- Viết được đoạn văn về ý nghĩa của lòng quyết tâm, sự kiên trì trong cuộc sống.. đời sống ngữ, diễn đạt, bố cục văn bản… Vận dụng: Viết được một bài văn nghị luận về một vấn đề trong
Trang 1MÔN NGỮ VĂN 8
MA TRẬN, BẢNG ĐẶC TẢ VÀ ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I
NĂM HỌC 2023-2024
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I
T
T
Kĩ
năn
g
Nội dung/
đơn vị
kiến thức
% điểm Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao TNK
Q
T L
TNK Q
T L
TNK Q
T L
TNK Q
T L
hiểu
Đoạn văn nghị luận (Ngoài SGK)
2 Viết Viết
bài văn nghị luận
về một vấn đề của đời sống
Tham gia nhóm 17k thành viên tải giáo án, đề thi, BD HSG, SKKN miễn phí
Giáo án miễn phí Ngữ Văn THCS - THPT Sách mới
https://www.facebook.com/groups/giaoanmienphinguvan
Trang 2BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I
/
Chủ đề
Nội dung/
Đơn vị
kiến thức
Mức độ đánh giá Số câu hỏi theo mức độ nhận thức
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao
1 Đọc hiểu Văn bản
nghị luận ngoài SGK
Nhận biết:
- Xác định phương thức biểu đạt
- Nhận biết được các biện pháp tu từ
- Nhận biết được phép liên kết trong đoạn văn
Thông hiểu:
- Lí giải được nội dung trong đoạn văn
- Giải thích được nghĩa của từ
- Liên hệ được đến câu tục ngữ có liên quan
Vận dụng:
- Đưa ra được quan điểm
của bản thân và chỉ ra được
lí do
- Viết được đoạn văn về ý nghĩa của lòng quyết tâm,
sự kiên trì trong cuộc sống
văn nghị luận về một vấn
đề của
Nhận biết: Nhận biết
được yêu cầu của đề về kiểu văn bản, về vấn đề nghị luận
Thông hiểu: Viết đúng về
nội dung, về hình thức (Từ
1TL
Trang 3đời sống
ngữ, diễn đạt, bố cục văn bản…)
Vận dụng:
Viết được một bài văn nghị luận về một vấn đề trong cuộc sống Lập luận mạch lạc, biết kết hợp giữa
lí lẽ và dẫn chứng để làm
rõ vấn đề nghị luận; ngôn ngữ trong sáng, giản dị; thể hiện được cảm xúc của bản thân trước vấn đề cần bàn luận
Vận dụng cao:
Có sự sáng tạo về dùng
từ, diễn đạt, lựa chọn lí lẽ, dẫn chứng để bày tỏ ý kiến một cách thuyết phục
Trang 4ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ I NĂM HỌC 2023-2024 MÔN NGỮ VĂN – LỚP 8
Thời gian làm bài: 90 phút
PHẦN I ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau:
Đặng Thuỳ Trâm từng viết: “Đời phải trải qua giông tố, nhưng chớ cúi đầu trước giông tố” Bất cứ ai trong chúng ta cũng sẽ phải đối mặt với khó khăn, thách thức, trở ngại và thất bại Bởi không có con đường nào là bằng phẳng, dễ đi, nếu muốn thành công thì trước hết phải học cách chấp nhận, đối mặt, vượt qua thất bại của chính mình.
Có thể nói, thất bại đáng sợ nhất của cuộc đời chính là không chiến thắng bản thân, không nỗ lực theo đuổi mục tiêu, lí tưởng mà mình đã chọn.
Quả thực là như vậy, việc kiên trì nỗ lực để cố gắng theo đuổi mục tiêu, lí tưởng
là rất quan trọng Cuộc sống thăng trầm như bản hoà ca, không phải lúc nào cũng suôn
sẻ, dễ dàng và êm đềm thành công Thất bại là điều khó tránh nhưng đó chính là người thầy đầu tiên của chúng ta trên đường đời Đôi lúc, ta tự trách vì những quyết định sai lầm của mình Nhưng đó là lúc ta nhận thức và rút ra bài học, biến thất bại thành đòn bẩy để hướng đến thành công, không suy sụp hay bỏ cuộc.
