ĐỌC HIỂU VĂN BẢN ĐỀ 1 Câu 1 (2 điểm) Bài "Hịch tướng sĩ" của Trần Quốc Tuấn có một đoạn văn nói rất cảm động về tấm lòng yêu nước căm thù giặc của vị chủ tướng Đó là đoạn nào? Hãy chép lại chính xác đ[.]
Trang 1ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
ĐỀ 1
Câu 1: (2 điểm)
Bài "Hịch tướng sĩ" của Trần Quốc Tuấn có một đoạn văn nói rất cảm động về tấm lòng yêu nước căm thù giặc của vị chủ tướng Đó là đoạn nào? Hãy chép lại chính xác đoạn văn đó theo bản dịch của sách giáo khoa Phân tích hiệu quả của việc dùng từ ngữ, giọng điệu trong đoạn văn
Câu 2: (2 điểm)
a Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán
b Chỉ ra những câu cản thán trong đoạn văn và giải thích vì sao các câu đó là câu cảm thán
“Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự nổi với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.”
(Sống chết mặc bay – Phạm Duy Tốn)
Câu 3: (6 điểm)
Nhiều người chưa hiểu rõ: Thế nào là “Học đi đôi với hành” và vì sao ta rất cần phải “Theo điều học mà làm” như lời La Sơn Phu Tử trong bài “Bàn luận về phép học” Em hãy viết bài văn nghị luận để giải đáp những thắc mắc nêu trên./
Đáp án đề thi Ngữ văn 8 học kì 2
Câu 1: (2 điểm)
- Chép chính xác đoạn văn sau: (0,5 điểm)
"Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng." (Sai 3 lỗi chính tả trừ 0,25đ)
- (1,0 điểm) Cách sử dụng câu văn biền ngẫu (0,5đ) các động từ mạnh kết hợp với việc sử dụng điển cố thể hiện lòng căm thù sôi sục sâu sắc của vi chủ tướng đối với quân giặc (0,5đ)
Trang 2Câu 2: (2 điểm)
a Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán (1 điểm)
Câu cảm thán là câu có chứa các từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ôi, trời ơi, biết bao, biết chừng nào…(0,5đ) dùng để bộc lộ cảm xúc trực tiếp của người nói (người viết); xuất hiện trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương.(0,5đ)
* Khi viết câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu chấm than
b Câu cảm thán: Than ôi! Lo thay! Nguy thay! (0,5 điểm)
- Các câu trên là câu cảm thán vì chúng chứa các từ ngữ cảm thán: than ôi, thay và kết thúc câu bằng dấu chấm than
ĐỀ 2
“Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất ….và Bác đã đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định,Thắng, Lợi!”
Câu 1 (1,0 điểm) : Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả của văn bản
chứa đoạn trích trên?
Câu 2 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì?
Câu 3 (0,5 điểm): Câu “ Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì
không cần người giúp, cho nên bên cạnh Bác người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt tên cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!” thì cụm từ:” Trong đời sống của mình” là thành phần gì của câu?
Câu 4 (1,0 điểm): Nêu nội dung của đoạn trích trên.
ĐỀ 3.
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (7 điểm)
Ăn quà là một thói quen xấu của học sinh trong học đường hiện nay Em hãy viết một bài văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về hiện tượng trên
Trang 3Câu Yêu cầu cần đạt Điểm
Câu 1 -Văn bản : “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
Câu 2 -Phương thức biểu đạt:Nghị luận (chứng minh) 0.5
Câu 4 -Nội dung chính của đoạn trích :
Sự giản dị của Bác Hồ trong sinh hoạt, lối sống, việc làm 1.0
*Phần II:Tạo lập văn bản: 7 điểm
1.Xác định kiểu câu và hành động nói trong câu sau:
Những người muôn năm cũ/ Hồn ở đâu bây giờ?
