định chọn đề tài “Giải pháp tạo niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh THCS Thạnh Lộc” làm dự án nghiên
cứu và tham gia cuộc thi sáng tạo khoa học - kỹ thuật dành cho học sinh trung học năm học 2020-2021
II/ Câu hỏi nghiên cứu
- Thế nào là hạnh phúc trong học tập? Tâm lý hạnh phúc có ý nghĩa gì trong học tập? Vì sao hiện nay nhiều học sinh chưa thực sự hạnh phúc? Làm thế nào để tạo dựng niềm hạnh phúc cho học sinh để mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui?
- Vấn đề nghiên cứu đặt ra là khảo sát tâm lý, cảm nhận thực tế của các bạn học sinh và tìm hiểu mong muốn của các bạn Từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp, hiệu quả góp phần tạo dựng niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh
III/ Mục đích nghiên cứu
Trang 4- Dự án nếu được thực hiện sẽ giúp các bạn học sinh có nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của học tập trong cuộc sống Các bạn sẽ cảm thấy thực sự hạnh phúc khi được đến trường, hạnh phúc khi tham gia các hoạt động học tập Tạo dựng hạnh phúc học tập cho học sinh sẽ góp phần giảm thiểu các tệ nạn xã hội, giảm tình trạng học sinh bị rối loạn tâm trí do áp lực học tập Ngoài ra, còn có tác dụng giáo dục học sinh các kĩ năng sống, tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa học sinh với thầy cô và gia đình
Cũng qua dự án này, chúng em đã đề xuất những giải pháp đối với các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh với mong muốn được quan tâm nhiều hơn nữa, để việc học tập mỗi ngày với chúng em đều là niềm vui và hạnh phúc
IV/ Đối tượng, thời gian nghiên cứu
1/ Đối tượng nghiên cứu
- Chúng em tập trung nghiên cứu ở đối tượng là học sinh trường trung học cơ sở Thạnh Lộc, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang
2/ Thời gian nghiên cứu
- Thời gian: từ 7/9/2020 đến 15/12/2020
V/ Phương pháp nghiên cứu
- Sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát, phỏng vấn trực tiếp, thu thập thông tin phân tích và tổng hợp
- Tiến hành khảo sát 141 học sinh ở trường THCS Thạnh Lộc với độ tuổi từ 11 đến 14 (ở các lớp 6/1, 7/1, 8/2, 9/2) (Mẫu phiếu – phụ lục)
- Thu thập phiếu khảo sát, thống kê và rút ra kết luận
B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I Thực tế mức độ hạnh phúc của học sinh trong học tập.
- Trong thực tế, có không ít học sinh chưa cảm nhận được hạnh phúc trong học tập Những năm gần đây, tỉ lệ bỏ học của học sinh trên cả nước vẫn ở mức đáng
lo ngại
- Trên các phương tiện thông tin đại chúng liên tục cập nhật những tin tức, hình ảnh, video về các vấn nạn khiến các bậc phụ huynh, nhà trường và xã hội phải quan tâm lo lắng như nạn bạo lực học đường, ma túy học đường, yêu sớm tuổi học đường, nghiện game online, nghiện face book Hầu hết học sinh vướng vào những vấn nạn đó đều là những học sinh có tâm lý không thích học, không tìm thấy niềm vui, hạnh phúc trong học tập Đặc biệt, một số trường hợp học sinh sợ hãi đến trường, áp lực về điểm số trong học tập đến mức ám ảnh, trở nên trầm cảm, rối loạn tâm lý, có hành vi tiêu cực như tự tử
Từ thực tế nhận nhận thấy, chúng em tiến hành khảo sát học sinh trường THCS Thạnh Lộc Thời gian phát phiếu trước khi áp dụng giải pháp vào ngày 10/9/2020 Qua thời gian thu thập, chúng em đã phân tích được thực trạng và đưa ra nguyên nhân của thực trạng trên như sau:
1 Kết quả khảo sát
1.1 Kết quả khảo sát thực trạng.
(Mẫu phiếu xem phụ lục).