(Theo Trần Thị Cẩm Quyên, in trong Văn học và tuổi trẻ, số 11 - 2021)
Trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 6 bằng cách khoanh tròn vào đáp án đúng nhất: Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo phương thức biểu đạt chính nào?
A Tự sự
B Miêu tả
C Nghị luận
D Biểu cảm
Câu 2 Theo tác giả, tại sao “Bất cứ ai trong chúng ta cũng sẽ phải đối mặt với khó
khăn, thách thức, trở ngại và thất bại.”?
A Bởi không có con đường nào là bằng phẳng, dễ đi, nếu muốn thành công thì trước hết phải học cách chấp nhận, đối mặt, vượt qua thất bại của chính mình
Trang 5B Bởi thất bại đáng sợ nhất của cuộc đời chính là không chiến thắng bản thân, không nỗ lực theo đuổi mục tiêu, lí tưởng mà mình đã chọn
C Bởi thất bại là điều khó tránh nhưng đó chính là người thầy đầu tiên của chúng ta trên đường đời
D Bởi cuộc sống thăng trầm như bản hoà ca, không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng
và êm đềm thành công
Câu 3 Theo em, đâu là câu văn mang luận điểm trong đoạn văn thứ 2?
A Quả thực là như vậy, việc kiên trì nỗ lực để cố gắng theo đuổi mục tiêu, lí tưởng là rất quan trọng
B Cuộc sống thăng trầm như bản hoà ca, không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng và
êm đềm thành công
C Thất bại là điều khó tránh nhưng đó chính là người thầy đầu tiên của chúng ta trên đường đời
D Nhưng đó là lúc ta nhận thức và rút ra bài học, biến thất bại thành đòn bẩy để hướng đến thành công, không suy sụp hay bỏ cuộc
Câu 4 Biện pháp tu từ đã được sử dụng trong câu: “Cuộc sống thăng trầm như bản hoà
ca, không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng và êm đềm thành công”.
A Ẩn dụ, so sánh
B So sánh, liệt kê
C So sánh, điệp ngữ
D So sánh, nhân hoá
Câu 5 Từ “thành công” trong văn bản trên được hiểu như thế nào?
A Những điều tốt đẹp đang chờ phía trước
B Điều mình mong muốn đạt được
C Những điều có ích cho cuộc sống
D Đạt được kết quả, mục đích như dự định
Câu 6 Văn bản trên gợi cho em nhớ đến câu tục ngữ nào?
A Đoàn kết là sức mạnh
B Thất bại là mẹ thành công
C Thất bại là thầy của chúng ta
D Đừng sợ thất bại
Câu 7 Em có đồng ý với quan điểm “Đời phải trải qua giông tố, nhưng chớ cúi đầu
trước giông tố” Vì sao ?
Câu 8 Từ đoạn trích trên, em có suy nghĩ gì về ý nghĩa của lòng quyết tâm, sự kiên trì
trong cuộc sống (Trả lời bằng đoạn văn từ 5 đến 7 câu)
II VIẾT (4,0 điểm)
Dân tộc ta luôn có truyền thống “Tương thân tương ái”, “Lá lành đùm lá rách” Tuy
nhiên, trong cuộc sống hiện nay vẫn còn có những cảnh đời bất hạnh, những số phận éo
le, những người sống thờ ơ, vô cảm với nỗi đau của người khác…
Em hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của mình về tình yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống
Trang 6HƯỚNG DẪN CHẤM
7 HS đưa ra quan điểm của bản thân và lí giải được tại sao mình
có quan điểm đó
1.5
8 Học sinh viết đoạn văn ngắn từ 5 - 7 câu trình bày suy nghĩ của
bản thân về ý nghĩa của lòng quyết tâm, sự kiên trì, nỗ lực trong cuộc sống
- Về hình thức: đoạn văn khoảng từ 5 - 7 câu có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn
- Về nội dung: Nêu được ý nghĩa của lòng quyết tâm, sự kiên trì, trong cuộc sống HS có thể diễn đạt theo những cách khác nhau miễn là hợp lý
Gợi ý:
+ Lòng quyết tâm, kiên trì là sự nỗ lực hết mình, tập
trung cao độ để đạt mục tiêu
+ Lòng quyết tâm, kiên trì là một phẩm chất đáng quý, có vai trò quan trọng đối với mỗi người bởi trong cuộc sống, những khó khăn thử thách ta gặp phải là điều ko tránh khỏi nên phải kiên trì, nhẫn nại, dũng cảm đối mặt và quyết tâm vượt qua + Lòng quyết tâm, kiên trì là động lực giúp con người vượt qua khó khăn thử thách để đạt được thành công; chủ động,
tự tin trong cuộc sống; bồi dưỡng ý chí nghị lực, trí thông minh, bản lĩnh
0,25 1,25
Trang 7+ Học sinh cần có lòng quyết tâm, kiên trì trong học tập, lao động và cuộc sống để đạt được ước mơ
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận về một vấn đề của đời sống
0,25
b Xác định đúng yêu cầu của đề.