→ Kiểu câu nghi vấn (0.5đ)
→ Hành động hỏi, bộc lộ cảm xúc (0.5đ)
2.Đọc câu thơ sau và làm theo yêu cầu bên dưới:
“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ”
a Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo để hoàn thiện khổ thơ (1đ)
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
b Nêu nội dung chính của khổ thơ đó (2đ)
- Khổ thơ nói về nỗi nhớ làng khôn nguôi của tác giả khi xa quê (0.5đ)
Trang 4- Quê hương trong nỗi nhớ của Tế Hanh thật sống động với cả hình ảnh (con thuyền rẽ sóng), màu sắc (xanh, bạc ), hương vị (mùi mặn nồng) (0.5đ)
- Động từ nhớ lặp lại 2 lần, khắc sâu thêm nỗi lòng da diết, khôn nguôi của tác giả khi nhớ quê (0.5đ)
- Khổ thơ sinh động với nhiều danh, động, tính từ màu sắc Phải là người yêu quê hương sâu nặng mới có nỗi nhớ đầy xao xuyến và ám ảnh người đọc đến vậy (0.5đ)
3.Viết một đoạn văn diễn dịch từ 3- 5 câu bàn về mục đích học tập đúng đắn (2đ)
ĐỀ 4
1.Chép nguyên văn bài thơ Tức cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh Nêu giá trị nội dung
và nghệ thuật của bài thơ (2đ)
- Nguyên văn:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang (1đ)
- Nội dung: bài thơ thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong cuộc sống cách mạng còn đầy gian khổ (0.5đ)
- Nghệ thuật: thể thơ tứ tuyệt, giọng điệu lạc quan, tươi vui, ngôn ngữ dể hiểu, hình ảnh chân thực đời thường (0.5đ)
2.Viết bài văn thuyết minh giới thiệu về Trần Quốc Tuấn và tác phẩm Hịch tướng
sĩ
a Mở bài: giới thiệu vấn đề cần thuyết minh (0.5đ)
b Thân bài: Nêu được nội dung cơ bản sau:
- Về tác giả Trần Quốc Tuấn (2đ):
Trang 5+ Thời đại: (1231? – 1300), là vị anh hùng triều Trần, góp công lớn cùng quân dân nhà Trần đại phá quân Nguyên Mông
+ Gia đình - quê hương: Ông là con trai của An Sinh Vương Trần Liễu, cháu vua Trần Thái Tông, quê quán ở phủ Thiên Trường, thuộc phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định ngày nay
+ Bản thân: Ông vốn có tài quân sự, lại là tôn thất nhà Trần, do đó trong cả 3 lần quân Mông – Nguyên tấn công Đại Việt, ông đều được vua Trần cử làm Tướng chỉ huy Dưới tài lãnh đạo của ông, quân dân Đại Việt đã có những chiến thắng quan trọng ở Chương Dương, Hàm Tử, Vạn Kiếp, Bạch Đằng
+ Ông đã soạn hai bộ binh thư: “Binh thư yếu lược” và “Vạn Kiếp tông bí
truyền thư” để răn dạy các tướng cầm quân đánh giặc Trong giai đoạn giặc Mông
– Nguyên lộ rõ ý đồ xâm lược nước ta, ông đã viết “Hịch tướng sĩ” để truyền lệnh
cho các tướng, răn dạy quân sĩ học tập và rèn luyện võ nghệ, chuẩn bị chống giặc + Sau khi kháng chiến chống Mông – Nguyên lần thứ ba thành công, ông về trí
sĩ ở trang viên của mình tại Vạn Kiếp Tuy nhiên, các vua Trần vẫn thường xuyên đến xin ý kiến, kế sách của ông
+ Sau khi mất, Trần Hưng Đạo được thờ phụng ở nhiều nơi, trong đó lễ hội lớn nhất ở đền Kiếp Bạc thuộc huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương Ngài được người dân bao đời sùng kính phong là Đức Thánh Trần
+ Đặc biệt, danh tướng Trần Hưng Đạo đã được các nhà bác học và quân sự thế giới vinh danh là một trong 10 vị Đại Nguyên soái quân sự của thế giới trong một phiên họp do Hoàng gia Anh chủ trì tại Luân Đôn vào năm 1984
ĐỀ 5
1.Viết một đoạn văn từ 5 – 7 câu nêu cảm nghĩ của em về hai câu thơ:
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
(Tức cảnh Pác Bó – Hồ Chí Minh) (2đ)
- Thể hiện cốt cách chiến sĩ cách mạng trong tâm hồn của vị khách lâm tuyền hòa mình vào thiên nhiên (0.5đ)
Trang 6- Dù cuộc sống kháng chiến còn gian khổ thiếu thốn, bàn đá chông chênh gợi
sự hông vững vàng nhưng bác vẫn một lòng hướng về cách mạng với nhiệm vụ cao cả dịch sử Đảng
→ Nghệ thuật đối, thể hiện bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh: lạc quan, ung dung, tầm vóc lớn lao (0.5đ)
- Cuộc đời cách mạng thật là sang Câu kết dí dỏm Cuộc đời cách mạng hi sinh
gian khổ nhưng Bác lại thấy sang bởi:
+ Bác được sống hòa cùng thiên nhiên
+ Bác được trở về hoạt động cách mạng sau bao nhiêu năm bôn ba xứ người + Mục đích làm cách mạng cao đẹp: cứu nước, cứu dân
2.Hãy xác định kiểu câu và hành động nói trong các câu sau:
a Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi
→ Kiểu câu cầu khiến, hành động nói yêu cầu, đề nghị.(1đ)
b Đào tổ nông thì cho chết!
→ Kiểu câu cám thán, hành động bộc lộ cảm xúc
ĐỀ 6
1.Phân tích và chỉ ra tác dụng của trật tự từ được sử dụng trong câu sau:
Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang của thời đại Bà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Quang Trung.
→ Trật tự từ của các thời đại trong câu: Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Quang Trung (0.5đ)
→ Thể hiện thứ tự thời gian lịch sử thời đại nào xuất hiện trước nêu trước, thời đại xuất hiện sau nêu sau.(0.5đ)
2.Xác định kiểu câu và hành động nói được sử dụng trong câu sau:
- Khốn nạn… Ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu!
→ Kiểu câu cảm thán (0.5đ)
Trang 7→ Hành động bộc lộ cảm xúc (0.5đ)