a Thực trạng:
Nhóm nghiên cứu đã tiến
hành khảo sát 141 học sinh trường
Trang 5THCS Thạnh Lộc Sau khi phát phiếu, số phiếu thu về là 141 với kết quả được chúng em phân loại như sau:
- Rất thích đi học có 83 phiếu, chiếm 58,9 %
- Thích học có 24 phiếu, chiếm 17 %
- Cảm thấy bình thường có 30 phiếu, chiếm 21,3 %
- Chán học có 2 phiếu, chiếm 1,4%
- Rất chán có 2 phiếu chiếm 1,4 %
Với 5 mức độ cảm nhận trên, chúng em đánh giá mức độ thích và rất thích
là biểu hiện của tâm lý hạnh phúc, còn các mức độ như bình thường, chán và rất chán là biểu hiện cho thấy các bạn chưa thực sự cảm nhận được hạnh phúc trong học tập Kết quả được chúng em phân thành 2 nhóm là: hạnh phúc 75,9%; không hạnh phúc 24,1%
b Nguyên nhân:
* Tổng hợp từ những phiếu có hạnh phúc trong học tập (107 phiếu) và thống kê những nhân tố tác động sau:
- Nhận thức đúng về vai trò của việc học: 107/ 107(100%)
- Thấy hứng thú đối với tất cả các tiết học: 94/ 107 (88%)
- Thấy hứng thú đối với một số tiết học, một số thầy cô: 23/107 (21%)
- Quan hệ tốt đẹp với bạn bè: 107/ 107 (100%)
- Thường xuyên nhận được những lời khen ngợi của thầy cô giáo: 45/107(42%)
- Cảm giác an toàn khi học tập 99/107 (92%)
Trang 6* Tổng hợp
phiếu không có hạnh phúc trong học
phiếu) và thống kê những nguyên nhân sau:
- Cảm giác bình thường với các tiết học: 3/34 (9 %)
- Quan hệ giữa bạn với các thầy cô giáo bình thường: 22/34 (65%)
- Thầy cô không bao giờ khen ngợi: 6/34 (17 %)
- Bố mẹ luôn chỉ trích:4/34 (11 %)
- Không có cảm giác an toàn: 30/34 (88%)
- Quan hệ bình thường với bạn bè xung quanh: 28/34 (82%)
c Kiến nghị:
Thống kê tất cả các kiến nghị trong số 141 phiếu, chúng em tổng hợp những ý kiến cơ bản như sau:
- Mong muốn thầy cô không quá nghiêm khắc, không nên so sánh với bạn khác
và yêu thương học sinh nhiều hơn: 20/141 (49%)
- Mong muốn thầy cô thay đổi phương pháp dạy học (dạy chậm, dạy dễ hơn, giao ít bài tập): 5/141 (4%)
- Mong muốn nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế để giảm căng thẳng áp lực học tập: 10/141 (8%)
- Mong bố mẹ không so sánh, không chỉ trích, gần gũi với con em: 10/141 (8%)
Trang 7Như vậy, sau khi khảo sát thực trạng, kết quả 21,3% học sinh không hạnh phúc trong học tập, trong đó 2,8% tâm lý chán và rất chán học là một con số cho
thấy khẩu hiệu “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” của ngành giáo dục mới
chỉ đạt được với già nửa số lượng học sinh, còn gần nửa số lượng ấy thì đó vẫn chỉ là khẩu hiệu
Các thông tin thu được từ phiếu khảo sát của học sinh có thể không đảm bảo con số chuẩn xác nhất nhưng đó vẫn là cơ sở khách quan và đáng tin cậy để chúng em tiến hành thực hiện và hoàn thành dự án
Từ phiếu khảo sát, chúng em kết luận tâm lý hạnh phúc hay chưa hạnh phúc của học sinh chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố khác nhau Chúng em đã tổng hợp những yếu tố tác động nhiều nhất cùng những ý kiến của các bạn để có thể đề xuất những giải pháp thiết thực và hiệu quả nhất