Tình yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống
0,25
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng;
đảm bảo các yêu cầu sau:
* Mở bài : Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tình yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống
* Thân bài :
- Giải thích tình yêu thương và biểu hiện của tình yêu thương giữa con người với con người
+ Tình yêu thương là sự yêu mến, quan tâm, đồng cảm, chia sẻ giũa con người với con người…
+ Nêu biểu hiện của tình yêu thương trong đời sống: Trong gia đình ông bà cha mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy dỗ con cháu;
con cái hiếu thảo, chăm sóc, phụng dướng ông bà, cha mẹ
Ngoài xã hội: Tình yêu thương được biểu hiện ở hành động, việc làm cụ thể: giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, quan tâm chia sẻ với họ cả vật chất lẫn tinh thần…
- Sự cần thiết của tình yêu thương HS dùng lí lẽ và bằng
chứng để làm rõ sự cần thiết của tình yêu thương Nêu được
3-4 ý phù hợp Đánh giá cao và cho điểm khuyến khích những ý sâu sắc
+ Tình yêu thương tiếp thêm sức mạnh, cổ cũ, động viên con người, giúp con người vượt qua khó khăn, gian khổ, sống tốt đẹp hơn
+ Tình yêu thương cảm hóa và làm thay đổi những người sống chưa tốt
+ Tình yêu thương khiến mọi người gần gũi, gắn bó với nhau hơn, sống nhân ái, cao đẹp hơn; là cơ sở tạo nên mối quan hệ tốt đẹp, lành mạnh giữa con người với con người; thúc đẩy tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng, xây dựng một xã hội
3.0
Trang 8văn minh, giàu đẹp.
+ Nếu không có tình thương, con người sẽ trở nên lạnh nhạt,
thờ ơ, vô cảm trước nỗi khổ đau của người khác
Dẫn chứng về tình yêu thương( Hs nêu và phân tích dẫn
chứng phù hợp)
+ Trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm…
+ Ngày nay…
- Liên hệ, mở rộng vấn đề:
+ Biểu hiện ngược lại: Xã hội hiện nay vẫn có những
người sống thiếu tình thương, thờ ơ, vô cảm với những đau
khổ, bất hạnh của con người cần lên án, phê phán
+ Cách hiểu và vận dụng: Tình yêu thương phải xuất hát từ
sự đồng cảm, chia sẻ chân thành chứ không phải là sự ban ơn
hay thương hại; đó là sự động viên gúp đỡ về cả vật chất và
tinh thần
+ Liên hệ nêu bài học nhận thức và hành động …
Nhận thức được vai trò của tình yêu thương, sống nhân
hậu, yêu thương mọi người
Bản thân: yêu thương, kính trọng, lễ phép với ông bà, cha
mẹ và những người thân; chia sẻ, giúp đỡ bạn bè và những
người xung quanh…
* Kết bài : Khẳng định vai trò của tình yêu thương.
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
0,25
e Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời diễn đạt sinh động, sáng tạo. 0,25
Thang điểm:
+ Điểm 3,0 – 4,0: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên, lời văn có
cảm xúc, có thể mắc một vài sai sót không đáng kể.
+ Điểm 2 – <3,0: Đáp ứng phần lớn những yêu cầu trên Có
thể mắc những lỗi nhỏ.
+ Điểm 0, 5 – 1,5: Chưa thật hiểu yêu cầu của đề, bài viết sơ
sài.
+ Điểm 0: HS không làm được bài, hoặc sai lạc hoàn toàn.