2 Nguyên nhân khiến học sinh chưa cảm nhận được niềm hạnh phúc trong học tập
2.1 Về phía nhà trường.
- Hiện nay, do chương trình giáo dục nặng nề, nhiều trường còn nặng về dạy kiến thức mà ít tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế và giáo dục kĩ năng khiến học sinh học quá tải Phải học nhiều, từ mệt mỏi rất dễ dẫn đến trạng thái chán nản, mất dần hứng thú
- Bên cạnh đó, áp lực về chất lượng, thi đua trong giáo dục cũng dẫn đến nhiều thầy cô giao việc quá nhiều cho học sinh, khiến các bạn thấy việc học trở nên nặng nề, vất vả
- Nhiều học sinh mất hứng thú ở một số môn học, hổng kiến thức, chán học còn
là do một bộ phận thầy cô giáo hiện nay chưa có sự đổi mới về phương pháp giảng dạy, chưa nắm bắt được nhu cầu học tập của học sinh khiến giờ học không có sức hấp dẫn, chưa thỏa mãn nhu cầu học tập Hoặc một số thầy cô còn chưa thân thiện, gần gũi với học sinh Khoảng cách giữa thầy và trò cũng là nguyên nhân khiến học sinh không yêu mến thầy cô và chán ghét cả môn học
- Sự mất an toàn trong môi trường học đường cũng là nguyên nhân gây tâm lí bất an cho cả phụ huynh và học sinh
2 2 Về phía gia đình.
Trang 8- Gia đình thiếu sự quan tâm tới con cái, không quản lý, đôn đốc con cái trong việc học hành để các bạn tự do buông thả, khiến các bạn mất đi mục tiêu phương hướng và sự hứng thú trong học tập Hoặc nhiều khi cha mẹ ít chia sẻ những khó khăn, vướng mắc của con cái trong học tập không tháo gỡ được khó khăn dẫn đến chán học, sợ học Ngược lại, có những gia đình quá quan tâm hoặc quan tâm không đúng cách, vô tình đã tạo áp lực, gánh nặng cho con cái Nhiều bậc cha
mẹ lấy thành tích học tập của con làm thứ trang sức cho mình để có thể hãnh diện với mọi người
2 3 Về phía xã hội.
- Hiện nay tình trạng tệ nạn xã hội tràn lan, nhiều kênh thông tin không được kiểm soát, nhiều sản phẩm văn hóa không lành mạnh chính là mối nguy cơ cám
dỗ đối với học sinh, nhất là lứa tuổi học sinh THCS đang ở độ tuổi thích tìm tòi,
ưa khám khá và luôn hành động theo cảm tính Chỉ cần tiếp xúc với những tiêu cực đó, học sinh rất dễ mất đi niềm vui, hứng thú trong học tập mà chuyển sang
“nghiện” những thứ “văn hóa” này
2 4 Về bản thân học sinh.
- Trước hết, do học sinh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học Các bạn chưa hiểu được rằng học tập là “để biết, để làm và để chung sống”, học tập
là con đường để đi đến thành công Hàng ngày các bạn đến trường, tham gia học tập như một phản xạ có điều kiện, như một thói quen Chính vì thế rất nhiều bạn học sinh không biết rằng được đến trường, được học tập là một niềm hạnh phúc
- Bên cạnh đó, nhiều bạn học sinh chưa xác định được mục tiêu học tập nên không có kế hoạch học tập cho mình Không có mục tiêu phấn đấu, học sinh sẽ không thể có được cảm giác hạnh phúc của người đạt được mục tiêu
- Đặc biệt, một bộ phận học sinh ham chơi, đua đòi, thích thể hiện rất dễ bị cám
dỗ trước những tiêu cực từ xã hội Từ đó trở nên lơ là học tập, chán học, ham chơi
II Giải pháp tạo dựng niềm hạnh phúc trong học tập
Hạnh phúc là cảm nhận chủ quan của học sinh nhưng cảm giác hạnh phúc ấy lại có được nhờ vào rất nhiều yếu tố khách quan như gia đình, nhà trường và xã hội Tạo dựng, duy trì niềm hạnh phúc trong học tập cho học sinh cần những giải pháp cụ thể sau:
1 Đối với phụ huynh học sinh
- Trước tiên, các bậc phụ huynh cần có sự quan tâm sát sao tới con cái, coi học tập là mối ưu tiên hàng đầu Bởi giai đoạn THCS là giai đoạn nền tảng kiến thức của cả quá trình học tập sau này Có nền móng kiến thức vững chắc, học sinh sẽ tiếp thu tốt những kiến thức cao hơn, sẽ có niềm vui, ham mê và hạnh phúc trong học tập Ưu tiên cho việc học không có nghĩa là gạt bỏ hết mọi hoạt động khác của con, chỉ yêu cầu học hoặc đầu tư tiền bạc cho con học trường tốt nhất, thầy tốt nhất, học thêm nhiều nhất Ưu tiên ở đây là bố mẹ sẵn sàng bỏ ra thời gian, công sức để cho con có một môi trường học tập tốt nhất ngay tại gia đình Hàng ngày, bố mẹ nên hỏi han tình hình học tập của con cái ở trường, hỏi han về việc tiếp thu nắm bắt kiến thức; quan hệ với thầy cô, bạn bè; những khó khăn, vướng mắc và những vấn đề tâm lý khác mà con đang gặp phải Dù không có chuyên môn nhưng bố mẹ cũng phải là người biết rõ tình hình học tập và khả
Trang 9năng học tập của con Tạo môi trường học tập cho con tại nhà bằng cách tạo không khí thoải mái khi trao đổi về vấn đề học tập Bố mẹ, con cái, anh chị em thường xuyên trao đổi, chia sẻ về vấn đề học tập để học sinh cảm thấy được học tập là một phần tất yếu, là niềm vui trong cuộc sống Các bạn sẽ không cảm thấy đây là nghĩa vụ nặng nề của riêng bản thân mình
- Bố mẹ cần phải đề ra kỷ luật đối với các con trong học tập Quy định rõ thời gian học tập, vui chơi và làm việc nhà Lứa tuổi THCS là lứa tuổi đang phát triển cả về thể chất và tâm lý, các bạn cần có sự cân bằng giữa học tập và vận động, giải trí Lứa tuổi này học sinh cũng đã lớn, các bạn cũng cần có trách nhiệm chia sẻ công việc với mọi người xung quanh Giao việc phụ giúp gia đình cũng là hình thức giáo dục cho con kĩ năng sống, giáo dục tư tưởng, tình cảm và nhận thức đúng đắn trong học tập, trong cuộc sống sau này
- Đề ra kỉ luật nhưng bố mẹ không nên quá nghiêm khắc, áp đặt và tạo tâm lý căng thẳng, áp lực cho học sinh Bố mẹ cần hiểu rõ bản chất của việc học không phải là quá trình nhồi nhét kiến thức mà phải do sự chủ động tiếp nhận của học sinh Không ai có thể điều khiển ý thức của người khác ngoài chính bản thân họ Nếu ép con học đủ mỗi ngày 3 tiếng mà con không tập trung, không sẵn sàng chủ động thì cũng không thu được kết quả gì ngoài sự chán nản mệt mỏi Ngược lại, chỉ cần tự giác học tập trong vòng một tiếng có thể hoàn thành yêu cầu được giao Nói thế không có nghĩa là bố mẹ để con tự do Cần tìm hiểu rõ nguyên nhân không tập trung ý thức, linh hoạt trong việc sử dụng các hình thức học tập khác nhau để tìm lại hứng thú học tập cho các bạn
- Bố mẹ không nên chạy theo thành tích, phải biết năng lực của con mình đến đâu, biết hài lòng và trân trọng sự cố gắng của con cái Nhiều bậc cha mẹ không bao giờ hài lòng về kết quả học tập của con mình; luôn so sánh với người khác khiến con tự ti, mặc cảm; luôn muốn con phải đạt được kết quả mong muốn của mình Điều này sẽ gây cho học sinh tâm lý học cho bố mẹ vui lòng chứ không phải học vì mình; căng thẳng, sợ hãi trong học tập; không cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc; thậm chí nhiều bạn vì áp lực học tập mà dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc
Vì vậy, bố mẹ có thể cho con học theo nhu cầu và khả năng, không kì vọng quá cao; tích cực động viên, khích lệ trước mỗi sự tiến bộ của con cái
- Bố mẹ cần tạo động lực học tập cho con bằng những phần thưởng sau mỗi thành tích đạt được Phần thưởng có thể đơn giản là một thứ đồ dùng học tập mới, một cuốn sách hay một thứ gì đó liên quan đến học tập Từ động lực, học sinh sẽ có động cơ và sự hứng thú trong học tập Tuy nhiên, cách tạo động lực này cũng cần linh hoạt và khéo léo tránh tâm lý học chỉ là để nhận phần thưởng của học sinh
- Cuối cùng, các bậc phụ huynh cần phải thường xuyên liên lạc, phối hợp với nhà trường, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm để biết tình hình học tập của con Liên tục khơi dậy đam mê và hứng thú học tập cho con, kịp thời điều chỉnh những hành vi và nhận thức chưa đúng đắn để các bạn học sinh thực sự cảm nhận được sự quan tâm của gia đình, cảm nhận được vai trò tích cực của mình trong gia đình và hạnh phúc trong học tập
2 Đối với nhà trường.
Trang 10- Nhà trường là môi trường học tập quan trọng nhất và tốt nhất với học sinh Để mỗi học sinh đến trường đều cảm nhận được niềm hạnh phúc, nhà trường cần chú trọng xây dựng mô hình “Trường học hạnh phúc” Theo Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo Phùng Xuân Nhạ thì 3 tiêu chí cốt lõi để xây dựng trường học hạnh phúc là yêu thương, an toàn và tôn trọng Làm sao có hạnh phúc khi học sinh đến trường bị giáo viên bắt uống nước giẻ lau, bị giáo viên cho cả lớp tát hội đồng khi học sinh vi phạm? Không chỉ riêng học sinh đó sợ hãi, chán ghét đến trường mà chứng kiến những cảnh như vậy, bất kì học sinh nào cũng lo lắng, sợ hãi Môi trường giáo dục mà ở đó không có những giá trị nhân văn, không có tình yêu thương và sự tôn trọng thì đâu còn tâm lý vui vẻ, hạnh phúc Học sinh cũng không thể hạnh phúc khi mỗi ngày đến trường đều không cảm thấy an toàn vì cơ sở vật chất và điều kiện vệ sinh không đảm bảo, vì nguy cơ bị bạo lực học đường, ma túy học đường Không thể hạnh phúc khi mỗi ngày học sinh phải đối mặt với một lượng bài vở khổng lồ, một chương trình quá tải, quá sức hay một lối truyền thụ kiến thức nhàm chán Vì vậy, để học sinh hạnh phúc trong học tập, nhà trường cần có sự thay đổi tích cực
2.1 Về phía lãnh đạo, nhà trường nói chung.
- Trước tiên, nhà trường cần có sự thay đổi trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục Xu thế của các nước tiên tiến hiện nay là coi trọng giáo dục EQ hơn IQ, nghĩa là chú trọng giáo dục cảm xúc trước tri thức, nên các nhà trường cũng cần một sự thay đổi về tư duy để có một chương trình giáo dục phù hợp với nhu cầu
và năng lực của học sinh Để giảm bớt áp lực học tập, tránh nặng về giáo dục kiến thức, nhà trường có thể kết hợp giáo dục đạo đức, kĩ năng sống qua việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế cho học sinh Tổ chức liên kết với các trung tâm giáo dục, trung tâm văn hóa để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Học sinh sẽ rất hạnh phúc khi được học theo nhu cầu và khả năng của mình Ví dụ như học Tiếng Anh với người nước ngoài, học đàn, học khiêu
vũ, học cờ vua Những học sinh có năng lực đặc biệt sẽ được phát huy, sẽ cảm nhận được giá trị của mình
- Ngoài ra, để đem lại hạnh phúc học tập cho học sinh, nhà trường cần tạo cho học sinh một môi trường giáo dục an toàn với đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết
bị, phục vụ hiệu quả cho các hoạt động học tập và hoạt động ngoại khóa Trường học phải đảm bảo vệ sinh, khuôn viên cảnh quan đẹp mắt, tạo hứng thú gây được tình cảm gắn bó với học sinh để học sinh có cảm giác gần gũi như ngôi nhà thứ hai của mình
- Nhà trường cần có kỉ luật nghiêm khắc nhưng mềm dẻo linh hoạt để loại bỏ hoàn toàn những văn hóa không lành mạnh và tệ nạn xã hội như bạo lực học đường, ma túy học đường để trường học thật sự thân thiện và an toàn với học sinh Có cảm giác an toàn, học sinh mới có thể có cảm giác hạnh phúc
2.2 Về phía các thầy cô giáo.
- Điều quan trọng nhất để có được sự thay đổi tích cực ở nhà trường là bản thân mỗi thầy cô giáo cần có sự thay đổi
- Để học sinh hứng thú, hạnh phúc khi học tập ở mỗi bộ môn thì tiết học đó thầy
cô phải truyền được cảm hứng, phải cho các bạn biết những điều muốn biết Mỗi giờ dạy cần sử dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học để